Głosy Humanistyki

Czy powinniśmy przestać mówić o bezpieczeństwie? 🔒

Zdecydowanie nie, jednak nadużywanie słowa “bezpieczeństwo” może być tragiczne w skutkach. Tym bardziej, że obecnie jest ono używane do uzasadnienia i usprawiedliwienia niepopularnych bądź ryzykownych decyzji. Tematem tych nadużyć, a konkretniej zjawiskiem sekurytyzacji, zajmuje się naukowo nasza dzisiejsza gościni.

Paulina Polko , profesor związana z Akademia WSB - WSB University w Dąbrowie Górniczej.

Naukowczyni specjalizująca się w bezpieczeństwie narodowym, ze szczególnym uwzględnieniem komunikacji politycznej i polityki bezpieczeństwa oraz pojęcia sekurytyzacji. Zajmuje się krytycznymi studiami nad migracjami i riskifikacją języka oraz debaty publicznej, w tym kryminalizacją migracji (crimmigration). Swoje badania skupia także na analizie przywództwa w różnych systemach i towarzyszących mu wyzwań oraz zarządzaniem publicznym i lokalnym.

🏫 Prof. Polko ukończyła studia na Wydziale Nauk Politycznych i Dziennikarstwa na Uniwersytet Warszawski . Tytuł doktora uzyskała zarówno w Collegium Civitas, jak i w Instytut Studiów Politycznych Polskiej Akademii Nauk za rozprawę doktorską dotyczącą fenomenu przywódczego Silvio Berlusconiego. Z początku pracowała jako dziennikarka- Zastępczyni Redaktora Naczelnego kwartalnika “Bezpieczeństwo Narodowe”, urzędniczka, analityczka w Kancelarii Prezydenta RP oraz Zastępczyni Dyrektora Gabinetu Szefa w Biurze Bezpieczeństwa Narodowego. Następnie swoją karierę naukową związała z Akademią WSB w Dąbrowie Górniczej, gdzie przez 7 lat była kierowniczką Katedry Nauk o Bezpieczeństwie, a obecnie wykłada tam jako profesor nadzwyczajna i pełni funkcję rzeczniczki prasowej.

Prowadziła wykłady gościnne m.in. w Baku Higher Oil School (Azerbejdżan), Armeńskiej Akademii Nauk (Armenia), Tbilisi State University (Gruzja) oraz International Academy of Philosophy (Liechtenstein). Brała udział w międzynarodowych wymianach i projektach jak np. Short-Term Scientific Mission (STSM) COREnet Cost Action czy Global Political Sociology, Globalization and Europeanization na Roskilde Universitet – RUC . Jest zastępczynią Redaktora Naczelnego kwartalnika „Security Forum”, przewodniczącą Rady Dyscypliny Naukowej „Nauki o Bezpieczeństwie” w Akademii WSB, członkinią Polskiego Towarzystwa Nauk o Bezpieczeństwie, Polskiego Towarzystwa Geopolitycznego i Komitetów Zarządzających w ramach Europejskiego Programu Współpracy w Dziedzinie Badań Naukowo-Technicznych.

🏅 Ministerstwo Edukacji i Nauki nominowało prof. Polko jako członkinię Management Committee dla Akcji COST nr CA20107 – „Connecting Theory and Practical Issues of Migration and Religious Diversity”. Zostały jej przyznane Nagrody Rektora Akademii WSB za rozwój potencjału naukowego uczelni poprzez udział w międzynarodowych badaniach interdyscyplinarnych w ramach European Cooperation in Science and Technology oraz udział w międzynarodowych programach badawczych. W 2020 r. otrzymała wyróżnienie „Wykładowca roku 2020” w kategorii Killer - osoba wymagająca, konsekwentna, obiektywna i sprawiedliwa w ocenach, otwarta na nowe wyzwania i wspierająca trudne przedsięwzięcia.

