Zakład Biologii, Ewolucji i Ochrony Bezkręgowców

Mamy to!

Dziś oficjalnie otwarto Rezerwat Przyrody „Las Pilczycki” im. Dariusza Tarnawskiego. Inicjatorem powołania rezerwatu była Regionalna Dyrekcja Lasów Państwowych we Wrocławiu, a wniosek uzyskał poparcie Regionalnej Rady Ochrony Przyrody działającej przy Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska we Wrocławiu.

To pierwszy rezerwat przyrody w granicach Wrocławia – i dodatkowo pierwszy, który otrzymał swojego patrona.

Dziś nie mogło zabraknąć Rodziny prof. Dariusza Tarnawskiego – obecna była małżonka Teresa Tarnawska, synowie Krzysztof i Jakub Tarnawscy oraz brat Ireneusz z synem Przemysławem.

Uroczystość uświetniła obecność wielu znakomitych gości, m.in.: Minister Klimatu i Środowiska Pauliny Hennig-Kloski, Sekretarza Stanu w Ministerstwie Rozwoju i Technologii Michała Jarosa, Zastępcy Dyrektora Generalnego GDOŚ Anny Ronikier-Dolańskiej, posłanek do Sejmu RP Małgorzaty Tracz i Aleksandry Leo, Członka Rady Nadzorczej NFOŚiGW Krzysztofa Pałki, Regionalnej Dyrektor Ochrony Środowiska we Wrocławiu Katarzyny Łapińskiej, Regionalnego Dyrektora Lasów Państwowych Jana Dzięcielskiego, Nadleśniczego Nadleśnictwa Miękina Waldemara Zaremby, a także radnych miejskich (dr. Roberta Maślaka, Roberta Suligowskiego, Sławomira Czerwińskiego), radnych Sejmiku Województwa Dolnośląskiego, przedstawicieli Urzędu Miasta Wrocławia, przedstawicieli NGO Porozumienie dla Lasu Pilczyckiego Beaty Baranowskiej i Dariusza Bogusza, absolwentów UWr, znajomych i przyjaciół Profesora oraz Dziekan Wydziału Nauk Biologicznych UWr – dr hab. Małgorzaty Janickiej, prof. UWr.

Poniżej krótka charakterystyka prof. Dariusza Tarnawskiego – patrona rezerwatu, którą przedstawił prof. Marcin Kadej, wychowanek Profesora.

Prof. Dariusz TARNAWSKI urodził się w Ząbkowicach Śl. 2 sierpnia 1953 r. Zmarł 10 lutego 2021 r. Z Wrocławiem związany był od studiów, które zaczął w 1972 r. Swoją karierę naukową rozpoczynał na Uniwersytecie Wrocławskim w 1978 r. na stanowisku samodzielnego biologa. Na UWr ukończył doktorat (1990 r.), zdobył habilitację (2001 r.) i uzyskał tytuł profesorski (2010 r.).

Był współtwórcą Instytutu Biologii Środowiskowej UWr (od 1 I 2014)
i pierwszym kierownikiem Zakładu Biologii, Ewolucji i Ochrony Bezkręgowców (od 1 I 2012).

Okazał się wybitnym specjalistą z zakresu taksonomii i systematyki, biologii i ekologii chrząszczy sprężykowatych (Insecta: Coleoptera: Elateridae) w ujęciu światowym. Opisał 323 nowe dla wiedzy gatunki chrząszczy z rodziny Elateridae. Ponadto ustanowił dwa nowe plemiona, osiem podplemion, 12 rodzajów i dwa podrodzaje. Jest autor blisko 230 publikacji naukowych, w tym 22 monografii i sześciu kluczy do oznaczania owadów.

Jako biolog środowiskowy i konserwatorski interesował się ochroną bioróżnorodności, saproksylicznymi gatunkami chrząszczy oraz wyceną i oceną zasobów przyrodniczych.

