101 PUB - 101 Public Policy Think Tank

101 PUB - 101 Public Policy Think Tank

แชร์

101 PUB เป็นศูนย์วิจัยที่สร้างสรรค์ความรู้ด้านนโยบายสาธารณะเพื่อเพิ่มพลังให้ประชาชนตัดสินใจได้ดีทีสุด

17/06/2026

🟡 กรุงเทพฯ ดีขึ้นได้ ถ้าพี่เขายอม | Policy What! EP.49

ใกล้จะถึงเวลาที่เราจะรู้แล้วว่าใครจะเป็นผู้บริหารเมืองกรุงเทพฯ แต่ไม่ว่าใครจะชนะการเลือกตั้งเราก็อาจจะคาดหวังได้ยากให้กรุงเทพฯ ดีขึ้นได้ทันตา เหตุผลหลักคือผู้ว่าฯ กทม. อาจไม่มีอำนาจในการบริหาร!!!! แล้วไม่มีอำนาจนี่คือยังไง ขอชวนหาคำตอบในรายการ Policy What!

เปลี่ยนนโยบายอะไรวะ เป็นนโยบายสาธารณะที่คุณเข้าใจได้!

🎙️ ดำเนินรายการโดย
อินทร์แก้ว โอภานุเคราะห์กุล กองบรรณาธิการ The101.world และ
กัลป์ กรุยรุ่งโรจน์ นักวิจัย 101 PUB

#ป้ายหน้าอนาคตกรุงเทพฯ #เลือกตั้งผู้ว่ากทม ! #วันโอวัน

16/06/2026

ในระยะ 7 ปีที่ผ่านมา เด็กไทยวัย 0-5 ปีที่เข้ารับการตรวจและพบว่ามีพัฒนาการล่าช้า มีแนวโน้มเพิ่มสูงขึ้นอย่างต่อเนื่อง โดยในช่วงสามปีหลังสุด มีสัดส่วนมากถึง 1 ใน 5 ของเด็กวัยนี้

การมีพัฒนาการล่าช้าอาจเป็นผลจากหลายสาเหตุ อาทิ พันธุกรรม คุณภาพครรภ์ของแม่ ภาวะแทรกซ้อนระหว่างคลอด ไปจนถึงพฤติกรรมการเลี้ยงดู เช่น ขาดการกระตุ้นจากผู้ดูแล และการดูหน้าจออุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ ประการหลังนี้ถูกมองว่าเป็นสาเหตุสำคัญของแนวโน้มปัญหาพัฒนาการเด็กเล็กที่เพิ่มสูงขึ้น

เด็กไทยวัย 0-5 ปีใช้เวลากับการดูจอมากกว่าวันละ 2 ชั่วโมงถึง 13.0% ซึ่งงานวิจัยพบว่าเป็นพฤติกรรมที่ส่งผลต่อพัฒนาการของเด็กอย่างมาก โดยเฉพาะพัฒนาการทางด้านภาษา

องค์การอนามัยโลกแนะนำให้งดการดูหน้าจอสำหรับเด็กอายุต่ำกว่า 1 ปี แต่หน้าจอโทรศัพท์กลับกลายเป็นอุปกรณ์ที่ถูกใช้เลี้ยงดูเด็กไทยอายุต่ำกว่า 1 ปีถึง 27.0% และในจำนวนนี้เกือบครึ่งหนึ่งดูจอนานกว่า 1 ชั่วโมงต่อวัน ส่วนคำแนะนำสำหรับเด็กวัย 1-4 ปี ควรให้ใช้จอไม่เกินวันละ 1 ชั่วโมง แต่เด็กไทยวัยดังกล่าวใช้เกินเวลาที่แนะนำถึง 72.6%

อีกสาเหตุที่ส่งผลกระทบต่อพัฒนาการของเด็กคือการที่พ่อแม่ไม่มีเวลาเลี้ยงดู เด็กวัย 0-5 ปีถูกเลี้ยงดูโดยปล่อยทิ้งไว้และไม่ได้รับการดูแลอย่างเพียงพอราว 4.7%และมากถึง 42.5% ไม่ได้อาศัยอยู่ในครัวเรือนที่มีพ่อแม่พร้อมหน้าหรือเป็นครัวเรือนข้ามรุ่น ซึ่งเป็นปัจจัยที่มีผลมากที่สุดต่อพัฒนาการเรียนรู้ที่ล่าช้า

