English Major, PNRU

อาจารย์ในหลักสูตรมีการ upskill และ reskill กันอยู่เสมอ เพราะบริบทสังคม โลกเปลี่ยนแปลงเร็วมาก อาจารย์จึงต้อง update ความรู้กันเรื่อยๆ เพื่อประโยชน์ของนักศึกษาเป็นสำคัญ

ขอแสดงความยินดีกับอาจารย์ สาขาวิชาภาษาอังกฤษเนื่องในโอกาสอันเป็นมงคลยิ่งที่ได้รับพระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ประจำปี พุทธศักราช ๒๕๖๘ เนื่องในโอกาสพระราชพิธีเฉลิมพระชนมพรรษา ๒๘ กรกฎาคม ๒๕๖๘

ประโยค “อากาศน่ารักจังเนย” ที่พบบนรถไฟฟ้าเป็นรูปภาษาที่ดัดแปลงมาจากประโยคมาตรฐาน “อากาศน่ารักจังเลย” โดยใช้วิธีการแทนที่หน่วยเสียงย่อย (phoneme substitution) ซึ่งเป็นปรากฏการณ์ทางภาษาที่ผู้พูดจงใจเปลี่ยนเสียงบางเสียงในคำ เพื่อสร้างอารมณ์ ความรู้สึก หรืออัตลักษณ์เฉพาะในการสื่อสาร จุดที่เปลี่ยนชัดเจนคือคำว่า “เลย” ถูกดัดแปลงเป็น “เนย” ผ่านการแทนที่เสียงพยัญชนะต้น /ล/ ด้วยเสียง /น/ ขณะที่เสียงสระและตัวสะกดยังคงเดิม ทำให้ผู้รับสารยังสามารถเข้าใจได้ทันทีว่าหมายถึงคำว่า “เลย” แม้จะไม่ใช่รูปมาตรฐานของภาษาไทยก็ตาม

ในเชิงสัทศาสตร์ เสียง /ล/ และ /น/ เป็นเสียงที่เกิดในตำแหน่งใกล้เคียงกันภายในช่องปาก จึงสามารถสลับแทนกันได้ง่ายเมื่อผู้พูดต้องการเล่นภาษา การเปลี่ยนจาก “เลย” เป็น “เนย” ไม่ได้ทำให้ความหมายหลักของประโยคเปลี่ยนไป แต่ช่วยเพิ่มมิติทางอารมณ์ให้ข้อความฟังดูนุ่มนวล อ่อนโยน และน่ารักมากขึ้น ลักษณะเช่นนี้พบได้บ่อยในภาษาออนไลน์ ภาษาคาแรกเตอร์ หรือภาษาที่ใช้ในกลุ่มแฟนคลับ ซึ่งมักจงใจดัดแปลงเสียงให้ดูเป็นกันเองและสร้างความเอ็นดูแก่ผู้รับสาร

นอกจากนี้ คำว่า “อากาศน่ารักจังเนย” ยังสะท้อนให้เห็นบทบาทของภาษาในฐานะเครื่องมือสร้างอัตลักษณ์ทางสังคม ผู้พูดไม่ได้ใช้ภาษาเพียงเพื่อสื่อสารความหมายว่าอากาศดีหรือบรรยากาศน่ารักเท่านั้น แต่ยังใช้รูปแบบภาษาเพื่อสร้างโทนของข้อความให้ดู playful และอบอุ่นมากขึ้น จึงเป็นตัวอย่างที่แสดงให้เห็นว่าภาษาในสังคมร่วมสมัยมีความยืดหยุ่นสูง และผู้ใช้ภาษาสามารถดัดแปลงรูปคำหรือเสียงเพื่อสื่ออารมณ์และความสัมพันธ์ทางสังคมได้อย่างสร้างสรรค์


#ภาษาอยู่รอบตัว

สถานภาพของภาษาอังกฤษในปัจจุบันคือ global language หรือ English as a lingua franca หมายความว่า ภาษาอังกฤษเป็นภาษากลางที่ใช้ติดต่อสื่อสารกัน ไม่ว่าภาษาแม่ของคุณจะเป็นอะไรก็ตาม แต่ถ้าจะต้องสื่อสารกับคนต่างชาติต่างวัฒนธรรม ภาษาอังกฤษก็มักจะเป็นภาษาแรกๆ ที่ใช้ และด้วยสถานะของภาษาอังกฤษนี่เอง ก็ไม่แปลกที่ Phillipson (1992) จะเรียกภาษาอังกฤษว่า "a killer language" คือทำให้บทบาทของภาษาอื่นไม่มีที่ยืน หรือกลายเป็นไม่ยอมรับภาษาอื่นไปเลย (threatening linguistic diversity)

