สวนพฤกษศาสตร์พระแม่ย่า สุโขทัย องค์การสวนพฤกษศาสตร์

21/08/2026

ผู้ว่าฯ สุโขทัย เปิดกิจกรรม “ทุ่งกระเจียวพาเพลิน สู่อาหารถิ่นพืชวงศ์ขิงข่า” สวนพฤกษศาสตร์พระแม่ย่า มุ่งอนุรักษ์และต่อยอดพรรณไม้อย่างยั่งยืน

​เมื่อวันที่ 20 สิงหาคม 2569 นายนพฤทธิ์ ศิริโกศล ผู้ว่าราชการจังหวัดสุโขทัย เป็นประธานในพิธีเปิดกิจกรรม “ทุ่งกระเจียวพาเพลิน สู่อาหารถิ่นพืชวงศ์ขิงข่า” ประจำปีงบประมาณ 2569 ณ บริเวณอาคารพระแม่ย่า สวนพฤกษศาสตร์พระแม่ย่า สุโขทัย ตำบลบ้านกล้วย อำเภอเมือง จังหวัดสุโขทัย โดยมี นางอนงค์วรรณ เทพสุทิน อดีตรัฐมนตรีว่าการกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม, ดร.พรรณสิริ กุลนาถศิริ อดีตรัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงสาธารณสุข, นายวิเชียร มรรคสัมพันธ์ ผู้อำนวยการสวนพฤกษศาสตร์พระแม่ย่า สุโขทัย พร้อมด้วยหัวหน้าส่วนราชการ ข้าราชการ เจ้าหน้าที่ และประชาชนจิตอาสา เข้าร่วมในพิธีอย่างพร้อมเพรียง

​การจัดกิจกรรมในครั้งนี้อยู่ภายใต้โครงการถ่ายทอดความรู้ด้านพืชเพื่อการอนุรักษ์ทรัพยากรพรรณไม้ให้คงอยู่อย่างยั่งยืน โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อเผยแพร่ความรู้ด้านพฤกษศาสตร์ของพืชวงศ์ขิงข่า สำหรับนำไปพัฒนาการเรียนรู้และขับเคลื่อนการใช้ประโยชน์อย่างยั่งยืน ทั้งยังเป็นการเผยแพร่บทบาทของสวนพฤกษศาสตร์พระแม่ย่า สุโขทัย ในการเป็นแหล่งเรียนรู้ด้านพืชและความหลากหลายทางชีวภาพ พร้อมทั้งสร้างเครือข่ายและกระตุ้นความตระหนักรู้แก่ประชาชนในการร่วมกันอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมต่อไป

21/08/2026

วันที่ 21 สิงหาคม 2569 สวนพฤกษศาสตร์พระแม่ย่า สุโขทัย จัดกิจกรรมค่ายเยาวชน สวนพฤกษศาสตร์พระแม่ย่า สุโขทัย พฤกษาพาเพลิน ภายใต้โครงการถ่ายทอดความรู้ด้านพืชเพื่อการอนุรักษ์ทรัพยากรพรรณไม้ให้คงอยู่อย่างยั่งยืน เพื่อถ่ายทอดความรู้เรื่องพืช และทักษะการเพาะขยายพันธุ์พืชอย่างถูกต้อง และสร้างความตระหนักรู้ในความสำคัญและคุณค่าการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม โดยมี นายวิเชียร มรรคสัมพันธ์ ผู้อํานวยการสวนพฤกษศาสตร์พระแม่ย่า สุโขทัย เป็นประธาน ซึ่งมีนักเรียนโรงเรียนลิไทพิทยาคมและครูผู้ควบคุมดูแล จำนวน 50 คน เข้าร่วมกิจกรรมครั้งนี้ ณ บริเวณสวนพฤกษศาสตร์พระแม่ย่า สุโขทัย (ทุ่งทะเลหลวง) อำเภอเมือง จังหวัดสุโขทัย

