Instytut Terapii Par

Instytut Terapii Par ▪︎ Szkoła Psychoterapii Par
▪︎ Szkolenia specjalistyczne
▪︎ Superwizje
▪︎ [email protected]
▪︎ +48 572 348 448

𝗦𝗰𝗵𝗲𝗺𝗮𝘁: 𝗕𝗲𝘇𝘄𝘇𝗴𝗹𝗲̨𝗱𝗻𝗮 𝗦𝘂𝗿𝗼𝘄𝗼𝘀́𝗰́Kolejnym schematem z obszaru Nadmierna Czujność i Zahamowanie, a zarazem osiemnastym sch...
19/08/2026

𝗦𝗰𝗵𝗲𝗺𝗮𝘁: 𝗕𝗲𝘇𝘄𝘇𝗴𝗹𝗲̨𝗱𝗻𝗮 𝗦𝘂𝗿𝗼𝘄𝗼𝘀́𝗰́

Kolejnym schematem z obszaru Nadmierna Czujność i Zahamowanie, a zarazem osiemnastym schematem i ostatnim z cyklu, jest Bezwzględna Surowość. Osoby z tym schematem uważają, że za błędy powinno się ponosić surowe konsekwencje. Mają trudność z wybaczaniem sobie i innym, a pomyłki często postrzegają jako coś, co wymaga kary, a nie zrozumienia. W ich myśleniu jest niewiele miejsca na okoliczności, intencje czy ludzką niedoskonałość.

Osoby z tym schematem mogą być bardzo wymagające wobec siebie, ale także wobec innych. Kiedy popełniają błąd, reagują silnym samokrytycyzmem i poczuciem winy. Gdy błąd popełnia ktoś inny, mogą szybko przechodzić do obwiniania, krytyki lub wyrażania niezadowolenia. Trudno jest im zaakceptować, że ktoś mógł się pomylić, ponieważ wierzą, że każdy powinien ponosić odpowiedzialność za swoje zachowanie.

W relacjach romantycznych schemat ten może prowadzić do dużej surowości wobec partnera. Drobne pomyłki, zapomnienie czy niewywiązanie się z ustaleń mogą wywoływać nieproporcjonalnie silną reakcję. Zamiast rozmowy i próby zrozumienia sytuacji może pojawić się krytyka, obwinianie lub chłód. Partner może z czasem zacząć czuć, że musi bardzo uważać na swoje zachowanie, ponieważ błędy spotykają się z małą ilością wyrozumiałości. Osoba z tym schematem może również mieć trudność z przyjmowaniem przeprosin i dawaniem drugiej szansy, ponieważ samo „przepraszam” nie zawsze wydaje się wystarczającą rekompensatą za popełniony błąd.

Choć osoby z tym schematem mogą sprawiać wrażenie stanowczych, wymagających i bezkompromisowych, ich surowość często jest również skierowana przeciwko nim samym. Mogą żyć z poczuciem, że nie mają prawa do błędów, słabości czy chwilowej utraty kontroli. Tryb wewnętrznego krytyka może być bezwzględny, a poczucie winy i wstyd pojawiać się nawet wtedy, gdy błąd był niewielki lub wynikał z okoliczności, na które osoba nie miała wpływu.

Do powstania tego schematu mogło przyczynić się wychowanie przez bardzo surowych, krytycznych lub karzących rodziców. Dziecko mogło doświadczać małej ilości wyrozumiałości dla własnych błędów, a jego zachowanie było oceniane przede wszystkim przez pryzmat tego, czy spełniało określone wymagania. Z czasem surowe komunikaty i sposób reagowania rodziców mogły zostać uwewnętrznione.

Zrozumienie i rozpoznanie schematu to pierwszy krok ku zmianie.

Opracowano na podstawie: Stevens, B. A., & Roediger, E. (2018). Emocjonalne pułapki w związkach. Gdańsk: Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne.

𝗦𝗰𝗵𝗲𝗺𝗮𝘁: 𝗡𝗮𝗱𝗺𝗶𝗲𝗿𝗻𝗲 𝗪𝘆𝗺𝗮𝗴𝗮𝗻𝗶𝗮 / 𝗡𝗮𝗱𝗺𝗶𝗲𝗿𝗻𝘆 𝗞𝗿𝘆𝘁𝘆𝗰𝘆𝘇𝗺Kolejnym schematem z obszaru Nadmierna Czujność i Zahamowanie jest sch...
10/08/2026

