Thailand Development Research Institute (TDRI)

ประกันสังคมไทยกำลังยืนอยู่บนทางแยกสำคัญ

ระบบประกันสังคมเป็นหลักประกันรายได้ของแรงงานไทยหลายสิบล้านคน แต่หลักประกันนี้กำลังเผชิญแรงกดดันจากหลายทิศทาง ทั้งข้อจำกัดของโครงสร้างระบบการเงินการคลัง การบริหารจัดการ การเปลี่ยนแปลงทางประชากรสู่สังคมสูงวัยอย่างรวดเร็ว ตลอดจนข้อจำกัดทางการเมือง ที่ทำให้การปฏิรูปเชิงโครงสร้างเป็นเรื่องละเอียดอ่อนและมีต้นทุนสูง

ระบบที่มีอยู่ในขณะนี้พร้อมรับความท้าทายที่กำลังรออยู่ในอนาคตหรือไม่ ?

คือโจทย์สำคัญที่นำไปสู่การศึกษาความยั่งยืนและรูปแบบความเป็นไปได้ของระบบประกันสังคมในอนาคต โดย ชาคร เลิศนิทัศน์ นักวิจัยอาวุโส สถาบันวิจัยเพื่อการพัฒนาประเทศไทย ซึ่งข้อค้นพบและข้อเสนอแนะเชิงนโยบาย จะถูกนำเสนอผ่านบทความชุดใหม่ในซีรีส์ “นับถอยหลังกองทุนประกันสังคม” ทั้งหมด 3 ตอน

อ่าน นับถอยหลังกองทุนประกันสังคม (1) “ประกันสังคมไทยบนทางแยก: ความท้าทายก่อนการปฏิรูป” (link ในคอมเมนต์)

ในวันที่ภาคเกษตรไทยยืนอยู่บนทางแยกสำคัญ สูตรสำเร็จแบบเดิมที่เคยพาประเทศเติบโตจากความอุดมสมบูรณ์ของทรัพยากรและความได้เปรียบทางภูมิศาสตร์ อาจไม่เพียงพออีกต่อไป…

ตลอดช่วงสองทศวรรษที่ผ่านมา ศักยภาพการแข่งขันของภาคเกษตรค่อย ๆ ถดถอย ท่ามกลางโครงสร้างเศรษฐกิจและสังคมที่เปลี่ยนไป เกษตรกรส่วนใหญ่ก้าวเข้าสู่วัยสูงอายุ ภาคเกษตรกลายเป็นพื้นที่รองรับแรงงานในยามวิกฤติ

ขณะที่ที่ดินทำกินถูกแบ่งให้เป็นแปลงเล็กจนกระทบต่อประสิทธิภาพการผลิต และยังมีแรงกดดันใหม่ ไม่ว่าจะเป็นการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ และการใช้มาตรการทางการค้าด้านสิ่งแวดล้อมในตลาดโลกที่เข้ามาท้าทาย เป็นมุมมองของดร.นิพนธ์ พัวพงศกร นักวิชาการเกียรติคุณ ทีดีอาร์ไอ

ทีดีอาร์ไอชวนอ่านเนื้อหาบางส่วนจากงานสัมมนา “อนาคตเกษตรและอาหารไทย: ทางรอด ทางเลือกและโอกาสใหม่ ในโลกทีเปลี่ยนแปลง” เมื่อวันที่ 8 เมษายนที่ผ่านมา โดยวรภัทร มนูญสัมฤทธิ์ นักวิจัยนโยบายเศรษฐกิจระหว่างประเทศและการพัฒนา สถาบันวิจัยเพื่อการพัฒนาประเทศไทย (link ในคอมเมนต์)

การเดินทางไปต่างประเทศกำลังจะแพงขึ้น

นอกเหนือไปจากค่าธรรมเนียมน้ำมันที่หลายสายการบินทยอยประกาศปรับขึ้นแล้ว ตั้งแต่วันที่ 20 มิถุนายนนี้เป็นต้นไป ผู้ที่จะเดินทางไปต่างประเทศจาก 6 สนามบินหลักอย่างสุวรรณภูมิ ดอนเมือง เชียงใหม่ ภูเก็ต หาดใหญ่ เชียงราย จะมีค่าใช้จ่ายที่เพิ่มมากขึ้นจากการปรับขึ้นค่าบริการผู้โดยสารขาออก (PSC) จาก 730 บาท เป็น 1,120 บาท หรือเพิ่มขึ้น 53%

การปรับขึ้นค่า PSC ครั้งนี้ หากเทียบกับแนวปฏิบัติในต่างประเทศ ยังมีข้อจำกัดของการเปิดเผยข้อมูลต่อสาธารณะ ซึ่งทำให้เหตุผลของการปรับอัตรายังไม่ชัดเจนเพียงพอต่อผู้ใช้บริการ และสุดท้ายอาจส่งผลต่อความน่าเชื่อถือของการกำกับดูแลในอนาคต