📚 Autorka i współautorka wielu publikacji naukowych. Wśród nich m. in.:
- „Just and unjust securitization of migration: a comparative analysis of migration to Poland from MENA countries and Ukraine” (2025, Frontiers in Political Science, 7:1464288, DOI: 10.3389/fpos.2025.1464288)
- „National Map of Security Threats as a Citizen Involvement Tool for Planning Safer Urban Public Spaces” (2024, z: K. Kimic, w: Contemporary Understanding of Security and Its Contexts, red. B. Wiśniewski, P. Polko)
- „Just/unjust securitisation and social mobilisation” (2022, Bezpieczeństwo. Teoria i Praktyka, 3, 127–139, DOI: 10.48269/2451-0718-btip-2022-3-009)
- „Securitisation of communication in public space during COVID-19 pandemic” (2020, Journal of Security and Sustainability Issues, 10(2): 389–404, DOI: 10.9770/jssi.2020.10.2(2))
- „Interactive Maps of Social Problems and Security Threats Illustrated with an Example of Solutions Currently Used in Upper Silesia” (2020, z: M. Szyszka, w: „GIS and Linked Digitisations for Urban Heritage”, Special Issue Sustainability)
- „Unexpected Terrorists? Polish Links to ISIS” (2019, Internal Security, DOI: 10.5604/01.3001.0013.8209)
- „Global problem, local impact. Territorial approach to acts of terror” (2019, Security Forum, DOI: 10.26410/SF_2/19/4)
- „Problematyka bezpieczeństwa wewnętrznego w programach polskich partii politycznych po 1989 roku” (2018, Historia i Polityka, DOI: 10.12775/hip.2018.022)
- „Bezpieczeństwo obywateli i porządek publiczny w programach kandydatów na prezydentów miast w 2014 roku” (2015, w: Paradygmaty badań nad bezpieczeństwem. Jednostki, grupy, społeczeństwa, ISBN: 978-83-65096-17-3)

Prywatnie pani profesor jest żoną i mamą oraz współwłaścicielką kotki- Kai 🐈‍⬛. Odpoczywa czytając książki inne niż naukowe. Obecnie szczególnie interesują ją te o tematyce “niewidzialnych warstw społecznych” i historii ludowej Polski. Uciekła z Warszawy w poszukiwaniu spokoju, ciszy i kontaktu z naturą. Jest miłośniczką puzzli, zarówno tych papierowych, jak i elektronicznych, oraz układania klocków LEGO.

🌐Odcinek już dostępny!🌐
YouTube: https://www.youtube.com/watch?v=FfF2xKYBZlw
Spotify: https://open.spotify.com/episode/2MGPJrwaz7V29KuA0IoCgM?si=381ade2b2c104446
LinkTree: https://linktr.ee/glosy_humanisty

Paulina Polko- “Państwo nie może być permanentnym stanem nadzwyczajnym” | odc. 24 Paulina Polko, profesor związana z Akademią WSB w Dąbrowie Górniczej.Naukowczyni specjalizująca się w bezpieczeństwie narodowym ze szczególnym uwzględnieniem...

Szmaragdowy welur, kubizm i klocki LEGO 🧩

W takiej przestrzeni aż chce się myśleć. Bohaterka naszego najnowszego odcinka, prof. Paulina Polko , zaprosiła nas do miejsca, w którym powstało już wiele nowych idei- do gabinetu w Tychach. Jak wyjaśniła, jest to biuro przeznaczona specjalnie do pracy i do spotkań z mediami. Jest tam wszystko, czego może potrzebować badacz pochłonięty swoją aktywnością zawodową: wygodna kanapa, dobrze wyposażona kuchnia, widok na Beskidy, a nawet miejsce do spania, jeśli praca nie skończy się do późnych godzin nocnych. Zobaczcie sami i pozazdrośćcie!

Do usłyszenia! 🎙️

Marmurowy globus, wielka szklarnia i
świeży remont 🌎🪟🚧

Przy wcześniejszych podróżach często wspominaliśmy w opisach o przeszklonych budynkach, jednak tak dużej ilości szkła na uczelni jeszcze nie widzieliśmy.
Ściany, okna i sufity- z każdej strony przebijało się słońce, a po drugiej stronie widać było piękne, błękitne niebo. Na każdym kroku można było spotkać jakieś nawiązanie do geografii, zarówno na artystycznych malunkach, jak i rzeźbach czy wewnątrz pokaźnych gablotek z książkami. To, co nas jednak zaskoczyło, to brak jakichkolwiek powiązań z geografią w gabinecie prof. Bartosiewicza. Właściwie poza biurkiem, komputerem i stolikiem z krzesłami, w pomieszczeniu nie było… nic. Dlaczego?

