Wine Scholar Thailand

UK Wine & Spirits Trend 2026: No & Low Alcohol กำลังมาแรงกว่าที่คิด

ตอนนี้ผมมาทำงานกับประชุมที่ประเทศอังกฤษ ผมสังเกตเห็นสิ่งหนึ่งที่เปลี่ยนไปอย่างชัดเจน

ชั้นวาง No & Low Alcohol ใน Sainsbury's วันนี้ ใหญ่กว่าที่ผมเคยเห็นเมื่อ 2-3 ปีก่อนประมาณ 10 เท่า

ไม่ใช่แค่เบียร์ 0.0% อีกต่อไป แต่วันนี้มีครบแทบทุกประเภท

• Gordon's 0.0 Gin
• Tanqueray 0.0
• Captain Morgan Spiced Gold 0.0
• Whitley Neill 0.0
• Martini Vibrante
• Alcohol-free IPA หลายแบรนด์
• Ready-to-drink Cocktail ไม่มีแอลกอฮอล์

สิ่งที่น่าสนใจคือ แบรนด์ระดับโลกทั้งหมดลงมาเล่นตลาดนี้แล้ว แสดงว่าไม่ได้เป็นเพียงกระแสชั่วคราว แต่เป็นตลาดที่มีศักยภาพจริง

อีกเรื่องที่ผมสังเกตคือ ผลิตภัณฑ์ส่วนใหญ่เน้น Cocktail และ Spirit มากกว่าไวน์

เหตุผลหนึ่งน่าจะเป็นพฤติกรรมของคนรุ่นใหม่ (โดยเฉพาะ Gen Z) ที่เริ่มดื่มจาก Cocktail มากกว่าไวน์ เพราะดื่มง่าย สนุก และมีภาพลักษณ์ที่เข้ากับการเข้าสังคม ขณะเดียวกันก็ใส่ใจสุขภาพมากขึ้น จึงต้องการเครื่องดื่มที่ให้ "ประสบการณ์" แต่ไม่มีแอลกอฮอล์

ในความคิดของผม ผมยังรู้สึกว่า ไวน์ไร้แอลกอฮอล์ส่วนใหญ่ยังไม่สามารถทดแทนไวน์จริงได้ โครงสร้าง กลิ่น และความสมดุลยังห่างจากไวน์ปกติพอสมควร จึงไม่น่าแปลกใจที่ตลาด No & Low Alcohol ในปัจจุบันจะเติบโตจากฝั่ง Cocktail และ Spirit ได้เร็วกว่าฝั่งไวน์

ผมเชื่อว่าตลาด No & Low Alcohol จะยังเติบโตต่อเนื่องในอีกหลายปีข้างหน้า อย่างไรก็ตาม สำหรับ ไวน์ไร้แอลกอฮอล์ ผมมองว่าการพัฒนาให้มีคุณภาพใกล้เคียงไวน์ปกติอาจต้องใช้เวลาอีกพอสมควร เนื่องจากปัจจุบันแรงขับของตลาด (market demand) และการลงทุนของผู้ผลิตยังมุ่งไปที่กลุ่ม Cocktail และ Spirits 0.0% มากกว่า ซึ่งเป็นกลุ่มที่ตอบโจทย์ผู้บริโภครุ่นใหม่และสามารถสร้างประสบการณ์การดื่มได้ใกล้เคียงต้นฉบับกว่า เมื่อการแข่งขันในตลาดนี้เริ่มอิ่มตัว เราอาจได้เห็นผู้ผลิตหันมาลงทุนพัฒนา Alcohol-free Wine มากขึ้น และนั่นอาจเป็น Blue Ocean ระลอกถัดไปของอุตสาหกรรมเครื่องดื่ม

คุณคิดว่า No & Low Alcohol เป็นเพียงกระแส หรือกำลังจะกลายเป็น New Normal ของนักดื่มรุ่นใหม่? ผมว่าเป็น New Normal และจะแรงขึ้นเรื่อยๆ

🥂 หนึ่งจิบก็พอ — ตอนพิเศษ: เมื่อ Prosecco ชนะ Champagne

บางครั้ง
ไวน์ที่ซับซ้อนที่สุด
อาจไม่ใช่ไวน์ที่เราต้อง

ในห้องชิมแห่งหนึ่ง
มีไวน์มีฟองสามแก้ววางอยู่บนโต๊ะ

แก้วแรก
หอมผลไม้สด
pear
apple
ดอกไม้สีขาว
ฟองเบา
ดื่มง่าย
และทำให้คนยิ้มได้ทันที

แก้วที่สอง
จริงจังกว่า
ฟองละเอียดกว่า
มี acidity ชัด
มีกลิ่น almond
bread note บาง ๆ
และบุคลิกที่สุขุมกว่า

แก้วที่สาม
ลึกที่สุด
ฟองละเอียด
acidity คม
มี brioche
hazelnut
chalk
citrus
และ finish ที่ยาวกว่าใคร

ทุกคนในห้อง
แทบไม่ต้องคิดนาน
แก้วแรกคือ Prosecco
แก้วที่สองคือ Cava
แก้วที่สามคือ Champagne

ถ้าถามว่า
แก้วไหนซับซ้อนที่สุด
คำตอบคือ Champagne
ถ้าถามว่า
แก้วไหนมีโครงสร้างดีที่สุด
คำตอบก็อาจเป็น Champagne
ถ้าถามว่า
แก้วไหนเหมาะกับมื้ออาหารใหญ่
หรือค่ำคืนสำคัญ
หลายคนก็คงเลือก Champagne
แต่ชายไทยในห้องนั้น
กลับหยิบแก้วแรกขึ้นมาอีกครั้ง
Prosecco
ทุกคนหันมามอง
“ทำไมถึงเลือกแก้วนั้น”
“มันง่ายที่สุด
เบาที่สุด
และซับซ้อนน้อยที่สุด”
ชายไทยพยักหน้า
“จริงครับ”
“แต่คืนนี้
เราไม่ได้ถามว่าไวน์ไหนยิ่งใหญ่ที่สุด”
“เราถามว่า
ไวน์ไหนทำให้คนมีความสุขได้ง่ายที่สุด”
________________________________________
Champagne
อาจอยู่ในงานแต่งงาน
งานเลี้ยงใหญ่
วันฉลอง
หรือค่ำคืนที่เราตั้งใจจดจำ
แต่ Prosecco
อาจอยู่ในวันที่ธรรมดากว่า
วันที่ไม่ได้วางแผน
วันที่เพื่อนแวะมาโดยบังเอิญ
วันที่อาหารไม่ได้แพง
วันที่ไม่มีใครสนใจว่าไวน์ได้กี่คะแนน
วันที่เราเปิดขวด
เพียงเพราะอยากให้โต๊ะอาหาร
สดใสขึ้นอีกนิด
บางครั้ง
ความสุขไม่ได้ต้องการ complexity มากมาย
ไม่ได้ต้องการ finish ยาวที่สุด
ไม่ได้ต้องการชื่อเสียงระดับตำนาน
บางครั้ง
ความสุขต้องการเพียงฟองเบา ๆ
กลิ่นผลไม้สด
แก้วที่ยกขึ้นง่าย
และเสียงหัวเราะที่เกิดขึ้นเร็วกว่าเดิม
________________________________________
ชายไทยวางแก้ว Prosecco ลงบนโต๊ะ
แล้วพูดว่า
“ไวน์ที่ดี
ไม่ได้ชนะเพราะเหนือกว่าไวน์ทุกขวด”
“มันชนะ
เมื่ออยู่ถูกที่
ถูกเวลา
และอยู่กับคนที่ใช่”
Champagne อาจยิ่งใหญ่กว่า
Cava อาจจริงจังกว่า
แต่ Prosecco
มีเสน่ห์อย่างหนึ่งที่ห้ามมองข้าม
มันไม่ทำให้คนเกร็ง
ไม่ทำให้โต๊ะเงียบ
ไม่ทำให้ใครรู้สึกว่าต้องวิเคราะห์
มันเพียงเข้ามาเบา ๆ
ทำให้บรรยากาศเปิด
ทำให้บทสนทนาเริ่ม
และทำให้คนรู้สึกว่า
คืนนี้
ไม่จำเป็นต้องสมบูรณ์แบบ
ก็มีความสุขได้
________________________________________
หลายคนเริ่มต้นเรียนไวน์
ด้วยคำถามว่า
ไวน์ไหนดีที่สุด?
แต่เมื่อเรียนไวน์ไปนานขึ้น
เราอาจเริ่มถามใหม่ว่า
ไวน์ไหนเหมาะกับช่วงเวลานี้ที่สุด?
เพราะไวน์ไม่ได้มีหน้าที่เดียว
บางขวดมีไว้ให้ศึกษา
บางขวดมีไว้ให้สะสม
บางขวดมีไว้ให้รอเวลา
บางขวดมีไว้ให้เปิดในคืนสำคัญ
และบางขวด
มีไว้ให้เรายิ้มง่ายขึ้น
ในวันที่ไม่ได้มีอะไรพิเศษเลย
สำหรับคืนนั้น
Champagne คือไวน์ที่ยิ่งใหญ่ที่สุด
แต่ Prosecco
คือไวน์ที่ทำให้ทุกคนมีความสุขที่สุด
และบางครั้ง
แค่นั้น
ก็เพียงพอแล้ว
________________________________________
เพราะไวน์ที่ดีที่สุดในบางคืน
อาจไม่ใช่ไวน์ที่ซับซ้อนที่สุด
แต่อาจเป็นไวน์ที่ทำให้เราอยากยกแก้ว
แล้วพูดว่า
“วันนี้ก็ดีนะ”
🥂