20/08/2026

20/08/2026

20/08/2026

สวนพฤกษศาสตร์พระแม่ย่า สุโขทัย
องค์การสวนพฤกษศาสตร์ กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม

สวนพฤกษศาสตร์พระแม่ย่า สุโขทัย เริ่มก่อตั้งเมื่อวันที่ 1 ตุลาคม 2551 สมัยนั้น ฯพณฯ อนงค์วรรณ เทพสุทิน เป็นรัฐมนตรีว่าการกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม และนายวีระชัย ณ นคร ดำรงตำแหน่ง ผู้อำนวยการองค์การสวนพฤกษศาสตร์ โดยใช้พระนามของพระแม่ย่า (นางเสือง) ซึ่งสันนิฐานว่าเป็นพระมารดาในพ่อขุนรามคำแหงมหาราช จึงได้ตั้งชื่อ “สวนพฤกษศาสตร์พระแม่ย่า สุโขทัย” ตั้งแต่บัดนั้นเป็นต้นมา
โดย ปีงบประมาณ 2552 สวนพฤกษศาสตร์พระแม่ย่า สุโขทัย ดำเนินการสร้างรูปปั้นจำลององค์พระแม่ย่าขนาดเท่าองค์จริง ด้วยเครื่องปั้นดินเผาเนื้อแกร่งเคลือบสี ที่เรียกว่า “สังคโลก” ที่เป็นอัตลักษณ์ของเมืองสุโขทัย
จากนั้น ปีงบประมาณ 2553 ได้ก่อสร้างอาคารพิพิธภัณฑ์ โดยมีลักษณะเป็นอาคารชั้นเดียว เปิดโล่ง และใช้รูปแบบอาคารสุโขทัยประยุกต์ นั่นคือ อาคารสักการะพระแม่ย่า ณ ปัจจุบัน
ปีงบประมาณ 2555 สวนพฤกษศาสตร์พระแม่ย่า สุโขทัย ได้ดำเนินกิจกรรม ใน โครงการปลูกต้นไม้เฉลิมพระเกียรติ 80 พรรษา มหาราชินี และพิธีบวงสรวงองค์จำลองพระแม่ย่า ซึ่งจัดเป็นครั้งแรก ในเดือนสิงหาคม 2555
- โดยดำเนินการจัดพิธีบวงสรวงสักการะองค์พระแม่ย่า ด้วยพิธีทางพุทธศาสนา คือการเบิกเนตรองค์พระแม่ย่า จากหลวงพ่อจง และนิมนต์พระสงฆ์ จำนวน 9 รูป ทำพิธีทางพุทธศาสนา เพื่อความเป็นสิริมงคล เสริมความเจริญรุ่งเรื่อง
และจากนั้น จัดพิธีพราหมณ์ คือการบวงสรวง เป็นประเพณีความเชื่อของไทย เพื่ออัญเชิญองค์พระแม่ย่า หรือ การแบ่งภาคองค์พระแม่ย่า โดยการอัญเชิญองค์พระแม่ย่าจำลองพร้อมด้วยแห่กองยาวจากศาลพระแม่ย่า ศาลากลางจังหวัดสุโขทัย มา ณ สวนพฤกษศาสตร์พระแม่ย่า สุโขทัย และทำการบวงสรวงด้วยพิธีทางศาสนาพราหมณ์
สรุปคือ จากปี 2555 ถึง ปัจจุบัน สวนพฤกษศาสตร์พระแม่ย่า สุโขทัย ได้อัญเชิญองค์พระแม่ย่ามาประดิษฐาน ณ สวนพฤกษศาสตร์พระแม่ย่า สุโขทัย มากกว่า 14 ปี และจะจัดพิธีบวงสรวงต่อไปในทุกปี ซึ่งในปีงบประมาณ 2569 จะดำเนินการจัดพิธีบวงสรวงในช่วงเดือน สิงหาคม ที่จะถึงนี้ จึงขอเชิญผู้ที่มีความเคารพ นับถือองค์พระแม่ย่า เข้าร่วมพิธีบวงสรวงองค์พระแม่ย่าจำลอง ณ สวนพฤกษศาสตร์พระแม่ย่า สุโขทัย ตามช่วงเวลาดังกล่าวข้างต้น