𝗦𝗰𝗵𝗲𝗺𝗮𝘁: 𝗡𝗮𝗱𝗺𝗶𝗲𝗿𝗻𝗲 𝗪𝘆𝗺𝗮𝗴𝗮𝗻𝗶𝗮 / 𝗡𝗮𝗱𝗺𝗶𝗲𝗿𝗻𝘆 𝗞𝗿𝘆𝘁𝘆𝗰𝘆𝘇𝗺

Kolejnym schematem z obszaru Nadmierna Czujność i Zahamowanie jest schemat Nadmierne Wymagania / Nadmierny Krytycyzm. Osoby, które on dotyczy żyją w przekonaniu, że powinny nieustannie dążyć do coraz wyższych standardów i osiągać więcej. Często mają poczucie, że to, co robią, nigdy nie jest wystarczająco dobre, dlatego nieustannie podnoszą sobie poprzeczkę. Motywacją bywa nie tylko chęć osiągania sukcesów, lecz także unikanie krytyki, porażki lub poczucia bycia niewystarczającym.

Osoby z tym schematem są zazwyczaj bardzo sumienne, odpowiedzialne i nastawione na efektywność. Często stawiają sobie wysokie wymagania, są perfekcjonistyczne i kierują się licznymi zasadami dotyczącymi tego, jak „powinno się” postępować. Zdarza się, że równie wysokie oczekiwania mają wobec innych, przez co mogą sprawiać wrażenie krytycznych, niecierpliwych lub mało wyrozumiałych. Trudno jest im odpuścić, popełniać błędy czy zaakceptować, że coś może być po prostu wystarczająco dobre.

W relacjach romantycznych schemat ten może prowadzić do nadmiernego skupienia na obowiązkach, osiągnięciach i organizacji kosztem bliskości oraz spontaniczności. Partner może doświadczać wysokich oczekiwań, krytycyzmu lub poczucia, że trudno sprostać stawianym wymaganiom. Osobom ze schematem NW/NK często trudno odpoczywać, celebrować wspólny czas i czerpać satysfakcję z relacji, ponieważ ich uwagę nieustannie pochłaniają kolejne cele, zadania lub obszary wymagające poprawy.

Choć z zewnątrz mogą sprawiać wrażenie osób niezwykle kompetentnych, ambitnych i zdyscyplinowanych, często funkcjonują pod silną wewnętrzną presją. Osiągnięcia przynoszą im jedynie krótkotrwałą satysfakcję, ponieważ szybko pojawia się kolejny cel do zrealizowania. Długotrwałe życie w takim napięciu może prowadzić do przewlekłego stresu, wyczerpania, trudności z odpoczynkiem, a także pogorszenia jakości relacji.

Do powstania tego schematu w znacznej mierze mogło przyczynić się środowisko, w którym szczególną wartość przypisywano osiągnięciom, wysokim wynikom i spełnianiu oczekiwań. Dziecko mogło dorastać z wymagającym rodzicem, dla którego sukcesy były ważniejsze niż wysiłek czy przeżycia emocjonalne. Pochwały mogły pojawiać się głównie wtedy, gdy osiągało bardzo dobre rezultaty, a błędy spotykały się z krytyką lub rozczarowaniem.

Zrozumienie i rozpoznanie schematu to pierwszy krok ku zmianie.

Opracowano na podstawie: Stevens, B. A., & Roediger, E. (2018). Emocjonalne pułapki w związkach. Gdańsk: Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne.

𝗦𝗰𝗵𝗲𝗺𝗮𝘁: 𝗭𝗮𝗵𝗮𝗺𝗼𝘄𝗮𝗻𝗶𝗲 𝗘𝗺𝗼𝗰𝗷𝗼𝗻𝗮𝗹𝗻𝗲Kolejnym schematem z obszaru Nadmierna Czujność i Zahamowanie jest Zahamowanie Emocjonal...
30/07/2026

𝗦𝗰𝗵𝗲𝗺𝗮𝘁: 𝗭𝗮𝗵𝗮𝗺𝗼𝘄𝗮𝗻𝗶𝗲 𝗘𝗺𝗼𝗰𝗷𝗼𝗻𝗮𝗹𝗻𝗲

Kolejnym schematem z obszaru Nadmierna Czujność i Zahamowanie jest Zahamowanie Emocjonalne. Osoby z tym schematem nadmiernie kontrolują swoje emocje, impulsy i spontaniczne reakcje, ponieważ wierzą, że ich wyrażanie może prowadzić do negatywnych konsekwencji – zranić innych, narazić je na krytykę, zawstydzenie, odrzucenie lub utratę kontroli. W efekcie ograniczają okazywanie nie tylko złości czy smutku, ale często również radości, czułości, wzruszenia i entuzjazmu.

