ធម្មិកជីវិត

✨☸️ដូចជាការជិះសេះព្រៃ​ (សេះកំហូច)
«ការសិក្សាព្រះត្រៃបិដក (គម្ពីរធម៌) និងការបដិបត្តិធម៌ ដើម្បីធ្វើឱ្យចិត្តទន់ភ្លន់ ទើបជាសេចក្តីសំខាន់ »
ព្រះថេរៈមួយអង្គធ្លាប់មានថេរដីការថា៖ «មិនថាលោកអ្នកសម្តែងធម៌ ឬបដិបត្តិកម្មដ្ឋាននោះទេ អ្វីដែលសំខាន់បំផុត គឺត្រូវមានចិត្តទន់ភ្លន់»។
“វិនយេ បាដវត្ថាយ យោគាវចរភិក្ខូនំ” *¹
“Vinaye Pātavatthāya Yogāvacara-bhikkhūnaṁ” *¹
«ទ្រ​ទ្រង់​ព្រះ​វិន័យ និងការបដិបត្តិកម្មដ្ឋាន មិនអាចកាត់ផ្តាច់ពីគ្នាបានឡើយ។ ប្រសិនបើបុគ្គលណាម្នាក់កាន់ខ្ជាប់តែព្រះវិន័យ ប៉ុន្តែមិនបដិបត្តិកម្មដ្ឋានទេនោះ ចិត្តរបស់គេនឹងមិនអាចទន់ភ្លន់បានឡើយ។ ហើយប្រសិនបើចិត្តមិនទន់ភ្លន់ទេ ការកាន់ព្រះវិន័យនោះ អាចនឹងដឹកនាំទៅរកភាពមានៈ (ការប្រកាន់ខ្លួន/ភាពក្រអឺតក្រទម) ទៅវិញ»។
✒️.កំណត់សម្គាល់នៅផ្នែកខាងក្រោម (Footnote):
*¹ ចំពោះព្រះភិក្ខុអ្នកបដិបត្តិធម៌ (យោគាវចរ) ដើម្បីឱ្យលោកបានជ្រួតជ្រាបយ៉ាងជ្រាលជ្រៅនៅក្នុងព្រះវិន័យ (អាត្មាភាពនឹងណែនាំនូវគម្ពីរអដ្ឋកថានេះ។) (គម្ពីរវិនយសង្គហអដ្ឋកថា, វគ្គទី ១)
«ព្រះភិក្ខុដែលកាន់ខ្ជាប់នូវព្រះវិន័យ ក៏ត្រូវតែបដិបត្តិកម្មដ្ឋានផងដែរ។ មានតែការកាន់ខ្ជាប់នូវព្រះវិន័យ ព្រមទាំងការបដិបត្តិកម្មដ្ឋានរួមគ្នាប៉ុណ្ណោះ ទើបអាចធ្វេីបុគ្គលម្នាក់ឱ្យក្លាយជាព្រះថេរៈអ្នកគោរពក្រសែព្រះវិន័យយ៉ាងមាំមួន (Thāvara vinaya garuka​ ថាវរ​ វិនយ​ គរុក)¹ , ជាអ្នកមានសេចក្តីអៀនខ្មាសចំពោះបាប (lajjī លជ្ជី)² , ជាអ្នកមានសីលដ៏គួរឱ្យស្រឡាញ់ (pesala​ បេសលៈ)³ , ជាអ្នកបរិបូរណ៍ដោយសីល (sīlavanta​ សីលវន្ត)⁴ និងជាអ្នកមានសេចក្តីប្រាថ្នាក្នុងការសិក្សា (sikkhākāma​ សិក្ខា​កាមៈ​ )⁵ ។»
ចិត្តដែលខ្វះការបដិបត្តិកម្មដ្ឋាន គឺមិនសមស្របសម្រាប់ការងារ (ភាវនា) ឡើយ។ វាប្រៀបបានទៅនឹងការជិះនៅលើខ្នងសេះព្រៃ​ (សេះ​កំហូច​)​ដូច្នោះដែរ។ ហេតុដូច្នេះហើយ បានជាព្រះបុរាណាចារ្យ (ព្រះថេរៈជំនាន់មុន) លោកបានដាក់ចេញនូវគោលការណ៍យ៉ាងម៉ឺងម៉ាត់ថា៖ «រៀនសូត្រនៅពេលថ្ងៃ បដិបត្តិធម៌នៅពេលយប់»។
សេចក្តីពន្យល់បន្ថែមនៅផ្នែកខាងក្រោម (Footnote):
• 1 * ព្រះភិក្ខុដែលគោរពកោតក្រសែភ្នែកព្រះវិន័យជានិរន្តរ៍
• 2 * ព្រះ​ភិក្ខុ​ដែលមានសេចក្តីអៀនខ្មាស និងខ្លាចរអាក្នុងអំពើបាប (មានហិរិ និងឱត្តប្បៈ)
• 3 * ព្រះ​ភិក្ខុ​ដែលស្រឡាញ់ពេញចិត្តក្នុងគុណធម៌/សីលធម៌
• 4 * ព្រះ​ភិក្ខុ​ដែលមានសីលដ៏បរិសុទ្ធ (អ្នកមានសីល)
• 5 * ព្រះ​ភិក្ខុ​ដែលមានសេចក្តីប្រាថ្នាក្នុងការបំពេញនូវសិក្ខាបទទាំងឡាយ (ត្រៃសិក្ខា)
☸️ឱវាទព្រះមហាថេរវិជ្ជានន្ទ​ #ធម្មិកជីវិត

