06/10/2026
အင်္ဂလိပ်စာလေ့လာနေသူ တော်တော်များများ အခက်တွေ့တတ်တဲ့ အပိုင်းတစ်ခုကတော့ "Could, Would, Should" ဒီစကားလုံးသုံးလုံးကို ဘယ်နေရာမှာ ဘယ်လိုသုံးရမလဲ ဆိုတာပါပဲ။ ကျွန်တော်ကိုယ်တိုင်လည်း အရင်က ဒီစကားလုံးတွေကို တွေ့ရင် ဂရမ်မာဥပဒေသတွေအတိုင်း လိုက်တွေးပြီး ဘယ်လိုသုံးရမလဲဆိုတာ ဝေခွဲမရဖြစ်ခဲ့ဖူးပါတယ်။
ဒါပေမယ့် ဒီအကြောင်းအရာကို သေချာလေ့လာကြည့်လိုက်တဲ့အခါ တကယ်တမ်း ကျွန်တော်တို့ ကြုံတွေ့နေရတာက ဂရမ်မာ ပြဿနာမဟုတ်ဘဲ၊ စကားပြောဆိုဆက်သွယ်ရာမှာ ဘယ်လောက် ယဉ်ကျေးမှု ရှိသလဲဆိုတဲ့ အပိုင်းဖြစ်နေတာကို တွေ့ရပါတယ်။ ဒီစကားလုံးလေး သုံးလုံးဟာ သာမန်စကားပြောကို ပိုပြီး ယဉ်ကျေးသွားစေသလို၊ ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် ယုံကြည်မှုရှိတဲ့ ပရော်ဖက်ရှင်နယ်တစ်ယောက်လို အသံထွက်သွားစေပါတယ်။ ဒါကြောင့် ကျွန်တော်လက်တွေ့အသုံးချကြည့်ပြီး အများကြီး အကျိုးရှိခဲ့တဲ့ မှတ်သားနည်းလေးကို ပြန်လည်မျှဝေပေးချင်ပါတယ်။
၁။ Could (ယဉ်ကျေးစွာ အကူအညီတောင်းခြင်း)
တစ်ယောက်ယောက်ကို အကူအညီတောင်းတော့မယ်ဆိုရင် သာမန်အားဖြင့် "Can" ကို သုံးလေ့ရှိကြပါတယ်။ ဥပမာ "Can you open the door?" (တံခါးလေး ဖွင့်ပေးနိုင်မလား) ဆိုတာမျိုးပါ။ မှားသလားဆိုတော့ မမှားပါဘူး။ ဒါပေမယ့် စကားပြောတာက နည်းနည်း ရိုးရှင်းလွန်းပါတယ်။
အဲဒီအစား "Could you open the door?" လို့ ပြောင်းသုံးကြည့်လိုက်ပါ။ စကားပြောက ပိုပြီး နူးညံ့သွားသလို တစ်ဖက်လူကို လေးလေးစားစား အကူအညီတောင်းတဲ့ ပုံစံမျိုး ဖြစ်သွားပါတယ်။ အလုပ်ခွင်မှာဆိုရင်လည်း ကိုယ့်လုပ်ဖော်ကိုင်ဖက်ကို "Can you read this file?" လို့ အမိန့်ပေးသလို ပြောမယ့်အစား "Could you read this file, please?" လို့ ပြောတာက ပိုပြီး ယဉ်ကျေးတဲ့ တောင်းဆိုမှုမျိုး (Polite Request) ဖြစ်စေပါတယ်။
၂။ Would (ယဉ်ကျေးစွာ ဆန္ဒဖော်ထုတ်ခြင်းနှင့် ကမ်းလှမ်းခြင်း)
ကိုယ့်ရဲ့ လိုချင်တဲ့ ဆန္ဒကို ပြောတဲ့အခါ "I want..." လို့ ပြောတာဟာ တခါတရံမှာ ကလေးဆန်ပြီး ရိုင်းသလို ခံစားရနိုင်ပါတယ်။ ဥပမာ ကော်ဖီဆိုင်မှာ "I want coffee" (ကော်ဖီလိုချင်တယ်) လို့ ပြောတာမျိုးပါ။