Aktywnie uczestniczył w programach czynnej ochrony gatunków i ich siedlisk (m.in. program ochrony motyli łąkowych, przeplatki maturny i niepylaka apollo), zainicjował wiele pomników przyrody (Dęby Boguszyckie, Dąb Grochowski, Perełkowce nad Grudziądzką) i użytków ekologicznych (Mokradła Boguszyckie, Ols Spalicki, Olsy Sokołowickie, Las Boguszycki, Polana Grochowska). Na polu ochrony przyrody współpracował z jednostkami samorządu terytorialnego, Lasami Państwowymi, Arboretum Leśnym w Sycowie oraz organizacjami pozarządowymi (m.in. Eko-Unia, Fundacja EkoRozwoju). Wyniki Jego badań były podstawą wniosków o ustanowienie obszarów Natura 2000 na Dolnym Śląsku (m.in. Specjalny Obszar Ochrony siedlisk Natura 2000 PLH020065 Bierutów, SOO Natura 2000 PLH020089 Dąbrowy Janikowskie, SOO Natura 2000 PLH020084 Dolina Dolnej Baryczy, SOO Natura 2000 PLH020036 Dolina Widawy, SOO Natura 2000 PLH020038 Góry Kamienne, SOO Natura 2000 PLH020081 Lasy Grędzińskie, SOO Natura 2000 PLH020102 Łąki Gór i Pogórza Izerskiego, SOO Natura 2000 PLH020103 Łęgi nad Bystrzycą, SOO Natura 2000 PLH020082 Wzgórza Niemczańskie, SOO Natura 2000 PLH020049 Żwirownie w Starej Olesznej). W 2011 r. zainicjował utworzenie obszaru Natura 2000 „PLH020091 Dolina Oleśnicy i Potoku Boguszyckiego. W latach 2020–2021 prowadził badania, które stały się podstawą opracowania koncepcji ochrony pól irygacyjnych we Wrocławiu oraz wniosku o ustanowienie w tym miejscu rezerwatu przyrody. Dzięki niemu ustanowiono wiele form ochrony przyrody nie tyko we Wrocławiu, ale także na Ziemi Oleśnickiej. W uznaniu Jego zasług na rzecz ochrony lokalnej przyrody uchwałą Rady Miasta Oleśnica w lipcu 2021 r. jego imieniem nazwano pierwszy z platanów rosnących w szpalerze “Platanów oleśnickich naukowców” przy ulicy Brzozowej.

Należał do Wojewódzkiej Rady Ochrony Przyrody (od 9 XII 2004 do 2009) oraz Regionalnej Rady Ochrony Przyrody (od 2009 do 22 II 2010, od 23 II 2010 do 10 II 2015, a także do Zespołu doradczego ds. ochrony przyrody Dyrekcji Lasów Państwowych we Wrocławiu (od 27 I 2011). Był przedstawicielem nauki w składzie Komitetu Sterującego „Program dla Odry-2006” (od 5 grudnia 2011 roku).

Należał do Polskiego Towarzystwa Entomologicznego (od 1973) i Polskiego Towarzystwa Zoologicznego (od 1978), był też członkiem-założycielem Polskiego Towarzystwa Taksonomicznego.
Był oddanym pracy dydaktycznej nauczycielem akademickim, wykształcił wielu biologów pracujących jako naukowcy, nauczyciele i w szeroko pojętej dziedzinie ochrony przyrody.

Pełnił funkcję Sekretarza Redakcji (27 XII 1978-28 X 1985) Kluczy do oznaczania owadów Polski, należał do Kolegium Redakcyjnego (28 X 1985-10 IX 1995) Kluczy do oznaczania owadów Polski. Był sekretarzem redakcji Przeglądu Zoologicznego (w kadencji 1987-1991) oraz Członkiem Komitetu Redakcyjnego Genus.

Jego zasługi były wielokrotnie nagradzane przez Rektora Uniwersytetu Wrocławskiego. Dariusz TARNAWSKI został odznaczony Złotym Krzyżem Zasługi (2016 r.), Złotym Medalem za Długoletnią Służbę (2017 r.) i Medalem Komisji Edukacji Narodowej (2017 r.).

Wydział Nauk Biologicznych Uniwersytetu Wrocławskiego
Uniwersytet Wrocławski
Regionalna Dyrekcja Lasów Państwowych we Wrocławiu
Robert Suligowski
Robert Maślak

To już w poniedziałek, 15 czerwca 2026 r. Nasz Przyjaciel, Kolega i wieloletni kierownik zakładu zostanie uhonorowany patronatem. Fragment Lasu Pilczyckiego, objęty ochroną rezerwatową, zostanie nazwany imieniem prof. Dariusza Tarnawskiego. Wielak radość!