การมีพัฒนาการล่าช้า เป็นปัญหาที่จะส่งผลต่อเนื่องไปตลอดช่วงชีวิตที่เหลือของเด็กคนหนึ่ง การปิดช่องว่างทางด้านนโยบายเกี่ยวกับการพัฒนาเด็กปฐมวัยจึงเป็นประเด็นสำคัญเร่งด่วนอย่างยิ่งในห้วงเวลานี้

คิด for คิดส์ โดยความร่วมมือระหว่าง สสส. และ 101 PUB ขอชวนทุกท่านมาร่วมกันติดตามสถานการณ์ สำรวจนโยบายเพื่อปิดช่องว่างการพัฒนาเด็กเล็ก รวมถึงประเด็นท้าทายอื่นๆในงานเสวนาสาธารณะ ‘เชื่อมช่องว่างเส้นทางการพัฒนาเด็กไทย: รายงานสถานการณ์เด็กและครอบครัว ประจำปี 2026’

📅ในวันพฤหัสบดีที่ 2 กรกฎาคม 2026 เวลา 8:30-12:30 น.
📍 ณ ห้อง 201 อาคารศูนย์เรียนรู้สุขภาวะ (สสส.) พร้อมถ่ายทอดสดผ่านทาง Facebook ของ สสส., คิด for คิดส์ 101 PUB รวมถึง Facebook และ YouTube ของ The101.world

📑 อ่านรายละเอียด https://101pub.org/child-family-situation-report-2026-launch/
✏️ และลงทะเบียนเข้าร่วมงานได้ที่ https://forms.gle/MeDmaLyELtoooEho9

Photos from 101 PUB - 101 Public Policy Think Tank's post 16/06/2026

:: Dark Nudge: เมื่อเว็บพนันสร้างกับดักให้คนเสพติด ::

ช่วงนี้สิ่งที่เป็นกระแสลำดับต้นๆ ในไทยคือกระแสบอลโลก ซึ่งเมื่ออีเวนต์ใหญ่อย่างบอลโลกเกิดขึ้นสิ่งที่มักจะตามมาคือการพนันบอล โดยเฉพาะอย่างยิ่งในยุคที่เว็บพนันบอลเข้าถึงได้ง่าย และมีหลากหลายเกลื่อนกลาด จนการเว็บพนันแทบจะกลายเป็นเรื่องปกติไปแล้วในสังคมไทย

การที่พนันออนไลน์ระบาดอย่างหนัก ส่วนหนึ่งเป็นผลมาจากความสามารถในการออกแบบของเจ้าของเว็บพนัน นอกจากจะออกแบบให้มีสีสันมีธีมที่หลากหลายแล้ว ยังออกแบบกลไกมีลูกล่อลูกชนจูงใจให้คนมาลองเล่นพนัน พอลองเล่นแล้วก็รู้สึกเพลิดเพลิน รู้ตัวอีกทีก็ก็เสียรายได้จากพนันไปเยอะแล้ว และจะเลิกเล่นก็เลิกไม่ได้อีก อันนำมาซึ่งความร่ำรวยของเว็บพนัน

ในการนี้ทาง 101 PUB จึงขอเชิญชวนทุกท่านไปสำรวจตัวอย่างศาสตร์มืดในการออกแบบเว็บไซต์พนันที่ทำให้ผู้มาเล่นมีแนวโน้มจะกล้าเล่นพนันเสี่ยงมากขึ้น เล่นถี่ขึ้น และใช้เวลาคิดเรื่องพนันนานขึ้น อันนำไปสู่การเสพติดการเล่นพนันออนไลน์

อ่านเพิ่มเติม: https://101pub.org/dark-nudge-online-gambling/

วิจัย: กัลป์ กรุยรุ่งโรจน์
ภาพ: พิรุฬพร นามมูลน้อย

Photos from 101 PUB - 101 Public Policy Think Tank's post 11/06/2026

:: เงินอุดหนุนเด็กถ้วนหน้า: หยุดเด็กตกหล่นเพราะคัดกรอง สู่โอกาสฝ่าวิกฤตประชากรร่วมกัน ::

