25/11/2025
🍀ตำรับยาหอม..สูตรไหนดี เลือกใช้ให้เหมาะสมกับอาการ🍀
“ยาหอม” เป็นตำรับยาในเบื้องต้นที่แพทย์แผนไทยใช้ปรับการทำงานของธาตุลมในร่างกายที่จะส่งผลกับธาตุไฟและธาตุน้ำ ช่วยทั้งระบบย่อยอาหาร อารมณ์ การไหลเวียนเลือดและใช้บำรุงหัวใจ จึงมักใช้เมื่อมีอาการไม่สบายตัวเล็กๆ น้อยๆ เช่น แน่นท้อง หน้ามืด หรือรู้สึกวิงเวียนโดยทั่วไป
🌿ยาหอมแบ่งออกเป็น 2 กลุ่ม ตามฤทธิ์ของสมุนไพรที่ใช้เป็นส่วนประกอบ ได้แก่
❄️ ยาหอมฤทธิ์เย็น
เหมาะกับอาการหน้ามืด วิงเวียน ใจสั่น หรือนอนไม่หลับ ช่วยให้หัวใจสงบและทำให้รู้สึกผ่อนคลายขึ้น
ตำรับที่อยู่ในกลุ่มนี้ ได้แก่
🧊ยาหอมเทพจิตร
🍃สรรพคุณ : แก้ลมกองละเอียด ได้แก่ อาการหน้ามืด ตาลาย สวิงสวาย (อาการที่รู้สึก ใจหวิว วิงเวียน คลื่นไส้ ตาพร่าจะเป็นลม) ใจสั่น และบำรุงดวงจิตให้ชุ่มชื่น
📍ขนาดและวิธีใช้ : ชนิดผง รับประทานครั้งละ 1 - 1.4 กรัม ละลายน้ำต้มสุกที่ยังอุ่นอยู่ เมื่อมีอาการ ทุก 3 - 4 ชั่วโมง ไม่ควรเกินวันละ 3 ครั้ง
🚩ข้อควรระวัง :
- ควรระวังการรับประทานร่วมกับยาในกลุ่มสารกันเลือดเป็นลิ่ม(anticoagulants) และ ยาต้านการจับตัวของเกล็ดเลือด (antiplatelets)
- ควรระวังการใช้ยาอย่างต่อเนื่อง โดยเฉพาะอย่างยิ่งในผู้ป่วยที่มีความผิดปกติของตับ ไต เนื่องจากอาจเกิดการสะสมของการบูรและเกิดพิษได้
- ควรระวังการใช้ยาในผู้ป่วยที่แพ้ละอองเกสรดอกไม้
🧊ยาหอมทิพโอสถ
🍃สรรพคุณ : แก้ลมวิงเวียน อาการอ่อนเพลียไม่สดชื่น แก้อาการก่อนมีประจำเดือน เช่น ตัวร้อนรุม ปวดหัว
📍ขนาดและวิธีใช้ : ชนิดผง รับประทานครั้งละ 1 - 1.4 กรัม ละลายน้ำกระสายยา ควรดื่มขณะยังอุ่นอยู่ เมื่อมีอาการ ทุก 3 - 4 ชั่วโมง ไม่ควรเกินวันละ 3 ครั้ง
💦น้ำกระสายยาที่ใช้ น้ำดอกไม้หรือน้ำต้มสุกที่ยังอุ่นอยู่
🚩ข้อควรระวัง :
- ควรระวังการรับประทานร่วมกับยาในกลุ่มสารกันเลือดเป็นลิ่ม(anticoagulants) และ ยาต้านการจับตัวของเกล็ดเลือด (antiplatelets)
- ควรระวังการใช้ยาอย่างต่อเนื่อง โดยเฉพาะอย่างยิ่งในผู้ป่วยที่มีความผิดปกติของตับ ไต เนื่องจากอาจเกิดการสะสมของการบูรและเกิดพิษได้
- ควรระวังการใช้ยาในผู้ป่วยที่แพ้ละอองเกสรดอกไม้
🔥ยาหอมฤทธิ์ร้อน
เหมาะสำหรับอาการท้องอืด จุกเสียด แน่นท้อง หรืออาหารไม่ย่อย เพราะสมุนไพรฤทธิ์ร้อนช่วยขับลมและกระตุ้นให้การย่อยอาหารทำงานดีขึ้น
ตำรับที่อยู่ในกลุ่มนี้ ได้แก่
💡ยาหอมนวโกฐ
🍃สรรพคุณ : 1.แก้ลมวิงเวียน คลื่นเหียน อาเจียน (ลมจุกแน่นในอก) ในผู้สูงอายุ
