Architectural Heritage, Creative Industries and Tourism Management

🎓 Congratulations!

"Heritage documentation is a skill best learned where heritage lives."

The Architectural Heritage, Creative Industries and Tourism Management (AHCITM) International Program, Faculty of Architecture, Silpakorn University, is delighted to congratulate Mr. Apisit Damrongsakul, our Master's degree student, who has been awarded the AHCITM International Support Grant of 10,000 Baht to participate in "The Digital Heritage Documentation Training" in Malé, Maldives, from 15–29 August 2026.

The training is organised by the Maritime Asia Heritage Survey (MAHS), Center for Southeast Asian Studies, Kyoto University, in partnership with the Maldives National Center for Cultural Heritage (NCCH).

We believe that heritage is a living inheritance, and that learning how to care for it cannot happen in the classroom alone. How do we record, interpret, and share the places that carry a community's memory — and how do we do so alongside the people who live with them? Opportunities like this allow our students to seek those answers in the field, across borders, and in dialogue with heritage professionals from around the world.

Why we support our students to go abroad:

To learn documentation and heritage management practice in real settings
To build friendships and professional networks across Asia and beyond
To exchange knowledge with international institutions and heritage agencies
To bring new perspectives and skills back to their research and to our program community

This grant is one part of AHCITM's continuing commitment to opening international doors for our students — through partner networks, fieldwork, workshops, and collaborative research.

We wish Apisit a rewarding fortnight in Malé, and we look forward to welcoming his experience home. 🌊

AHCITM International Program
Master's and Doctoral Degrees | Faculty of Architecture, Silpakorn University (Wang Tha Phra, Bangkok)


🎓 ขอแสดงความยินดี

"การอนุรักษ์และบันทึกมรดกวัฒนธรรม เรียนรู้ได้ดีที่สุดในพื้นที่ที่มรดกนั้นยังมีชีวิต"

หลักสูตรนานาชาติ สาขาวิชาการจัดการมรดกทางสถาปัตยกรรม อุตสาหกรรมสร้างสรรค์ และการท่องเที่ยว (AHCITM) คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยศิลปากร ขอแสดงความยินดีกับ นายอภิสิทธิ์ ดำรงสกุล นักศึกษาระดับปริญญาโทของหลักสูตร ในโอกาสได้รับ ทุนสนับสนุนการเข้าร่วมกิจกรรมนานาชาติ AHCITM จำนวน 10,000 บาท เพื่อเข้าร่วมการอบรม "The Digital Heritage Documentation Training" ณ กรุงมาเล สาธารณรัฐมัลดีฟส์ ระหว่างวันที่ 15–29 สิงหาคม 2569

การอบรมครั้งนี้จัดโดย Maritime Asia Heritage Survey (MAHS), Center for Southeast Asian Studies มหาวิทยาลัยเกียวโต ร่วมกับ Maldives National Center for Cultural Heritage (NCCH)

เราเชื่อว่ามรดกวัฒนธรรมคือมรดกที่ยังมีชีวิต และการเรียนรู้ที่จะดูแลรักษามรดกเหล่านั้นไม่อาจเกิดขึ้นได้เพียงในห้องเรียน เราจะบันทึก ตีความ และส่งต่อสถานที่ซึ่งเก็บรักษาความทรงจำของชุมชนได้อย่างไร และจะทำร่วมกับผู้คนที่อยู่กับสถานที่เหล่านั้นได้อย่างไร โอกาสเช่นนี้เปิดทางให้นักศึกษาของเราได้ค้นหาคำตอบในพื้นที่จริง ข้ามพรมแดน และแลกเปลี่ยนกับผู้เชี่ยวชาญด้านมรดกวัฒนธรรมจากนานาประเทศ

เหตุผลที่เราสนับสนุนนักศึกษาสู่เวทีนานาชาติ:

