TICCIH-Polski Komitet Ochrony Dziedzictwa Przemysłowego

Polski Komitet Ochrony Dziedzictwa Przemysłowego TICCIH Polska z wielkim żalem przyjął wiadomość o śmierci naszego wieloletniego członka i przyjaciela – Sławomira Lisa, który odszedł nagle 11 marca 2026 roku.

Był inżynierem, dydaktykiem, pasjonatem historii techniki oraz niestrudzonym społecznikiem. Przez całe życie z ogromnym zaangażowaniem działał na rzecz ochrony dziedzictwa przemysłowego, inspirując kolejne pokolenia badaczy, studentów i miłośników zabytków techniki.

Jego największym dziełem było uratowanie przed zagładą Zabytkowego Zakładu Hutniczego w Maleńcu. Dzięki Jego determinacji, wiedzy i pracy przez ponad trzy dekady organizowano tam studenckie obozy naukowe, które przywracały temu wyjątkowemu miejscu dawny blask i znaczenie.

Zapamiętamy Go jako człowieka pełnego energii, pomysłów i życzliwości. Zawsze gotowego służyć pomocą, dzielić się wiedzą i wspierać inicjatywy służące zachowaniu naszego wspólnego dziedzictwa.

Rodzinie, Bliskim oraz Przyjaciołom składamy wyrazy głębokiego współczucia i wsparcia.

Cześć Jego pamięci.

Zarząd i Członkowie
Polskiego Komitetu Ochrony Dziedzictwa Przemysłowego TICCIH Polska 🕯️

🏭 Gdańsk – spotkanie robocze TICCIH Polska 🇵🇱
8 maja 2026 r. odbyło się spotkanie robocze Polskiego Komitetu Ochrony Dziedzictwa Przemysłowego TICCIH Polska pod hasłem: „Stocznia Gdańska jako Pomnik Historii – diagnoza stanu ochrony”.
Podczas wizyty studyjnej na terenach Stocznia Gdańska uczestnicy mieli okazję zapoznać się z aktualnym stanem ochrony historycznej przestrzeni stoczni oraz wyzwaniami związanymi z zachowaniem tego wyjątkowego dziedzictwa przemysłowego.
W spotkaniu udział wzięli przedstawiciele środowisk konserwatorskich, naukowych i samorządowych. Wystąpienia wygłosili m.in.: ▪ Piotr Ge**er
▪ Andrzej Trzeciak
▪ Alina Limańska-Michalska
▪ Piotr Lorens
Podczas spotkania do TICCIH Polska dołączyli nowi członkowie instytucjonalni i indywidualni, w tym Kopalnia Jawiszowice.
Dodatkowo uczestnicy odwiedzili także Kuźnia Wodna w Oliwie oraz Twierdza Wisłoujście, poznając przykłady ochrony i popularyzacji dziedzictwa techniki oraz kultury.
Dziękujemy wszystkim uczestnikom za obecność, merytoryczne rozmowy i wspólne działania na rzecz ochrony dziedzictwa przemysłowego! ⚙️

Szanowni Państwo,

w dn. 24.03.2026 r. Polski Komitet Ochrony Dziedzictwa Przemysłowego TICCIH złożył do Dolnośląski Wojewódzki Konserwator Zabytków złożył wniosek o dopuszczenie do udziału na prawach strony w toczącym się postępowaniu administracyjnym w przedmiocie wpisania do rejestru zabytków mostu kolejowego Warszawskiego nad rzeką Starą Odrą, położonego na 158,7 km linii kolejowej nr 143 Kalety - Wrocław Mikołajów oraz mostu kolejowego nad kanałem Miejskim Odry, położonego na 158,9 km linii kolejowej nr 143 Kalety - Wrocław Mikołajów.

Dziś otrzymaliśmy pozytywną decyzję w przedmiotowej sprawie!

Włączenie się w postępowanie ma charakter interwencyjny i związany jest z planowaną rozbiórką w/w mostów w związku z modernizacją linii kolejowej 143 Kalety - Wrocław Mikołajów. Uważamy, że stanowią nieodłączny element krajobrazu kulturowego centrum Wrocławia, wpisując się w unikalny charakter ośrodka powszechnie znanego jako „Miasto 100 Mostów”. Obiekty te są integralną częścią wrocławskich bulwarów nadodrzańskich oraz poprowadzonych wzdłuż rzeki promenad pieszo-rowerowych, przez co stanowią jeden z najważniejszych wrocławskich krajobrazów kulturowych, a także są ważnymi terenami rekreacyjnymi miasta i atrakcjami turystycznymi.

Na przestrzeni lat mosty stały się rozpoznawalnymi symbolami, które wrosły w wielowarstwową historię miasta. Są one materialnym śladem rozwoju komunikacji kolejowej, ale również bezpośrednimi świadkami kluczowych wydarzeń historycznych – w tym obrony Wrocławia, a po wojnie stanowiły najważniejszą trasę repatriacji, zasiedlania miasta oraz jego powojennej odbudowy. Ich obecność/trwałość w krajobrazie miejskim nie tylko przypomina o intensywnym rozwoju sieci kolejowej w przeszłości, ale także pełni istotną funkcję dydaktyczną i kulturową dla obecnych oraz przyszłych pokoleń.