🍷 จำไวน์แบบไม่ต้องท่อง — ตอนพิเศษ

ไวน์ไม่ได้หยุดสงคราม แต่ทำให้สงครามจบเร็วขึ้น: Winston Churchill และ Pol Roger

มีเรื่องเล่าทำนองว่า

เมื่อ Winston Churchill รู้ว่าเยอรมนีกำลังบุกฝรั่งเศส และไร่องุ่น Champagne ที่เขาชื่นชอบอาจถูกทำลาย เขาจึงรีบส่งกองทัพไปช่วยรบ

เรื่องนี้ฟังดูสนุก

แต่ไม่ใช่ข้อเท็จจริงทางประวัติศาสตร์

อังกฤษประกาศสงครามกับเยอรมนีเมื่อวันที่ 3 กันยายน 1939 หลังจากเยอรมนีบุกโปแลนด์ ส่วน Churchill ขึ้นเป็นนายกรัฐมนตรีในเดือนพฤษภาคม 1940 เมื่ออังกฤษอยู่ในสงครามมาหลายเดือนแล้ว

เขาจึงไม่ได้พาอังกฤษเข้าสู่สงคราม เพื่อช่วยไร่องุ่นหรือรักษา Champagne ขวดโปรดของตนเอง

แต่เรื่องจริงระหว่าง Churchill กับ Champagne กลับน่าสนใจกว่านั้น

🥂 Champagne ไม่ใช่เหตุผลที่เขาเข้าสู่สงคราม

แต่ Champagne เป็นสิ่งหนึ่งที่เตือนเขาว่า

เมื่อสงครามสิ้นสุดลง
โลกแบบใดควรกลับมาอีกครั้ง

โลกที่มนุษย์ยังสามารถนั่งร่วมโต๊ะ สนทนา หัวเราะ แสดงความคิดเห็นอย่างเสรี และเปิดไวน์ร่วมกับคนที่ตนไว้วางใจ

Churchill ชื่นชอบ Champagne มานานก่อนสงครามโลกครั้งที่ 2

ตั้งแต่ปี 1898 เขาเคยเขียนว่า Champagne หนึ่งแก้วสามารถกระตุ้นจินตนาการ ทำให้ประสาทตื่นตัว และช่วยให้ความคิดว่องไวขึ้น แต่หากดื่มมากเกินไป ผลลัพธ์ก็จะตรงกันข้าม

เขาจึงเปรียบว่า ทั้ง Champagne และสงครามควรถูกทำความเข้าใจด้วยการ ค่อย ๆ จิบ ไม่ใช่ปล่อยให้มันครอบงำเรา

นี่ทำให้เราเห็นว่า สำหรับ Churchill การดื่มไม่ได้หมายถึงการหลบหนีจากความจริง

แต่มันเป็นส่วนหนึ่งของพิธีกรรมที่ช่วยให้เขายังคงคิด สนทนา และตัดสินใจได้ ท่ามกลางโลกที่เต็มไปด้วยแรงกดดัน

🍾 แล้วทำไมต้องเป็น Pol Roger?

Churchill รู้จักและดื่ม Champagne ของ Pol Roger มานานแล้ว

แต่ความสัมพันธ์ระหว่างเขากับครอบครัวผู้ผลิตเริ่มลึกซึ้งขึ้น หลังการปลดปล่อยกรุงปารีสในช่วงปลายสงคราม

ในงานเลี้ยงมื้อหนึ่งซึ่งจัดโดยเอกอัครราชทูตอังกฤษประจำฝรั่งเศส Churchill ได้นั่งร่วมโต๊ะกับ Odette Pol-Roger

ทั้งสองพูดคุยกันอย่างถูกคอ และมิตรภาพนั้นดำเนินต่อไปจนถึงวาระสุดท้ายของ Churchill

เอกสารของ Pol Roger ระบุว่า ภาระจากตำแหน่งทำให้ Churchill ไม่เคยเดินทางไปเยือนบ้าน Pol Roger ที่ 44 Avenue de Champagne ได้สำเร็จ แม้เขาจะเรียกสถานที่แห่งนั้นอย่างอารมณ์ดีว่าเป็น “ที่อยู่ที่ดื่มได้มากที่สุดในโลก”

เขายังตั้งชื่อม้าแข่งตัวหนึ่งของตนว่า Pol Roger และม้าตัวนั้นชนะการแข่งขันในปี 1953 อีกด้วย

ดังนั้น ความผูกพันของ Churchill กับ Pol Roger ไม่ใช่เรื่องของนักการเมืองที่ส่งทหารไปช่วยไร่องุ่น

แต่เป็นเรื่องของชายคนหนึ่งที่พบมิตรภาพ ความไว้วางใจ และภาพแทนของฝรั่งเศสอยู่ใน Champagne ขวดหนึ่ง

🥂 Champagne ช่วยสงครามได้อย่างไร?

