23/09/2026
XI Naukowy Obóz Biologiczno-Chemiczny
W dniach od 14 do 18 września 2026 r. uczniowie klas 2c i 2g wzięli udział w XI Obozie Naukowym Biologiczno-Chemicznym.
Zajęcia obywały się: na morzu, na plaży, w bazie Stacji Morskiej im. Profesora Krzysztofa Skóry, należącej do Instytutu Oceanografii Uniwersytetu Gdańskiego z siedzibą w Helu, w Akwarium Morskim, należącym do Morskiego Instytutu Rybackiego w Gdyni oraz w Muzeum Bursztynu w Gdańsku. Zajęcia miały różną formę: obserwacji terenowych, wykładów, prezentacji multimedialnych przygotowanych przez uczniów i nade wszystko laboratoriów.
Pierwszy dzień poświęciliśmy na dojazd i rozeznanie terenu.
W drugim dniu pobytu udaliśmy się do fokarium, gdzie na brzegu basenu obserwowaliśmy niezwykle ciekawy trening medyczny fok szarych, ich karmienie oraz popisy, które są efektem uczenia się tych inteligentnych ssaków morskich. Dowiedzieliśmy się o prowadzonym w tym miejscu szpitaliku dla rannych i chorych fok i sposobach ich ratowania. Zostaliśmy zapoznani z procedurami postępowania w przypadku znalezienia fok na plaży. Cenne były dla nas informacje jak zapewnić fokom i sobie bezpieczeństwo w takich sytuacjach.
Kolejnym wydarzeniem dnia był rejs badawczy kutrem „Capitan Morgan” po Zatoce Puckiej, podczas którego dokonywaliśmy pomiarów: siły wiatru, temperatury wody morskiej oraz jej zasolenia, a także obserwowaliśmy nadbrzeże portowe Helu.
Kolejny blok zajęciowy w tym dniu był poświęcony „Plastikowemu problemowi morza Bałtyckiego” i innym jego antropogenicznym zanieczyszczeniom, które zagrażają bałtyckiej przyrodzie. Po teoretycznym wprowadzeniu udaliśmy się na zajęcia laboratoryjne, podczas których wykrywaliśmy drobiny plastiku w kosmetykach, by potwierdzić jego wszechobecność w środowisku, zagrażającą naszemu zdrowiu. Każdy z nas mógł sobie zdać sprawę z osobistej odpowiedzialności za stan środowiska przyrodniczego i przekonać się jak ważne jest poszanowanie zasad zrównoważonego rozwoju oraz zachowanie bioróżnorodności w przyrodzie.
W dalszej części dnia odbyliśmy spacer na koniec Cypla Helskiego, aby uczestniczyć w zajęciach sportowych: rozgrywkach piłki ręcznej i grze w badmintona. Niektórzy z nas zajęli się tworzeniem budowli piaskowych, a także zbieraniem muszelek morskich mięczaków. Był to dla nas czas rozrywki i aktywnego wypoczynku.
Trzeciego dnia poznawaliśmy fizjologię nurkowania ssaków morskich i ich przystosowania do życia w środowisku wody morskiej. Uczestniczyliśmy w zajęciach laboratoryjnych: przeprowadzaliśmy doświadczenie ilustrujące odruch nurkowania, sprawdzaliśmy na czym polega izolacja termiczna w wodzie oraz jaki jest wpływ ciśnienia na organizm podczas nurkowania.
Niezwykle interesujące były dla nas w tym dniu zajęcia terenowe w postaci zaciągu włokiem wzdłużbrzeżnym i analiza zebranego materiału „in situ” na helskiej plaży. Niektórzy z nas jako ochotnicy ubrani w wodery weszli do morza w celu zarzucenia specjalnej sieci i pobrania materiału biologicznego występującego w toni wodnej naszego Bałtyku. Wyłowiliśmy kilka gatunków ryb, krewetek i roślin. Przez specjalne lupy mogliśmy oglądać fragmenty dna morskiego.
Poznaliśmy także przystosowania ptaków do lotu i obserwowaliśmy przez lornetki gnieżdżące się na falochronie portu wojennego ptaki – nadbrzeżną awifaunę (głównie kormorany i mewy).
Ciekawym zagadnieniem przedstawionym nam tego dnia w Błękitnej Szkole było zjawisko podwodnego hałasu traktowanego jako zanieczyszczenie – jego źródła, rodzaje, wpływ na morski ekosystem oraz sposoby przeciwdziałania jego skutkom.