Wiecie, że nasz biolog jest patronem pierwszego we Wrocławiu rezerwatu? 🌳🌱🌿
„Las Pilczycki” im. prof. Dariusza Tarnawskiego, to pierwszy rezerwat przyrody ustanowiony w granicach administracyjnych Wrocławia. Uroczyście ma być "otwarty" w najbliższy poniedziałek (link do wydarzenia znajdziecie w komentarzu).
Prof. Dariusz Tarnawski (1953-2021) był dyrektorem Instytutu Biologii Środowiskowej, kierownikiem Zakład Biologii, Ewolucji i Ochrony Bezkręgowców Wydział Nauk Biologicznych Uniwersytetu Wrocławskiego

Wroclaw [Wroclove] Regionalna Dyrekcja Lasów Państwowych we Wrocławiu

W prestiżowym czasopiśmie Archaeometry (200 pkt, IF 1,5; dostęp: 👉 https://onlinelibrary.wiley.com/doi/abs/10.1111/arcm.70175) ukazała się publikacja oparta na wynikach badań naszej doktorantki, mgr Katarzyny Palacz-Ziółek .

Autorka (Katarzyna Palacz-Ziółek) jako jedna z pierwszych bada nowe możliwości analizy włosów w kontekście kryminalistyki i archeologii.

Dotychczas badania koncentrowały się głównie na zmianach pośmiertnych. W tym projekcie uwagę skupiono jednak na włosach wyrwanych za życia (ante mortem). Przez 6 miesięcy monitorowano pod mikroskopem proces rozkładu ich korzeni (cebulki) w różnych warunkach środowiskowych.

Wykazano, że stopień degradacji korzenia włosa w wodzie może posłużyć do opracowania skali pomocnej w szacowaniu czasu od zdarzenia (post mortem interval). Z kolei w glebie tempo rozkładu zależy przede wszystkim od aktywności specyficznych grzybów oraz temperatury.

Uzyskane wyniki otwierają nowe możliwości wykorzystania włosów jako materiału dowodowego – zarówno w pracy techników kryminalistyki, jak i w badaniach archeologicznych.

Opiekunami doktoratu są prof. Marcin Kadej oraz dr hab. Monika Krzyżanowska. Analizy mykologiczne wspierał dr hab. Rafał Ogórek, prof. UWr. Gratulujemy wszystkim tego osiągnięcia.

Praca doktorska realizowana jest w Pracowni Biologii i Entomologii Sądowej.

W czwartek, 14 maja 2026 r., w Brzegu, w Muzeum Piastów Śląskich, odbyły się obchody jubileuszu 70‑lecia BULiGL. Świętował również oddział w Brzegu, z którym nasz Wydział współpracuje już od blisko 15 lat.

Nasza kooperacja obejmuje m.in. wspólne opracowania fitosocjologiczne i faunistyczne, w tym dostarczanie danych do planów zadań ochronnych dla obszarów Natura 2000. To także szkolenia, warsztaty oraz inicjatywy edukacyjne – takie jak studia podyplomowe (specjalna edycja dla pracowników BULiGL) czy zajęcia dla studentów biologii „Dialog o polskim leśnictwie”.

Dyrektor Janusz Bańkowski od wielu lat jest również członkiem Rady Interesariuszy Zewnętrznych WNB. Współpraca z oddziałem BULiGL w Brzegu angażuje licznych ekspertów z zakresu biologii środowiskowej – botaniki, fitosocjologii oraz różnych specjalizacji zoologicznych.

Powyższe działania w imieniu Wydziału zaprezentował podczas obchodów jubileuszowych w swoim wystąpieniu prof. dr hab. inż. Marcin Kadej.

Dziękując za zaufanie oraz niezmiennie wysoki poziom kultury współpracy, życzymy dalszej energii do podejmowania i realizacji odważnych, wizjonerskich projektów, determinacji oraz nieustannie dobrej energii.