Champagne ไม่ได้สร้างเครื่องบิน
ไม่ได้ผลิตกระสุน
และไม่ได้วางแผนการรบ

แต่สงครามไม่ได้ต่อสู้ด้วยอาวุธเพียงอย่างเดียว

มันยังต้องอาศัยขวัญกำลังใจ ความสัมพันธ์ระหว่างพันธมิตร ความไว้วางใจระหว่างผู้นำ และความสามารถในการตัดสินใจ ขณะที่ยังไม่รู้ว่ารุ่งเช้าจะเกิดอะไรขึ้น

อาหารหนึ่งมื้อ การสนทนารอบโต๊ะ และ Champagne หนึ่งแก้ว อาจไม่ได้เปลี่ยนตำแหน่งของกองทัพ

แต่มันอาจช่วยให้ผู้คนกลับมาพูดกัน
ฟังกัน
เชื่อใจกัน
และจำได้ว่าพวกเขากำลังต่อสู้เพื่ออะไร

คำว่า

“ไวน์ทำให้สงครามจบเร็วขึ้น”

จึงไม่ควรถูกอ่านว่า เป็นข้อเท็จจริงทางการทหาร

แต่เป็นแนวคิดว่า

เมื่อผู้นำยังรักษาสติ
เมื่อพันธมิตรยังไว้วางใจกัน
และเมื่อมนุษย์ยังจำโลกที่ต้องการกลับไปหาได้

หนทางไปสู่การยุติสงคราม ก็อาจชัดเจนขึ้น

🍾 Cuvée Sir Winston Churchill

หลังจาก Churchill เสียชีวิต Pol Roger ได้สร้าง Prestige Cuvée ขึ้นเพื่อเป็นเกียรติแก่เขา

ไวน์ได้รับการออกแบบให้สะท้อนลักษณะของ Champagne ที่เขาชื่นชอบ ได้แก่ โครงสร้างที่แข็งแรง ความเต็มอิ่ม และความสุกงอมจากการบ่ม

Pol Roger ใช้องุ่นจาก Grand Cru Pinot Noir และ Chardonnay โดยให้ Pinot Noir เป็นองค์ประกอบสำคัญ เพื่อสร้างพลัง โครงสร้าง และความหนักแน่น

สูตรผสมที่แท้จริงยังคงเป็นความลับของครอบครัว และไวน์จะผลิตเฉพาะในปีที่มีคุณภาพยอดเยี่ยมเท่านั้น

Cuvée Sir Winston Churchill รุ่นแรกใช้ผลองุ่นจากปี 1975 และได้รับการเปิดตัวอย่างเป็นทางการในปี 1984 ที่ Blenheim Palace สถานที่เกิดของ Churchill

นั่นหมายความว่า Champagne ขวดนี้ไม่ได้อยู่กับเขาในสงครามโลกครั้งที่ 2

แต่มันถูกสร้างขึ้นภายหลัง เพื่อเก็บความทรงจำเกี่ยวกับชายผู้รัก Champagne และมิตรภาพระหว่างสองครอบครัวเอาไว้

หลายคนจำ Churchill จากซิการ์ หมวก สุนทรพจน์ และแก้ว Champagne ในมือ

แต่ Champagne ไม่ได้ทำให้เขากลายเป็นผู้นำสงคราม

และเขาไม่ได้ส่งทหารไปฝรั่งเศส เพราะกลัวว่าไร่องุ่นขวดโปรดจะหายไป

สิ่งที่ Champagne อาจมอบให้เขา คือภาพของโลกหลังสงคราม

โลกที่ยังมีมิตรภาพ
เสียงหัวเราะ
บทสนทนา
ความคิดที่เป็นอิสระ
และไวน์อยู่บนโต๊ะ

ดังนั้น

ไวน์ไม่ได้หยุดสงคราม

และอาจไม่ได้ทำให้สงครามจบเร็วขึ้นด้วยตัวของมันเอง

แต่บางครั้ง

ไวน์ทำให้มนุษย์จำได้ว่า

เรากำลังพยายามยุติสงคราม
เพื่อรักษาโลกแบบใดเอาไว้


#จำไวน์แบบไม่ต้องท่อง









แหล่งอ้างอิงหลัก

ข้อมูลลำดับเวลาการเข้าสู่สงครามและการขึ้นเป็นนายกรัฐมนตรีของ Churchill ใช้เอกสารจาก Imperial War Museums และ Parliamentary Archives

Taylor, J. How Churchill led Britain to victory in the Second World War. Imperial War Museums. https://www.iwm.org.uk/history/winston-churchill/how-churchill-led-britain-to-victory-in-the-second-world-war

Parliamentary Archives. Winston Churchill: The greatest Briton [PDF]. UK Parliament.https://www.parliament.uk/globalassets/documents/parliamentary-archives/churchill-for-web-mar-2014.pdf

เรื่องมิตรภาพระหว่าง Churchill กับ Odette Pol-Roger การตั้งชื่อม้า และการไม่เคยเดินทางไปเยือน Épernay ใช้เอกสารเผยแพร่อย่างเป็นทางการของ Champagne Pol Roger

Champagne Pol Roger.. Sir Winston Churchill 2012 [Product information sheet].https://m.polroger.com/f/en/champagne/cuvee-sir-winston-churchill-4.pdf

รายละเอียดของ Cuvée Sir Winston Churchill ใช้เอกสารผลิตภัณฑ์อย่างเป็นทางการของ Champagne Pol Roger

Champagne Pol Roger. Cuvée Sir Winston Churchill [Technical sheet].https://www.polroger.com/pdf/en/cuvee-sir-winston-churchill-cuvee-sir-winston-churchill-6.pdf

How Churchill Led Britain To Victory In The Second World War Winston Churchill became Britain's prime minister on 10 May 1940. As he was later to write: 'I felt...that all my past life had been but a preparation for this hour and for this trial'. On the day that Churchill fulfilled his life's ambition, Germany had, that morning, invaded France, Belgium, the N...

🔥 ไฟป่าใกล้ไร่องุ่น Nuits-Saint-Georges เขต Côte de Nuits

เมื่อวันที่ 8 กรกฎาคม 2026 เกิดไฟป่าบนเนินเขาเหนือเมือง Nuits-Saint-Georges ในเขต Côte de Nuits เผาพื้นที่ป่าและพืชพรรณประมาณ 40 เฮกตาร์ (โชคดีที่ไม่โดนไร่ไวน์)

ขณะนี้ยังไม่มีรายงานยืนยันว่าไร่องุ่นสำคัญถูกไฟเผาโดยตรง แต่สิ่งที่ต้องติดตามคือความเสี่ยงเรื่อง "smoke taint" หรือกลิ่นควันและเถ้าที่อาจซึมเข้าไปในองุ่น และส่งผลต่อกลิ่นรสของไวน์

อย่างไรก็ตาม ยังเร็วเกินไปที่จะสรุปว่าไวน์ Côte de Nuits วินเทจ 2026 ได้รับความเสียหาย เพราะต้องดูว่าองุ่นสัมผัสควันมากน้อยและนานเพียงใดครับ

🍷 สุดท้ายแล้ว

ไวน์อาจไม่ได้สำคัญเพราะมันแพงแค่ไหน
หายากแค่ไหน
หรือได้คะแนนเท่าไร

แต่สำคัญเพราะบางครั้ง
ไวน์หนึ่งขวด
ทำให้คนช้าลง
ฟังกันมากขึ้น
เล่าเรื่องเก่า
หัวเราะ
และอยากนั่งโต๊ะเดียวกันต่ออีกนิด