Dowiecie się z najnowszego odcinka Głosów Humanistyki! 🎙️

🌐Odcinek już dostępny!🌐
YouTube: https://youtu.be/NE2YlhzCOEU
Spotify:
LinkTree: https://linktr.ee/glosy_humanisty

Czy zielone tereny mogą szkodzić?🏙️🌿🌲🌳☘️

Bartosz Bartosiewicz, profesor związany z Uniwersytet Łódzki .

Geograf społeczno-ekonomiczny. Bada struktury i powiązania przestrzenne regionów miejskich, ich policentryczność i ewolucję, wzorce dojazdów do pracy oraz mobilność miejską. Interesuje się nierównościami przestrzennymi, dostępnością cenową mieszkań oraz polityką przestrzenną.

🏫Zaangażowanie zawodowe i naukowe prof. Bartosiewicza związane jest z Uniwersytetem Łódzkim. W 2008 roku uzyskał tytuł doktora na podstawie rozprawy "Zróżnicowanie przestrzenne infrastruktury komunalnej w gminach miejsko-wiejskich regionu łódzkiego". Habilitację w dyscyplinie geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna zdobył w 2022 roku na podstawie rozprawy “Struktury i powiązania przestrzenne regionów miejskich w Polsce”. Obecnie wykłada w Instytucie Zagospodarowania Środowiska i Polityki
Przestrzennej Wydziału Nauk Geograficznych Uniwersytetu Łódzkiego.

Był uczestnikiem licznych projektów naukowych, zarówno lokalnych, jak i
międzynarodowych, m.in.: “Big Data and Housing Dynamics”, “Spójność Terytorialna Łódzkiego Obszaru Metropolitalnego” czy “Dojazdy do pracy w Polsce: wzory i zachowania przestrzenne”. Obecnie pełni rolę wykonawcy w projektach “ReHousIN” i “Dostępność cenowa mieszkań w miastach Polski – procesy, wzorce i trendy”, a także kierownika badania “Ewolucja struktury przestrzennej regionów miejskich w Polsce”.

Wyróżniany wielokrotnie nagrodami, m.in. Nagrodą Marszałka Województwa Łódzkiego za najlepszą pracę habilitacyjną, doktorską i magisterską tematycznie związaną z województwem łódzkim oraz nagrodą zespołową I stopnia Rektora Uniwersytetu Łódzkiego. Prof. Bartosiewicz jest członkiem Zarządu Głównego Towarzystwa Urbanistów Polskich.

Autor i współautor licznych publikacji naukowych. Wśród nich m. in.:
- “Urban Structure in Transition: Evidence from Poland, 1983–2011” (2022, z: S. Marcińczak, Regional Studies, vol. 56.)
- “Investigating Polycentric Urban Regions: Different Measures-Different Results” (2020, z: S. Marcińczak, Cities, vol. 105.)
- “Spatial Patterns of Travel Behavior in Poland” (2019, z: I. Pielesiak, Travel Behaviour and Society, vol. 15.)
- “The Socialist Metropolis in Flux: Urban Structure and Commuting Patterns in Poland, 1973–1983” (2024, z: S. Marcińczak, Journal of Historical Geography, vol. 83.)
- “Commuting patterns and urban form: Evidence from Poland.” (2018, z: S. Marcińczak, Journal of transport geography, 70, 31-39.)

Prywatnie prof. Bartosiewicz jest mężem i ojcem trójki dzieci. Pasjonuje się podróżami do miejsc nieoczywistych i nieturystycznych, z zamiłowaniem zwiedza wyjątkowe dzielnice miast. W ciągu ostatnich 10 lat przejechał około 5 tys. mil po Stanach Zjednoczonych oraz dwa lata z rzędu po 3 tys. km po Europie.Relaksuje się, wykonując prace fizyczne na działce na wsi oraz podczas spacerów z psem. Lubi czytać, ale ze względu na obowiązki czasem wybiera audiobooki, również w trakcie jazdy samochodem.

Cały odcinek dostępny jest w naszym opisie i wyróżnionej relacji!

