Kalkal Institute for Research and Policy Study

waxaa shalay hukumada somalia ansixisey shariciga doroshooyinka kaas oo muda lasugaayey, waxaa durba kakeeney cabasho mamulada qaarkamid ah iyo hisbiyada qaar kamid ah kaas ay kabiyadiiden qodabo kujira shercigaas. kuwaas ay kamidyihiin mudo kordin loosameynkaro madaxweynaha iyo parlamaanka hadii ay timaado xalad aanan kuqabsoomi karin doorashooyinka.

Adiga oo codbixiyaha maxey kulatahay

kalkal institute fro Research and Policy Study

jahwareerka siyaasadeed ee hada dalka kajirta iyo mooshinada isbarbar socda makeeni karaan degnaan siyaasadeed.
Parlamankii oo lakasafadey xukumada iyo godoomiyaha baarlamanka mahamed mursal

aragtidada kadhiibo

allow noo deji halada dalkeena AAMIIN! AAMIIN!

kadib markii ay xubno uu horkacayo godoomiyaha gudiga doorashada dowladgabaleedka koonfur ggalbeed ay iscasileen igoo usabeebey iscasilaaadooda faragelin ay kuhayso dowladdhexe taas oo laga cabsiqabo in ay dibudhac kukeenta xilag doorashada lafilaayo inay dhacdo.
xalada siyaasadeed kajirta haatan Baidoa maxay ukeeni kartaa shacabka hananka dowladgabaleedka.

iyadoo dhorashada madaxtinimada konfurgalbeed ay kaharsantahay wax kayer 20 cmalmood ayaa murashixiin badan kusooqulqulayaan megalada baidoa kuwaas kawada ololo ay kudoonayaan in lagudoorto balse dadka falanqeeya siyaasada ayaa sheegeya ina aanan lasaadalinkarin natiijada waxey noqon karta markii lafiiriyo murashixiinta misaankooda, dhinackale dowlada federaalka somaliya ayaa dooneysa in ay kasoobaxo qof xagooda uhiiliya balse bulsha reer konfurgalbeed ayaa kadigey in farigelin lagusameeyo dhoorasha ayna sheegeen in ay diyaar u ahayn qalqaalo siyaasadeen iyadoo horumar laga dareemaayey megalada baidoa labadii sano lasoodhaafey

balse maxay kulatahay adigana madhici doontaa dorasho xag iyo halaal ah?

dowlada soomalia ayaa sheegtey inay ciidamo nabad ilaalin ah udireyso dalka konfurta sudaan su asha waxaaweeye
xilagan maku haboontahay in soomalia ay ciidamo udirtikarto dalkale madada dalkeeda amnigiisa aysan gacan buuxda kuhaynin.
fikirkaga waa muhiim
1.Haaa
2. Maya
3. masheegikaro

hadal heynta ugabadan ee ay isladhexmarayaan marashixiinta madaxtinimo maamulka konfur galbeed ayaa ah magacaabista gudiga doorashada konfur galbeed sida uu qabo distuuka kumeylgaarka mamulka konfurgalbeed wuxuu dhigayaa in 60 malmood ama 2 bilood kahor doorasha lamgacaabo taad oo ay tahay inay kadoodaan xildhibaanada koonfur galbeed.

hadii xildhibaanada konfurgaalbeed aanay soo dhisin gudiga doorasha taasoo murashixiintana welwel hoogan ay kamuujinayaan maxay kulatahay adiga

Waa maxay ?

loo isticmaalaa?

Asbestos waa walax kuleyl-difaace ah oo ka sameysan macdan dabiiciya taasoo loo isticmaalo in shayga iyada lagu dahaaray ay ka difaacdo kulka aadka u sarreeya, jajabitaanka, korontada iyo inuu shaygaas mirir yeesho.

Asbestos waxaaa kaloo lagu qasaa marka la sameynayo: dharka, waraaqaha, shamiintada, walxaha balaastiga ah iyo waxyaabo kale oo badan si ay uga dhigto kuwo adag.