Osoby z tym schematem zazwyczaj starają się zachować opanowanie w każdej sytuacji i unikają otwartego wyrażania uczuć. W relacjach romantycznych często mają trudność z otwartym komunikowaniem swoich uczuć i potrzeb. Zamiast mówić o złości, rozczarowaniu czy lęku, wycofują się lub starają się zachować spokój za wszelką cenę, unikając konfliktów. Partnerzy mogą odbierać je jako chłodne, zdystansowane, emocjonalnie niedostępne lub po prostu trudne do odczytania emocjonalnie, choć w rzeczywistości przeżywają wiele emocji. Nierzadko tworzą związki z osobami bardziej ekspresyjnymi emocjonalnie, które przejmują rolę „wyrażającego uczucia”, podczas gdy one same pozostają w pozycji obserwatora i kontrolują własne reakcje.

Choć z zewnątrz mogą sprawiać wrażenie osób racjonalnych, często przeżywają emocje bardzo intensywnie. Różnica polega na tym, że rzadko pozwalają sobie na ich ujawnienie i wkładają wiele wysiłku w nieustanne kontrolowanie swoich reakcji. Tak długotrwałe tłumienie emocji może prowadzić do narastającego napięcia, trudności w budowaniu bliskich relacji oraz utrudniać rozpoznawanie i zaspokajanie własnych potrzeb.

Do powstania tego schematu w znacznej mierze mogło przyczynić się środowisko, w którym okazywanie emocji spotykało się z krytyką, zawstydzaniem lub karą. Dziecko mogło dorastać w rodzinie, gdzie ceniono przede wszystkim opanowanie, samokontrolę i racjonalność, a wyrażanie złości, smutku czy lęku było odbierane jako oznaka słabości lub prowadziło do eskalacji konfliktów. W takich warunkach uczy się, że emocje należy ukrywać, ponieważ ich ujawnianie jest niebezpieczne lub nieakceptowane.

Zrozumienie i rozpoznanie schematu to pierwszy krok ku zmianie.

Opracowano na podstawie: Stevens, B. A., & Roediger, E. (2018). Emocjonalne pułapki w związkach. Gdańsk: Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne.

𝗦𝗰𝗵𝗲𝗺𝗮𝘁: 𝗡𝗲𝗴𝗮𝘁𝘆𝘄𝗶𝘇𝗺/𝗣𝗲𝘀𝘆𝗺𝗶𝘇𝗺Piąty obszar, zawierający schematy, to Nadmierna czujność i zahamowanie. Osoby funkcjonujące...
20/07/2026

𝗦𝗰𝗵𝗲𝗺𝗮𝘁: 𝗡𝗲𝗴𝗮𝘁𝘆𝘄𝗶𝘇𝗺/𝗣𝗲𝘀𝘆𝗺𝗶𝘇𝗺

Piąty obszar, zawierający schematy, to Nadmierna czujność i zahamowanie. Osoby funkcjonujące w jego obrębie mają trudność z przeżywaniem spontanicznych emocji oraz swobodnym wyrażaniem swoich potrzeb. Często kierują się wewnętrznymi, surowymi zasadami i wysokimi wymaganiami wobec siebie, przedkładając obowiązki, kontrolę i ostrożność nad odpoczynek, przyjemność czy autentyczność. W konsekwencji mogą żyć w ciągłym napięciu, obawie przed popełnieniem błędu oraz przekonaniu, że należy być zawsze przygotowanym na najgorsze.

Jednym ze schematów należących do tego obszaru jest Negatywizm/Pesymizm. Osoby z tym schematem mają tendencję do koncentrowania się przede wszystkim na zagrożeniach, trudnościach i możliwych niepowodzeniach, pomijając lub umniejszając pozytywne aspekty rzeczywistości. Nawet gdy sytuacja rozwija się pomyślnie, często oczekują, że wkrótce wydarzy się coś złego. Towarzyszy im przekonanie, że błędy mogą prowadzić do poważnych, a nawet katastrofalnych konsekwencji, dlatego pozostają w ciągłej gotowości na pojawienie się problemów.

W relacjach z innymi może to przejawiać się częstym zamartwianiem się, narzekaniem oraz trudnością w podejmowaniu decyzji. Osoby te mają skłonność do katastrofizowania i wielokrotnego analizowania różnych scenariuszy, co utrudnia im działanie i czerpanie satysfakcji z codziennych doświadczeń. Ich sposób myślenia bywa pesymistyczny i pełen obaw, a uwagę koncentrują przede wszystkim na unikaniu błędów, zamiast dostrzegać możliwości i szanse.

Choć z zewnątrz mogą sprawiać wrażenie odpowiedzialnych i ostrożnych, wewnętrznie często żyją w przewlekłym napięciu i niepewności. Trudno im odczuwać spokój, ponieważ są przekonane, że chwilowy brak problemów oznacza jedynie, że kolejne trudności dopiero nadejdą. Taka postawa może utrudniać przeżywanie radości, budowanie poczucia bezpieczeństwa oraz czerpanie satysfakcji z życia.

