Sekcja Archeologii Sądowej SKNA UWr

Niezwykły przypadek os, pszczół i wiewiórki wewnątrz ludzkiego ciała

Kolonizacja zwłok ludzkich przez zwierzęta nie jest niczym zaskakującym. Na zwłokach można znaleźć wiele gatunków stawonogów, głównie owady, które odgrywają również ważną rolę w procesach rozkładu. Warunki, które zapewniają ludzkie szczątki tworzą zwierzętom okazję do tworzenia mikrosiedlisk. Jednak w 2016 roku doszło do nietypowego odkrycia. W zmumifikowanym ciele powieszonego mężczyzny znaleziono gatunki inne niż te typowo kojarzone ze zwłokami.

We wrześniu 2003 r. w powiecie trzebnickim (Dolny Śląsk, Polska) zaginął 35-letni mężczyzna. Opuścił on dom z zamiarem popełnienia samobójstwa. Podczas poszukiwań, mężczyzny nie udało się odnaleźć. 10 lat później, w lipcu 2013 r. w lesie odnaleziono zeszkieletowane szczątki ludzkie. Wielu elementów szkieletu brakowało, obecne były jedynie: czaszka, żuchwa, pierwszy kręg szyjny, prawa kość promieniowa, lewa kość łokciowa oraz niektóre kości ręki. Badania genetyczne potwierdziły, że szczątki należały do zaginionego mężczyzny. W maju 2016 r. niedaleko miejsca znalezienia powyższych zwłok, odkryto brakujące elementy. Znajdowały się one wysoko (ok. 25 m.) w koronie świerka. Szczątki były w pewnym stopniu zeszkieletowane i zmumifikowane. Znajdowały się w pozycji częściowo siedzącej, a częściowo leżącej, wciąż z zachowanymi elementami odzieży. Dolne kończyny zwisały swobodnie po obu stronach gałęzi, a pozycja ciała przypominała osobę siedzącą okrakiem na gałęzi. Na gałęzi znajdującej się powyżej ciała znajdowała się pętlę wykonaną z przewodu elektrycznego. Badania genetyczne potwierdziły, że były to szczątki mężczyzny, który zaginął w 2003 roku. Stan zwłok nie pozwolił na ustalenie przyczyny zgonu. Jednak okoliczności odkrycia szczątków - obecność pętli zawieszonej na gałęzi oraz zamiar samobójczy nie wykluczają możliwości popełnienia samobójstwa przez powieszenie.

Podczas oględzin zwłok zaobserwowano obecność zwierząt często obecnych w zwłokach takich jak chrząszcze oraz muchy. Jednak po raz pierwszy zaobserwowano również przypadek gniazdowania błonkówek: pszczoły środkowoeuropejskiej (Apis mellifera mellifera), osy pospolitej (Vespula vulgaris) oraz wiewiórki rudej (Sciurus vulgaris) wewnątrz zmumifikowanego ciała ludzkiego w warunkach naturalnych.

Na lewej nogawce spodni obecny był osad powstały z uszkodzonej zewnętrznej ściany gniazda błonkoskrzydłych. Po rozcięciu nogawki znaleziono skupisko dziewięciu zachodzących na siebie plastrów gniazd os. Wewnątrz klatki piersiowej odkryto 8 fragmentów plastrów miodu. Miednica i dolna część jamy brzusznej były wypełnione suchym mchem zmieszanym z licznymi skrawkami folii plastikowej, tworząc gniazdo wiewiórki. W dolnej części nogawki, w okolicy stępu, odnaleziono kępki świeżego mchu, małe gałązki oraz igły.

Nietypową obecność zwierząt, 13 lat po śmierci osobnika, można wyjaśnić kilkoma czynnikami. Ciało odnaleziono na znacznej wysokości co zapobiegło żerowaniu zwierząt leśnych, a długi okres zalegania zwłok pozwolił na kolonizację przez różne zwierzęta. Pionowe usytuowanie stworzyło dogodne warunki do mumifikacji, w wyniku stosunkowo szybkiej utraty płynów ustrojowych. Dodatkowo jeansowe spodnie uniemożliwiły całkowity rozkład. Te cztery czynniki stworzyły dogodne warunki dla os, pszczół i wiewiórek. Rozkład ciała, szkieletyzacja i mumifikacja przekształciła ciało w pustą jamę, tworząc środowisko podobne do naturalnej dziupli w drzewie, co ułatwiło kolonizacje.

Kolejność występowania zwierząt stoi pod znakiem zapytania. Mało prawdopodobne jest, aby wszystkie występowały w tym samym czasie. Początkowo w ciele musiały zamieszkać błonkówki, jednak nie jest pewne w jakiej kolejności. Ze względu na fakt, że gniazdo wiewiórki znajduje się w tym samym miejscu co plastry pszczele, oznacza to, że kolonizowały one ciało jako ostatnie. Dodatkowo obecność wciąż zielonego mchu, świadczy, o tym, że wiewiórka wykorzystywała szczątki stosunkowo niedawno.

Źródło: https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0379073818303219?casa_token=s73Mq4Xi79IAAAAA:U9Lk4zNnAvveKKQKtGX1zGNhvH_ceoAvd6KcnAtW0rwQFsRqz6ZwgPAsq2gY4xj_6HCbFzaq4hA

W weekend 19-20 kwietnia, członkowie sekcji mieli okazję wybrać się do Gdańska, aby na własnej skórze doświadczyć odrobiny historii. Zwiedziliśmy Piwnicę Romańską, świadectwo pozostałe po dawnym XIII-wiecznym Klasztorze Dominikanów. W Spichlerzu "Błękitny Baranek", udało nam się zobaczyć ekspozycję archeologiczną, a na sam koniec mieliśmy trochę czasu na refleksje, w przejmującym Muzeum II Wojny Światowej. To było cenne doświadczenie.

Witamy na oficjalnej stronie Sekcji Archeologii Sądowej. Nasza sekcja działa w ramach Studenckiego Koła Naukowego Archeologów Uniwersytetu Wrocławskiego.

Na stronie będziemy dzielić się z Wami działalnością naszej Sekcji oraz wiedzą z zakresu nauk sądowych, w tym oczywiście archeologii sądowej.

Zapraszamy do obserwowania naszego profilu oraz dołączania do naszej Sekcji!