Inkastoo liilanka (dunta) ku dhex jira maadadaan asbestos ay yihiin kuwo yaryar oo ilmaqabato ah (microscopic) hadana waa kuwo xoogan oo waqti dheer raaga misana awood u leh inay iska difaacaan dabka iyo falgallada kiimikeed oo ku sababi kara shayga ay ku jirto inuu miriro ama jajabo.

Boqolaal sano ka hor ayaa siyaabo kala duwan loo adeegsan jiray maadadan balse isticmaalkeeda wuxuu si xowli ah suuqyada caalamka u qabsaday xiligasoo ay malaayiin dollar ka sameeyeen ganacsatadii ka shaqeyn jirtay soo saaristeeda .. waxaa milankeeda lagu dahaari jiray qalabka waaweyn ee dhismaha, tubbooyinka kulka qaada ee warshadaha, dhisidda guryaha, biraha iyo qeybo ka mid ah dhalooyinka ..

hayeeshee 20kii sano ee u dambeysay hoos ayuu u dhacay isticmaalka walxaha ay ku jirto maadadaas kadib markii la ogaaday in si tartiib tartiib ah ay u sababto cuduro khatar ah oo uu ka mid yahay kansar-ka nuuca loo yaqaano ( ) oo ku dhaca sambabada .. sida uu sambabada ugu dhaco kansarkaas iyo cudurada kale ay sababto waxaan ka bogan doonnaa - hadduu Alle ina waafajiyo - marka aan gaarno Su'aashii ahayd: Dhibaato caafimaad ma leedahay asbestos?

dhalada darmuuska loo soo galiyay maadadaan asbestos?
Ma inagaa naloogu dan leeyahay inaan cuduro u baaba'no?

Koley qof aan hal ama labo darmuus jabin idinkuma jiree .. waad aragteen dhalada darmuuska waa labo xabo oo isku dhex jirta .. mid hoose oo ah tan shaaxa weelka u ah oo heysa iyo mid iyada ka sareysa oo ay ku dhex jirto difaacna u ah .. maadadan jilicsan ee sidii suufkii camal ah waxay ku jirtaa labadaas dhalo dhexdooda iyadoo u sameysan qaab wareegsan una eg kaniiniga baaristamoolka .. basle saan qoraalkii h**e ku sheegnay ma ahan kaniini iyo wax la cuno toona .. ujeedka loo soo dhex galiyayna waa :

1) In ay kuleelka ku hayso dhalada kana difaacdo falcelinta kulka (heat insulator)

2) In labada dhalo aysan istaaban si uusan qarax uga dhalan keleylka owgiis.

3) In ay dhuuqdo uumiga (evaporation) ama biyaha ka dhasha kuleylka si aysan biyo u fariisan labada dhalo dhexdooda .. waad aragteen marka darmuuska qeybta caaga ah intuu dabco cinjirka ay galaan biyo, waxaa ka dhasha biyahaas qurun, kaasoo mararka qaar badala dhadhanka shaaxa .. hadii biyahaas aan darmuuska laga nadiifin ugu dambeyn waxaa ka abuurma bakteeriyo sababi karta cuduro khatar ah.

Wax tarka ay darmuuska u leedahay horta wakaas .. balse si kastaba haku dhacdee hadii ay dhacdo in (asbestos) oo ah bahashaas kala heysa labada dhalo uu shucaaceeda ama qoyaan iyada ka yimid uu gaaro shaaxa la cabayo shaki kuma jiro in laga qaadayo kansar iyo cuduro kale waayo oo waaweyn .. siyaabo badan ayay ku suuroobi kadhaa inay la falgasho shaaxa ama biyaha darmuuskaas ku jiray; matalan in dhalada ay qafiifto oo sidaas uu shucaadeeda ama qoyaankeeda shaaxa ugu soo gudbo ama darmuus intuu jabo shaaxii ku jiray laga shubto oo aan la daadin.

Intan ayaan ku kaaftoomayaa saakay si uusan qoraalka u dheeraan .. Soomaali maryooley aqriska badan ma jeclee bal la socda qeybta ka harsan su'aalihii .. hadii Ilaahey i karsiiyo waan kasoo jawaabi