18/08/2026

ภูมิลาภ
ชื่อวิทยาศาสตร์ Nymphaea ‘Poomlarp’
ชื่อวงศ์ NYMPHAEACEAE
ผู้ผลิต ดร. เสริมลาภ วสุวัต (2548)
ถิ่นกำเนิด ประเทศไทย
ลักษณะประจำพันธุ์
ใบอ่อน หน้าใบสีเขียวเข้มมีแต้มกระม่วงเข้มหลังใบสีเขียวอ่อนมีแต้มกระสีม่วงเข้ม ใบแก่ หน้าใบสีเขียวเข้มมีแต้มกระม่วงจางหลังใบสีเดียวกับใบอ่อน ทรงใบรูปไข่หรือทรงรี ขอบใบหยักมนไม่เป็นระเบียบ ขนาดใบกว้าง 15 - 25 ชม. ยาว 20 - 32 ชม. ฐานใบ ปิดช้อนทับ ปลายฐานใบแหลมเป็นจะงอย ปลายใบ เว้าบุ๋ม ก้านใบ / ก้านดอก สีเขียวไม่มีขน ทรงดอกตูม รูปไข่ยาว ทรงดอกบาน รูปถ้วย ขนาดดอก กลาง (8 - 12 ชม.) ทรงกลีบดอก รูปรีแคบ ปลายกลีบดอกแหลม ความซ้อนกลีบ ซ้อน (21 - 32) สีกลีบเลี้ยง ด้านนอกสีเขียวมีเส้นประสีม่วงกระจาย สีกลีบดอกเหลืองเหลือบม่วงประมาณ 1/3 จากปลายกลีบ เกสรเพศผู้ / เพศเมีย ก้านชูและอับละอองสีเหลือง ยอดสีกลีบดอก / สีเหลือง

ประโยชน์ ไม้น้ำประดับ
แหล่งอ้างอิง หนังสือบัว THAI NATIONALITY WATERLILY IN PANG U BON บัวสัญชาติไทยในปางอุบล

17/08/2026

บัววันวิสาข์
ชื่อสามัญ Wanvisa
ชื่อวิทยาศาสตร์ Nymphaea ‘Wanvisa’
วงศ์ NYMPHAEACEAE
ถิ่นกำเนิด ไทย
ลักษณะ บัววันวิสาข์ เป็นบัวที่เกิดจากการกลายพันธุ์ มีลักษณะแปลกๆ คือใบสีดำ ซึ่งต้องใช้เวลาปลูกเลี้ยง และดูแลศึกษาอย่างใกล้ชิด จึงเห็นสิ่งดีๆ เหตุที่ได้ชื่อว่า "วันวิสาข์" เนื่องจากดอกชุดแรกของบัวชนิดนี้ บานให้ผู้วิจัยได้ชื่นชมในวันวิสาขบูชา โดย ดร.ณ นพชัย ชาญศิลป์
จุดเด่น ลักษณะใบของบัววันวิสาข์ สีจะเข้ม มีลายกะโดยทั่ว ก้านใบและลำต้นแดงเข้ม มีขน ดอกมีสองสี คือ สีส้มอมเหลือง และมีจุดประที่กลีบดอก
เกล็ดความรู้ บัววันวิสาข์ คว้า ๓ รางวัล คือ รางวัลชนะเลิศประเภทบัวฝรั่งลูกผสมใหม่ รางวัลยอดเยี่ยมของงาน และรางวัลขวัญใจมหาชน เมื่อวันที่ ๑๘ กันยายน ๒๕๕๓ ที่จัดโดยสมาคมบัวและไม้น้ำนานาชาติ ที่ประเทศสหรัฐอเมริกา