#គុណូបការៈនៃខន្តី
🌿🌼កុំបក់ផ្លុំភ្លើងទោសៈ (កំហឹង) ចូលបណ្តុះសេចក្តីក្លាហានក្នុងការអត់ទ្រាំ។ កាលណាអស់អុសជាឥន្ធនៈហើយ ភ្លើងនឹងរលត់ទៅវិញដោយឯកឯង។ ធម៌ដែលចេះអត់ធ្មត់បែបនេះ ហៅថា អធិវាសនខន្តី។
ដែលហៅថា ខន្តី គឺជាគ្រឹះនិងជាឫសគល់នៃសេចក្តីសុខចម្រើន និងភាពជោគជ័យទាំងពួង​។ បើគ្មានខន្តីទេ សីលក៏មិនងាយនឹងបរិបូរណ៍ដែរ។ បើគ្មានសីលបរិបូរណ៍ទេ នោះក៏មិនអាចរំពឹងទុកនូវព្រះនិព្វានដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់បំផុតបានឡើយ។ ដើម្បីឲ្យមានខន្តី មុនដំបូងបំផុតត្រូវតែមានមេត្តាធម៌នៅក្នុងចិត្ត។
នៅក្នុងគម្ពីរក្បួនច្បាប់ លោកគ្រូ (គ្រូពហុសូត្រ) ខ្លះមានថេរដីកាថា ធាតុពិតនៃខន្តី គឺប្រាជ្ញា។ បើគ្មានប្រាជ្ញាទេ មិនអាចចាស់ទុំ (ខាងផ្លូវចិត្ត) បានឡើយ។ បើគ្មានភាពចាស់ទុំទេ ធម៌ខន្តីក៏មិនអាចកកើតឡើងបានដែរ។ ហេតុដូច្នេះហើយ... ទើបពោលថា ខន្តី គឺជាគ្រឹះនិងជាឫសគល់នៃសេចក្តីសុខចម្រើន និងភាពជោគជ័យទាំងពួង។
#ធម្មិកជីវិត

#គ្រូបង្រៀនដ៏ឆ្នើម (លោកគ្រូ-អ្នកគ្រូដ៏មុតស្រួច)
«គ្រូបង្រៀនដ៏ឆ្នើមម្នាក់ ចាំបាច់ត្រូវតែបង្កើតឱ្យមាន "កញ្ចក់ឆ្លុះ" ដ៏អស្ចារ្យចំនួនបួន៖
* កញ្ចក់ឆ្លុះនៃចេតនាដ៏ត្រឹមត្រូវ
* កញ្ចក់ឆ្លុះនៃសកម្មភាពដ៏ត្រឹមត្រូវ
* កញ្ចក់ឆ្លុះនៃមាយាទ (កិរិយាមារយាទ) ដ៏ត្រឹមត្រូវ
* កញ្ចក់ឆ្លុះនៃការសិក្សាស្រាវជ្រាវដ៏ត្រឹមត្រូវ។