บางครั้ง
แค่โต๊ะหนึ่งโต๊ะ
อาหารหนึ่งมื้อ
และไวน์หนึ่งขวด

ก็พอแล้ว

🍷 หนึ่งจิบก็พอ — ตอนที่ 9: ไวน์เพียงหนึ่งขวด ที่ต้องตอบแทนไวน์ทั้งโลก

กรุงเทพฯ ในช่วงหัวค่ำ
ยังคงเต็มไปด้วยแสง
รถยังติด
ร้านอาหารยังคึกคัก
เสียงคนคุยกัน
ดังลอดออกมาจากประตูร้าน
และลมอุ่น
ยังพัดผ่านถนน
อย่างที่คุ้นเคย
ชายไทยกลับมาถึงบ้าน
หลังจากเดินทางยาวนาน
โตเกียว
ปารีส
Burgundy
หมู่บ้านเล็ก ๆ ในสเปน
Bordeaux
Hokkaido
Mosel
แต่คืนนี้
ซองสีดำพาเขากลับมาที่เดิม
Home
________________________________________
ไม่มีโรงแรม
ไม่มีห้องใต้ดิน
ไม่มีโต๊ะชิมไวน์ยาว
ไม่มีผู้เข้าแข่งขัน
ไม่มีเจ้าของไร่
ไม่มีคำถามจากตลาด
และไม่มีไวน์
ที่ถูกคลุมด้วยถุงผ้าสีดำ
มีเพียงโต๊ะอาหารที่บ้าน
อาหารไทยหลายจาน
แก้วไวน์ไม่กี่ใบ
และคนที่เขารู้จักดี
นั่งรออยู่แล้ว
________________________________________
บนโต๊ะ
มีอาหารวางเรียงอยู่
แกงเผ็ด
ปลาทอด
หมูย่าง
ผัก
ข้าว
และจานเล็ก ๆ
อีกหลายอย่าง
ไม่มีจานไหน
ถูกออกแบบมาเพื่อไวน์โดยเฉพาะ
ไม่มี pairing menu
ไม่มีคำอธิบาย
ไม่มีการจัดลำดับ
มันเป็นเพียงอาหาร
ที่คนในบ้านอยากกิน
________________________________________
ชายชราคนเดิม
นั่งอยู่ตรงหัวโต๊ะ
ครั้งนี้
เขาไม่ได้ใส่สูท
ไม่ได้ถือแฟ้ม
ไม่ได้มีสีหน้า
ของคนที่กำลังประเมินใคร
เขาดูเหมือน
แขกธรรมดาคนหนึ่ง
ที่มานั่งกินข้าว
ด้วยกัน
________________________________________
ชายไทยวางซองสีดำลงบนโต๊ะ
“วันนี้ไม่มีภารกิจหรือครับ”
ชายชรายิ้ม
“มีครับ”
“แต่ไม่มี blind tasting”
“ไม่มี producer”
“ไม่มี vintage”
“ไม่มีคะแนน”
“และไม่มีคำตอบ
ที่ต้องพิสูจน์ว่า
ใครเก่งกว่าใคร”
เขาหยุดเล็กน้อย
“วันนี้”
“คุณต้องเลือกไวน์
เพียงหนึ่งขวด”
“เพื่ออธิบายว่า”
“ทำไมมนุษย์
ยังควรทำไวน์ต่อไป”
________________________________________
ชายไทยนิ่งไป
คำถามดูง่าย
แต่กลับยากกว่า
ทุกครั้งที่ผ่านมา
หากต้องเลือกไวน์
เพียงหนึ่งขวด
เขาควรเลือกอะไร
________________________________________
Ornellaia 2016
ไวน์ที่ทำให้ทุกคน
ในห้องใต้ดินที่โตเกียว
หันกลับมามองเขา
ไวน์ที่ทำให้เกิดคำว่า
The One-Sip Professor
________________________________________
Coulée de Serrant 2002
ไวน์ขาวที่มีอดีต
มากเกินไป
จนแม้แต่หนึ่งจิบ
ยังไม่พอ
________________________________________
Clos de la Roche Grand Cru 2017
ไวน์ที่พิสูจน์ว่า
บางครั้ง
สิ่งที่สวยกว่า
ไม่ได้จริงกว่า
และไวน์ที่พูดเบากว่า
อาจบอกความจริง
ได้มากกว่า
________________________________________
Mencía จาก Ribeira Sacra
ไวน์ราคาธรรมดา
จากไร่องุ่นเล็ก ๆ
ที่ไม่มีชื่อเสียง
แต่ไม่เคยพยายาม
เป็นอย่างอื่น
________________________________________
Château de Beaucastel 2006
ไวน์ที่ไม่ได้พาเขา
ไปหาไร่องุ่น
ไม่ได้พาไปหา producer
และไม่ได้พาไปหา vintage
แต่มันพาเขา
กลับไปหาโต๊ะอาหารเก่า
เพื่อนกลุ่มเล็ก ๆ
เสียงหัวเราะ
และความทรงจำ
ในวันที่ไวน์ยังไม่ใช่
เรื่องซับซ้อน
________________________________________
ไวน์ในถัง oak
จาก Bordeaux
ไวน์ที่ยังไม่มีชื่อ
ไม่มีฉลาก
ไม่มีคะแนน
และยังไม่เคยถูกบรรจุขวด
แต่มีอนาคต
ซ่อนอยู่ในโครงสร้าง
________________________________________
Pinot Noir จาก Hokkaido
ไวน์ที่วันหนึ่ง
อาจทำให้โลกหยุดถามว่า
“มันเหมือน Burgundy
แค่ไหน”
และเริ่มถามว่า
“นี่คือ Pinot Noir
จาก Hokkaido ใช่ไหม”
________________________________________
Riesling Auslese 1997
จาก Mosel
ไวน์ขวดสุดท้าย
จากไร่องุ่น
ที่กำลังจะหายไป
ไวน์ที่พิสูจน์ว่า
บางครั้ง
การเปิดขวด
ไม่ได้ทำให้ความทรงจำ
หายไป
แต่ทำให้มัน
เริ่มอยู่ต่อ
________________________________________
ชายชรายังคงรอคำตอบ
“เลือกได้หรือยัง”
ชายไทยส่ายหน้า
“ยังครับ”
“เพราะมีตัวเลือก
มากเกินไป?”
“ครับ”
ชายชราถามต่อ
“หรือเพราะไม่มีขวดไหน
ตอบคำถามได้ทั้งหมด?”
ชายไทยนิ่งไป
“อาจใช่ครับ”
________________________________________
เขาเดินไปที่ชั้นวางไวน์
ขวดจำนวนมาก
เรียงอยู่ตรงหน้า
บางขวดราคาแพง
บางขวดหายาก
บางขวดได้คะแนนสูง
บางขวดเก็บไว้นาน
บางขวดมีเรื่องราว
ที่ไม่มีวันเกิดขึ้นซ้ำอีก
เขาหยิบไวน์ขวดหนึ่งขึ้นมา
มองฉลาก
แล้ววางกลับ
หยิบอีกขวด
แล้ววางกลับ
อีกขวด
แล้วอีกขวด
ไม่มีขวดไหนผิด
แต่ไม่มีขวดไหน
ตอบคำถามได้ครบ
________________________________________
ชายชราคนเดิม
มองเขาอย่างสงบ
“ทำไมถึงยังเลือกไม่ได้”
ชายไทยตอบช้า ๆ
“เพราะผมกำลังพยายามหา
ไวน์ที่ยิ่งใหญ่ที่สุด”
“แต่คำถาม
อาจไม่ได้ถามแบบนั้น”
ชายชรายิ้มเล็กน้อย
“แล้วคำถามจริงคืออะไร”
________________________________________
ชายไทยมองกลับไปที่โต๊ะอาหาร
ทุกคนกำลังคุยกัน
หัวเราะ
ตักอาหาร
แบ่งข้าว
และถามกันว่า
ใครอยากกินอะไรเพิ่ม
ไม่มีใครสนใจ cellar
ไม่มีใครถามคะแนน
ไม่มีใครอยากรู้ว่า
ไวน์ขวดไหนแพงที่สุด
ไม่มีใครต้องการไวน์
ที่ทำให้ทั้งโต๊ะหยุดพูด
เขาหยุดคิด
จากนั้น
เดินไปยังชั้นวางไวน์
อีกครั้ง
________________________________________
ครั้งนี้
เขาหยิบไวน์ขวดหนึ่ง
จากชั้นล่าง
ไม่ได้อยู่ในตำแหน่งเด่น
ไม่มีฉลากใหญ่
ไม่มีตราประทับ
ไม่มีชื่อที่ทำให้ทุกคน
ต้องหยุดมอง
ไม่ใช่ First Growth
ไม่ใช่ Grand Cru
ไม่ใช่ไวน์หายาก
ไม่ใช่ vintage ระดับตำนาน