W dalszej kolejności zwiedziliśmy interaktywne muzeum „Dom Morświna”. Tematem przewodnim były tu „Wizyty gigantów” – bałtyckich morświnów, które niejednokrotnie docierały na Półwysep Helski. Poznaliśmy biologię, zagrożenia i sposoby ochrony jedynych waleni na stałe zamieszkujących Bałtyk.
Kolejną część dnia poświęciliśmy zagadnieniom chemicznym. Obejrzeliśmy prezentację „Zrównoważony rozwój, a zanieczyszczenia wód powierzchniowych i ochrona ich jakości”. Poruszono w niej tematykę źródeł i rodzajów zanieczyszczeń wód oraz największych problemów Morza Bałtyckiego takich jak: zanieczyszczenia spowodowane przez rolnictwo, transport morski, pozostałości historyczne i wraki, a także mikroplastik. Poznaliśmy też procesy stosowane podczas oczyszczania wody. Wiadomości dotyczące: rodzajów zanieczyszczeń, ich wpływu na środowisko i metod zapobiegania ich powstawania usystematyzował nam udział w grze Kahoot. Następnie zmierzyliśmy się z zadaniami maturalnymi z tematyki związanej z zanieczyszczeniami wody, nawozami sztucznymi oraz zjawiskiem twardości wody.
Czwartego dnia wyruszyliśmy do Gdyni, do Akwarium Morskiego, gdzie odbyły się zajęcia laboratoryjne: „Anatomia ryb”. W praktyczny sposób poznawaliśmy budowę anatomiczną ryb, dokonując sekcji anatomicznej śledzia, preparując poszczególne narządy i poznając ich topografię w ciele ryby. Zostaliśmy w ten sposób zapoznani z przystosowaniami ryb w budowie morfologicznej i anatomicznej do życia w specyficznym środowisku wody morskiej. Drugą część zajęć stanowiły obserwacje pod binokularami wybranych gatunków bezkręgowców morskich, które były poprzedzone prezentacją przedstawiającą charakterystykę głównych grup bezkręgowców. Dopełnieniem zajęć laboratoryjnych było zwiedzanie ekspozycji oceanarium, podczas którego obserwowaliśmy zgromadzoną w akwariach faunę Bałtyku należącą do różnych grup systematycznych świata zwierząt.
Dzień zakończyliśmy spacerem do Portu Morskiego w Helu, gdzie mogliśmy zobaczyć marinę dla jachtów, przystań rybacką oraz pasażerską.
W ostatnim dniu pobytu odwiedziliśmy miasto Gdańsk. Zwiedziliśmy Muzeum Bursztynu zlokalizowane w Wielkim Młynie, w którym można zobaczyć 1000 eksponatów – od baryłek z inkluzjami sprzed 40 mln lat, przez bursztynowy las i bursztynową komnatę, po współczesne projekty artystów. Mieliśmy okazję poznać tajniki powstawania bursztynu bałtyckiego z żywic, jego właściwości fizyko-chemiczne, proces destylacji pozwalający na pozyskiwanie kwasu bursztynowego, oleju bursztynowego oraz kalafonii.
Poznaliśmy zastosowanie składników bursztynu w medycynie ludowej i naturalnej oraz kosmetologii, a także proces jego obróbki przez dawnych bursztynników. Zobaczyliśmy ekspozycję nowoczesnej biżuterii bursztynowej oraz wielu przedmiotów użytkowych.
Podczas spaceru po Starym Mieście poznaliśmy wybrane wydarzenia historyczne, miejsca oraz zabytki związane z bogatą przeszłością Gdańska.
Podczas naszego edukacyjnego wyjazdu zachwycaliśmy się nadmorską, rodzimą przyrodą, a także zgłębialiśmy wiedzę z zakresu geografii, historii i kultury tego wyjątkowego regionu Polski. Naszej pracy towarzyszyła piękna pogoda. Doceniamy taką atrakcyjną i efektywną formę uczenia się w bezpośrednim kontakcie z przyrodą. Był to czas na lepsze poznanie się, integrację i współpracę, a także trening samodzielności. Urzekła nas niezwykła atmosfera kameralnego i urokliwego miasteczka, jakim jest Hel.
Wróciliśmy do domu pełni niezapomnianych wrażeń, bogatsi o nową wiedzę, doświadczenia i zawarte przyjaźnie.
W imieniu uczestników i organizatorów XI Obozu Naukowego Biologiczno-Chemicznego pragniemy podziękować za wsparcie finansowe naszego wyjazdu Stowarzyszeniu Przyjaciół i Absolwentów I LO im. M. Kopernika w Żywcu.
Opiekunowie: Ewa Póda-Michalska, Lidia Walaszek, Anna Syc, Grażyna Prochownik i Piotr Włodarczyk
Uczniowie klas 2c i 2g