เรียนรู้การบันทึกและจัดการมรดกวัฒนธรรมจากการปฏิบัติจริงในพื้นที่
สร้างมิตรภาพและเครือข่ายวิชาชีพทั้งในเอเชียและระดับนานาชาติ
แลกเปลี่ยนองค์ความรู้กับสถาบันและหน่วยงานด้านมรดกวัฒนธรรมระดับโลก
นำมุมมองและทักษะใหม่กลับมาต่อยอดงานวิจัยและประชาคมของหลักสูตร

ทุนนี้เป็นส่วนหนึ่งของความมุ่งมั่นของ AHCITM ในการเปิดประตูสู่เวทีนานาชาติให้แก่นักศึกษา ผ่านเครือข่ายความร่วมมือ การลงพื้นที่ภาคสนาม การอบรมเชิงปฏิบัติการ และงานวิจัยร่วม

ขอให้อภิสิทธิ์ ดำรงสกุล ได้รับประสบการณ์อันมีค่าตลอดสองสัปดาห์ ณ กรุงมาเล และเรารอคอยที่จะได้เรียนรู้จากประสบการณ์ที่เขาจะนำกลับมา 🌊

หลักสูตรนานาชาติ AHCITM
ระดับปริญญาโทและปริญญาเอก | คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยศิลปากร (วังท่าพระ กรุงเทพฯ)

#ศิลปากร #คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ #หลักสูตรนานาชาติ #มรดกทางสถาปัตยกรรม #อุตสาหกรรมสร้างสรรค์ #การท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรม

📚 Publications 📚

"Redeeming the Lost Legacy of Pagan: The Thein-māzī Murals and Symbolism"

How to cite:
Samerchai Poolsuwan | Minbu Aung Kyaing | Kreangkrai Kirdsiri | Isarachai Buranaut | Kullaphat Senevong Na Ayudhya. "Redeeming the Lost Legacy of Pagan: The Thein-māzī Murals and Symbolism" Artibus Asiae, Vol. L # # , No. 2 (2025): 117–172 Published by the Museum Rietberg Zurich .

In three months of 1899, a German expedition chiselled at least 359 pieces of thirteenth-century painting — 26.20 square metres — from twelve walls of a single temple at Pagan. This study puts every one of them back.

Thein-māzī (Pagan monument 1471), a two-storey gū-hpayā of the mid-thirteenth century, was among the temples stripped by Theodor Heinrich Thomann and his five assistants, who arrived with the endorsement of the German Foreign Authority, camped near the old walled city, and left in November 1899 having shipped most of their plunder to Germany. The British Government of India declined to prosecute, citing the difficulty of proving guilty knowledge. For more than a century the temple stood as an accusation without an inventory: walls of bare brick and, somewhere in Europe, a hoard of orphaned fragments with no provenance attached.

This article closes that circle. Working from fieldwork in 2018 and access to the Museum am Rothenbaum (MARKK), Hamburg, in 2019, the authors do four things that had never been done.

First, they measure the crime. Using 3-D scanning of the temple interior, and reading the tool scars the German team left behind as a metric datum, they reconstruct the exact dimensions of every removed panel, wall by wall — a forensic accounting of loss precise enough that any fragment found in future can be tested against it.

Second, they restore provenance. Of 369 Pagan mural fragments catalogued at the MARKK, 329 could be retrieved; the authors trace them to their sources and show that, with few exceptions, the collection comes from just three temples — Thein-māzī and monuments 1844 and 1846, where Thomann and C. von Dietrich obligingly signed and dated the vestibule wall. 236 fragments are tied to Thein-māzī alone.

Third, they perform the reunion digitally. Fragments and 1899 photographic plates are superimposed, to scale and to the millimetre, onto orthophotos of the denuded walls: the taming of the Nālāgiri elephant, the Nativity, the Twin Miracle at Sāvatthi, the armies marching for the Buddha's relics. What cannot be physically returned — the pieces were long ago embedded in permanent blocks of plaster — is returned to legibility.