ทีดีอาร์ไอ ชวนอ่านบทความ “ขึ้นค่าธรรมเนียมสนามบิน คำถามถึงความโปร่งใส” โดยดร.สุเมธ องกิตติกุล และกิตติยา ยิษฐาณิชกุล ทีมวิจัยนโยบายด้านการขนส่งและโลจิสติกส์ ทีดีอาร์ไอ (Link ในคอมเมนต์)

ท่ามกลางวิกฤตราคาพลังงานที่ผันผวนสูง ระบบขนส่งสาธารณะควรเป็นทางเลือกหลักในการลดภาระค่าใช้จ่ายของประชาชน แต่ทว่าระบบรถโดยสารประจำทางของไทยกลับยังไม่สามารถทำหน้าที่นี้ได้อย่างเต็มที่

ด้วยเพราะรถโดยสารประจำทาง ทั้งรถเมล์ในกทม. รถสองแถวในต่างจังหวัด รถตู้โดยสาร หรือรถทัวร์ กำลังเผชิญกับวงจรปัญหาที่ทับซ้อนและรุนแรงขึ้นอย่างต่อเนื่อง โดยต้นตอมาจากต้นทุนการให้บริการที่เพิ่มสูงขึ้นเรื่อย ๆ สวนทางกับอัตราค่าโดยสารที่ถูกกำหนดไม่สอดคล้องกับต้นทุนจริง

เมื่อรายรับไม่พอรายจ่าย สิ่งที่หลีกเลี่ยงไม่ได้คือ การลดคุณภาพบริการเพื่อความอยู่รอด เราจึงเริ่มเห็นภาพของรถเก่าในสภาพที่ไม่ได้รับการปรับปรุง ระยะเวลารอที่ยาวนานขึ้น และความไม่แน่นอนของตารางเดินรถ ขณะเดียวกัน โครงข่ายเส้นทางก็ไม่ได้ปรับตามการขยายตัวของเมือง

ผลลัพธ์คือ ผู้โดยสารค่อย ๆ หายไป ผู้คนหันไปพึ่งพารถยนต์ส่วนบุคคลมากขึ้น สถานการณ์ยิ่งถูกซ้ำเติมมากขึ้นเมื่อเกิดวิกฤตราคาน้ำมัน

จะทำอย่างไรให้ขนส่งสาธารณะไทยกลับมาเป็นทางเลือกหลักที่มีคุณภาพ เข้าถึงได้ และยั่งยืนในระยะยาว

ทีดีอาร์ไอชวนอ่าน บทความ “ฝ่าวิกฤตพลังงาน ทางรอดรถโดยสารประจำทาง” โดยดร. สุเมธ องกิตติกุล และอติพร ฉิมน้อย ทีมวิจัยนโยบายด้านการขนส่งและโลจิสติกส์ สถาบันวิจัยเพื่อการพัฒนาประเทศไทย (link ในคอมเมนต์)

เทศกาลแห่งความสุข ไม่ควรกลายเป็นเทศกาลแห่งความเสี่ยง ?

สงกรานต์ปิดฉากแล้ว
แต่บทเรียนจากอุบัติเหตุบนท้องถนน…ไม่ควรถูกลืม

จะทำอย่างไรให้ถนนปลอดภัย ลดเจ็บ ลดตาย ได้จริง

ชวนหาคำตอบและร่วมถอดบทเรียนความสำเร็จของจังหวัดต้นแบบถนนปลอดภัย สู่การขยายผลไปในอีก 4 จังหวัด ในการแถลงข่าว “Road Safety จังหวัดต้นแบบถนนปลอดภัย: ตั้งเป้าปี 69 ลดตาย 4 จังหวัด” โครงการขับเคลื่อนมาตรการความปลอดภัยทางถนน และคุ้มครองผู้ประสบภัยจากรถ ประจำปี 2569

📍วันอังคารที่ 21 เมษายน 2569
เวลา 09.00 - 12.00 น.
รับชมออนไลน์ ผ่าน LIVE FB เพจทีดีอาร์ไอ และเพจคปภ. สำนักงานคณะกรรมการกำกับและส่งเสริมการประกอบธุรกิจประกันภัย

วิกฤตราคาน้ำมันที่พุ่งสูงจากแรงสั่นสะเทือนของปัญหาภูมิรัฐศาสตร์กำลังเปลี่ยนทิศทางการตัดสินใจของผู้บริโภคไทยอย่างมีนัยสำคัญ ตลาดรถยนต์ไฟฟ้า (EV) กลับมาคึกคักอีกครั้ง

รถ EV นอกจากเป็น "ทางออก" จากภาระค่าน้ำมันที่ไม่แน่นอนแล้ว ยังเป็นเทคโนโลยีที่ช่วยลดภาวะโลกร้อนด้วย แต่ทว่าในอีกแง่มุมหนึ่ง มีความเสี่ยงแบบใหม่เข้ามาพร้อมกัน โดยเฉพาะในประเทศที่ต้องเผชิญภัยน้ำท่วมซ้ำซากอย่างไทย

