12/11/2014
Meta-cognition หรือ บางคนเรียกว่า อภิปัญญา หรือ บางคนเรียกว่า การตระหนักรู้นั้น เป็นกระบวนการที่ คน คนหนึ่งรู้ว่า รู้ว่าตัวเองกำลังรู้อะไร ตัวเองกำลังไม่รู้อะไร โดยการตระหนักรู้นั้น คือ การรู้โดยที่ มีการตรวจสอบและควบคุมความรู้นั้นควบคู่ไปด้วย Meta-cognition นั้น ประกอบไปด้วย Meta-cognitive Knowledge , Meta-cognitive Experience , Task and Goal และ Strategy
Meta-cognitive Knowledge ต่างจากความรู้ หรือ Knowledge ทั่วไปอย่างไร เช่นเราให้นักเรียนสร้าง วงกลมแนบในสามเหลี่ยม นักเรียนที่มี Knowledge เฉยๆ จะรู้ว่า วงกลมเป็นอย่างไร สามเหลี่ยมเป็นอย่างไร แต่นักเรียนที่มี Meta cognitive Knowledge จะรู้ว่า ตัวเองมีรูปแบบการเรียนรู้อย่างไร เช่น ถนัดในการฟัง ถนัดในการลงมือปฏิบัติ อย่างนี้เรียกว่า รู้ตน เป็นตัวแปรทางด้าน Person ต่อมานักเรียนก็จะมีการเลือกใช้กลยุทธ์ว่าจะใช้กลยุทธ์แบบไหน นั่นคือ ตัวแปรทางด้าน Strategy และ นักเรียนก็จะแก้ปัญหาหรืองาน(Task) โดยวิเคราะห์ลักษณะงาน หรือ ตัวแปรทางด้าน Task
Meta-cognitive Experience เป็นประสบการณ์ที่ Conscious experience เป็นประสบการณ์ที่เรารู้ว่า เรากำลังทำอะไร เช่น บางคนเคยไปเที่ยวต่างประเทศ ในขณะที่เที่ยว ไม่ใส่ใจว่า สถานที่นั้น สถานที่นี้ไปอย่างไร นั้นคือ การมี Experience ธรรมดา แต่ในทางกลับกัน หากไปเที่ยวในสถานที่นั้น แล้วมีการรู้ว่า รถไฟขี้นอย่างนี้ เรือสำราญนั่งตรงนี้ นั้นก็ถือว่า เป็น Meta-cognitive Experience หรือ ในการถอดชิ้นส่วนของอุปกรณ์ต่างๆ ถ้านักเรียนถอดแล้ววางสะเปะสะปะ นั่นถือเป็น Experience ธรรมดา แต่ถ้านักเรียนถอดมาวางมีการแยกว่า นี่ถอดอันแรก นี่ถอดอันที่สอง อันที่สาม แสดงว่า นักเรียนมี Meta-cognitive Experience
Task and Goal
ในกระบวนการหนึ่งๆ นักเรียนจะมีการวางเป้าหมาย เพื่อไปสู่เป้าหมายนั้น โดยการที่นักเรียนจะบรรลุเป้าหมายได้ นักเรียนจะต้องไปด้วย Meta-cognitive Knowledge, Meta-cognitive Experience จะสังเกตได้ว่า เมื่อนักเรียนมีการวางเป้าหมายแล้ว ปัญหานั้นจะเป็นปัญหาของนักเรียนเอง
Meta-Cognitive Strategy
นักเรียนจะวางกลยุทธ์ที่จะคอยตรวจสอบและควบคุมกระบวนการต่างๆเพื่อให้บรรลุเป้าหมายด้วยตัวของเขาเอง
โดยสรุปแล้ว Meta cognition คือ กระบวนการทางปัญญา ที่มีการตรวจสอบและควบคุม ว่า เรากำลังทำอะไรอยู่
การที่จะฝึกนักเรียนให้มี Meta-Cognition นั้น ไม่ใช่เรื่องง่าย เพราะ ในประเทศสิงคโปร์ Meta-Cognition อยู่ในระดับหลักสูตร นั่นหมายความว่า ครูทุกคนจะต้องรู้ แต่ในประเทศไทยนั้น ผมเพิ่งรู้เมื่อวานครับ
cr ครูพี่เบียร์