Fourth, and most consequentially for the history of Buddhist thought, they read what the murals say. Thein-māzī's twenty-eight Buddhavaṃsa Buddhas are each shown renouncing the world on a specific vehicle — including the first three, Taṇhaṅkara, Medhaṅkara and Saraṇaṅkara, for whom no known Pāli canonical or commentarial source supplies any vehicle at all. Together with systematic divergences in the recorded vehicles of the later Buddhas, this points to a derivative of the Buddhavaṃsa circulating at Pagan in the thirteenth century that is now lost to us. A wall painting, in other words, preserves the shadow of a vanished text.

The symbolic reading is equally striking. The authors show that the whole temple was conceived as a map of Majjhimadesa, the Middle Country of Jambūdīpa: the eastern shrine with its earth-touching image as Bodhgaya; the rear chamber, with its reclining Buddha shaded by a painted pair of Sāla trees, as Kusinārā; the north vestibule, with a Nativity mural and a pair of Buddha footprints whose toes point inward toward the shrine, as Lumbinī; and the south as Isipatana. On this reading they propose that the southern image, recently restored in the earth-touching pose from a surviving left knee, was originally made in the preaching gesture — a restoration hypothesis derived entirely from iconographic logic.

The study closes with a discovery made as it went to press: a second Thomann collection at the Linden Museum, Stuttgart, containing three further Jataka fragments and a photograph of the one mural everyone had given up for lost — the standing Buddha gazing at the enlightenment throne at Animisa Cetiya, second week after enlightenment, taken from the north wall of the vaulted passage. Thomann, it now appears, dispersed his loot across several museums, not all of them yet disclosed. The trail is open.

Why does this matter beyond scholarship? Because it models a third way through the repatriation impasse. The authors argue explicitly for a path between cultural imperialism on one side and nationalistic ideology on the other, and then demonstrate one: transnational collaboration, hard science and art history together, and the virtual reunion of dispersed material with its original setting. For the thousands of objects sitting in European storerooms without provenance, this is a method, not merely a case study.

🎓 A note of pride
This research is an outcome of the Thailand Senior Research Scholar Award (Thailand Research Fund, Grant RTA5880010) held by Professor Dr. Samerchai Poolsuwan of Thammasat University, in collaboration with Silpakorn University. We are proud that the Faculty of Architecture is represented in it by Associate Professor Dr. Kreangkrai Kirdsiri, Director of the AHCITM program, by Dr. Isarachai Buranaut, alumnus of the Vernacular Architecture and Built Environment (VABE) programme and now Deputy Dean of the Faculty of Decorative Arts; and by Kullaphat Senevong Na Ayudhya, Ph.D. candidate in VABE — a line of collaboration running from doctoral student to program director within a single article.

The article is dedicated to the memory of its co-author, the late U Aung Kyaing, who gave decades of his life to the understanding and protection of Pagan. It is a fitting last page: the legacy he defended, redeemed in print.

📗 Samerchai Poolsuwan, Minbu Aung Kyaing, Kreangkrai Kirdsiri, Isarachai Buranaut, and Kullaphat Senevong Na Ayudhya. "Redeeming the Lost Legacy of Pagan: The Thein-māzī Murals and Symbolism." Artibus Asiae L # # , no. 2 (2025): 117–172.


📚 องค์ความรู้ใหม่จากงานวิจัยนานาชาติ
" #การกู้คืนมรดกที่สาบสูญแห่งพุกาม: จิตรกรรมฝาผนังและสัญลักษณ์แห่งวัดเต็งมาซี"

ผู้เขียน
เสมอชัย พูลสุวรรณ | Minbu Aung Kyaing | เกรียงไกร เกิดศิริ | Isarachai Buranaut | กุลพัชร์ เสนีวงศ์ ณ อยุธยา

ในวารสาร Artibus Asiae ปีที่ L # # ฉบับที่ 2 (พ.ศ. 2568): 117–172. จัดพิมพ์โดยพิพิธภัณฑ์ Rietberg นครซูริก สมาพันธรัฐสวิส.