U podłoża tego schematu nierzadko leżą doświadczenia związane z wychowaniem w rodzinie, w której dominował pesymizm, koncentracja na zagrożeniach oraz przekonanie o nieprzewidywalności świata. Rodzice mogli często zwracać uwagę na to, co może się nie udać, przestrzegać przed ryzykiem i podkreślać negatywne konsekwencje błędów. Niekiedy wynikało to również z własnych doświadczeń strat, niedostatku lub życia w poczuciu braku bezpieczeństwa, które nieświadomie przekazywali dziecku.

Zrozumienie i rozpoznanie schematu to pierwszy krok ku zmianie.

Opracowano na podstawie: Stevens, W. L., & Roediger, E. (2018). Emocjonalne pułapki w związkach. Gdańsk: Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne.

𝗦𝗰𝗵𝗲𝗺𝗮𝘁: 𝗣𝗼𝘀𝘇𝘂𝗸𝗶𝘄𝗮𝗻𝗶𝗲 𝗔𝗸𝗰𝗲𝗽𝘁𝗮𝗰𝗷𝗶 𝗶 𝗨𝘇𝗻𝗮𝗻𝗶𝗮Kolejnym schematem z obszaru Nakierowanie na innych jest Poszukiwanie Akceptac...
13/07/2026

𝗦𝗰𝗵𝗲𝗺𝗮𝘁: 𝗣𝗼𝘀𝘇𝘂𝗸𝗶𝘄𝗮𝗻𝗶𝗲 𝗔𝗸𝗰𝗲𝗽𝘁𝗮𝗰𝗷𝗶 𝗶 𝗨𝘇𝗻𝗮𝗻𝗶𝗮

Kolejnym schematem z obszaru Nakierowanie na innych jest Poszukiwanie Akceptacji i Uznania. Osoby z tym schematem koncentrują się na zdobywaniu aprobaty, uznania i podziwu ze strony innych. Ich poczucie własnej wartości w dużym stopniu zależy od opinii otoczenia, dlatego często podporządkowują swoje decyzje temu, jak zostaną ocenione. W efekcie mogą zaniedbywać własne potrzeby, wartości i autentyczne pragnienia, kierując się przede wszystkim chęcią zyskania akceptacji oraz poczucia przynależności.

U części osób motywacją staje się także dążenie do podziwu, wysokiego statusu społecznego czy prestiżu. Nierzadko dużą wagę przywiązują one do wyglądu, osiągnięć, pozycji społecznej lub sukcesów zawodowych, traktując je jako sposób na zdobycie uznania i potwierdzenie własnej wartości. Zdarza się również, że nie są pewne, czego naprawdę chcą, ponieważ przez długi czas koncentrowały się przede wszystkim na spełnianiu oczekiwań innych.

Choć z zewnątrz mogą sprawiać wrażenie osób ambitnych, towarzyskich i pewnych siebie, ich samoocena często pozostaje krucha i uzależniona od zewnętrznych ocen. Pochwały przynoszą chwilową ulgę i wzrost pewności siebie, natomiast krytyka lub brak zainteresowania mogą wywoływać silne zwątpienie w samego siebie. W konsekwencji budowanie autentycznych relacji oraz podejmowanie decyzji zgodnych ze sobą bywa trudne, ponieważ priorytetem staje się utrzymanie aprobaty otoczenia.

U podłoża tego schematu często leżą doświadczenia związane z warunkową akceptacją. Dziecko mogło zabiegać o bliskość i miłość rodziców poprzez spełnianie ich oczekiwań, osiąganie sukcesów lub odpowiednie zachowanie. W niektórych rodzinach szczególną wagę przywiązywano do opinii innych ludzi, wizerunku oraz zachowywania pozorów. W takich warunkach dziecko uczy się, że jego wartość zależy od tego, jak jest postrzegane przez otoczenie, a nie od tego, kim jest i czego naprawdę potrzebuje.

Zrozumienie i rozpoznanie schematu to pierwszy krok ku zmianie.

Opracowano na podstawie: Stevens, W. L., & Roediger, E. (2018). Emocjonalne pułapki w związkach. Gdańsk: Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne.

Z okazji kończącego się Miesiąca Dumy chcielibyśmy przypomnieć, że praca terapeutyczna z parami nieheteronormatywnymi wy...
30/06/2026

Z okazji kończącego się Miesiąca Dumy chcielibyśmy przypomnieć, że praca terapeutyczna z parami nieheteronormatywnymi wymaga nie tylko otwartości i akceptacji, ale również specjalistycznej wiedzy na temat doświadczeń mniejszości seksualnych. Terapeuci par powinni być świadomi specyficznych wyzwań, z jakimi mogą mierzyć się osoby LGBTQ+, takich jak stres mniejszościowy, doświadczenia dyskryminacji czy społeczne stereotypy dotyczące ich relacji. Ważnym elementem profesjonalnej pracy jest także refleksja nad własnymi przekonaniami i uprzedzeniami oraz umiejętność rozpoznawania mitów, które mogą wpływać na sposób rozumienia par nieheteronormatywnych.