Interes społeczny, jakim bezsprzecznie jest ochrona tych przepraw wynika bezpośrednio z ich wagi dla tożsamości kulturowej Wrocławia jako ośrodka o szczególnym znaczeniu historycznym. Zachowanie mostów służy podtrzymaniu ciągłości historycznej i tożsamości kulturowej mieszkańców regionu. Ewentualne wyburzenie tych obiektów, motywowane wyłącznie celami utylitarnymi, doprowadziłoby do bezpowrotnego zniszczenia historycznego krajobrazu kulturowego, który stanowi dobro wspólne wszystkich obywateli.

Ostatecznie ewentualne wyburzenie przedmiotowych historycznych przepraw i budowa w ich miejsce zupełnie nowej infrastruktury będzie wiązać się z ogromnym, negatywnym wpływem na środowisko naturalne. Proces ten wygeneruje znaczne emisje gazów cieplarnianych (w tym CO2), co wynika z jednej strony z konieczności utylizacji obecnej konstrukcji, a z drugiej z wysoce energochłonnej produkcji oraz transportu nowych materiałów budowlanych, takich jak stal i beton. Sam proces prac rozbiórkowych i budowlanych miałby również bardzo negatywny wpływ na środowisko wodne nurtu i brzegów Odry.

O postępach w sprawie informować będziemy na bieżąco. Do postu dołączamy decyzję DWKZ oraz wybór zdjęć naszej koleżanki Postindustrialna / Asia Witek

Z dumą informujemy, że nasz Prezes prof. Piotr Ge**er, został powołany do Zespołu ds. członkostwa Polski w Międzyrządowym Komitecie Ochrony Dziedzictwa Kulturalnego i Naturalnego
Zespół został powołany przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego. To ogromne wyróżnienie, ale również odpowiedzialność – także dla całego środowiska ochrony dziedzictwa, w tym dziedzictwa przemysłowego, które reprezentujemy jako TICCIH-Polski Komitet Ochrony Dziedzictwa Przemysłowego
Gratulujemy Panie Prezesie i życzymy owocnej pracy na rzecz polskiego i światowego dziedzictwa

Powołaliśmy członków Zespołu ds. członkostwa Polski w Międzyrządowym Komitecie Ochrony Dziedzictwa Kulturalnego i Naturalnego - Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego - Portal Gov.pl Polska po raz trzeci w historii objęła mandat członka Komitetu Światowego Dziedzictwa UNESCO. Nasze członkostwo w latach 2025-2029 realizowane jest pod hasłem „Solidarni w ochronie dziedzictwa”. Merytoryczne wsparcie w tym zakresie zapewni Ministrowi Kultury i Dziedzictwa Narodowego Zespó...

📍 Spotkanie PK TICCIH w Wałbrzychu – podsumowanie
13 lutego 2026 r. w gościnnych progach Stara Kopalnia w Wałbrzychu odbyło się spotkanie członków Polskiego Komitetu Ochrony Dziedzictwa Przemysłowego TICCIH. Dziękujemy wszystkim za obecność, zaangażowanie i merytoryczne dyskusje!
🔎 Podsumowanie 2025 i plany na 2026
Podczas części roboczej omówiliśmy działalność PK TICCIH w minionym roku oraz kierunki działań na 2026 r. Przedstawiono relację z międzynarodowego kongresu TICCIH w Kirunie oraz sprawozdanie z prac nad uruchomieniem struktury TICCIH Europe.
Rozmawialiśmy także o:
▪ działaniach na rzecz uzyskania prawa do organizacji kolejnego Kongresu TICCIH,
▪ przygotowaniach do międzynarodowej konferencji poświęconej europejskiemu dziedzictwu przemysłowemu w Polsce,
▪ stanie prac nad wpisem kompleksu „Stara Kopalnia” na listę Pomników Historii.
🏭 Projekty gospodarza
Gospodarze zaprezentowali projekt remontu i udostępnienia dawnego Zakładu Przeróbczego oraz wystąpienie poświęcone historii, architekturze i adaptacji sortowni przy dawnej kopalni Julia. Omówiono także inne realizowane inicjatywy, w tym rozwój Muzeum Wałbrzyszan „Tygiel”.
🚶‍♂️ Część terenowa
Spotkanie zakończyło się zwiedzaniem Starej Kopalni, z możliwością obejrzenia wnętrza sortowni z sąsiedniego budynku.
To był dzień intensywnych rozmów, wymiany doświadczeń i wzmacniania współpracy środowiska zaangażowanego w ochronę i popularyzację dziedzictwa przemysłowego w Polsce i Europie.
Dziękujemy wszystkim uczestnikom – do zobaczenia na kolejnych wspólnych działaniach! 💛

21 listopada 2025 r. spotkaliśmy się w Muzeum Saturn w Czeladzi na kolejnym zjeździe Polskiego Komitetu TICCIH. W programie znalazły się prezentacje o dziedzictwie kopalni „Saturn”, historii zagłębiowskiego górnictwa oraz podziemnych przestrzeniach dawnej kopalni.

Zwiedziliśmy Galerię Sztuki Współczesnej „Elektrownia” oraz zrewitalizowaną Cechownię – przykłady udanej adaptacji obiektów poprzemysłowych.

Dziękujemy Muzeum Saturn i wszystkim uczestnikom za inspirujące rozmowy oraz wymianę doświadczeń. To był ważny dzień dla ochrony i promocji dziedzictwa przemysłowego! 🚧🏭✨