และไม่ใช่ขวด
ที่นักสะสมแย่งกันซื้อ
เป็นเพียงไวน์
ที่เขาเปิดดื่มได้จริง
ในคืนธรรมดา
ไวน์จาก producer
ที่ทำงานอย่างซื่อสัตย์
มีตัวตน
เข้ากับอาหาร
และไม่พยายามทำให้ทุกอย่าง
ใหญ่เกินความจำเป็น
เขาถือขวดกลับมาที่โต๊ะ
________________________________________
ชายชรามองฉลาก
“ขวดนี้หรือ”
ชายไทยพยักหน้า
“ครับ”
“ทำไม”
ชายไทยตอบช้า ๆ
“เพราะไวน์ไม่ได้มีไว้”
“เพื่อให้คนบางกลุ่ม
รู้สึกว่าตัวเองพิเศษ”
“ไวน์มีไว้”
“เพื่อทำให้ช่วงเวลาธรรมดา”
“มีความหมายขึ้น
เล็กน้อย”
________________________________________
เขาเปิดขวด
เทไวน์ลงในแก้ว
กลิ่นผลไม้
สมุนไพร
ดิน
เครื่องเทศ
และความอบอุ่น
ไม่มีอะไรซับซ้อนเกินไป
ไม่มีอะไร
ต้องตีความนาน
ไม่มีอะไร
พยายามเรียกร้องความสนใจ
แต่มันเข้ากับอาหาร
เข้ากับโต๊ะ
และเข้ากับบทสนทนา
________________________________________
ชายชราจิบหนึ่งครั้ง
“ไวน์นี้ไม่ได้ยิ่งใหญ่ที่สุด”
ชายไทยพยักหน้า
“ครับ”
“ไม่ได้แพงที่สุด”
“ครับ”
“ไม่ได้หายากที่สุด”
“ครับ”
“แล้วทำไมต้องเป็นขวดนี้”
________________________________________
ชายไทยมองไปรอบโต๊ะ
“เพราะถ้าไวน์มีไว้”
“เพื่อแสดงว่า
มนุษย์เอาชนะธรรมชาติได้”
“ผมคงเลือกไวน์อีกขวด”
“ถ้าไวน์มีไว้”
“เพื่อแสดงฝีมือ
ของ winemaker”
“ผมก็คงเลือกอีกขวด”
“ถ้าไวน์มีไว้”
“เพื่อให้คะแนน”
“ผมก็คงเลือกอีกขวด”
เขาหยุดเล็กน้อย
“แต่ถ้าไวน์มีไว้”
“เพื่อเชื่อมคน
เข้าหากัน”
เขายกแก้วขึ้น
“ขวดนี้ก็พอครับ”
________________________________________
ห้องอาหารเงียบลง
ชั่วครู่
จากนั้น
เสียงหัวเราะก็กลับมา
คนหนึ่งตักแกงเพิ่ม
อีกคนขอข้าว
อีกคนถามว่า
ไวน์ขวดนี้ชื่ออะไร
ชายไทยตอบชื่อไวน์สั้น ๆ
แล้วกลับไปกินข้าว
ไม่มีใครหยุดคุย
ไม่มีใครต้องจด tasting note
ไม่มีใครต้องวิเคราะห์
ไม่มีใครต้องพิสูจน์อะไร
________________________________________
หลังอาหาร
ชายชราคนเดิม
เดินไปที่หน้าต่าง
ด้านนอก
กรุงเทพฯ
ยังคงวุ่นวาย
รถ
แสงไฟ
เสียง
ผู้คน
และความไม่เป็นระเบียบ
เขาถามขึ้น
“คุณคิดว่า”
“ทำไมมนุษย์
ยังควรทำไวน์ต่อไป”
ชายไทยตอบ
โดยไม่ลังเล
“เพราะมนุษย์
ยังต้องการเหตุผล”
“ที่จะนั่งโต๊ะเดียวกันครับ”
________________________________________
ชายชราหันกลับมา
“แค่นั้นหรือ”
ชายไทยพยักหน้า
“แค่นั้นก็พอแล้วครับ”
“ไวน์ไม่ได้หยุดสงคราม แค่ทำให้สงครามจบเร็วขึ้น”
“ไม่ได้แก้ปัญหาทุกอย่าง”
“ไม่ได้ทำให้ชีวิตง่ายขึ้นทันที”
“แต่ในบางคืน”
“ไวน์หนึ่งขวด”
“ทำให้คนช้าลง”
“ฟังกันมากขึ้น”
“เล่าเรื่องเก่า”
“หัวเราะ”
“ให้อภัย”
“และจำได้ว่า”
“บางครั้ง
ชีวิตไม่ได้ต้องการคำตอบมากนัก”
เขาหยุดเล็กน้อย
“บางครั้ง”
“แค่ต้องการโต๊ะหนึ่งโต๊ะ”
“อาหารหนึ่งมื้อ”
“และไวน์หนึ่งขวด”
________________________________________
ชายชรายิ้ม
จากนั้น
เขาหยิบกล่องไม้เล็ก ๆ
ออกมาวางบนโต๊ะ
ภายในมีตราโลหะ
รูปหยดไวน์สีดำ
ตรงกลางตรา
มีตัวอักษรเล็ก ๆ
The Vinum Archive
ชายชราพูดช้า ๆ
“การแข่งขันจบไปนานแล้ว”
“การประเมินก็จบแล้ว”
“และภารกิจ
ก็ผ่านไปแล้ว”
เขาหยุดเล็กน้อย
“ตั้งแต่คืนนี้”
“คุณไม่ได้เป็นเพียง
ที่ปรึกษาขั้นสูง”
“คุณคือผู้ดูแล”
“ความทรงจำ”
“ปัจจุบัน”
“และอนาคต
ของไวน์”
________________________________________
ชายไทยมองตราโลหะ
จากนั้น
หยิบขึ้นมาอย่างระมัดระวัง
“แล้วภารกิจต่อไปล่ะครับ”
ชายชราไม่ตอบทันที
เขาเพียงยิ้ม
“คืนนี้”
“กินข้าวก่อนเถอะครับ”
________________________________________
หลังอาหารจบ
เสียงพูดคุยบนโต๊ะ
ค่อย ๆ เบาลง
จานบางใบ
ถูกเก็บออกไปแล้ว
แต่ยังมีไวน์เหลืออยู่
ในแก้วของทุกคนเล็กน้อย
ชายชราคนเดิม
กำลังจะเดินออกจากบ้าน
ก่อนเปิดประตู
เขาหันกลับมา
มองชายไทย
“คุณจำคืนแรก
ที่โตเกียวได้ไหม”
ชายไทยยิ้มเล็กน้อย
“จำได้ครับ”
“ตอนนั้น”
“ทุกคนคิดว่า
คุณเก่งเพราะตอบไวน์ได้
จากจิบเดียว”
ชายไทยไม่ได้ตอบ
ชายชราพูดต่อ
“แต่ตอนนี้”
“ผมคิดว่า
พวกเขาเข้าใจผิด”
________________________________________
ชายไทยมองกลับไป
ที่โต๊ะอาหาร
อาหารไทย
แก้วไวน์
เสียงหัวเราะ
และคนที่ยังนั่งคุยกันต่อ
ทั้งที่มื้ออาหาร
จบไปนานแล้ว
“เข้าใจผิดอย่างไรครับ”
ชายชรายิ้ม
“ความสามารถของคุณ”
“ไม่ใช่แค่การรู้ว่า”
“ไวน์คืออะไร”
“จากหนึ่งจิบ”
เขาหยุดเล็กน้อย
“แต่คือการรู้ว่า”
“หนึ่งจิบนั้น”
“กำลังพาเรา
ไปที่ไหน”
________________________________________
ชายชราเปิดประตู
ก่อนเดินออกไป
เขาพูดเป็นประโยคสุดท้าย
“ราตรีสวัสดิ์ครับ”
“One-Sip Professor”
ประตูปิดลงช้า ๆ
________________________________________
ชายไทยยืนอยู่ตรงนั้น
เพียงลำพัง
เขามองตราโลหะ
รูปหยดไวน์สีดำ
ที่วางอยู่บนโต๊ะ
จากนั้น
จึงหยิบแก้วขึ้นมา
จิบไวน์เล็กน้อย
แล้ววางลง
เขายิ้ม
เพราะสำหรับคืนนี้
“หนึ่งจิบ”
“ก็พอแล้ว”
________________________________________
แต่ไม่มีใครรู้ว่า
บนชั้นวางไวน์ด้านหลัง
มีซองสีดำอีกใบ
ซ่อนอยู่ระหว่างขวดเก่า
ไม่มีชื่อประเทศ
ไม่มีแผนที่
ไม่มีภาพถ่าย
มีเพียงข้อความสั้น ๆ
“ครั้งหน้า”
“คุณจะต้องชิมไวน์”
“ที่ไม่เคยตั้งใจ”
“ให้มนุษย์คนใด
ได้เปิด”
ใต้ข้อความนั้น
มีสัญลักษณ์
เพียงหนึ่งอย่าง
หยดไวน์สีดำ
________________________________________
จบภาคแรก
ภาคต่อไป: ขวดที่ไม่ควรถูกเปิด (เอาไว้ผมคิดเรื่องต่อได้ครบแล้วมาเขียนต่อนะครับ)