Dlatego chcemy przyjrzeć się kilku popularnym przekonaniom dotyczącym związków LGBTQ+ i skonfrontować je z tym, co pokazują badania naukowe.

𝟭. „𝗣𝗮𝗿𝘆 𝗷𝗲𝗱𝗻𝗼𝗽ł𝗰𝗶𝗼𝘄𝗲 𝘀𝗮̨ 𝗺𝗻𝗶𝗲𝗷 𝘀𝘁𝗮𝗯𝗶𝗹𝗻𝗲 𝗶 𝗰𝘇𝗲̨𝘀́𝗰𝗶𝗲𝗷 𝘀𝗶𝗲̨ 𝗿𝗼𝘇𝘀𝘁𝗮𝗷𝗮̨”

Badania nie pokazują, że sama orientacja partnerów powoduje mniejszą trwałość związku. Stabilność zależy głównie od czynników takich jak jakość relacji, wsparcie społeczne, sytuacja ekonomiczna czy stres. Badanie na dużych danych dotyczących par wykazało, że po uwzględnieniu różnych czynników pary jednopłciowe i różnopłciowe miały podobny poziom stabilności związków.

Manning, W.D., Brown, S.L. & Stykes, J. Same-Sex and Different-Sex Cohabiting Couple Relationship Stability. Demography 53, 937–953 (2016). https://doi.org/10.1007/s13524-016-0490-x

𝟮. „𝗗𝘇𝗶𝗲𝗰𝗶 𝘄𝘆𝗰𝗵𝗼𝘄𝘆𝘄𝗮𝗻𝗲 𝗽𝗿𝘇𝗲𝘇 𝗽𝗮𝗿𝘆 𝗷𝗲𝗱𝗻𝗼𝗽ł𝗰𝗶𝗼𝘄𝗲 𝗺𝗮𝗷𝗮̨ 𝗴𝗼𝗿𝘀𝘇𝗲 𝘄𝘆𝗻𝗶𝗸𝗶 𝘄 𝗿𝗼𝘇𝘄𝗼𝗷𝘂”

Przeglądy badań z psychologii i socjologii wskazują, że dzieci wychowywane przez rodziców tej samej płci osiągają podobne wyniki jak dzieci wychowywane przez rodziców różnej płci, m.in. pod względem rozwoju poznawczego, społecznego, zdrowia psychicznego czy wyników szkolnych. Czynnikiem kluczowym jest jakość rodzicielstwa (ciepło, stabilność, zaangażowanie), a nie płeć rodziców.

Manning WD, Fettro MN, Lamidi E. Child Well-Being in Same-Sex Parent Families: Review of Research Prepared for American Sociological Association Amicus Brief. Popul Res Policy Rev. 2014 Aug 1;33(4):485-502. doi: 10.1007/s11113-014-9329-6. PMID: 25018575; PMCID: PMC4091994.

𝟯. „𝗪 𝗽𝗮𝗿𝗮𝗰𝗵 𝗷𝗲𝗱𝗻𝗼𝗽ł𝗰𝗶𝗼𝘄𝘆𝗰𝗵 𝗸𝘁𝗼𝘀́ 𝘇𝗮𝘄𝘀𝘇𝗲 𝗺𝘂𝘀𝗶 𝗯𝘆𝗰́ “𝗺𝗲̨𝘇̇𝗰𝘇𝘆𝘇𝗻𝗮̨”, 𝗮 𝗸𝘁𝗼𝘀́ “𝗸𝗼𝗯𝗶𝗲𝘁𝗮̨”

Badania nad parami jednopłciowymi pokazują, że często mają one bardziej elastyczny podział ról niż stereotypowy model heteroseksualny. Role w związku częściej wynikają z indywidualnych predyspozycji, preferencji i negocjacji między partnerami, a nie z płci.

Kurdek, L. A. (2007). The Allocation of Household Labor by Partners in Gay, Le***an, and Heterosexual Couples. Journal of Family Issues, 28(1), 132–148.

𝟰. „𝗣𝗮𝗿𝘆 𝗟𝗚𝗕𝗧𝗤+ 𝘀𝗮̨ 𝗯𝗮𝗿𝗱𝘇𝗶𝗲𝗷 𝘀𝗸𝘂𝗽𝗶𝗼𝗻𝗲 𝗻𝗮 𝘀𝗲𝗸𝘀𝗶𝗲 𝗻𝗶𝘇̇ 𝗻𝗮 𝗺𝗶ł𝗼𝘀́𝗰𝗶 𝗶 𝗿𝗼𝗱𝘇𝗶𝗻𝗶𝗲”

Badania nad związkami LGBTQ+ pokazują, że podstawowe elementy satysfakcjonującego związku są podobne jak w parach heteroseksualnych: bliskość emocjonalna, komunikacja, zaufanie, wsparcie i wspólne cele. Orientacja seksualna nie jest naukowym wskaźnikiem tego, czy ktoś chce budować trwałą relację lub rodzinę.

