Katedra Teorii i Filozofii Prawa UWr

01/08/2026

Czy w kontekście oczekiwania przeprowadzenia złożonej wykładni prawa administracja publiczna jest „terenem straconym”, czy też tkwi w niej potencjał związku z kulturą prawniczą, nie zawsze dostrzegany przez dyskurs doktrynalno-orzeczniczy?

W książce "Kulturowa judycjalizacja administracji publicznej a interpretacja prawa administracyjnego", która właśnie ukazała się w wersji drukowanej, Mateusz Wojtanowski opowiada się zdecydowanie za drugą z tych odpowiedzi. Autor rozwija koncepcję kulturowej judycjalizacji i kreśli obraz prawa (a nie np. uniwersum politycznego czy związanego z zarządzaniem) jako głównej drogi do emancypacji polskich urzędników.

Pierwsza recenzja książki: https://vi.lazarski.pl/vi/en/article/view/2352/1628
Open access: https://wuwr.eu/produkt/kulturowa-judycjalizacja-administracji-publicznej-a-interpretacja-prawa-administracyjnego/ (strona wydawnictwa przejściowo nie działa z powodu awarii)

Urzędnicy nie mają dobrej prasy 🏦. W debacie publicznej często przypisuje się im winę za błędy, które wynikają z decyzji polityków tworzących prawo, a jednostkowe przykłady niepożądanych praktyk stają się podstawą krzywdzących uogólnień . Łatwiej bowiem zapamiętujemy własne doświadczenia kontaktów z urzędami 😡🗃️ niż doniesienia z mediów o debacie wokół zmiany przepisów 📺📄.

Mateusz Wojtanowski z Wydział Prawa, Administracji i Ekonomii Uniwersytetu Wrocławskiego w swej książce 📖 „Kulturowa judycjalizacja administracji publicznej a interpretacja prawa administracyjnego” stawia następującą diagnozę: przeważające w polskiej doktrynie i orzecznictwie wyobrażenia o administracji publicznej lokują ją wciąż między logiką państwa policyjnego👮a standardami państwa prawa 👩‍⚖️. W takiej perspektywie przeważa żywioł polityczny, a prawo — zamiast stanowić wewnętrznie przyswojony fundament działania administracji — bywa traktowane jako zewnętrzny nakaz.

Czy administracja publiczna może być przestrzenią kultury prawniczej, a nie tylko technokratycznym narzędziem władzy? Odpowiadając na to pytanie, autor łączy filozofię prawa, teorię wykładni i socjologię instytucji, by pokazać, że interpretacja prawa to proces kulturowy. Wojtanowski proponuje koncepcję kulturowej judycjalizacji administracji publicznej — w tym ujęciu urzędnik nie jest wyłącznie wykonawcą decyzji politycznych, lecz członkiem wspólnoty prawniczej 👨‍💻👩‍⚖️.

Książka do nabycia w wybranych księgarniach internetowych 📖🌐.

04/07/2026

[EN below] Na Światowym Kongresie IVR w Stambule 29 czerwca odbyło się seminarium „Freedom of Expression of Academics under Conditions of Culture Wars”, współorganizowane przez naszą Katedrę oraz Zakład Filozofii i Socjologii Prawa Uniwersytetu Medipol w Stambule.

Pierwsza sesja panelu poświęcona była m.in. znaczeniu perspektyw i tradycji intelektualnych pozostających poza głównym nurtem, statusowi akademików pełniących jednocześnie funkcje sędziowskie oraz pytaniu o właściwe ujęcie kategorialne ochrony ekspresji akademików. W drugiej sesji pracownicy naszej Katedry zaprezentowali dotychczasowe wyniki projektu NCN „Wolność ekspresji nauczyciela akademickiego w czasach wojen kulturowych w Polsce” (2023/51/B/HS5/01186).

Dyskusje podjęte podczas seminarium będą kontynuowane również w przygotowywanym numerze tematycznym Krytyka Prawa. Niezależne studia nad prawem, nr 4/2026 (red. Przemysław Kaczmarek, Ahmet Ulvi Türkbağ, Michał Paździora, Mateusz Wojtanowski).

⬇⬇⬇

On 29 June, as part of the IVR World Congress in Istanbul, the seminar "Freedom of Expression of Academics under Conditions of Culture Wars" was held. It was co-organized by our Department and the Department of Philosophy and Sociology of Law at Istanbul Medipol University.

The first session addressed, among other topics, the significance of non-mainstream perspectives and intellectual traditions, the status of academics who simultaneously serve in judicial roles, and the question of the appropriate conceptual framework for the legal protection of academics' freedom of expression. During the second session, members of our Department presented the preliminary findings of the National Science Centre (NCN) research project "Freedom of Expression of a University Teacher in Times of Culture Wars in Poland" (2023/51/B/HS5/01186).

