25/05/2023
欲擒故纵 [yù qín gù zòng] อยากจับ แกล้งปล่อย
แปลความหมายตามคำศัพท์
欲 [yù] ต้องการ ปรารถนา
擒 [qín] จับ
故 [gù] แกล้ง จงใจ
纵 [zòng] ปล่อย ให้ไป
สำนวน “อยากจับ แกล้งปล่อย” อุปมาคือการจงใจแสดงการผ่อนคลายผ่อนปรนต่ออีกฝ่ายหรือแกล้งจงใจไม่จับอีกฝ่าย แต่แท้จริงก็เพื่อที่จะควบคุมอีกฝ่ายและต้องการจับตัวอีกฝ่ายเป็นอย่างยิ่ง สำนวนจีนนี้เป็นหนึ่ง "สามสิบหกกลยุทธ์"
หนึ่งในเรื่องราวของสำนวนนี้มาจากวรรณกรรมเรื่องสามก๊ก ในตอน “จูกัดเหลียงจับเบ้งเฮ็ก 7 ครั้ง”（诸葛亮七擒孟获) ซึ่งเป็นที่แพร่หลายและคุ้นเคยสำหรับผู้อ่านชาวไทย เรื่องราวมีดังนี้
ในช่วงปลายของสามก๊ก อาณาจักรจ๊กก๊ก (สู่ฮั่น- 蜀汉) ภายใต้การปกครองโดยพระเจ้าเล่าเสี้ยน มีจูกัดเหลียง (จูเก่อเลี่ยง- 诸葛亮) ดำรงตำแหน่งสมุหนายก เขามีความตั้งใจที่แน่วแน่ที่จะสานต่อปณิธานของพระเจ้าเล่าปี่ จึงเตรียมกองรุกขึ้นทางเหนือเพื่อรวบรวมแผ่นดินจีนและฟื้นฟูราชวงค์ฮั่น
ในเวลานั้น เบ้งเฮ็ก (เมิ่งฮั่ว- 孟获) หัวหน้ากลุ่มคนป่าเถื่อนในดินแดนทางตะวันตกเฉียงใต้ของจ๊กก๊กได้นำกองกำลังจำนวนกว่าแสนนายขึ้นมารุกรานจ๊กก๊ก
เพื่อที่จะแก้ปัญหาความพะว้าพะวังในการเตรียมทัพรุกขึ้นเหนือ จูกัดเหลียงจึงตัดสินใจว่าต้องนำกองทัพไปปราบกลุ่มเบ้งเฮ็กให้สงบเสียก่อน
เมื่อกองทัพของจ๊กก๊กมาถึงใกล้บริเวณแม่น้ำลกซุย (แม่น้ำหลูสุ่ย ปัจจุบันคือแม่น้ำจินซา) ก็ได้ล่อศัตรูเข้าสู่สนามรบและซุ่มโจมตีในหุบเขา เบ้งเฮ็กจึงถูกล่อเข้าสู่วงล้อมซุ่มโจมตีทำให้พ่ายแพ้และถูกจับตัว
ตามหลักแล้ว การที่กองทัพจ๊กก๊กสามารถจับกุมผู้บังคับบัญชาหลักของฝ่ายศัตรูได้จะทำให้กองทัพศัตรูปั่นป่วนและขาดประสิทธิภาพในการรบในช่วงเวลาหนึ่ง และหากไล่ตามก็จะสามารถเอาชนะกองทัพศัตรูได้ไม่ยาก
อย่างไรก็ตาม จูกัดเหลียงคำนึงถึงศักดิ์ศรีของเบ้งเฮ็กในหมู่ชนป่าเถื่อนทางตะวันตกเฉียงใต้ว่ามีอิทธิพลสูงเพียงไร ถ้าหากเบ้งเฮ็กเชื่อใจและยอมจำนน ภาคตะวันตกเฉียงใต้ถึงจะมีเสถียรภาพอย่างแท้จริง มิฉะนั้น ชนเผ่าป่าเถื่อนต่างๆ ทางตอนใต้จะยังคงไม่หยุดยั้งการรุกทำสงครามและจะทำให้แนวหลังของจ๊กก๊กยากที่จะมั่นคง ดังนั้น จูกัดเหลียงจึงตัดสินใจว่าจะต้องมัดใจเบ้งเฮ็กให้ได้และตัดสินใจปล่อยตัวเบ้งเฮ็กกลับไป
แม้จะได้รับการปล่อยตัว แต่เบ้งเฮ็กกล่าวว่าอย่างไม่ใยดีว่าเขาจะเอาชนะจ๊กก๊กให้จงได้ในครั้งต่อไป ขณะที่จูกัดเหลียงนั้นได้แต่ยิ้ม ไม่ตอบอันใด
เมื่อเบ้งเฮ็กกลับไปที่ค่ายก็ได้ออกคำสั่งให้กองกำลังทำการปกป้องฝั่งใต้ของแม่น้ำลกซุยเพื่อป้องกันไม่ให้กองทัพจ๊กก๊กข้ามแม่น้ำมาได้
ในขณะที่เดียวกัน จูกัดเหลียงก็ฉวยโอกาสจากความไม่ทันเตรียมพร้อมของศัตรู ย่องข้ามแม่น้ำจากบริเวณที่ยังไม่ได้ป้องกัน และเข้าโจมตียุ้งฉางของเบ้งเฮ็ก
สิ่งที่เกิดขึ้นทำให้เบ้งเฮ็กโกรธมากและลงโทษบรรดาทหารอย่างรุนแรง จึงส่งผลให้เหล่าทหารเกิดการต่อต้าน ดังนั้นพวกเขาจึงตกลงที่จะยอมจำนน โดยหาโอกาสช่วงที่เบ้งเฮ็กเมาสุราไม่ได้ทันตั้งตัวมัดตัวเบ้งเฮ็กมาส่งที่ค่ายจ๊กก๊ก