Manning, W.D., Brown, S.L. & Stykes, J. Same-Sex and Different-Sex Cohabiting Couple Relationship Stability. Demography 53, 937–953 (2016). https://doi.org/10.1007/s13524-016-0490-x

𝟱. „𝗢𝘀𝗼𝗯𝘆 𝗟𝗚𝗕𝗧𝗤+ 𝗻𝗶𝗲 𝘁𝘄𝗼𝗿𝘇𝗮̨ 𝗽𝗿𝗮𝘄𝗱𝘇𝗶𝘄𝘆𝗰𝗵 𝗿𝗼𝗱𝘇𝗶𝗻”

Badania nad rodzinami z rodzicami LGBTQ+ pokazują, że rodziny te funkcjonują podobnie do innych rodzin, jeśli mają stabilne warunki życia i wsparcie społeczne. Dla dobrostanu dzieci ważniejsze są relacje rodzinne niż struktura rodziny sama w sobie.

https://www.apa.org/pi/lgbt/resources/parenting

𝟲. „𝗣𝗮𝗿𝘆 𝗷𝗲𝗱𝗻𝗼𝗽ł𝗰𝗶𝗼𝘄𝗲 𝘀𝗮̨ 𝗯𝗮𝗿𝗱𝘇𝗶𝗲𝗷 𝗿𝗼𝘇𝘄𝗶𝗮̨𝘇ł𝗲 𝗶 𝗺𝗻𝗶𝗲𝗷 𝘇𝗱𝗼𝗹𝗻𝗲 𝗱𝗼 𝗺𝗼𝗻𝗼𝗴𝗮𝗺𝗶𝗶”

Orientacja seksualna sama w sobie nie przewiduje tego, czy ktoś będzie wierny. Monogamia, otwartość związku lub inne modele relacji są kwestiami indywidualnych wartości i ustaleń między partnerami. Badania pokazują, że najważniejszymi predyktorami jakości relacji są m.in. zaufanie, komunikacja i zgodność oczekiwań, nie orientacja seksualna.

Mohr JJ, Selterman D, Fassinger RE. Romantic attachment and relationship functioning in same-sex couples. J Couns Psychol. 2013 Jan;60(1):72-82. doi: 10.1037/a0030994. PMID: 23356467.

𝟳. „𝗢𝘀𝗼𝗯𝘆 𝗯𝗶𝘀𝗲𝗸𝘀𝘂𝗮𝗹𝗻𝗲 𝘀𝗮̨ “𝗻𝗶𝗲𝘇𝗱𝗲𝗰𝘆𝗱𝗼𝘄𝗮𝗻𝗲” 𝗮𝗹𝗯𝗼 “𝗽𝗿𝘇𝗲𝗰𝗵𝗼𝗱𝘇𝗮̨ 𝗳𝗮𝘇𝗲̨”

Badania psychologiczne traktują biseksualność jako stabilną orientację, a nie brak decyzji. Tożsamość seksualna może u części osób być bardziej płynna w czasie, ale płynność nie oznacza „udawania”. Stereotyp ten jest przykładem tzw. wymazywania biseksualności - sytuacji, gdy ludzie zakładają, że osoba bi „tak naprawdę” jest hetero albo homoseksualna.

Diamond, L. M. (2008). Female Bisexuality From Adolescence to Adulthood: Results From a 10-Year Longitudinal Study. Developmental Psychology, 44(1), 5–14.

Za nami ostatni zjazd stacjonarny II edycji Szkoły Terapii Par!Był to czas intensywnej nauki, rozwoju zawodowego i budow...
14/06/2026

Za nami ostatni zjazd stacjonarny II edycji Szkoły Terapii Par!

Był to czas intensywnej nauki, rozwoju zawodowego i budowania relacji w gronie osób, które łączy pasja do pracy z parami. Zwieńczeniem tego etapu było wspólne świętowanie wraz z założycielkami Instytutu.

Dziękujemy wszystkim uczestnikom i uczestniczkom za zaangażowanie, otwartość i zaufanie. Gratulujemy dotarcia do tego ważnego momentu i życzymy dalszych sukcesów w pracy terapeutycznej.