ในเวลาเพียงสามเดือนของปี ค.ศ. 1899 คณะสำรวจชาวเยอรมันได้สกัดจิตรกรรมฝาผนังพุทธศตวรรษที่ 18 ออกจากผนัง 12 ด้านของวัดเพียงแห่งเดียวในเมืองพุกาม ไม่น้อยกว่า 359 ชิ้น คิดเป็นพื้นที่ 26.20 ตารางเมตร — และงานวิจัยชิ้นนี้ได้นำทุกชิ้นกลับคืนสู่ที่เดิม.

กู่พญาเต็งมาซี (Thein-māzī, โบราณสถานพุกามหมายเลข 1471) อาคารกู่พญาสองชั้นราวกลางพุทธศตวรรษที่ 18 คือหนึ่งในวัดที่ถูก Theodor Heinrich Thomann กับผู้ช่วยอีกห้าคนเข้าทำลาย โดยเดินทางมาพร้อมหนังสือรับรองจากทางการเยอรมัน ตั้งค่ายพักใกล้เมืองเก่า และเดินทางออกจากย่างกุ้งในเดือนพฤศจิกายน ค.ศ. 1899 หลังลำเลียงของกลางส่วนใหญ่ออกไปได้สำเร็จ รัฐบาลอังกฤษแห่งอินเดียปฏิเสธที่จะดำเนินคดี โดยอ้างความยากในการพิสูจน์เจตนา นับแต่นั้นมากว่าศตวรรษ

กู่พญาแห่งนี้จึงยืนอยู่ในฐานะข้อกล่าวหาที่ไม่มีบัญชีทรัพย์สิน คือ ผนังอิฐเปลือยเปล่าอยู่ที่พุกาม ส่วนชิ้นส่วนจิตรกรรมกำพร้าที่ไร้ประวัติที่มากองอยู่ที่ยุโรป

บทความนี้ได้สร้างความเข้าใจในประเด็นดังกล่าว ด้วยการทำงานภาคสนามในปี 2561 และการเข้าถึงคลังสะสมของพิพิธภัณฑ์ Museum am Rothenbaum (MARKK) เมืองฮัมบวร์ก ในปี 2562 คณะผู้วิจัยได้ทำ 4 สิ่งที่ไม่เคยมีใครทำมาก่อน

#หนึ่ง วัดขนาดของความสูญเสีย ด้วยการสแกนสามมิติภายในอาคาร และอ่าน "รอยเครื่องมือ" ที่คณะชาวเยอรมันทิ้งไว้บนผนังเป็นหมุดอ้างอิงเชิงมาตรา ทำให้สืบสร้างมิติของแผงจิตรกรรมทุกชิ้นที่ถูกสกัดออกไปได้อย่างแม่นยำ เป็นบัญชีความสูญเสียที่ละเอียดพอจะใช้ตรวจสอบชิ้นส่วนที่อาจค้นพบในอนาคตได้ทันที

#สอง คืนประวัติที่มาให้โบราณวัตถุ จากชิ้นส่วนจิตรกรรมพุกาม 369 ชิ้นในทะเบียนของ MARKK ค้นคืนมาศึกษาได้ 329 ชิ้น คณะผู้วิจัยสืบสาวจนพบว่าเกือบทั้งหมดมาจากกู่พญาเพียงสามแห่ง คือ เต็งมาซี กับโบราณสถานหมายเลข 1844 และ 1846 ซึ่ง Thomann และ C. von Dietrich ได้ลงลายมือชื่อพร้อมปีไว้บนผนังมุขอย่างเปิดเผย ในจำนวนนี้ 236 ชิ้นเป็นของกู่พญาเต็งมาซีเพียงแห่งเดียว .

#สาม สร้างการ "กลับมาพบกัน" ในโลกดิจิทัล ด้วยการซ้อนทับชิ้นส่วนจริงและแผ่นฟิล์มถ่ายภาพเมื่อ ค.ศ. 1899 ลงบนภาพออร์โธของผนังที่ถูกสกัดจนเปลือย อย่างได้มาตราส่วนและตำแหน่งที่แม่นยำ ทั้งฉากพุทธประวัติตอนทรมานช้างนาฬาคิรี ประสูติ ยมกปาฏิหาริย์ และกองทัพกษัตริย์ที่ยาตราไปขอแบ่งพระบรมสารีริกธาตุ สิ่งที่ไม่อาจส่งคืนทางกายภาพได้ — เพราะชิ้นส่วนถูกฝังในบล็อกปูนปลาสเตอร์ถาวรไปแล้ว — จึงถูกส่งคืนในทางความหมาย .