อย่างไรก็ดี จูกัดเหลียงเห็นว่าเบ้งเฮ็กยังคงไม่ยอมจำนน จึงได้ปล่อยเขาไปเป็นครั้งที่ 2
หลังจากนั้น เบ้งเฮ็กได้ใช้กลอุบายอื่น ๆ อีกมากมายซึ่งทั้งหมดจูกัดเหลียงก็สามารถจับเขาได้อีก 4 ครั้งและปล่อยตัวทั้ง 4 ครั้ง
ครั้งสุดท้าย ครั้งที่ 7 จูกัดเหลียงได้จุดไฟเผาทหารเสื้อเกราะหวายของเบ้งเฮ็กและจับเป็นเบ้งเฮ็กอีกเป็นครั้งที่ 7
ในที่สุด เบ้งเฮ็กก็รู้สึกซาบซึ้งและขอบคุณจูกัดเหลียงอย่างจริงใจที่ไม่ฆ่าเขาถึง 7 ครั้งและสาบานว่าจะไม่สู่รบกับจ๊กก๊กอีกต่อไป
ตั้งแต่นั้นมา ทางตะวันตกเฉียงใต้ของจ๊กก๊กก็มั่นคง และจูกัดเหลียงก็สามารถยกกองทหารรุกไปยังทางเหนือได้ไม่ต้องพะวงอีกต่อไป
//เกร็ดความรู้//
*ยุคสามก๊ก (ค.ศ.220 – ค.ศ.280) เป็นยุคหนึ่งในประวัติศาสตร์จีน เริ่มต้นในสมัยปลายราชวงศ์ฮั่นตะวันออกซึ่งปกครองโดยพระเจ้าเหี้ยนเต้ เป็นยุคที่แผ่นดินจีนแบ่งออกเป็น 3 ก๊ก วุยก๊ก (เว่ยกั๋ว) จ๊กก๊ก (สู่ฮั่น) และง่อก๊ก (อู๋กั๋ว)
**จ๊กก๊ก (สู่ฮั่น- 蜀汉) ก๊กหนึ่งในยุคสามก๊ก รัฐแห่งนี้ตั้งอยู่ในพื้นที่บริเวณรอบ ๆ ของฮั่นจง เสฉวน) ฉงชิ่ง ยูนนาน กุ้ยโจวและทางตอนเหนือของกวางสี
***วรรณกรรมสามก๊ก (Romance of the Three Kingdoms, ซานกั๋วเหยี่ยนอี้三国演义) เป็นวรรณกรรมจีนอิงประวัติศาสตร์ เรื่องราวและเหตุการณ์ต่าง ๆ ที่เกิดขึ้นในยุคสามก๊กมีผู้นำมาเล่าเป็นนิทานเล่าสืบต่อกันมาเป็นเวลายาวนาน และนำมาปรับปรุงเสริมแต่งเพื่อเล่นเป็นการแสดงงิ้ว จนกระทั่งหลัวกว้านจงในยุคปลายราชวงศ์หยวนต่อต้นราชวงศ์หมิงได้นำสามก๊กมาเรียบเรียงใหม่อีกครั้งในรูปแบบของหนังสือ จนกลายเป็นหนึ่งในสี่วรรณกรรมอมตะของจีนและแพร่หลายไปในหลายประเทศทั่วโลก
****จูกัดเหลียง ชื่อรองว่าข่งหมิงหรือขงเบ้งเป็นนักยุทธศาสตร์การทหารสำคัญของจีน
*****เบ้งเฮ็กหรือเมิ่งฮั่วเป็นตัวละครในวรรณกรรมสามก๊กและมีหลักฐานว่ามีตัวตนจริงในประวัติศาสตร์ยุคสามก๊ก เป็นผู้นำประเทศอิสระบริเวณตะวันตกเฉียงใต้ของจ๊กก๊ก ซึ่งปัจจุบันคือเขตปกครองตนเองชนชาติไท จิงผ่อ เต๋อหง ในสิบสองปันนา
อ้างอิง
http://www.guoxuemeng.com/guoxue/15660.html
https://baike.baidu.com/.../%E6%AC%B2%E6%93%92%E6.../16929
ท่านสมาชิกที่นำข้อมูลนี้ไปใช้ กรุณาให้เครดิตเพจด้วยนะคะ ^^
เพจเกร็ดสำนวนสุภาษิตจีน เขียนโดย เจิ้งเหล่าซือ (郑老师)
![欲擒故纵 [yù qín gù zòng] อยากจับ แกล้งปล่อยแปลความหมายตามคำศัพท์欲 [yù] ต้องการ ปรารถนา擒 [qín] จับ故 [gù] แกล้ง...](https://img3.schoolandcollegelistings.com/312/636/260964403126366.jpg)
![声东击西 [shēng dōng jī xī] ส่งเสียงทางตะวันออก โจมตีทางตะวันตก 声 shēng ส่งเสียง ประกาศ ป่าวร้อง东 dōng ตะวันออก击 jī ...](https://img3.schoolandcollegelistings.com/987/016/226859769870163.jpg)