13/08/2026

เมื่อวันที่ 11 สิงหาคม 2569 สวนพฤกษศาสตร์พระแม่ย่า สุโขทัย ร่วมกับจังหวัดสุโขทัย และสำนักงานทรัพยากรธรรมชาติเเละสิ่งเเวดล้อมจังหวัดสุโขทัย จัดโครงการบำรุงรักษาต้นไม้รอบทุ่งทะเลหลวงตามแนวพระราชดำริ เพื่อเทิดพระเกียรติและน้อมรำลึกในพระมหากรุณาธิคุณของสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง สานต่อการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมอย่างยั่งยืน

13/08/2026

เมื่อวันนี้ 12 สิงหาคม 2569 นายวิเชียร มรรคสัมพันธ์ ผู้อํานวยการสวนพฤกษศาสตร์พระแม่ย่า สุโขทัย ร่วมกิจกรรมเนื่องในโอกาสวันคล้ายวันพระราชสมภพ สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง และวันแม่แห่งชาติ 12 สิงหาคม 2569 ณ ศาลาอเนกประสงค์ ศาลากลางจังหวัดสุโขทัย

12/08/2026

ดอกมะลิ สัญลักษณ์ของวันแม่

ดอกมะลิ เป็นไม้มงคลชนิดหนึ่ง มีความหมายว่า เป็นดอกไม้ที่ได้รับความปราถนาดี เป็นที่รักและคิดถึงของคนทั่วไป อีกทั้งยังเป็นสื่อแทนของความกตัญญูอีกด้วย ยิ่งใกล้ถึงวันแม่แบบนี้ ดอกมะลิ ก็จะกลายเป็นตัวแทนส่งมอบความรักจากลูกสู่แม่ ซึ่งคนส่วนใหญ่นิยมนำดอกมะลิ หรือพวงมาลัยที่ทำจากดอกมะลิไปกราบขอพรจากแม่ในวันนี้ ฉะนั้นแล้ว เราจึงควรจะมาเรียนรู้ความหมายและความสำคัญของดอกมะลิให้กันให้มากขึ้นดีกว่า ว่าดอกไม้ชนิดนี้มีความสำคัญอย่างไร และมีที่มาจากไหน

ดอกมะลิ ถือว่าเป็นไม้มงคลที่มีมาตั้งแต่โบราณ ว่ากันว่าดอกไม้ชนิดนี้เป็นดอกไม้ประจำองค์พระนารายณ์ นอกจากนั้นผู้คนส่วนใหญ่ยังนิยมนำเอาดอกมะลิมาใช้เป็นเครื่องสักการะบูชาพระ ด้วยกลิ่นหอมเย็นและสีขาวบริสุทธิ์ของดอกมะลิ เชื่อกันว่าบ้านใดที่ปลูกต้นมะลิเอาไว้ทางทิศตะวันตกเฉียงเหนือของบ้าน จะช่วยเสริมให้คนในบ้านได้รับความปราถนาดี เป็นที่รัก และเป็นที่คิดถึงของคนทั่วไป อีกทั้งยังทำให้คนในบ้านมีจิตใจที่บริสุทธิ์ รู้จักกตัญญูกตเวทีต่อผู้มีพระคุณ ซึ่งเป็นที่ทราบกันดีว่า ดอกมะลิ นั้นเป็นดอกไม้ประจำวันแม่แห่งชาติด้วย
ในด้านคุณสมบัติของดอกมะลิที่เห็นเด่นชัดนั้น เป็นพืชที่มีถิ่นกำเนิดอยู่ในประเทศอินเดียและแถบอาหรับ เป็นไม้พุ่มรอเลื้อย ลำต้นเล็กกลม สูงประมาณ 2 เมตร มีผิวเปลือลำต้นเป็นสีขาวแตกสะเก็ดเล็กน้อย แตกกิ่งก้านสาขารอบต้น ส่วนกิ่งอ่อนๆ มีขนสั้น มีสีขาว ใบเดี่ยวออกตรงข้ามกันมีลักษณะเป็นรูปไข่ปลายแหลม ขอบใบเรียบเป็นมันออกสีเขียวเข้ม ออกดอกเป็นดอกเดี่ยว หรือออกเป็นช่อตามซอกใบ ปลายกิ่งมีสีขาวสะอาด มีกลิ่นหอมเย็น แต่ละดอกมีกลีบเลี้ยงเป็นหลอด มีสีเขียวอมเหลืองอ่อนๆ ปลายแยกเป็น 8 - 10 เส้น กลีบดอกมีสีขาวประมาณ 6 - 10 กลีบเรียงเป็นวงกลม หรืออาจซ้อนกันเป็นชั้นแตกต่างกันตามสายพันธุ์ของมะลิที่มีทั้งดอกลาและดอกซ้อน

