23/07/2026
មតិយោបល់របស់លោកគ្រូតាគណិតវិទ្យាស្រុកខ្មែរ អ៊ិន គឹមស្រ៊ុន ទាក់ទងនឹងការប្រឡងគណិតពិភពលោក IMO៖
កម្មវិធីប្រកួតប្រជែងគណិតវិទ្យាអន្តរជាតិ (International Mathematical Olympiad - IMO) ត្រូវបានរៀបចំឡើងតាំងពីឆ្នាំ១៩៥៩មកម៉្លេះ។
ការបណ្តុះបណ្តាល៖ នៅប្រទេសចិន គេបានបណ្តុះបណ្តាលក្មេងៗតាំងពីថ្នាក់បឋមសិក្សាឱ្យចេះប្រើប្រាស់វិធីសាស្ត្រគណិតវិទ្យា (Mathematical Induction) ដែលជាគ្រឹះនៃការគិត។ ទោះបីជាលំហាត់នោះពិបាកយ៉ាងណាក៏ដោយ ក៏សិស្សអាចប៉ាន់ស្មានរកចម្លើយឃើញដែរ ព្រោះគេទម្លាប់ឱ្យសិស្សរៀនបែបនេះ។
បទពិសោធន៍ប្រទេសវៀតណាម៖ វៀតណាមបានចូលរួមប្រកួត IMO តាំងពីឆ្នាំ១៩៧៤។ ដំបូងឡើយ ពួកគេក៏បរាជ័យដូចកម្ពុជាយើងដែរ ព្រោះគ្រូខំយកតែលំហាត់ដែលធ្លាប់ចេញពីមុនមកបង្រៀន។ ក្រោយមកទើបគេដឹងថា មានតែវិធីសាស្ត្រ inductive ទេ (ផ្តើមពីឧទាហរណ៍តូចៗ ឈានទៅបង្កើតក្បួនខ្នាត) ដែលមានប្រសិទ្ធភាព។ រឿងដែលសំខាន់ជាងនេះទៅទៀតនោះ គឺនៅប្រទេសចិន និងវៀតណាម សិស្សដែលជាប់ IMO ត្រូវបានគេបញ្ជូនឱ្យទៅរៀននៅសហរដ្ឋអាមេរិក ហើយរដ្ឋក៏បានផ្តល់រង្វាន់យ៉ាងច្រើនដល់សិស្ស និងគ្រូផងដែរ។
ការចងចាំអតីតកាល៖ វៀតណាមមានក្រុមការងារ IMO ព្រោះកាលពីឆ្នាំ១៩៧៩ ពេលដែលអ្នកជំនាញការគណិតវិទ្យាវៀតណាមមកកម្ពុជា លោកបានជួប និងពិភាក្សាជាមួយខ្ញុំអំពីរឿងនេះ។ តាមពិតទៅ ខ្ញុំបានចាប់អារម្មណ៍លើ IMO តាំងពីឆ្នាំ១៩៧២ មកម្ល៉េះ ប៉ុន្តែដោយសារពេលនោះប្រទេសជាតិមានសង្គ្រាម ទើបមិនអាចបន្តបាន។
ដើម្បីទទួលបានមេដាយដូចវិស័យកីឡា រដ្ឋគួរតែមានអនុក្រឹត្យច្បាស់លាស់មួយចែងថា បើទទួលបានមេដាយ នឹងទទួលបានប្រាក់រង្វាន់ដូចខាងក្រោម (ទាំងសិស្ស និងគ្រូ)៖
-មេដាយមាស៖ $៣០,០០០
-មេដាយប្រាក់៖ $២០,០០០
-មេដាយសំរិទ្ធ៖ $១០,០០០
លើសពីនេះ យើងត្រូវបង្កើតក្រុមការងារ IMO ថ្នាក់ជាតិមួយ ដើម្បីបែងចែកគ្នាស្រាវជ្រាវ និងបង្រៀនសិស្សឱ្យចេះតែងប្រធានលំហាត់ មិនមែនគ្រាន់តែរៀនរំលឹកត្រឹមដោះស្រាយលំហាត់នោះទេ។ ការធ្វើបែបនេះទើបត្រឹមត្រូវ ព្រោះ IMO ចេញលំហាត់ថ្មីៗរហូត។
នៅប្រទេសវៀតណាម សិស្សរៀនតែងលំហាត់ ដើម្បីឱ្យពួកគេយល់ដឹងពីបញ្ហាកាន់តែស៊ីជម្រៅ។ ក្រុមការងារនេះ ត្រូវជ្រើសរើស និងបណ្តុះបណ្តាលសិស្សតាំងពីថ្នាក់ទី៧ ទៅ។
ការងារនេះត្រូវការចំណាយថវិកា ប៉ុន្តែមិនច្រើននោះទេ ហើយប្រសិនបើយើងអាចឱ្យឧកញ៉ាណាមួយធ្វើជាប្រធាន IMO ប្រហែលជាអាចជួយលើកកម្ពស់កម្ពុជាឱ្យឈានឡើងបាន។ សិស្សយើងមិនមែនអន់ទេ គឺមកពីយើងគ្មានទិសដៅ និងគ្មានការលើកទឹកចិត្តប៉ុណ្ណោះ។