ဒီလိုပြောမယ့်အစား "I would like a coffee" လို့ ပြောကြည့်ပါ။ အရမ်းကို ယဉ်ကျေးသွားပြီး နားထောင်လို့ကောင်းတဲ့ ပရော်ဖက်ရှင်နယ် အသုံးအနှုန်း ဖြစ်သွားပါတယ်။ အလုပ်ထဲမှာဆိုရင်လည်း "I want a meeting with you" လို့ တည့်ကြီးပြောတာထက် "I would like to discuss the project" လို့ ပြောင်းသုံးသင့်ပါတယ်။
အလားတူပဲ သူတစ်ပါးကို အကူအညီ ကမ်းလှမ်းချင်တဲ့အခါမှာလည်း "Do you want help?" လို့ မေးမယ့်အစား "Would you like some help?" လို့ သုံးတာဟာ အကောင်းဆုံးနဲ့ အယဉ်ကျေးဆုံး ကမ်းလှမ်းနည်းပဲ ဖြစ်ပါတယ်။
၃။ Should (ရင်းနှီးစွာ အကြံဉာဏ်ပေးခြင်း)
တစ်ယောက်ယောက် အခက်အခဲဖြစ်နေလို့ အကြံပေးချင်တဲ့အခါ တိုက်ရိုက်ခိုင်းစေတာမျိုးက တစ်ဖက်လူကို ပိုဖိအားများစေပါတယ်။ ဥပမာ သူငယ်ချင်းဖြစ်သူက အလုပ်မှာ ပြဿနာတက်နေချိန် "Talk to your manager" (မင်း မန်နေဂျာနဲ့ သွားပြော) လို့ ပြောလိုက်ရင် အမိန့်ပေးသလို ဖြစ်သွားပါတယ်။
ဒီနေရာမှာ သုံးရမယ့် မှော်စကားလုံးကတော့ "Should" ပါပဲ။ "You should talk to your manager" (မင်း မန်နေဂျာနဲ့ သွားပြောသင့်တယ်) လို့ ပြောင်းပြောလိုက်တဲ့အခါ တစ်ဖက်လူကို နားလည်မှုအပြည့်နဲ့ စေတနာထားပြီး အကြံပေးတဲ့ ပုံစံမျိုး (Friendly Advice) ဖြစ်သွားပါတယ်။ အမိန့်ပေးတာမဟုတ်ဘဲ သူလုပ်ချင်မှလုပ်လို့ရတဲ့ ရွေးချယ်ခွင့်ပေးထားတဲ့ အကြံဉာဏ်မျိုးပါ။
အချုပ်အားဖြင့် ပြန်မှတ်ရမယ်ဆိုရင် -
Could ကို လေးစားမှုရှိရှိ အကူအညီတောင်းတဲ့နေရာမှာ သုံးပါ။ (ဥပမာ - Could you help me?)
Would ကို ယဉ်ကျေးစွာ မိမိလိုချင်တာကို ပြောတဲ့အခါနဲ့ ကမ်းလှမ်းတဲ့အခါ သုံးပါ။ (ဥပမာ - I would like coffee. / Would you like some help?)
Should ကို မိတ်ဆွေတစ်ယောက်လို စေတနာနဲ့ အကြံပေးတဲ့နေရာမှာ သုံးပါ။ (ဥပမာ - You should take a break.)
အင်္ဂလိပ်စာလေ့လာတဲ့အခါ စာအုပ်ထဲက ဂရမ်မာဥပဒေသတွေကိုချည်း အလွတ်ကျက်နေတာထက်စာရင် အခုလိုမျိုး လက်တွေ့အခြေအနေနဲ့ ခံစားချက်တွေကို တွဲပြီး ပုံဖော်မှတ်သားတာက ဦးနှောက်ထဲမှာ ပိုပြီး ရေရှည်စွဲထင်ကျန်ရစ်စေပါတယ်။
စကားပြောဆိုရာမှာ အသုံးအနှုန်းလေးတွေကို ယဉ်ကျေးအောင် ပြောင်းလဲအသုံးပြုတတ်ခြင်းက ကိုယ့်ရဲ့ ပရော်ဖက်ရှင်နယ် ပုံရိပ်ကို အများကြီး မြှင့်တင်ပေးနိုင်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် မနက်ဖြန်ကစပြီး အလုပ်ထဲမှာ၊ အပြင်သွားတဲ့အခါတွေမှာ ဒီစကားလုံး သုံးလုံးကို ယုံယုံကြည်ကြည်နဲ့ စတင် အသုံးပြုကြည့်ဖို့ တိုက်တွန်းချင်ပါတယ်။