Wydział Nauk Biologicznych Uniwersytetu Wrocławskiego
Biuro Urządzania Lasu i Geodezji Leśnej Oddział w Brzegu

Dziś, 9 maja 2026 r., na Wydziale Nauk Biologicznych Uniwersytetu Wrocławskiego odbywa się coroczna konferencja pt. „Świat oczami przyrodników” (https://www.facebook.com/konferencja.spop/).

Młodzi naukowcy – studenci, doktoranci i absolwenci – prezentują wyniki swoich badań oraz pomysły na projekty naukowe.
Nasz Zakład reprezentują Maja Dziechcińska (II rok lic., Kolegium Międzydziedzinowych Studiów Indywidualnych UWr) oraz Grzegorz Lewek (II rok mgr, ZŚP). Młodzi pasjonaci nauk biologicznych udowadniają, że współpraca przynosi wymierne efekty.

W oparciu o dotychczasową kooperację opublikowali artykuł poświęcony Macroplea appendiculata – wodnemu gatunkowi stonki (dostęp: https://zenodo.org/records/19127584). Gatunek ten jest również bohaterem prezentowanego przez nich plakatu naukowego.

Gratulujemy osiągnięć, odwagi badawczej oraz życzymy powodzenia w kontynuacji prac w nadchodzącym sezonie!

Wsparcia merytorycznego udzielili dr Aleksandra Kilian (współautorka publikacji, promotor pracy mgr Grzegorza) oraz prof. Marcin Kadej (opiekun Mai i Grzegorza w programie tutoringowym).

Nasi Studenci organizują konferencję - szczegóły poniżej.

Hej hej!

serdecznie zapraszamy wszystkich studentów i doktorantów na organizowaną przez nas Ogólnopolską Konferencję Naukową “Invertebrata”. Wydarzenie jest skierowane do wszystkich miłośników bezkręgowców, niezależnie od tego, którą z grup się zajmujesz 🐜🕷️🦑

Konferencja odbędzie się w dniach 24-25 października 2026 roku, w DSW przy ulicy Sienkiewicza 21 na Wydziale Nauk Biologicznych Uniwersytetu Wrocławskiego.

Już wkrótce zamieścimy tutaj regulamin konferencji oraz kolejne informacje dotyczące organizacji naszego wydarzenia.

Stay tuned!

W dniach 25–27 marca 2026 r. w naszym Zakładzie, w Pracowni Biologii i Entomologii Sądowej, po raz drugi odbywają się warsztaty diatomologiczne. Stanowią one wstęp do projektu naukowego pt. „Mapowanie rzeki Odry pod kątem zbiorowisk okrzemek z potencjałem kryminalistycznym we Wrocławiu”. Celem projektu jest zmapowanie zespołów okrzemek rzeki Odry, a jednym z planowanych rezultatów – opracowanie standardu diatomologicznego na potrzeby kryminalistyki.

W warsztatach uczestniczą studenci Wydziału Nauk Biologicznych z kierunków:
– biologia: Daria Walkowiak,
– mikrobiologia: Patryk Strojewski,
– zarządzanie środowiskiem przyrodniczym: Aleksandra Krzyżanowska i Julia Langner.
Prace prowadzone są pod kierunkiem prof. dra hab. inż. Marcina Kadeja oraz dr hab. Joanny Żelaznej‑Wieczorek, prof. UŁ (pomysłodawcy projektu).

Nad przebiegiem zajęć terenowych i laboratoryjnych opiekę merytoryczną sprawują dr hab. Joanna Żelazna‑Wieczorek, prof. UŁ oraz mgr Izabela Jesionowska (UŁ) – specjalistki w dziedzinie diatomologii.

Dzisiejsze zajęcia obejmowały szkolenie z zakresu pobierania i zabezpieczania próbek oraz pierwszy etap przygotowania preparatów mikroskopowych.

Jutro studenci będą kontynuować przygotowanie preparatów oraz rozpoczną analizę mikroskopową. Kolejnym etapem będzie nauka identyfikacji gatunków okrzemek.

Trzymamy kciuki za wytrwałość uczestników i życzymy owocnych rezultatów w postaci publikacji naukowych!

Pani prof. Gabrieli Bugli-Płoskońskiej, Pani dr Aleksandrze Czułowskiej oraz Panu Markowi Chmielewskiemu dziękujemy za pomoc i wsparcie techniczne.