"แบตเตอรี่แรงดันสูง" ซึ่งเป็นหัวใจของระบบขับเคลื่อนรถ EV เมื่อจมน้ำอาจเกิดการลัดวงจรภายใน และเกิดสภาวะการกัดกร่อนที่ขั้วไฟฟ้าทำให้สารเคมีภายในแบตเตอรี่รั่วไหลออกสู่ภายนอกได้ ซึ่งถือเป็นอันตรายต่อสิ่งแวดล้อมและการจัดการภายหลังเกิดภัยพิบัติ

ต้องย้ำว่า "EV ไม่ใช่ผู้ร้าย" แต่เมื่อเทคโนโลยีเปลี่ยนรูปแบบความเสี่ยงก็เปลี่ยนตาม สิ่งที่ไทยยังขาดหายไปคือ "ระบบการจัดการ" เพื่อควบคุมความเสี่ยงนี้อย่างเบ็ดเสร็จ ทีดีอาร์ไอชวนอ่าน “รถ EV บนโจทย์ภัยพิบัติ ความเสี่ยงใหม่เมื่อแบตเตอรี่จมน้ำ” โดยนรินทร์ ธนนิธาพร และดร.ณัฐภรณ์ บัวแย้ม สถาบันวิจัยเพื่อการพัฒนาประเทศไทย https://tdri.or.th/2026/04/flooded-ev-battery-management-full-article/

60 ปีคือจุดจบของชีวิตการทำงานจริงหรือ ?

คำถามนี้มีความหมายมากขึ้นในวันที่ประเทศไทยกำลังก้าวสู่ “สังคมสูงอายุขั้นสุดยอด” อย่างรวดเร็ว โครงสร้างทางเศรษฐกิจและสังคมเดิมที่เคยขับเคลื่อนด้วยแรงงานหนุ่มสาวกำลังถูกท้าทายอย่างหนัก

หนึ่งในทางออกที่ถูกพูดถึงกันมาตลอด คือการปรับอายุเกษียณออกไปจาก 60 ปีที่เป็นตัวเลขตายตัว สู่การจ้างงานแบบยืดหยุ่น ซึ่งนอกจากรักษาแรงงานที่มีประสบการณ์ไว้แล้ว ยังช่วยสร้างความมั่นคงทางรายได้ให้ผู้สูงอายุมีคุณภาพชีวิตที่ดีและสามารถพึ่งพาตัวเองได้อย่างมีศักดิ์ศรี

แต่กระนั้นเอง การจ้างงานผู้สูงอายุยังคงเผชิญกับ “กับดัก” ในเรื่องของต้นทุนและมาตรการทางภาษีที่ไร้แรงจูงใจ

ในวันผู้สูงอายุ 13 เม.ย.นี้ ทีดีอาร์ไอ ชวนสำรวจมุมมองการขยายอายุเกษียณทั้งในฝั่งลูกจ้าง และนายจ้าง รวมถึงข้อเสนอเชิงนโยบายกับบทความ "60 ยังไหว ทำไมต้องเกษียณ การออกแบบชีวิตใหม่ สังคมไทยพร้อมหรือยัง?” โดยกัญญาภัค เงาศรี นักวิจัยนโยบายด้านหลักประกันทางสังคม ทีดีอาร์ไอ https://tdri.or.th/2026/04/delayed-retirement-policy-article/

สงครามในตะวันออกกลาง กำลังสะท้อนผ่าน “บิลค่าไฟ” ของคนไทย

เมื่อไทยยังพึ่งพาการนำเข้าพลังงาน ท่ามกลางราคาที่ผันผวน ต้นทุนการผลิตไฟฟ้าจึงเพิ่มมากขึ้น

นี่ไม่ใช่แค่เรื่องระยะสั้น แต่คือสัญญาณเตือนของ “โครงสร้างพลังงานไทย”

การเปลี่ยนผ่านสู่พลังงานสะอาด...จึงเป็นทั้งทางออกด้านต้นทุน และกุญแจสำคัญที่จะช่วยเพิ่มความมั่นคงทางพลังงานให้กับประเทศ อีกทั้งยังลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกได้อย่างยั่งยืน

แต่ตอนนี้เราพร้อมแค่ไหน ในการเปลี่ยนผ่านพลังงาน ? ทีดีอาร์ไอ ชวนอ่าน “สมรภูมิตะวันออกกลาง สู่บิลค่าไฟในมือคุณ เมื่อไทยยังพึ่งพาการนำเข้า” (link ในคอมเมนต์)

ฝ่าวิกฤตพลังงาน รื้อโครงสร้างสู่ทางรอด

เปิดข้อเสนอต่อนโยบายสร้างเสถียรภาพด้านพลังงานของประเทศไทย: จากมาตรการเร่งด่วนสู่การปฏิรูปโครงสร้าง โดยดร.อารีพร อัศวินพงศ์พันธ์, ดร.สุเมธ องกิตติกุล และ ดร.สมเกียรติ ตั้งกิจวานิชย์ สถาบันวิจัยเพื่อการพัฒนาประเทศไทย (ทีดีอาร์ไอ)

อ่านข้อเสนอ https://tdri.or.th/2026/04/energy-policy-stability-structural-transition/