เด็กเกิดน้อย และเด็กจำนวนมากเติบโตท่ามกลางความเปราะบาง คือวิกฤตประชากรที่ส่งผลต่ออนาคตของประเทศ

แม้กระแสนโยบายที่ผ่านมาจะสนับสนุนการมีบุตร หรือ ‘นโยบายปั๊มลูก’ แต่การมีลูกไม่ใช่เรื่องที่โฆษณาแล้วใครก็จะทำตาม เพราะคนจำนวนมากก็ไม่กล้ามีลูกเพราะค่าใช้จ่าย

ที่ผ่านมา รัฐมีนโยบาย ‘เงินอุดหนุนเพื่อการเลี้ยงดูเด็กแรกเกิด’ ที่ช่วยเหลือครอบครัวรายได้น้อยกว่า 100,000 บาทต่อปี เพื่อเลี้ยงดูบุตรในวัย 0-6 ปี 600 บาทต่อเดือน แม้จะมุ่งช่วยเหลือคนรายได้น้อย แต่กลับมีเด็กในครัวเรือนที่เข้าข่ายได้รับสิทธิ์นี้ถึง 42.7% ที่ตกหล่น การตกหล่นทำให้เด็กเข้าไม่ถึงสุขภาพที่ดี พัฒนาการ และการศึกษาตอนต้น ส่งผลต่อการสูญเสียกำลังสำคัญของประเทศในอนาคต

คิด for คิดส์ - ศูนย์ความรู้นโยบายเด็กและครอบครัว โดยความร่วมมือของ สสส. (สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ) : ThaiHealth และ 101 Public Policy Think Tank (101 PUB) ชวนมองการคัดกรองนโยบายเงินอุดหนุนเด็กแรกเกิดเพื่อพิสูจน์ความจน จนกีดกันคนออกจากโอกาสในการเติบโตอย่างมีคุณภาพ และเสนอ ‘เงินอุดหนุนถ้วนหน้า’ ที่เพิ่มโอกาสให้เด็กทุกคนได้เติบโต

แม้กรอบงบประมาณประจำปี 2570 จะเพิ่มขึ้นเป็น 3,788,000 ล้านบาท แต่งบประมาณเงินอุดหนุนเด็กแรกเกิดกลับลดลงเหลือ 15,834.1 ล้านบาท ซึ่งไม่พอทำเงินอุดหนุนเด็กเล็กถ้วนหน้า จึงต้องไปรอลุ้นกันว่า ในการพิจารณาพระราชบัญญัติงบประมาณรายจ่ายประจำปีงบประมาณ 2570 รัฐสภาไทยจะตัดสินใจทำเงินอุดหนุนเด็กเล็กถ้วนหน้าใหม่หรือไม่

อ่านบทความเต็มได้ที่: https://101pub.org/universal-child-support-grant-now/

เรื่อง: ฉัตร คำแสง และ วริษา สุขกำเนิด
ภาพ: ปทิตตา วาสนาส่งชูสกุล

05/06/2026

😵‍💫 เด็กเล็กพัฒนาการถดถอย เยาวชนอยู่ใต้เงาภัยสังคม และครอบครัวที่แบกรับภาระในสังคมสูงวัยสุดยอด

🕳️ ปัญหาสุขภาวะเหล่านี้ ถูกซ้ำเติมด้วยความเหลื่อมล้ำ เกิดเป็น ‘ช่องว่าง’ การพัฒนาในสังคมไทยที่สะสมเรื้อรังมาเป็นเวลานาน

📣 คิด for คิดส์ โดยความร่วมมือระหว่าง สสส. กับ 101 PUB ชวนมาร่วมสำรวจปัญหาสุขภาวะเรื้อรัง พร้อมข้อเสนอให้กับรัฐบาลชุดใหม่ ในงานเสวนาสาธารณะ 'เชื่อมช่องว่างเส้นทางการพัฒนาเด็กไทย: รายงานสถานการณ์เด็กและครอบครัว ประจำปี 2026'

📅 พฤหัสบดีที่ 2 กรกฎาคม 2026 เวลา 8:30-12:30 น.

📍 ณ ห้อง 201 อาคารศูนย์เรียนรู้สุขภาวะ (สสส.)