#สี่ และสำคัญที่สุดต่อประวัติศาสตร์พุทธปรัชญา คือการ "อ่าน" สิ่งที่จิตรกรรมบอก อดีตพุทธะ 28 พระองค์ตามคัมภีร์พุทธวงศ์ที่กู่พญาเต็งมาซี ล้วนมีภาพการเสด็จออกมหาภิเนษกรมณ์พร้อมพาหนะเฉพาะพระองค์ รวมถึงสามพระองค์แรก คือ ตัณหังกร เมธังกร และสรณังกร ซึ่งไม่ปรากฏข้อมูลพาหนะในคัมภีร์บาลีหรืออรรถกถาฉบับใดที่รู้จักกันเลย เมื่อประกอบกับความคลาดเคลื่อนอย่างเป็นระบบของพาหนะในพระองค์อื่น ๆ ย่อมชี้ว่าเคยมีคัมภีร์สายพุทธวงศ์อีกฉบับหนึ่งแพร่หลายอยู่ที่พุกามในพุทธศตวรรษที่ 18 และสูญหายไปแล้ว

กล่าวอีกอย่างคือ จิตรกรรมฝาผนังได้เก็บรักษาเงาของคัมภีร์ที่สาบสูญเอาไว้

การตีความเชิงสัญลักษณ์ก็คมคายไม่แพ้กัน คณะผู้วิจัยชี้ว่าวัดทั้งหลังถูกออกแบบให้เป็นแผนที่ของมัชฌิมประเทศแห่งชมพูทวีป โดยเรือนธาตุด้านตะวันออกซึ่งประดิษฐานพระพุทธรูปปางมารวิชัยคือพุทธคยา ห้องด้านหลังซึ่งมีพระนอนและภาพต้นสาละคู่บนเพดานคือกุสินารา มุขด้านเหนือซึ่งมีภาพประสูติและรอยพระพุทธบาทคู่ที่หันปลายนิ้วเข้าสู่เรือนธาตุ คือ ลุมพินี และด้านใต้คืออิสิปตนมฤคทายวัน จากตรรกะนี้เอง คณะผู้วิจัยจึงเสนอว่าพระพุทธรูปด้านทิศใต้ ซึ่งเพิ่งได้รับการบูรณะเป็นปางมารวิชัยจากหลักฐานเดิมที่เหลือเพียงพระชานุซ้าย แท้จริงควรเป็นปางแสดงธรรม — เป็นสมมติฐานการบูรณะที่ได้มาจากตรรกะทางประติมานวิทยาล้วน ๆ .

บทความปิดท้ายด้วยการค้นพบที่เกิดขึ้นระหว่างเตรียมตีพิมพ์ คือ คลังสะสม Thomann อีกชุดหนึ่งที่พิพิธภัณฑ์ Linden เมืองชตุทท์การ์ท ซึ่งมีชิ้นส่วนชาดกเพิ่มอีกสามชิ้น และภาพถ่ายของจิตรกรรมชิ้นที่ทุกคนคิดว่าสูญไปแล้ว คือ พระพุทธองค์ประทับยืนทอดพระเนตรรัตนบัลลังก์ ณ อนิมิสเจดีย์ ในสัปดาห์ที่สองหลังตรัสรู้ ซึ่งถูกสกัดไปจากผนังด้านเหนือของทางเดินโค้ง ข้อค้นพบนี้บ่งชี้ว่า Thomann น่าจะกระจายของกลางไปยังพิพิธภัณฑ์หลายแห่ง ซึ่งบางแห่งยังไม่เปิดเผย เส้นทางการสืบค้นจึงยังไม่สิ้นสุด