เป้าหมายของ ตอนที่ 8 คือการพาเรื่องจาก การชิมไวน์ให้เก่ง ไปสู่คำถามที่ใหญ่กว่า คือ

เรารักษาไวน์ไว้ด้วยการเก็บขวด หรือรักษาไว้ด้วยการเปิด ดื่ม จดจำ และเล่าเรื่องต่อกันแน่

ตอนนี้มีหน้าที่สำคัญ 4 อย่างครับ

1. เปลี่ยนบทบาทของชายไทยจาก นักชิม เป็น ผู้รักษาความหมาย

ตอนก่อน ๆ เขาใช้ความสามารถอ่านไวน์ เช่น ทายแหล่งกำเนิด อ่านอดีต และมองอนาคตของไวน์

แต่ตอนนี้ไม่มีอะไรให้ทายเลย
ไม่มี blind tasting ไม่มีคะแนน ไม่มีคำตอบถูกผิด

สิ่งที่ถูกทดสอบคือ วิจารณญาณและคุณค่าที่เขายึดถือ

เขาไม่ได้ถูกถามว่าไวน์ดีแค่ไหน แต่ถูกถามว่า

ไวน์ขวดสุดท้ายควรมีชีวิตอยู่ในรูปของ วัตถุ
หรือมีชีวิตอยู่ใน ความทรงจำของผู้คน

นี่เป็นพัฒนาการของตัวละครที่สำคัญมากครับ

2. บอกว่าไวน์ไม่ได้มีคุณค่าเพราะชื่อเสียงหรือราคา

ไร่นี้ไม่มีคฤหาสน์ ไม่มีฉลากหรู ไม่มีชื่อเสียง ไม่มีนักสะสมสนใจ

แต่ไวน์กลับมีคุณค่า เพราะบรรจุทั้ง

- แรงงาน
- ครอบครัว
- ภูมิประเทศ
- เวลา
- ความอดทน
และชีวิตของคนรุ่นก่อน

ประโยคสำคัญที่สุดของตอนจึงไม่ใช่ tasting note แต่คือ

"รสชาติเหมือนพ่อของฉันเลยค่ะ"

ตรงนี้ผมต้องการทำให้ผู้อ่านเข้าใจว่า ไวน์สามารถเป็นความทรงจำของมนุษย์ในรูปของรสชาติได้

3. เสนอแนวคิดหลักว่า การดื่ม ไม่ได้แปลว่าการทำลาย

ในตอนต้น ทุกคนกลัวว่าเมื่อเปิดขวด ไวน์จะหมดไป

แต่หลังจากเปิดและเล่าเรื่องกัน ความหมายกลับตรงกันข้าม

ขวดถูกใช้หมดลง
แต่เรื่องราวเพิ่งเริ่มอยู่ต่อ

นี่คือหัวใจเชิงปรัชญาของตอนครับ:

"สิ่งหนึ่งอาจคงอยู่ทางกายภาพ แต่สูญหายจากความทรงจำได้
ในทางกลับกัน สิ่งหนึ่งอาจหมดไปทางกายภาพ แต่คงอยู่ในผู้คนได้ยาวนานกว่า"

"ดังนั้นการเปิดไวน์จึงไม่ใช่การจบชีวิตของมัน แต่เป็นการเปลี่ยนไวน์จาก ของที่ถูกเก็บ ให้กลายเป็น เรื่องที่ถูกส่งต่อ"

4. เตรียมพระเอกให้พร้อมสำหรับคำถามสุดท้ายในตอนที่ 9

ตอนที่ 8 คือบททดสอบก่อนบทสรุป

เขาผ่านการเรียนรู้แล้วว่าไวน์สามารถ

- อ่านอดีตได้
- บอกอนาคตได้
- เก็บภูมิประเทศไว้ได้
- รักษาความทรงจำของครอบครัวได้
และทำให้สิ่งที่กำลังสูญหายมีเสียงขึ้นมาอีกครั้ง

ดังนั้นตอนที่ 9 จึงสามารถถามคำถามใหญ่ที่สุดได้อย่างสมเหตุสมผลว่า

"หากต้องเลือกไวน์เพียงหนึ่งขวด เพื่ออธิบายว่าทำไมมนุษย์ยังควรทำไวน์ต่อไป เขาจะเลือกอะไร"

และโดยสรุป ตอนที่ 8 Key ของตอนนี้ ต้องการบอกว่า "ไวน์ไม่ได้อยู่รอดเพราะถูกเก็บไว้ แต่เพราะมีคนดื่ม เข้าใจ จดจำ และเล่าเรื่องของมันต่อไป"