🔴 LIVE ผ่านเพจ คิด for คิดส์, สสส., 101 PUB, และ The101.world

📑 กำหนดการ-รายละเอียดเพิ่มเติม:
https://101pub.org/child-family-situation-report-2026-launch/

✏️ ลงทะเบียนร่วมงาน:
https://forms.gle/MeDmaLyELtoooEho9

=========================

8:30 – 9:00 น.
✏️ ลงทะเบียน

9:00 – 9:05 น.
💬 กล่าวต้อนรับและความสำคัญของโครงการ
👤 ภรณี ภู่ประเสริฐ - ผู้ช่วยผู้จัดการกองทุน สสส. และรักษาการผู้อำนวยการสำนักสนับสนุนสุขภาวะเด็ก เยาวชน และครอบครัว สสส.

9:05 – 9:15 น.
💬 กล่าวเปิด
👤 ชาญเชาวน์ ไชยานุกิจ - ประธานคณะกรรมการบริหารแผนคณะที่ 4

9:15 – 9:45 น.
🔗 Presentation เชื่อมช่องว่างการพัฒนาเด็ก เยาวชน ครอบครัว: สาระสำคัญและข้อเสนอจากรายงานสถานการณ์เด็กและครอบครัว ประจำปี 2026
👤 วรดร เลิศรัตน์ - นักวิจัยและหัวหน้าทีมเครือข่ายวิจัยและนโยบาย คิด for คิดส์

9:55 – 10:40 น.
🗪 Fireside Chat I: เชื่อมช่องว่างการพัฒนาปฐมวัย วางรากฐานสุขภาวะตลอดชีวิต
👤 ผศ.ดร.ปนัดดา ธนเศรษฐกร - สถาบันแห่งชาติเพื่อการพัฒนาเด็กและครอบครัว มหาวิทยาลัยมหิดล
👤 ผศ.สุนี ไชยรส - คณะทำงานขับเคลื่อนนโยบายสวัสดิการเด็กเล็กถ้วนหน้า

10:50 – 11:35 น.
🗪 Fireside Chat II: หยุดยาเสพติด-ความรุนแรง โอบอุ้มเยาวชนฝ่าปัญหาสุขภาพใจ
👤 ผศ.พญ.จิราภรณ์ อรุณากูร - คณะแพทยศาสตร์โรงพยาบาลรามาธิบดี มหาวิทยาลัยมหิดล และเจ้าของเพจ 'เลี้ยงลูกนอกบ้าน'
👤 นเรศ สงเคราะห์สุข - นักวิจัยอิสระ

11:45 – 12:30 น.
🗪 Fireside Chat III: รับมือการดูแลครอบครัวในอนาคตสังคมสูงวัย
👤 รศ.ดร.ษัษฐรัมย์ ธรรมบุษดี - รักษาการบอร์ดประกันสังคม และทีมประกันสังคมก้าวหน้า
👤 ประสาน อิงคนันท์ - ผู้ก่อตั้งสื่อออนไลน์ 'มนุษย์ต่างวัย'

12:30 น. เป็นต้นไป
🍽️ รับประทานอาหารกลางวัน

=========================

📑 กำหนดการ-รายละเอียดเพิ่มเติม:
https://101pub.org/child-family-situation-report-2026-launch/

✏️ ลงทะเบียนร่วมงาน:
https://forms.gle/MeDmaLyELtoooEho9

04/06/2026

🌈 ธงสีรุ้งโบกสะบัดในเดือน Pride Month มาพร้อมกับข้อเรียกร้องเพื่อความเท่าเทียมทางเพศสภาพในหลายประเด็นที่ยังคงต้องผลักดันกันต่อ ทว่าการขับเคลื่อนสิทธิเพื่อผู้มีความหลากหลายทางเพศอาจไม่ได้โรยด้วยสีรุ้ง เมื่อผลสำรวจแสดงว่าเยาวชนมีแนวโน้มสนับสนุนประเด็นความเท่าเทียมทางเพศลดลง แม้กระทั่งในกลุ่มเยาวชน LGBTQ+ เอง