The discussions taking place during the seminar will also continue in the forthcoming thematic issue of "Krytyka Prawa. Niezależne Studia nad Prawem" (The Critique of Law. Independent Legal Studies), No. 4/2026 (eds. Przemysław Kaczmarek, Ahmet Ulvi Türkbağ, Michał Paździora, Mateusz Wojtanowski).

23/06/2026

[EN below] Serdecznie zapraszamy wszystkich uczestników nadchodzącego Kongresu IVR w Stambule (28 czerwca – 3 lipca 2026 r.) do udziału w workshopach współorganizowanych przez pracowników Katedry.

➡️ SW 74 Freedom of Expression of Academics under Conditions of Culture Wars

Organizatorzy: Paweł Jabłoński, Przemysław Kaczmarek, Ahmet Ulvi Türkbağ, Michał Paździora, Jakub Łakomy, Mateusz Wojtanowski
Sala B203, 29 czerwca, godz. 14:00-18:45

➡️ SW 80 The Politicisation of the Rule of Law: Between Resilience and Adaptation. Philosophical and Sociological Perspectives

Organizatorzy: Paweł Skuczyński, Maciej Pichlak, Jan Winczorek
Sala B301, 2 lipca, godz. 16:30-18:45

⬇⬇⬇

We warmly invite all participants of the upcoming IVR Congress in Istanbul (28 June – 3 July 2026) to take part in the workshops co-organized by members of our Department.

➡️ SW 74 Freedom of Expression of Academics under Conditions of Culture Wars

Convenors: Paweł Jabłoński; Przemysław Kaczmarek; Ahmet Ulvi Türkbağ; Michał Paździora; Jakub Łakomy; Mateusz Wojtanowski
Classroom B203, 29 June, 14:00-18:45

➡️SW 80 The Politicisation of the Rule of Law: Between Resilience and Adaptation. Philosophical and Sociological Perspectives

Convenors: Paweł Skuczyński; Maciej Pichlak; Jan Winczorek
Classroom B301, 2 July, 16:30-18:45

17/05/2026

[EN below] Serdecznie zapraszamy na konferencję “Constitutionalism and Populism: Challenges for Democracy and the Judiciary – The Polish Perspective” (21–22 maja 2026 r., sala 119, bud. A WPAiE UWr), która rozpocznie się już w najbliższy czwartek.

W trakcie dwóch dni obrad uczestnicy będą dyskutować m.in. o naturze i źródłach populizmu w Polsce, instytucjonalnych reakcjach na rządy populistyczne, a także o problemie odbudowy rządów prawa w kontekście napięcia między legalnością a legitymacją demokratyczną.

Do zobaczenia!

⬇⬇⬇

We warmly invite you to the conference “Constitutionalism and Populism: Challenges for Democracy and the Judiciary – The Polish Perspective” (21–22 May 2026, room 119, building A, Faculty of Law, Administration and Economics, University of Wrocław), which begins this Thursday.

Over the course of two days, participants will discuss, among other things, the nature and sources of populism in Poland, institutional responses to populist governments, as well as the problem of rebuilding the rule of law in the context of the tension between legality and democratic legitimacy.

See you there!

💡 Konferencja "Constitutionalism and Populism: Challenges for Democracy and the Judiciary – The Polish Perspective" 💡

👉 Serdecznie zapraszamy na konferencję poświęconą relacjom między konstytucjonalizmem a populizmem.

🎯 Konferencja odbędzie się 21–22 maja 2026 r. na WPAE, w budynku A, sala 119.

🇪🇸 Współorganizatorem jest Uniwersytet Pompeu Fabra w Barcelonie.

💬 Konferencja ta stworzy przestrzeń do pogłębionej refleksji nad teoretycznymi i praktycznymi aspektami populizmu konstytucyjnego. Na pytania dotyczące jego istoty i mechanizmów działania spróbują odpowiedzieć badacze reprezentujący międzynarodowe środowisko naukowe.

ℹ️ Więcej informacji i program na stronie: https://prawo.uwr.edu.pl/2026/05/11/konferencja-constitutionalism-and-populism-challenges-for-democracy-and-the-judiciary-the-polish-perspective/


__________________________________________________________________

💡 Conference: ‘Constitutionalism and Populism: Challenges for Democracy and the Judiciary – The Polish Perspective’ 💡

👉 We warmly invite you to a conference dedicated to the relationship between constitutionalism and populism.

🎯 The conference will take place on 21–22 May 2026 at FLAE, Building A, Room 119.

🇪🇸 The event is co-organised by Pompeu Fabra University in Barcelona.

💬 This conference will provide a space for in-depth reflection on the theoretical and practical aspects of constitutional populism. Researchers representing the international academic community will attempt to answer questions regarding its nature and mechanisms of operation.