🌐Odcinek już dostępny!🌐
YouTube: https://youtu.be/NE2YlhzCOEU
Spotify: https://open.spotify.com/episode/6cxFPJnc1Zu81tCknAgGYQ?si=307daa5f810f4294
LinkTree: https://linktr.ee/glosy_humanisty

Bartosz Bartosiewicz- “Jestem w tym miejscu, w którym chcę być, i robię to, co chcę robić” | odc. 23 Bartosz Bartosiewicz, profesor związany z Uniwersytetem Łódzkim.Geograf społeczno-ekonomiczny. Bada struktury i powiązania przestrzenne regionów miejskich, i...

Dlaczego nie ma Nagród Nobla z geografii? 🏆

Prof. Bartosz Bartosiewicz idealnie nam to wyjaśnił! Są, ale nie mają swojej własnej kategorii. Podczas dzisiejszej rozmowy dowiedzieliśmy się, jak dużo nieścisłości powstaje po wypowiedzeniu słowa “geograf”, które często jest błędnie interpretowane. Nie każdy geograf musi być bowiem nauczycielem geografii.

O czym jeszcze rozmawialiśmy z prof. Bartoszem Bartosiewiczem?
- Jak tereny zielone wiążą się ze wzrostem nierówności mieszkaniowych?
- Dlaczego etyka jest tak ważna?
- Czy powinniśmy wprowadzać rewolucyjne zmiany?
- Jak zarządzać dużymi danymi?
- Czy wyniki badań przekładają się na działania?
- Dlaczego nie powinno się być naukowcem spełnionym?
- Czy nadal można mówić o odkryciach geograficznych?
- Czy powinno się robić to, co się lubi?
- Kto jest ważniejszy, decydent czy badacz?
- Czy tylko geograf może robić badania geograficzne?
- Czym tak naprawdę jest miasto 15-minutowe?
- Jak nie żałować niczego na starość?

Podczas dzisiejszego odcinka dowiedzieliśmy się masy nowych rzeczy, nie tylko o samym zawodzie geografa. Profesor przedstawił nam w uproszczonej wersji jedne z najciekawszych i najbardziej zaskakujących wyników swoich badań, co sprawiło, że jeszcze po zakończeniu nagrania, długo nie mogliśmy skończyć fascynującej rozmowy. Zresztą… przekonajcie się sami 🌳

Odcinek dostępny już wkrótce!

Do usłyszenia! 🎙️

Jak odczytać świat, którego jestem częścią? 🌍♥️

Dzisiejsza rozmowa pomogła nam poznać pedagogikę od zupełnie innej strony- strony kojarzonej z miejscem. Prof. Maria Mendel wyjaśniała, że nie wszystkim musimy się dzielić, że nie uciekniemy przed postpamięcią i że bez tego świata nie ma ani nas, ani pani profesor, ani Was.

💬O czym jeszcze rozmawialiśmy z prof. Marią Mendel?
- Czy umiemy żyć jak we wspólnym pokoju?
- Co się stało na gdańskiej Pohulance?
- Jak zmiany klimatu wiążą się z pedagogiką?
- Jak skutecznie przekazywać wiedzę?
- Jakie jest nasze miejsce w świecie?
- Czy powinniśmy mówić również o tych “złych” historiach?
- Dlaczego nie powinniśmy pisać więcej książek?
- Czy musimy dzielić się po równo?
- Dlaczego teoria nie wystarcza?
- Czy akademickie “gadanie” ma sens?
- Czy da się przewidzieć wyniki badań?

Ważnym tematem była dla nas także głęboka refleksja nad akademią, szkolnictwem oraz szeroko pojętą nauką. Dowiedzieliśmy się, co na ten temat myśli nasza rozmówczyni, która sama na swojej drodze zawodowej obejmowała posadę dyrektorską w jednej z prywatnych gdańskich szkół. Czy nauka w ogóle ma sens, jeśli nie jesteśmy w stanie przekazać naszych wniosków dalej? 🤔

🌐Odcinek już dostępny!🌐
YouTube: https://youtu.be/18ieTgTecR8?si=PIeImDN2mZesN44a
Spotify: https://open.spotify.com/episode/5NWQhf9pMJ5lAJklbYwGrF...
LinkTree: https://linktr.ee/glosy_humanisty

Mieszkamy w jednym, wielkim pokoju…🛋️

Wcale nie musimy się wszystkim dzielić po równo. Możemy na tym świecie po prostu współzamieszkiwać i wprowadzać do tej przestrzeni ruch. Podobnie do ulubionego fotela, nie musimy kupować go dla każdego, bo możemy zwyczajnie ustępować sobie miejsca po skończonym czytaniu.