การสำรวจเยาวชน คิด for คิดส์ สำรวจทัศนคติในด้านต่างๆ ของเยาวชนอายุ 15-25 ปีทั่วประเทศ ในปี 2022 และ 2025 พบแนวโน้มที่น่าสนใจคือเยาวชนไทยหันไปหาคุณค่าอนุรักษ์นิยมมากขึ้นในการสำรวจรอบหลัง ซึ่งรวมถึงจุดยืนในการสนับสนุนความเท่าเทียมทางเพศสภาพที่มีสัดส่วนผู้ที่เห็นด้วยลดลงอย่างเห็นได้ชัด โดยผู้ที่เห็นว่าประเด็นนี้มีความสำคัญมากมีสัดส่วนลดลงจาก 77.1% ในปี 2022 เหลือ 66.6% ในปี 2025 ลดลงถึง 10.6%

หากพิจารณาแยกตามเพศสภาพของผู้ตอบแบบสำรวจจะพบว่า เยาวชนชายมีสัดส่วนผู้สนับสนุนความหลากหลายทางเพศในทุกประเด็นน้อยกว่าเยาวชนหญิงและเยาวชนหลากหลายทางเพศอย่างชัดเจน ทว่าในการสำรวจรอบปี 2025 จะเห็นว่าช่องว่างดังกล่าวหดแคบลง เนื่องจากผู้หญิงและ LGBTQ+ ที่มองว่าเรื่องนี้ ‘สำคัญมาก’ มีสัดส่วนลดลงอย่างมาก

อีกประเด็นที่ยังคงถูกนำมาถกเถียงกันอย่างร้อนแรงในปีนี้ คือข้อเสนอในการแก้ไขกฎหมายให้ผู้มีความหลากหลายทางเพศ สามารถเลือกเปลี่ยนคำนำหน้าชื่อและเพศในเอกสารทางการให้ตรงกับเพศสภาพของตน หากยื่นเสนอกฎหมายนี้ในปี 2022 จะมีเยาวชนให้การสนับสนุนมากถึง 76.0% ทว่าผลสำรวจล่าสุดพบว่าเยาวชนที่หนุนข้อเสนอนี้ลดเหลือเพียง 58.6% เท่านั้น ลดลงถึง 17.4% และหากพิจารณาแยกตามเพศสภาพของผู้ตอบ จะเห็นว่าเยาวชนหญิงที่สนับสนุนข้อเสนอนี้มีสัดส่วนวลดฮวบลง ส่งผลให้ ‘รอยแยก’ ต่อประเด็นนี้กลับทาง คือหญิงและชายมีสัดส่วนผู้เห็นด้วยใกล้เคียงกัน จากเดิมที่เยาวชนหญิงสนับสนุนเรื่องนี้มากใกล้เคียงกับกลุ่ม LGBTQ+ มากกว่า

นอกจากเรื่องคำนำหน้าชื่อ เยาวชนทุกเพศสภาพยังสนับสนุนสิทธิของผู้มีความหลากหลายทางเพศลดลงในเกือบทุกประเด็น ไม่ว่าจะเป็นสิทธิในการจดทะเบียนสมรส แม้ว่า ‘พ.ร.บ. สมรสเท่าเทียม’ จะมีผลบังคับใช้ไปแล้ว การเลือกเข้าห้องน้ำตามเพศสภาพ และการรับบุตรบุญธรรม ที่น่าสนใจคือ ประเด็นเดียวที่เยาวชนทุกเพศสนับสนุนเพิ่มขึ้นเล็กน้อย คือ ‘สิทธิในการแต่งกายตามเพศสภาพในพิธีการสำคัญ’ มีเยาวชนเห็นด้วยเพิ่มขึ้นจาก 68.0% ในปี 2022 เป็น 70.8% ในปี 2025

ผู้อ่านสามารถเข้าไปสำรวจความเห็นของเยาวชนต่อความหลากหลายทางเพศในมิติอื่นๆ อาทิ ระดับรายได้ครัวเรือน ระดับการศึกษา หรือจำแนกเป็นรายพื้นที่ ได้ตามความสนใจของท่านเองใน
🔍 Dashboard https://youthsurvey.kidforkids.org/question/2025/88/

📝 สนใจลงทะเบียนเข้าร่วมงานเปิดตัว Dashboard (ออนไลน์) ได้ที่
https://101pub.org/youth-survey-dashboard-launch-2026/