การปลูกและวิธีการรักษาต้นมะลิ
โดยปกติแล้วมะลิจะชอบดินร่วนซุย รับแสงแดดครึ่งวันถึงตลอดทั้งวัน ต้องการน้ำและความชุ่มชื้นปานกลาง ผู้ปลูกควรหมั่นพรวนดิน รดน้ำ และใส่ปุ๋ย แต่ต้องคอยระมัดระวังเพลี้ย ตลอดจนแมลงศัตรูพืชอย่างสม่ำเสมอ ที่สำคัญที่สุดหากผู้ปลูกต้องการให้ดอกดก ควรรดต้นมะลิด้วยน้ำซาวขาวเป็นประจำทุกวัน รวมถึงจะต้องตัดใบออกบ้างและต้องหมั่นตัดแต่งกิ่งอย่างสม่ำเสมอ มะลิจะออกดอกสวยตลอดทั้งปี แต่มักออกดกมากเป็นพิเศษในช่วงฤดูร้อนถึงช่วงต้นฤดูฝน เพราะมะลิจะชอบอากาศร้อนชื้น สามารถขยายพันธุ์ด้วยการตอน ปักชำ และแยกกอ

ประโยชน์จากมะลิ
* ดอกสด นำมาแช่กับน้ำสำหรับกินบำรุงให้หัวใจชุ่มชื่น
* ดอกแห้ง นำมาต้มน้ำ หรือชงกับน้ำร้อนเพื่อดื่มปรุงเป็นยาหอม โดยจัดอยู่ในเกสรทั้งห้า ใช้ถอนพิษ ดับพิษร้อน แก้ร้อนใน กระหายน้ำ บำรุงครรภ์ แก้บิด ปวดท้อง ผดผื่นคันตามผิวหนัง และแผลเรื้อรัง
* ใบสด นำมาตำกับกากมะพร้าว หรือก้นกะลา ใช้สำหรับพอก หรือทาแผลพุพอง แก้พิษเรื้อรัง แก้พิษฝีดาษ
* ยอดใบสด 3 ยอด นำมาตำแล้วพอกบริเวณรอยแผลเป็น จะช่วยทำให้แผลเป็นั้นจางลงได้
* ราก นำมาตำให้ละเอียด ผสมไข่ไก่แดงต้มสุก นำไปอุดตามไรฟัน ช่วยแก้อาการเลือดออกตามไรฟัน หากนำรากสดๆ ผสมเหล้า ใช้สำหรับพอกขมับ ช่วยบรรเทาอาการปวดศีรษะ หากนำมาฝนต้นน้ำดื่ม จะช่วยแก้โรคปวดศีรษะ นอนไม่หลับ เครียด หลอดลมอักเสบ แนะนำให้ใช้ในปริมาณที่น้อย เพราะหากรับประทานเข้าไปมากอาจทำให้สลบได้