🍷 หนึ่งจิบก็พอ — ตอนที่ 8: ไวน์ขวดสุดท้าย จากไร่องุ่นที่กำลังจะหายไป

หมอกบางลอยเหนือแม่น้ำ Mosel ตั้งแต่เช้า
เนินเขาสูงชัน
เถาองุ่นเรียงตัวเป็นขั้น
พื้นดินเต็มไปด้วยหิน slate สีเข้ม
และลมเย็น
พัดผ่านแม่น้ำอย่างช้า ๆ
รถคันเล็กจอดลง
ตรงทางเดินแคบ
ไม่มีคฤหาสน์
ไม่มีประตูเหล็ก
ไม่มีป้ายชื่อ producer ขนาดใหญ่
มีเพียงบ้านไม้เก่า
โรงเก็บไวน์เล็ก ๆ
และหญิงคนหนึ่ง
ยืนรออยู่หน้าประตู
________________________________________
ชายไทยลงจากรถ
ในมือของเขา
ยังมีภาพถ่ายจาก Hokkaido
ด้านหลังภาพ
มีข้อความสั้น ๆ
“ความทรงจำ
ควรถูกเก็บไว้ในขวด”
“หรือควรถูกเปิด
เพื่อให้โลกได้รับรู้”
ด้านล่าง
มีชื่อสถานที่เพียงคำเดียว
Mosel
________________________________________
ชายชราคนเดิม
เดินตามลงมาทีหลัง
วันนี้
ไม่มีผู้เข้าแข่งขัน
ไม่มีแขก
ไม่มีนักสะสม
ไม่มีนักเขียนไวน์
ไม่มีคนจากตลาดประมูล
มีเพียงชายไทย
ชายชรา
และหญิงเจ้าของไร่
________________________________________
หญิงคนนั้นพูดขึ้นก่อน
“ขอบคุณที่มาค่ะ”
เสียงของเธอเบา
แต่ชัด
ชายไทยมองไปที่เนินเขาด้านหลัง
“ไร่องุ่นอยู่ตรงนั้นหรือครับ”
เธอพยักหน้า
“ค่ะ”
“ครอบครัวของฉัน
ดูแลมันมานาน”
“รุ่นพ่อ”
“รุ่นปู่”
“และก่อนหน้านั้นอีก”
เธอหยุดเล็กน้อย
“แต่ปีนี้”
“อาจเป็นปีสุดท้าย”
________________________________________
ชายไทยนิ่งไป
“เพราะอะไรครับ”
หญิงเจ้าของไร่มองกลับไปที่เนินเขา
“มันชันเกินไป”
“ดูแลยาก”
“ต้นทุนสูง”
“แรงงานหายาก”
“ลูกของฉัน
ไม่อยากกลับมาทำต่อ”
“และคนซื้อไวน์”
“ก็ไม่ได้รู้จักชื่อไร่ของเรา
มากพอ”
เธอยิ้มบาง ๆ
“บางครั้ง”
“การทำไวน์ที่ดี”
“ไม่ได้แปลว่า
เราจะอยู่รอดได้”
________________________________________
ทั้งสามคนเดินขึ้นเนิน
ทางเดินแคบ
หิน slate ลื่น
ลมเย็น
และทุกก้าว
ทำให้เข้าใจว่า
การดูแลไร่องุ่นแห่งนี้
ไม่ใช่เรื่องโรแมนติกเสมอไป
ในภาพถ่าย
เนินเขาอาจสวย
แม่น้ำอาจสงบ
แสงแดดอาจสะท้อนผิวน้ำ
อย่างงดงาม
แต่ในชีวิตจริง
ทุกขวด
ต้องแลกมาด้วยแรงกาย
เวลา
ความอดทน
และการกลับขึ้นมาบนเนินเดิม
ครั้งแล้วครั้งเล่า
________________________________________
เมื่อเดินกลับลงมา
หญิงเจ้าของไร่
พาทั้งสองคนเข้าไปใน cellar
ภายในเย็น
มืด
และเงียบ
มีถังไม้เก่า
ชั้นวางขวด
กลิ่นดินชื้น
และกลิ่นไวน์
ที่เหมือนฝังตัวอยู่ในกำแพง
มานานหลายสิบปี
ตรงกลางห้อง
มีโต๊ะไม้เล็กหนึ่งตัว
บนโต๊ะ
มีไวน์เพียงหนึ่งขวด
ไม่มีฉลากหรู
ไม่มีตราประทับ
ไม่มีปีพิมพ์
ด้วยตัวอักษรสีทอง
มีเพียงกระดาษสีขาวซีด
เขียนด้วยลายมือ
Riesling
Auslese
1997
________________________________________
ชายไทยมองขวดอยู่นาน
หญิงเจ้าของไร่พูดขึ้น
“นี่คือขวดสุดท้ายค่ะ”
“เราทำได้ไม่มาก”
“และเก็บไว้
เพียงไม่กี่ขวด”
“ขวดอื่นถูกเปิดไปหมดแล้ว”
“บางขวดขาย”
“บางขวดใช้ในงานครอบครัว”
“บางขวดให้คนที่ช่วยเรา
ในวันที่ลำบาก”
เธอมองขวดตรงหน้า
“เหลือขวดนี้
ขวดเดียว”
________________________________________
ชายชราคนเดิม
พูดขึ้นช้า ๆ
“นี่คือภารกิจถัดไป
ของ The Vinum Archive”
เขามองชายไทย
“วันนี้”
“ไม่มี blind tasting”
“ไม่มี producer ให้ทาย”
“ไม่มี vintage ให้เดา”
“ไม่มีคะแนน”
“และไม่มีคำตอบ
ที่ตำราจะบอกคุณได้”
เขาหยุดเล็กน้อย
“มีเพียงคำถามเดียว”
“ควรเก็บขวดนี้ไว้”
“เป็นความทรงจำ
ของครอบครัว”
“หรือควรเปิดมัน”
“เพื่อให้โลกได้รู้ว่า”
“ไร่องุ่นแห่งนี้
เคยมีอยู่จริง”
________________________________________
ห้องใต้ดินเงียบลง
ชายไทยมองขวดไวน์
หากเก็บไว้
มันจะยังอยู่
อาจอีกสิบปี
ยี่สิบปี
หรืออาจนานกว่านั้น
ขวดจะกลายเป็นหลักฐานว่า
ครั้งหนึ่ง
ครอบครัวหนึ่ง
เคยทำ Riesling
จากเนินสูงชันแห่งนี้
แต่หากเปิด
ไวน์จะค่อย ๆ หายไป
หมดลงทีละแก้ว
และเมื่อขวดว่าง
สิ่งที่เหลือ
จะมีเพียงความทรงจำ
ของคนที่ได้ชิม
________________________________________
หญิงเจ้าของไร่ถามขึ้นเบา ๆ
“คุณคิดว่าอย่างไรคะ”
ชายไทยไม่ได้ตอบทันที
เขาเดินออกไปนอก cellar
กลับขึ้นเนินอีกครั้ง
หิน slate ยังลื่น
ทางยังแคบ
ลมยังเย็น
และแม่น้ำยังไหล
เหมือนไม่มีอะไรเปลี่ยน
เมื่อขึ้นไปถึงด้านบน
เขามองลงมา
เห็นแม่น้ำ Mosel
โค้งอยู่ด้านล่าง
แสงแดดอ่อน
สะท้อนผิวน้ำ
หมอกเริ่มจาง
และเถาองุ่น
ยังยืนเรียงอยู่บนเนิน
พื้นที่แห่งนี้
ไม่ได้ใหญ่โต
แต่มีบางอย่าง
ที่ยากจะลืม
________________________________________
ชายชราคนเดิม
เดินตามขึ้นมา
“ตัดสินใจได้หรือยัง”
ชายไทยยังคงมองไร่องุ่น
“ยังครับ”
“เพราะอยากเก็บไว้?”
“ส่วนหนึ่งครับ”
“เพราะกลัวว่า
ถ้าเปิดแล้ว”
“มันจะหายไป?”
ชายไทยพยักหน้า
ชายชราถามต่อ
“แล้วถ้าไม่เปิดเลยล่ะ”
ชายไทยนิ่งไป
________________________________________
ลมพัดผ่านเถาองุ่น