และอ่านเพิ่มเติม
🌈 ‘สายรุ้งในฟ้าหม่นมัว’: เมื่อสังคมไทยยังไม่ใช่เซฟโซนของเยาวชน LGBTQ+ – อ่านผลสำรวจเยาวชน คิด for คิดส์ 2025
https://101pub.org/lgbtq-youth-situtation-2025/

💼 ความเจ็บปวดของผู้คนสีรุ้งในชุดสีกากี: ระบบราชการที่ก้าวไม่ทันความหลากหลาย
https://101pub.org/lgbtq-public-servant/

💊 เทคฮอร์โมนฟรี สิทธิพิเศษหรือสิทธิขั้นพื้นฐาน?
https://101pub.org/gender-affirming-health-services/

03/06/2026

เมื่อวันที่ 2 มิถุนายนที่ผ่านมา ที่ประชุมคณะรัฐมนตรีได้มีมติเห็นชอบเงื่อนไขการลงทะเบียน 'บัตรสวัสดิการแห่งรัฐ' โดยนายเอกนิติ นิติทัณฑ์ประภาศ รองนายกรัฐมนตรี และรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลังได้ระบุว่า จะมีการปรับเกณฑ์เพื่อให้สามารถคัดกรองได้อย่างมีประสิทธิภาพมากขึ้นกว่าปีก่อนๆ และไม่กระทบกับผู้ที่ได้สิทธิ 'ไทยช่วยไทย พลัส' ที่ได้เริ่มโครงการไปแล้วเมื่อวันที่ 1 มิถุนายนที่ผ่านมา

ทั้งนี้ 101 PUB เคยคำนวณไว้ว่า เกณฑ์ของโครงการเกิดการรั่วไหลและไม่ไปถึงผู้ยากจนจริง โดยหากพิจารณาตามเกณฑ์ความยากจน กว่า 78% ของผู้รับบัตรสวัสดิการแห่งรัฐไม่ใช่ผู้ยากจน และ 46% ของผู้ยากจนยังไม่ได้รับบัตร

แม้ว่าบัตรสวัสดิการแห่งรัฐส่วนใหญ่จะกระจุกตัวในกลุ่มครัวเรือนรายได้ต่อหัวต่ำสุด 40% ล่าง แต่ก็ยังมีบัตรราว 4.2 แสนใบในกลุ่มครัวเรือนรายได้มากที่สุด 20% บน และอีก 1.1 ล้านใบในกลุ่มครัวเรือน 20% ถัดมา

สิ่งที่ประชาชนต้องจับตาดูต่อไป โครงการบัตรสวัสดิการรัฐในรอบปีนี้จะตอบโจทย์กับผู้ที่มีฐานะยากจน ตามเกณฑ์ของเส้นความยากจนจริงหรือไม่? หรือจะฉายภาพซ้ำเหมือนกันที่ผ่านมา

101 PUB ชวนอ่านเพิ่มเติมใน '‘บัตรคนจน’ ที่คนจนจริงครึ่งหนึ่งเข้าไม่ถึง: 5 ปี นโยบายบัตรสวัสดิการแห่งรัฐ' โดย ฉัตร คำแสง
https://101pub.org/mistarget-welfare-card/

02/06/2026

:: ทางเลือกโมเดลธุรกิจสื่อยุคใหม่: จุดเปลี่ยนเพื่อความอยู่รอดและความเป็นอิสระของสื่อ ::

ข่าวสารที่องค์กรสื่อผลิตและเผยแพร่บนฐานของข้อมูลที่เป็นอิสระ รอบด้าน ผ่านการตรวจสอบ และมุ่งตรวจสอบอำนาจ มีลักษณะเป็น 'เป็นคุณ' ต่อผลประโยชน์สาธารณะ อย่างไรก็ตาม องค์กรสื่อส่วนใหญ่เป็นองค์กรธุรกิจที่ต้องสร้างรายได้เพื่อความอยู่รอดเช่นกัน

โมเดลการหารายได้ที่พึ่งพิงเงินโฆษณาเป็นหลัก ไม่เพียงแต่ไม่สามารถการันตีความอยู่รอดขององค์กรสื่อในภูมิทัศน์สื่อยุคดิจิทัลได้อีกต่อไป แต่ยังส่งผลให้ความเป็นอิสระและการผลิตข่าวสารบนมาตรฐานวิชาชีพสุ่มเสี่ยงจะถูกประนีประนอม