2. แก้ลมปลายไข้ (หลังจากฟื้นไข้แล้วยังมีอาการ เช่น คลื่นเหียน วิงเวียน เบื่ออาหาร ท้องอืด และอ่อนเพลีย)
📍ขนาดและวิธีใช้ : ชนิดผง รับประทานครั้งละ 1 - 2 กรัม ละลายน้ำกระสาย หรือน้ำต้มสุกที่ยังอุ่นอยู่ เมื่อมีอาการทุก 3 - 4 ชั่วโมง ไม่ควรเกินวันละ 3 ครั้ง
⛔️ข้อห้ามใช้ : ห้ามใช้ในหญิงตั้งครรภ์ และผู้ที่มีไข้
🚩ข้อควรระวัง :
- ควรระวังการรับประทานร่วมกับยาในกลุ่มสารกันเลือดเป็นลิ่ม(anticoagulants) และ ยาต้านการจับตัวของเกล็ดเลือด (antiplatelets)
- ควรระวังการใช้ยาในผู้ป่วยที่แพ้ละอองเกสรดอกไม้
💡ยาหอมอินทจักร
🍃สรรพคุณ : 1. แก้ลมบาดทะจิต 2. แก้คลื่นเทียนอาเจียน 3. แก้ลมจุกเสียด อาหารไม่ย่อย 4.แก้อาการหญิงวัยทองที่มีอารมณ์แปรปรวน
📍ขนาดและวิธีใช้ : ชนิดผง รับประทานครั้งละ 1 - 2 กรัม ละลายน้ำกระสายยา ควรดื่มขณะยังอุ่นอยู่ หรือ ละลายน้ำต้มสุกที่ยังอุ่นอยู่ เมื่อมีอาการ ทุก 3 - 4 ชั่วโมง ไม่ควรเกิน วันละ 3 ครั้ง
💦น้ำกระสายยาที่ใช้
- กรณีแก้ลมบาดทะจิต ใช้น้ำดอกมะลิ
- กรณีแก้คลื่นเหียนอาเจียน ใช้น้ำลูกผักชี เทียนดำต้ม
- กรณีแก้ลมจุกเสียด ใช้น้ำขิงต้ม
⛔️ข้อห้ามใช้ : ห้ามใช้ในหญิงตั้งครรภ์
🚩ข้อควรระวัง :
- ควรระวังการรับประทานร่วมกับยาในกลุ่มสารกันเลือดเป็นลิ่ม(anticoagulants) และ ยาต้านการจับตัวของเกล็ดเลือด (antiplatelets)
- ควรระวังการใช้ยาในผู้ป่วยที่แพ้ละอองเกสรดอกไม้
อ้างอิง :
1.ประกาศคณะกรรมการพัฒนาระบบยาแห่งชาติ เรื่องบัญชียาหลักแห่งชาติด้านสมุนไพร พ.ศ.๒๕๖๖. ราช กิจจานุเบกษา เล่มที่ ๑๔๐ ตอนพิเศษ ๑๓๐ ง หน้า ๔๕.
2.มูลนิธิฟื้นฟูส่งเสริมการแพทย์ไทยเดิมฯ และโรงเรียนอายุรเวทธำรง สถานการแพทย์แผนไทยประยุกต์ คณะแพทยศาสตร์ ศิริราชพยาบาล, ตำราการแพทย์ไทยเดิม (แพทยศาสตร์สงเคราะห์ ฉบับอนุรักษ์) เล่มที่ ๑ ฉบับชำระ พ.ศ. ๒๕๕๐. กรุงเทพฯ : ศุภวนิชการพิมพ์ ๒๕๕๐.
3.ชยันต์ พิเชียนสุนทร, แม้นมาศ ชวลิต และวิเชียร จีรวงศ์, คำอธิบายตำราพระโอสถพระนารายณ์, กรุงเทพฯ: บริษัท อมรินทร์พริ้นติ้ง, แอนด์ พับลิชชิ่ง จำกัด (มหาชน), ๒๕๔๔.
********************************
📣ติดต่อสอบถามเพิ่มเติมได้ที่ : ศูนย์บริการแพทย์แผนไทยและแพทย์ทางเลือก ม.บรูพา
📆เวลาทำการ : วันจันทร์ - วันศุกร์
⛔️หยุดวันเสาร์-อาทิตย์และหยุดนักขัตฤกษ์
⏰เวลา 08.30 - 16.30 น.
📞โทร : 063-0796648
🗺️Google map : https://maps.app.goo.gl/MtMymTLVTGi84Nnj8?g_st=ipc