ℹ️ For more information and the programme, visit: https://prawo.uwr.edu.pl/2026/05/11/konferencja-constitutionalism-and-populism-challenges-for-democracy-and-the-judiciary-the-polish-perspective/

26/04/2026

Czy wykładnia prawa to neutralne odczytywanie tekstu, czy raczej praktyka osadzona w wartościach, sporach i konkretnych kontekstach instytucjonalnych?

Książka doktora Jakuba Łakomego o polityczności interpretacji ukazała się w wersji drukowanej. Autor podejmuje jedno z kluczowych napięć refleksji nad prawem: między wizją wykładni jako technicznej czynności a podejściem, w którym znaczenie prawa kształtuje się w ramach określonych wspólnot, języków i sporów.

Open access:https://wuwr.eu/wp-content/uploads/2025/12/lakomy_politycznosc-interpretacji_-calosc.pdf

Czy prawo może być apolityczne, obiektywne i neutralne? To fundamentalne pytania, które pobrzmiewają coraz częściej na salach sądowych i w debacie publicznej. Jakub Łakomy w swojej książce „Polityczność interpretacji prawniczej Perspektywa Duncana Kennedy’ego i Stanleya Fisha” podejmuje ten problem, demaskując mit interpretacji jako czysto technicznej operacji dokonywanej przez prawników-rzemieślników. Autor dowodzi, że każda próba nadania sensu tekstowi prawnemu jest aktem głęboko osadzonym w strukturze wartości, ideologii i napięć politycznych.

Książka zestawia krytyczną jurysprudencję Duncana Kennedy’ego z neopragmatyzmem Stanleya Fisha. Według autora każda interpretacja jest nieuchronnie polityczna, a znaczenie tekstu prawnego nie istnieje poza wspólnotą interpretacyjną. Doktor Jakub Łakomy nie przedstawia kolejnej instrukcji interpretowania prawa, lecz ujawnia uwikłania polityczne procesu jego stosowania. Porządkuje chaos pojęciowy i wyjaśnia, dlaczego odwołanie do „samego tekstu”, czy też „intencji autora” okazuje się często niewystarczające do rozstrzygania sporów interpretacyjnych.

Monografia ta wypełnia istotną lukę w polskiej teorii prawa i oferuje nie tylko oryginalną koncepcję teorii wykładni prawa, ale również nowe narzędzia do analizy praktyki orzeczniczej oraz analizy sporów interpretacyjnych.
Jesteśmy pewni, że książka zainteresuje badaczy, praktyków i dydaktyków prawa pragnących świadomie wykorzystywać argumenty językowe i polityczne w sporach o właściwe znaczenie tekstów prawnych.

Co warto podkreślić, autor nie poprzestaje na diagnozie – proponuje precyzyjny język, który pozwala dyskutować o sporach interpretacyjnych bez uproszczeń oraz publicystycznych etykiet, z pełną świadomością ich społecznej doniosłości.

Razem z autorem polecamy! 📖

Wydział Prawa, Administracji i Ekonomii Uniwersytetu Wrocławskiego - mamy dla Was coś nowego! ☺️❤️

Uniwersytet Wrocławski

23/03/2026

[EN below] W dniach 16–21 marca 2026 r. pracownicy Katedry – Paweł Jabłoński, Przemysław Kaczmarek, Michał Paździora, Jakub Łakomy oraz Mateusz Wojtanowski – odbyli staż naukowy na Uniwersytecie Masaryka w Brnie. Uprzejmie dziękujemy za gościnę Katedra právní teorie PrF MU, kierowanej przez prof. Martina Haplę, a także przedstawicielom władz dziekańskich tamtejszego Wydziału Prawa.

W ramach stażu, 20 marca, odbyło się seminarium, podczas którego zespół reprezentujący naszą Katedrę przedstawił dotychczasowe wyniki badań realizowanych w ramach projektu badawczego NCN „Wolność ekspresji nauczyciela akademickiego w czasach wojen kulturowych w Polsce”. W trakcie seminarium wygłoszono następujące referaty:

‣ Jakub Łakomy – Freedom of Expression in the Academy: From Historical Foundations to Contemporary Conceptual Maps in the Era of Culture Wars
‣ Michał Paździora – Culture Wars and Academic Freedom: Reframing Conflicts over Freedom of Expression in Poland
‣ Przemysław Kaczmarek – The Dialogical Role of the Academic Teacher in Times of Cultural Wars
‣ Mateusz Wojtanowski – The Relationship Between the Academy and Liberal Politico-Legal Culture in Light of International Soft Law
‣ Paweł Jabłoński – The Idea of an Academic Teacher Expression Test in the Light of the Distinction Between the Morality of Duty and the Morality of Aspiration

Ponadto, 18 marca, Jakub Łakomy wygłosił wykład pt. "Political Character of Legal Interpretation. The Perspectives of Duncan Kennedy and Stanley Fish", w którym przedstawił tezy swojej niedawno wydanej książki na temat polityczności interpretacji.