เหตุใดจึงสำคัญเกินกว่าแวดวงวิชาการ?
เพราะงานชิ้นนี้เสนอทางออกที่สามให้แก่ข้อถกเถียงเรื่องการส่งคืนโบราณวัตถุ คณะผู้วิจัยเรียกร้องอย่างชัดเจนให้หลีกเลี่ยงทั้งจักรวรรดินิยมทางวัฒนธรรมในด้านหนึ่ง และอุดมการณ์ชาตินิยมในอีกด้านหนึ่ง แล้วสาธิตให้เห็นว่าทางออกนั้นทำได้จริง ด้วยความร่วมมือข้ามชาติ การผสานวิทยาศาสตร์กับประวัติศาสตร์ศิลปะ และการนำวัตถุที่กระจัดกระจายกลับมาพบกับบริบทเดิมในโลกเสมือน สำหรับโบราณวัตถุอีกนับหมื่นชิ้นที่นอนอยู่ในคลังพิพิธภัณฑ์ยุโรปโดยไร้ประวัติที่มา นี่คือ "วิธีวิทยา" มิใช่เพียงกรณีศึกษา .

🎓 ความภาคภูมิใจ งานวิจัยนี้เป็นผลผลิตจากทุนเมธีวิจัยอาวุโส (Thailand Senior Research Scholar Award, สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย, ทุนเลขที่ RTA5880010) ของ ศาสตราจารย์ ดร.เสมอชัย พูลสุวรรณ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ร่วมกับมหาวิทยาลัยศิลปากร คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ ขอแสดงความยินดีกับ รองศาสตราจารย์ ดร.เกรียงไกร เกิดศิริ; ประธานหลักสูตร AHCITM และหลักสูตรสถาปัตยกรรมพื้นถิ่นฯ; อาจารย์ ดร. อิสรชัย บูรณะอรรจน์ ศิษย์เก่าหลักสูตรสถาปัตยกรรมพื้นถิ่นและสภาพแวดล้อมสรรค์สร้าง (VABE) และรองคณบดีคณะมัณฑนศิลป์; และ กุลพัชร์ เสนีวงศ์ ณ อยุธยา นักศึกษาระดับปริญญาเอกสถาปัตยกรรมพื้นถิ่นและสภาพแวดล้อมสรรค์สร้าง (VABE) — เป็นสายธารความร่วมมือที่ทอดยาวจากนักศึกษาปริญญาเอกกับอาจารย์ผู้สอนของหลักสูตร และโอกาสได้เรียนรู้จากอาจารย์นักวิชาการนามอุโฆษภายในบทความเดียวกัน .

บทความนี้อุทิศแด่ดวงวิญญาณของผู้ร่วมเขียน คือ อูอ่องจ่าย (U Aung Kyaing) ผู้ล่วงลับ ซึ่งอุทิศชีวิตหลายทศวรรษให้แก่การศึกษาและปกปักรักษาเมืองพุกาม นับเป็นหน้าสุดท้ายที่งดงาม คือมรดกที่ท่านปกป้องมาทั้งชีวิต ได้รับการกู้คืนไว้ในตัวอักษร .


📗 Samerchai Poolsuwan, Minbu Aung Kyaing, Kreangkrai Kirdsiri, Isarachai Buranaut, and Kullaphat Senevong Na Ayudhya. "Redeeming the Lost Legacy of Pagan: The Thein-māzī Murals and Symbolism." Artibus Asiae L # # , no. 2 (2025): 117–172.

#พุกาม #จิตรกรรมฝาผนัง #การส่งคืนมรดกวัฒนธรรม #มรดกโลก

📣 Applications are open for our 2027–2028 Conservation Guest Scholar residencies! 📣

The Conservation Guest Scholars Program provides opportunities for professionals to pursue research on topics that bring new knowledge and fresh perspectives to the field of conservation.

Guest Scholar grants are for established scholars or individuals who have attained distinction in their fields. Applications are welcome from researchers and practitioners of all nationalities working in cultural heritage conservation or preservation, including objects, collections, architecture, and sites.

Learn more and apply by October 1: https://gty.art/4woT4Pd