โมเดลการกระจายรูปแบบการหารายได้และแหล่งที่มารายได้ อาจเป็นเกราะป้องกันที่ช่วยให้องค์กรสื่อสามารถรักษาพันธกิจการทำข่าว และนโยบายและวัฒนธรรมในการรักษาความเป็นอิสระทางบรรณาธิการจากแรงกดดันทางธุรกิจและอิทธิพลทางการเมือง

101 PUB ร่วมกับมูลนิธิฟรีดริค เอแบร์ท ประเทศไทย ชวนอ่านงานวิจัยฉบับเต็มที่ https://101pub.org/alternative-news-media-business-model/

วิจัย: ณรจญา ตัญจพัฒน์กุล
ภาพประกอบ: ปทิตตา วาสนาส่งชูสกุล

01/06/2026

เมื่อเดือนไพรด์ (Pride Month) ในปีที่แล้ว ชาวไทยได้ร่วมเฉลิมฉลองการที่กฎหมายสมรสเท่าเทียมมีผลบังคับใช้แล้ว และรัฐได้ผลักดัน 'สวัสดิการฮอร์โมนให้กับคนข้ามเพศ' อย่างเป็นทางการ

จากความผิดปกติทางจิตใจที่ไม่สอดคล้องกับเพศกำเนิด ไปสู่การยอมรับและเข้าใจโดยแนวคิดแพทย์สมัยใหม่ ที่เรียกว่า ‘ความทุกข์ใจที่เกิดจากร่างกายไม่ตรงอัตลักษณ์ทางเพศ’ การแพทย์สมัยใหม่จึงเปลี่ยนจาก ‘แก้ใจให้ตรงกาย’ เป็น ‘แก้ร่างกายให้ตรงใจ’ ด้วยการใช้ฮอร์โมน

แต่คนข้ามเพศจำนวนมากเทคฮอร์โมนโดยไม่ได้อยู่ในการดูแลของแพทย์ ดังนั้น การที่รัฐมีนโยบายให้ฮอร์โมนฟรีภายใต้ระบบสุขภาพ จะช่วยควบคุมการใช้ให้อยู่ในเกณฑ์ปลอดภัย ไม่ใช่กระตุ้นให้ใช้มากขึ้น

ทว่ายังอาจมีข้อกังวลเกิดขึ้นในสังคมว่า ถ้าหากนโยบายฮอร์โมนข้ามเพศฟรี จะมีอัตราการข้ามเพศที่สูงขึ้น

ในทางปฏิบัติ การใช้ฮอร์โมนในปัจจุบันเป็นส่วนหนึ่งของหลักปฏิบัติที่พัฒนาขึ้นโดยสมาคมวิชาชีพเพื่อสุขภาพคนข้ามเพศโลก (World Professional Association for Transgender Health) ซึ่งจะต้องใช้การประเมินโดยสหวิชาชีพหลากหลายสาขาและมีขั้นตอนที่ละเอียดรอบคอบเพื่อให้การข้ามเพศเป็นไปอย่างรัดกุมมากที่สุด

101 PUB ชวนสำรวจว่าเหตุใดฮอร์โมนจึงเป็นบริการด้านสุขภาพที่มีความหมายอย่างยิ่งต่อคนข้ามเพศ

💊 'เทคฮอร์โมนฟรี สิทธิพิเศษหรือสิทธิขั้นพื้นฐาน?' โดย วิระวัลย์ เสรีวิบูลพงษ์ และสรัช สินธุประมา
https://101pub.org/gender-affirming-health-services/

💊 Policy What! EP.34: เทคฮอร์โมนฟรี สิทธิพิเศษหรือสิทธิขั้นพื้นฐาน?
https://youtu.be/Kqz5myzSwZM

29/05/2026

วันโอวัน ร่วมกับ สสส. ชวนสำรวจปรากฏการณ์เยาวชนผันตัวเป็น ‘เอเย่นต์’ พนันออนไลน์ ว่าเหตุใดเด็กบางคนจึงเลือกก้าวเข้าสู่พื้นที่สีเทา ใน '101 In Focus EP.322: ‘วัยรุ่น(พนัน)สร้างตัว’ เมื่อเยาวชนผันจากผู้เล่นเป็น ‘เอเย่นต์’ พนันออนไลน์'