บทความนี้ ศึกษาอัตลักษณ์ทางภาษาและประสบการณ์ของเยาวชนชนกลุ่มน้อยทางภาษาในเมืองควิเบก ประเทศแคนาดา ซึ่งเป็นพื้นที่ที่ภาษาฝรั่งเศสมีอำนาจเหนือกว่า โดยผู้วิจัยสัมภาษณ์เชิงคุณภาพเยาวชนจำนวน 10 คนที่ใช้ภาษาอื่นนอกเหนือจากภาษาฝรั่งเศสในครอบครัว และเลือกศึกษาต่อในมหาวิทยาลัยที่สอนเป็นภาษาอังกฤษ ผู้วิจัยสนใจว่ากลุ่มเยาวชนเหล่านี้มองตนเองอย่างไร ท่ามกลางบริบทความขัดแย้งระหว่างผู้ใช้ภาษาอังกฤษและภาษาฝรั่งเศสในสังคมควิเบก ผลการศึกษาชี้ให้เห็นว่า ภาษาไม่ได้เป็นเพียงเครื่องมือสื่อสาร แต่เกี่ยวข้องกับอำนาจ อัตลักษณ์ และการยอมรับทางสังคมอย่างลึกซึ้ง

งานวิจัยอธิบายบริบททางสังคมและนโยบายภาษาของรัฐควิเบก โดยเฉพาะกฎหมาย Bill 101 ที่กำหนดให้ภาษาฝรั่งเศสเป็นภาษาหลักในระบบการศึกษาและชีวิตสาธารณะ แม้นโยบายดังกล่าวมีเป้าหมายเพื่อปกป้องภาษาและวัฒนธรรมฝรั่งเศส แต่กลับทำให้เยาวชนที่ไม่ใช่ francophone รู้สึกว่าตนเป็น “คนนอก” ของสังคม ตัวอย่างเช่น ผู้ให้สัมภาษณ์หลายคนเล่าว่าถูกตัดสินจากสำเนียงภาษา หรือถูกมองว่าไม่ใช่ “Québécois ที่แท้จริง” แม้จะสามารถพูดภาษาฝรั่งเศสได้ดี สิ่งเหล่านี้สะท้อนการแบ่งเส้นเขตทางสังคมระหว่าง “พวกเรา” และ “พวกเขา” ผ่านภาษาและวัฒนธรรม

อีกประเด็นสำคัญของบทความคือการวิเคราะห์ “discourses” หรือวาทกรรมที่เยาวชนใช้ในการอธิบายตนเองและผู้อื่น ผู้ให้สัมภาษณ์จำนวนมากมองว่าชาว francophone ในเมืองควิเบกมีความ “closed-minded” หรือปิดกั้นต่อความหลากหลายทางภาษาและวัฒนธรรม ขณะที่ตนเองและผู้ใช้ภาษาอังกฤษถูกมองว่า “open-minded” และมีมุมมองสากลมากกว่า เยาวชนเหล่านี้ให้คุณค่ากับภาษาอังกฤษในฐานะภาษาสากลที่เปิดโอกาสทางการศึกษาและอาชีพในระดับโลก เช่น บางคนกล่าวว่า “If you know English you can work anywhere in the world.” นอกจากนี้ การเรียนในวิทยาลัยภาษาอังกฤษยังถูกมองว่าเป็นพื้นที่ของความหลากหลาย ความฝัน และโอกาสที่กว้างไกลกว่าโลกท้องถิ่นของควิเบก

งานวิจัยนี้สะท้อนให้เห็นว่า เยาวชนชนกลุ่มน้อยทางภาษาในควิเบกไม่ได้ยอมรับอัตลักษณ์ “minority” อย่างง่ายดาย แต่เลือกสร้างอัตลักษณ์ใหม่ผ่านการเชื่อมโยงตนเองกับภาษาอังกฤษซึ่งมีอำนาจในระดับโลก ผู้วิจัยอธิบายว่า เยาวชนเหล่านี้ใช้ “discourses of superiority” เพื่อปฏิเสธสถานะชายขอบและสร้างความภาคภูมิใจในตนเอง อย่างไรก็ตาม วาทกรรมดังกล่าวก็ยิ่งตอกย้ำความแตกต่างระหว่างกลุ่มภาษาอังกฤษและภาษาฝรั่งเศสในสังคมควิเบก งานวิจัยจึงชี้ให้เห็นความสัมพันธ์อันซับซ้อนระหว่างภาษา อำนาจ อัตลักษณ์ และการอยู่ร่วมกันในสังคมพหุภาษาได้อย่างลุ่มลึก

สามารถอ่านบทความฉบับเต็มได้ที่ https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/15348458.2015.1137476

“I Am Not a Francophone”: Identity Choices and Discourses of Youth Associating With a Powerful Minority Taking a broad interest in the linguistic, educational, and identity issues relevant to young people, this article examines the experiences and discourses of linguistic minority youth in the French...

ขอแสดงความยินดีกับ อ.ดร.ศิรดา เทียนขาว ที่ได้รับตำแหน่งเลขานุการและเหรัญญิกของสาขาวิชาภาษาอังกฤษคนใหม่