Współpraca z naszymi koleżankami i kolegami z Brna będzie kontynuowana. 😉

⬇⬇⬇

Between 16 and 21 March 2026, members of the Department – Paweł Jabłoński, Przemysław Kaczmarek, Michał Paździora, Jakub Łakomy and Mateusz Wojtanowski – undertook a research stay at Masaryk University in Brno. We thank the Department of Legal Theory, headed by Prof. Martin Hapla, as well as members of the Faculty of Law’s leadership, for their hospitality.

As part of the stay, a seminar was held on 20 March, during which the team representing our Department presented the current results of the NCN research project entitled “Freedom of Expression of a University Teacher in Times of Culture Wars in Poland”. The following papers were presented:

‣ Jakub Łakomy – Freedom of Expression in the Academy: From Historical Foundations to Contemporary Conceptual Maps in the Era of Culture Wars
‣ Michał Paździora – Culture Wars and Academic Freedom: Reframing Conflicts over Freedom of Expression in Poland
‣ Przemysław Kaczmarek – The Dialogical Role of the Academic Teacher in Times of Cultural Wars
‣ Mateusz Wojtanowski – The Relationship Between the Academy and Liberal Politico-Legal Culture in Light of International Soft Law
‣ Paweł Jabłoński – The Idea of an Academic Teacher Expression Test in the Light of the Distinction Between the Morality of Duty and the Morality of Aspiration

In addition, on 18 March, Jakub Łakomy delivered a lecture entitled “Political Character of Legal Interpretation. The Perspectives of Duncan Kennedy and Stanley Fish”, in which he presented the theses of his recently published book on the political character of legal interpretation.

Our collaboration with colleagues from Brno will continue. 😉

13/03/2026

Udostępniamy informację o seminarium Katedry Teorii Prawa Uniwersytetu Masaryka z udziałem badaczy z naszej Katedry, którzy w najbliższych dniach rozpoczną tam staż naukowy.

🏛 What can a professor say and what crosses the line? We invite you to a seminar led by our colleagues from the University of Wrocław, who will present their research project on the freedom of expression of university teachers in times of culture wars. The programme features four papers:

‣ Jakub Łakomy – Freedom of Expression in the Academy: From Historical Foundations to Contemporary Conceptual Maps in the Era of Culture Wars
‣ Michał Paździora – Culture Wars and Academic Freedom: Reframing Conflicts over Freedom of Expression in Poland
‣ Przemysław Kaczmarek – The Dialogical Role of the Academic Teacher in Times of Cultural Wars
‣ Mateusz Wojtanowski – The Relationship Between the Academy and Liberal Politico-Legal Culture in Light of International Soft Law
‣ Paweł Jabłoński – The Idea of an Academic Teacher Expression Test in the Light of the Distinction Between the Morality of Duty and the Morality of Aspiration

📅 Hope to see you there!

11/03/2026

Monografia prof. Andrzeja Batora ukazała się w wersji drukowanej. 🙂

📖 Instrumentalizacja prawa ma złą sławę. Polska debata lat 90. – zrodzona z transformacji ustrojowej – nadała pojęciu instrumentalizacji wyraźnie negatywne znaczenie i zredukowała je do dominacji państwa nad jednostką. W opozycji do tego ujęcia książka „Instrumentalizacja jako działanie prawne. Studium z teorii prawa” łączy wątki pozytywizmu, realizmu i pragmatyzmu, wskazując, że autonomia prawa (rozumiana jako spójność, stabilność i rządy prawa) jest warunkiem legalnie skutecznych aktów instrumentalizacji, a nie ich zaprzeczeniem.

W swojej najnowszej monografii profesor Andrzej Bator próbuje więc podważyć mit złej lub podejrzewanej o niecne intencje instrumentalizacji prawa. Punktem wyjścia do tej rewaloryzacji jest odwrócenie relacji między instrumentalizacją i autonomią. Autonomia prawa staje się legitymacją otwierającą drogę do działania, którego cel wybierany jest przez aktywnego społecznie aktora. Przesuwa to czynności instrumentalizacji prawa w obszar praktyki demokratycznej, ze „świata systemów” do „świata życia”. Prezentowana w książce bliska jest nie tylko prawnikom, ale wszystkim, którzy próbują sobie radzić z życiowymi wyzwaniami. Serdecznie polecamy! ☺️

Wydział Prawa, Administracji i Ekonomii Uniwersytetu Wrocławskiego
Katedra Teorii i Filozofii Prawa UWr
Uniwersytet Wrocławski