▶️ รับฟังรายการได้ที่
🔴 YouTube ➜ https://youtu.be/TDbd53e4aw0
🟣 Apple Podcasts / 🟢 Spotify / 🟠 SoundCloud ➜ https://www.the101.world/101-in-focus-ep-322/

🎧 101 In Focus EP.322: 'วัยรุ่น(พนัน)สร้างตัว' เมื่อเยาวชนผันจากผู้เล่นเป็น ‘เอเย่นต์’ พนันออนไลน์

ในปัจจุบัน การพนันออนไลน์ได้กลายเป็นสิ่งที่เข้าถึงได้ง่ายกว่าที่เคย เยาวชนส่วนหนึ่งจึงสามารถเข้าสู่โลกของการพนันได้โดยแทบไม่มีข้อจำกัดด้านอายุหรือการควบคุมที่มีประสิทธิภาพ

ความน่ากังวลยิ่งขึ้นคือ เยาวชนบางส่วนไม่ได้หยุดอยู่แค่บทบาทของ ‘ผู้เล่น’ แต่บางคนกลับผันตัวเข้าสู่การเป็น ‘เอเย่นต์’ ซึ่งกระบวนการดังกล่าวทำให้เยาวชนค่อยๆ กลายเป็นส่วนหนึ่งของกลไกธุรกิจผิดกฎหมายโดยไม่ตระหนักถึงผลกระทบทางกฎหมาย หลายคนมองว่าเป็นช่องทางหารายได้ง่ายในช่วงที่โอกาสทางเศรษฐกิจจำกัด

มันคงง่ายกว่าที่จะสรุปว่าเด็กเหล่านี้คือ ‘เด็กไม่ดี’ ทว่าคำอธิบายเช่นนั้นอาจทำให้เราละเลยเงื่อนไขที่ซับซ้อนกว่านั้น ทั้งสภาพเศรษฐกิจและสังคม ช่องว่างของโอกาส ตลอดจนความต้องการพื้นฐานของคนรุ่นเยาว์ที่ต้องการรายได้ การยอมรับ และความมั่นคงในชีวิตดังนั้น หากสังคมไทยต้องการแก้ไขปัญหาการพนันออนไลน์ในหมู่เยาวชน การทำความเข้าใจที่มาของปัญหาจึงเป็นจุดเริ่มต้นสำคัญ เพื่อให้การแก้ไขเกิดขึ้นอย่างมีประสิทธิภาพ

101 In Focus สัปดาห์นี้ชวนสำรวจปรากฏการณ์ดังกล่าว ผ่านคำถามว่าเหตุใดเด็กบางคนจึงเลือกก้าวเข้าสู่พื้นที่สีเทา โครงสร้างแบบใดที่ทำให้การตัดสินใจเช่นนั้นดู ‘คุ้มค่า’ สำหรับพวกเขา และรัฐไทยควรดำเนินนโยบายอย่างไรเพื่อหยุดยั้งและป้องกันปัญหานี้อย่างยั่งยืน

▶️ รับฟังรายการได้ที่
🔴 YouTube ➜ https://youtu.be/TDbd53e4aw0
🟣 Apple Podcasts / 🟢 Spotify / 🟠 SoundCloud ➜ https://www.the101.world/101-in-focus-ep-322/

🎙️ ดำเนินรายการโดย
ศุภวิชญ์ ศิริสวัสดิ์วัฒนา และชลธิชา ทักษิณาเวศน์ กองบรรณาธิการ The101.world

#วันโอวัน

ต้องการให้ธุรกิจของคุณ โรงเรียน ขึ้นเป็นอันดับหนึ่ง โรงเรียน ใน Bangkok?

คลิกที่นี่เพื่อเป็นสมาชิก?

ที่ตั้ง

เว็บไซต์

ที่อยู่


83/2 ซอยอารีย์สัมพันธ์ 1 ถนนพหลโยธิน แขวงพญาไท เขตพญาไท
Bangkok
10400

เวลาทำการ

จันทร์ 09:00 - 16:00
อังคาร 09:00 - 16:00
พุธ 09:00 - 16:00
พฤหัสบดี 09:00 - 16:00
ศุกร์ 09:00 - 16:00