เขามองกลับไปที่บ้านไม้เก่า
มอง cellar
มองหญิงเจ้าของไร่
และมองขวดสุดท้าย
ที่ยังรออยู่บนโต๊ะ
จากนั้น
เขาพูดขึ้นช้า ๆ
“บางครั้ง”
“การเก็บไวน์ไว้”
“ไม่ได้แปลว่า
เรารักษามันไว้จริง ๆ”
ชายชราหันมามอง
“เพราะอะไร”
ชายไทยตอบ
“เพราะถ้าไม่มีใครรู้จักมัน”
“ไม่มีใครได้ชิม”
“ไม่มีใครจำรสชาติ”
“และไม่มีใครเล่าเรื่องต่อ”
เขาหยุดเล็กน้อย
“วันหนึ่ง”
“มันก็จะหายไป
อยู่ดีครับ”
________________________________________
ทั้งสองคน
เดินกลับลงมาที่ cellar
หญิงเจ้าของไร่
ยังยืนอยู่ตรงโต๊ะ
ชายไทยมองขวดสุดท้าย
แล้วตอบเบา ๆ
“เปิดครับ”
หญิงเจ้าของไร่นิ่งไป
“แน่ใจหรือคะ”
เขาพยักหน้า
“ครับ”
“แต่เราไม่ควรเปิด”
“เพื่อพิสูจน์ว่า
ไวน์ขวดนี้ยิ่งใหญ่แค่ไหน”
“และไม่ควรเปิด”
“เพื่อให้ใครให้คะแนน”
เขามองขวดตรงหน้า
“เราควรเปิด”
“เพื่อให้คนจำได้ว่า”
“ไร่องุ่นแห่งนี้”
“เคยมีเสียงของตัวเอง”
________________________________________
จุกไม้ก๊อก
ถูกดึงออกช้า ๆ
เสียงเบามาก
แต่ในห้องใต้ดินเงียบ ๆ
มันดังเหมือน
ประตูบางบาน
ถูกเปิดขึ้น
ไวน์ถูกเทลงในแก้วสามใบ
สีทองเข้ม
ไม่ใสเหมือนไวน์อายุน้อย
และมีแสงสะท้อนบาง ๆ
เมื่อกระทบหลอดไฟ
ชายไทยยกแก้วขึ้นดม
กลิ่นแรกคือ apricot แห้ง
น้ำผึ้ง
เปลือกส้ม
ดอกไม้แห้ง
petrol บาง ๆ
และกลิ่น slate เปียก
เขาจิบหนึ่งครั้ง
________________________________________
acidity ยังอยู่
ไม่คมเหมือนไวน์หนุ่ม
แต่ยังมีแรงพอ
ที่จะพาไวน์เดินต่อ
ความหวานไม่ได้หนัก
เพราะ acidity
คอยประคอง
มีผลไม้แห้ง
mineral
ชาอ่อน ๆ
ขี้ผึ้ง
และความยาว
ที่ไม่ได้ตะโกน
แต่ไม่ยอมจาง
________________________________________
หญิงเจ้าของไร่
มองเขา
“เป็นอย่างไรคะ”
ชายไทยวางแก้วลง
“ไวน์นี้ยังมีชีวิตครับ”
เธอเงียบไป
ชายไทยพูดต่อ
“ไม่ใช่เพราะมันยังสด
เหมือนเดิม”
“แต่เพราะทุกอย่าง
เปลี่ยนไป”
“โดยไม่หายไป”
เขาหยุดเล็กน้อย
“มันเหมือนพื้นที่นี้ครับ”
________________________________________
ชายชราคนเดิมถาม
“ถ้าต้องอธิบายขวดนี้
ด้วยคำเดียว”
“คุณจะใช้คำว่าอะไร”
ชายไทยคิดอยู่ครู่หนึ่ง
“ความอดทนครับ”
________________________________________
หญิงเจ้าของไร่
ยกแก้วขึ้นชิม
เธอนิ่งอยู่นาน
จากนั้น
น้ำตาค่อย ๆ ไหลลงมา
“รสชาติเหมือนพ่อของฉันเลยค่ะ”
ไม่มีใครพูดอะไร
________________________________________
ทั้งสามคนนั่งลง
ที่โต๊ะไม้เล็ก
ไม่มีอาหารหรู
ไม่มีแก้วราคาแพง
ไม่มีคนถ่ายรูป
ไม่มีใครให้คะแนน
มีเพียงขนมปัง
ชีส
ไวน์สามแก้ว
และเรื่องเล่า
ของครอบครัวหนึ่ง
หญิงเจ้าของไร่เล่าว่า
ปู่ของเธอ
เริ่มดูแลเถาองุ่นตรงไหน
พ่อของเธอ
เคยลื่นตกจากเนิน
ในฤดูฝนอย่างไร
ปีไหนอากาศหนาวจัด
ปีไหนองุ่นสุกช้า
ปีไหนทุกคน
เกือบเลิกทำไวน์
และทำไม
แม้จะเหนื่อยแค่ไหน
ครอบครัวยังกลับขึ้นไปบนเนิน
ทุกปี
________________________________________
เมื่อไวน์ในขวด
ลดลงเหลือเพียงเล็กน้อย
หญิงเจ้าของไร่
มองขวดเปล่าเกือบครึ่ง
“ฉันเคยคิดว่า”
“ถ้าเปิดขวดนี้”
“มันจะหายไป”
ชายไทยพยักหน้า
“ครับ”
เธอยิ้มบาง ๆ
“แต่ตอนนี้”
“ฉันกลับรู้สึกว่า”
“มันเพิ่งเริ่ม
อยู่ต่อ”
________________________________________
หลายคนคิดว่า
การรักษาไวน์
คือการเก็บขวดเอาไว้
ให้นานที่สุด
เก็บใน cellar
ไม่เปิด
ไม่แตะ
ไม่เสี่ยง
ให้มันหายไป
แต่บางครั้ง
ไวน์ไม่ได้เกิดมา
เพื่ออยู่ในความมืด
ตลอดไป
บางขวด
ต้องถูกเปิด
ไม่ใช่เพราะถึงเวลา
ที่เหมาะสมที่สุด
แต่เพราะหากไม่เปิดเลย
โลกจะไม่มีวันรู้ว่า
มันเคยมีอยู่จริง
________________________________________
ก่อนจากกัน
หญิงเจ้าของไร่
ยื่นขวดเปล่าให้ชายไทย
“เอาไปเถอะค่ะ”
ชายไทยส่ายหน้า
“ขวดนี้ควรอยู่ที่นี่ครับ”
“แต่ฉันอยากให้คุณเก็บไว้”
“ทำไมครับ”
เธอยิ้มบาง ๆ
“เพราะคุณเป็นคนตัดสินใจ
เปิดมัน”
ชายไทยนิ่งไป
จากนั้น
รับขวดเปล่ามา
อย่างระมัดระวัง
________________________________________
ชายชราคนเดิม
ยื่นซองสีดำใบใหม่ให้
ครั้งนี้
ซองเล็กกว่าทุกครั้ง
ด้านในไม่มีแผนที่
ไม่มีภาพถ่าย
ไม่มีตั๋วรถไฟ
ไม่มีชื่อประเทศ
มีเพียงกระดาษหนึ่งแผ่น
บนกระดาษเขียนว่า
“คุณอ่านอดีต”
“มองเห็นอนาคต”
“และเปิดขวดสุดท้าย”
“เพื่อให้ความทรงจำ
ยังอยู่ต่อ”
“ครั้งต่อไป”
“คุณจะต้องตอบ
คำถามที่ยากที่สุด”
ชายไทยอ่านต่อ
“ถ้าต้องเลือกไวน์
เพียงหนึ่งขวด”
“เพื่ออธิบายว่า”
“ทำไมมนุษย์
ยังควรทำไวน์ต่อไป”
“คุณจะเลือกอะไร”
ด้านล่าง
ไม่มีสถานที่นัดหมาย
มีเพียงคำเดียว
Home
________________________________________
หญิงเจ้าของไร่ถาม
“ครั้งต่อไป
ต้องไปที่ไหนคะ”
ชายไทยพับกระดาษ
เก็บลงในกระเป๋าเสื้อ
แล้วมองขวดเปล่า
ในมือ
“กลับบ้านครับ”
________________________________________
ตอนต่อไป: ไวน์เพียงหนึ่งขวด ที่ต้องตอบแทนไวน์ทั้งโลก