𝗦𝗰𝗵𝗲𝗺𝗮𝘁: 𝗦𝗮𝗺𝗼𝗽𝗼𝘀́𝘄𝗶𝗲̨𝗰𝗲𝗻𝗶𝗲Kolejnym schematem z obszaru Nakierowanie na innych jest Schemat Samopoświęcenia. Osoby z tym ...
29/05/2026

𝗦𝗰𝗵𝗲𝗺𝗮𝘁: 𝗦𝗮𝗺𝗼𝗽𝗼𝘀́𝘄𝗶𝗲̨𝗰𝗲𝗻𝗶𝗲

Kolejnym schematem z obszaru Nakierowanie na innych jest Schemat Samopoświęcenia. Osoby z tym schematem dobrowolnie i regularnie rezygnują z zaspokajania własnych potrzeb na rzecz innych, szczególnie tych, których postrzegają jako słabszych, bardziej bezradnych lub wymagających wsparcia. Troska o innych staje się dla nich tak ważna, że własny komfort, zdrowie czy odpoczynek schodzą na dalszy plan.

Charakterystyczne dla tego schematu jest silne poczucie odpowiedzialności za dobrostan innych ludzi oraz nadmierna wrażliwość na ich cierpienie. Osoby z tym schematem często bardzo szybko dostrzegają cudze potrzeby i podejmują działania, by je zaspokoić, nawet wtedy, gdy wiąże się to z dużym osobistym kosztem. Kiedy próbują zadbać o siebie lub postawić własne potrzeby na pierwszym miejscu, nierzadko towarzyszy im poczucie winy i przekonanie, że postępują egoistycznie.

W relacjach z innymi mogą być postrzegane jako wyjątkowo opiekuńcze, zaangażowane i moralne, jednak długotrwałe ignorowanie własnych potrzeb często prowadzi do wyczerpania i przeciążenia.Z czasem może pojawić się również narastający żal wobec osób, którym poświęcały swoją energię i uwagę, szczególnie gdy ich wysiłek nie zostaje dostrzeżony lub odwzajemniony. Charakterystyczne dla tego schematu bywa także wchodzenie w relacje z partnerami wymagającymi, zależnymi lub skoncentrowanymi na sobie, co dodatkowo utrwala wzorzec nadmiernej troski i odpowiedzialności.

U podłoża schematu najczęściej leżą doświadczenia wychowawcze związane z koniecznością przedwczesnego przejmowania odpowiedzialności za innych. Rodzice mogli być słabi, przygnębieni, bezradni lub wymagający opieki emocjonalnej, co prowadziło do parentyfikacji dziecka. W takich warunkach dziecko uczy się, że troska o innych jest ważniejsza niż własne potrzeby, a bezpieczeństwo i poczucie wartości zależą od bycia pomocnym i niezawodnym.

Zrozumienie i rozpoznanie schematu to pierwszy krok ku zmianie.

Opracowano na podstawie: Stevens, W. L., & Roediger, E. (2018). Emocjonalne pułapki w związkach. Gdańsk: Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne.

𝗦𝗰𝗵𝗲𝗺𝗮𝘁: 𝗣𝗼𝗱𝗽𝗼𝗿𝘇𝗮̨𝗱𝗸𝗼𝘄𝗮𝗻𝗶𝗲 𝘀𝗶𝗲̨Czwarty obszar, obejmujący kolejne schematy, to Nakierowanie na innych. Osoby funkcjonują...
30/04/2026

𝗦𝗰𝗵𝗲𝗺𝗮𝘁: 𝗣𝗼𝗱𝗽𝗼𝗿𝘇𝗮̨𝗱𝗸𝗼𝘄𝗮𝗻𝗶𝗲 𝘀𝗶𝗲̨

Czwarty obszar, obejmujący kolejne schematy, to Nakierowanie na innych. Osoby funkcjonujące w jego obrębie mają silną tendencję do stawiania potrzeb innych ludzi ponad własnymi. Własne uczucia, pragnienia i granice bywają tłumione lub ignorowane, ponieważ kluczowe staje się utrzymanie relacji, uzyskanie aprobaty oraz uniknięcie odrzucenia. Takie funkcjonowanie często wiąże się z przekonaniem, że miłość i akceptacja są warunkowe i trzeba na nie zasłużyć poprzez poświęcenie siebie.

Jednym ze schematów należących do tego obszaru jest Podporządkowanie się. Osoby z tym schematem rezygnują z własnych potrzeb i podporządkowują się woli innych, aby uniknąć negatywnych konsekwencji, takich jak odrzucenie, kara czy utrata relacji. Mogą mieć trudność z wyrażaniem własnego zdania, emocji czy sprzeciwu, ponieważ wierzą, że ich potrzeby są nieistotne lub niewłaściwe.