"កញ្ចក់ឆ្លុះនៃការសិក្សាស្រាវជ្រាវដ៏ត្រឹមត្រូវ" មានន័យថា ជាការខិតខំសម្រួច "ដាវនៃចំណេះដឹង" ឱ្យបានមុតស្រួចជាប្រចាំ តាមរយៈការរៀនសូត្រឥតឈប់ឈរ និងការស្វែងយល់ឱ្យស៊ីជម្រៅលើជំនាញឯកទេសរបស់ខ្លួន ដោយការធ្វើស្រាវជ្រាវ ក៏ដូចជាការកត់ត្រាទុកនូវរាល់របកគំហើញទាំងឡាយ។
មានតែធ្វើបានបែបនេះទេ ទើបបុគ្គលម្នាក់អាចក្លាយជាគ្រូបង្រៀនដ៏ឆ្នើម និងមុតស្រួចពិតប្រាកដម្នាក់បាន»។
#ធម្មិកជីវិត

#ប្រសិនបើអ្នកចង់ក្លាយជាវីរបុរស
🌿☸️វីរបុរស គឺជាអ្នកដែលអាចបំពេញការងារដែលខ្លួនត្រូវធ្វើ​ យ៉ាងល្អឥតខ្ចោះ (យ៉ាងរុងរឿង)។
ប្រសិនបើអ្នកចង់ក្លាយជាវីរបុរស​ សូម​កុំភ្លេច​អក្សរ​បី​តួ​នេះ​ ត្រង់​.​ ប្រឹង​.​ ភ្ញាក់​ ។
• ត្រង់​ ~ ចូរមានភាពស្មោះត្រង់ឱ្យអស់ពីកម្លាំងកាយចិត្ត នេះគឺជាផ្នែកនៃ សីល ។
•ប្រឹង​~ ចូរព្យាយាមឱ្យអស់ពីកម្លាំងកាយចិត្ត នេះគឺជាផ្នែកនៃ វីរិយៈ ។
• ភ្ញាក់​~ ចូរមានស្មារតីភ្ញាក់រលឹកឱ្យអស់ពីកម្លាំងកាយចិត្ត នេះគឺជាផ្នែកនៃ បញ្ញា ។
ត្រង់នេះពាក្យថា «អស់ពីកម្លាំងកាយចិត្ត» គឺសំដៅទៅលើពាក្យថា 'យថាសត្តិ យថាពលំ ធ្វើតាមកម្លាំងសទ្ធា និងតាមកម្លាំងសមត្ថភាពដែលមាន ដែលដកស្រង់ចេញពី ឧទាន គាថាបន្លឺឡើងដោយសេចក្តីត្រេកអររបស់ព្រះមហាជនក ដែលជាព្រះពោធិសត្វ។

#ធម្មិកជីវិត

#អ្នកដែលណែនាំអ្នកដទៃ ក្រោយពីខ្លួនឯងបានធ្វើរួចរាល់
☸️ព្រះពុទ្ធគឺជាបុគ្គលដំបូងបង្អស់នៅក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រមនុស្សជាតិ ដែលបានចង្អុលបង្ហាញថា ជាគ្រូបង្រៀន (ឬអ្នកដឹកនាំ) គួរតែធ្វើជាគំរូដ៏ល្អសម្រាប់សិស្សគណ (ឬអ្នកដើរតាម) របស់ខ្លួន។
“អត្តានមេវ បឋមំ, បតិរូបេ និវេសយេ;
អថញ្ញមនុសាសេយ្យ, ន កិលិស្សេយ្យ បណ្ឌិតោ។
​ ដំបូង​ឡេីយ​ បណ្ឌិតគួរដម្កល់ខ្លួនទុកក្នុងគុណដ៏សមគួរជាមុនសិន ហើយសឹមប្រៀនប្រដៅអ្នកដទៃ ជាខាងក្រោយ(ធ្វើយ៉ាងនេះ)នឹងមិនលំបាកឡើយ។
តើឱវាទនេះមិនមែននៅក្នុងគម្ពីរធម្មបទ ដែលអ្នកកំពុងសិក្សានោះទេឬ?»