W relacjach z innymi często przejawiają dużą ugodowość i skłonność do ustępowania, jednak pod powierzchnią może narastać tłumiony gniew. Ponieważ nie znajduje on bezpośredniego ujścia, bywa wyrażany w sposób pośredni, poprzez zachowania bierno-agresywne, wycofanie lub objawy psychosomatyczne. Osoby te mogą także doświadczać poczucia uwięzienia w relacjach oraz trudności z autentycznym zaangażowaniem, szczególnie gdy czują się kontrolowane lub pozbawione wpływu.

Charakterystyczne dla tego schematu jest również przyciąganie partnerów dominujących lub kontrolujących, co dodatkowo wzmacnia utrwalony wzorzec podporządkowania. Towarzyszy temu często poczucie bezsilności, zastraszenia oraz okresowe wybuchy nagromadzonej frustracji i buntowniczości.
U podłoża schematu leżą najczęściej doświadczenia wychowawcze związane z nadmierną kontrolą ze strony rodziców oraz karaniem lub obwinianiem dziecka za wyrażanie własnych potrzeb. W takich warunkach dziecko uczy się, że bezpieczeństwo zależy od uległości, a autentyczne „ja” powinno zostać ukryte.

Zrozumienie i rozpoznanie schematu to pierwszy krok ku zmianie.

Opracowano na podstawie: Stevens, W. L., & Roediger, E. (2018). Emocjonalne pułapki w związkach. Gdańsk: Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne.

𝗦𝗰𝗵𝗲𝗺𝗮𝘁: 𝗡𝗶𝗲𝗱𝗼𝘀𝘁𝗮𝘁𝗲𝗰𝘇𝗻𝗮 𝗦𝗮𝗺𝗼𝗸𝗼𝗻𝘁𝗿𝗼𝗹𝗮 𝗶 𝗦𝗮𝗺𝗼𝗱𝘆𝘀𝗰𝘆𝗽𝗹𝗶𝗻𝗮Drugim schematem należącym do obszaru Uszkodzonych Granic jest Nied...
23/04/2026

𝗦𝗰𝗵𝗲𝗺𝗮𝘁: 𝗡𝗶𝗲𝗱𝗼𝘀𝘁𝗮𝘁𝗲𝗰𝘇𝗻𝗮 𝗦𝗮𝗺𝗼𝗸𝗼𝗻𝘁𝗿𝗼𝗹𝗮 𝗶 𝗦𝗮𝗺𝗼𝗱𝘆𝘀𝗰𝘆𝗽𝗹𝗶𝗻𝗮

Drugim schematem należącym do obszaru Uszkodzonych Granic jest Niedostateczna Samokontrola i Samodyscyplina. Osoby funkcjonujące w jego obrębie mają wyraźną trudność z regulowaniem własnych emocji i impulsów. Frustracja pojawia się szybko, a wraz z nią, chęć natychmiastowego uwolnienia się od dyskomfortu, niezależnie od konsekwencji. Długoterminowe cele ustępują miejsca chwilowej uldze.

Schemat ten przejawia się w wielu obszarach życia. W pracy może wyglądać jak unikanie zadań, które wymagają wysiłku, cierpliwości lub tolerowania nudy. W relacjach, jak wybuchy emocjonalne, impulsywne decyzje lub wycofywanie się przy pierwszych trudnościach. W codziennym funkcjonowaniu, jak odkładanie na później, przerywanie podjętych działań i trudność z dotrzymywaniem własnych postanowień. Wspólnym mianownikiem jest niska tolerancja na to, co niewygodne.

Źródło tego schematu niekiedy może mieć podłoże biologiczne, pewne osoby są po prostu bardziej reaktywne emocjonalnie i potrzebują więcej wsparcia w nauce regulacji. Środowisko wychowawcze również odgrywa tu rolę. Jeśli dziecko dorastało w warunkach zaniedbania lub nadużycia, mogło nie otrzymać wystarczającego wsparcia, by nauczyć się, że frustracja jest do wytrzymania. Kiedy opiekunowie nadmiernie chronili dziecko przed dyskomfortem, trudno było rozwinąć mu wewnętrzne zasoby potrzebne do samoregulacji.

Zrozumienie i rozpoznanie schematu to pierwszy krok ku zmianie.

Opracowano na podstawie: Stevens, W. L., & Roediger, E. (2018). Emocjonalne pułapki w związkach. Gdańsk: Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne.

Adres

Wroclaw

Telefon

+48572348448

Strona Internetowa

Ostrzeżenia

Bądź na bieżąco i daj nam wysłać e-mail, gdy Instytut Terapii Par umieści wiadomości i promocje. Twój adres e-mail nie zostanie wykorzystany do żadnego innego celu i możesz zrezygnować z subskrypcji w dowolnym momencie.

Skontaktuj Się Z Ta Szkoła

Wyślij wiadomość do Instytut Terapii Par:

Skróty

Udostępnij

Kategoria