Czy rzeczywiście jesteśmy w stanie tak funkcjonować? Opowie nam o tym nasza dzisiejsza gościni!

Maria Mendel, profesorka związana z Uniwersytet Gdański.

Pedagożka zajmująca się pedagogiką społeczną (publiczną) i rozwijająca “uprzestrzennioną” myśl edukacyjną - pedagogikę miejsca. W swoich badaniach porusza znaczenie partnerstwa edukacyjnego i współpracy środowiskowej. Interesuje ją - między innymi - animacja i edukacja społeczna, zaangażowanie obywatelskie, polityka publiczna w pedagogice, środowiska marginalizowane oraz praca socjalna. Analizuje relacje rodzina–szkoła–gmina, zastanawiając się nad tożsamością rodzicielską i rolą oraz miejscem rodziców w przestrzeni szkoły (jej kategorie “parental identity” i “parents’ spots in schools” funkcjonują w światowym obiegu). Jest jedną z pierwszych badaczek edukacyjnych angażujących przestrzeń, autorką koncepcji pedagogiki miejsca. Z tej perspektywy od lat bada podmiotowe sprawstwo, zjawisko pamięci zbiorowej i koncepcję miasta pedagogicznego. Ma za sobą liczne projekty badawcze, m.in. nagradzany „Wspólny Pokój Gdańsk. Ku miejskim modi co-vivendi”. Zajmuje się również dydaktyką akademicką, kształceniem studentów (wśród nich zagranicznych, w ramach cieszącego się ogromnym powodzeniem kursu Solidarity) oraz doktorantów - na Uniwersytecie Gdańskim oraz gdańskiej Akademii Sztuk Pięknych.

🏫 Prof. Mendel swoją edukację i karierę badawczą związała z Trójmiastem — od liceum plastycznego w Gdyni-Orłowie po habilitację z nauk społecznych - potem profesurę tytularną w obszarze nauk humanistycznych - na Uniwersytecie Gdańskim. Karierę naukowo-dydaktyczną zaczynała jako nauczycielka w Szkole Podstawowej nr 24 w Gdańsku, następnie pełniła funkcje wicedyrektorki ds. wychowawczych w SP nr 49 oraz dyrektorki I Społecznej Szkoły Podstawowej STO w Gdańsku (tę ostatnią, jedną z pierwszych w Polsce szkół niepublicznych, współzakładała w 1989 roku). W UG pracuje od 1989 roku, gdzie też pełniła liczne funkcje, między innymi prorektorki ds. kształcenia, wicedyrektorki i dyrektorki Instytutu Pedagogiki, kierowniczki Zakładu Pedagogiki Społecznej oraz kilku studiów podyplomowych, wśród nich studiów Animacji Współpracy Środowiskowej w kilku edycjach zrealizowanych z warszawskim Centrum Wspierania Aktywności Lokalnej CAL, kwalifikujących pierwszych w Polsce animatorów społecznych. Obecnie koordynuje prace interdyscyplinarnego zespołu w ramach studiów magisterskich Solidarity Studies, powstających w Instytucie Pedagogiki Wydziału Nauk Społecznych UG.

🎖️ Jest członkinią Naukowego Komitetu Doradczego Marie Skłodowska-Curie Actions – Innovation Training Network Solidarity in Diversity (SOLiDi). Prowadząc badania nad współczesnymi przestrzeniami demokracji i edukacji obywatelskiej, zawsze wiązała je z działalnością edukacyjną i animacyjną, za co od Instytutu im. Heleny Radlińskiej i Europejskiego Centrum Solidarności otrzymała tytuł Animatorki Solidarności Codziennie. Wielokrotnie nagradzana za swoją działalność, m.in. Srebrnym Krzyżem Zasługi, srebrnym Medalem Uniwersytetu Gdańskiego, medalami towarzystw naukowych w Gdańsku i Łodzi, medalem 100-lecia Towarzystwa Przyjaciół Nauki i Sztuki w Gdańsku, oraz Złotą Odznaką Społecznego Towarzystwa Oświatowego. Laureatka Nagrody Naukowej Miasta Gdańska im. Jana Heweliusza („Pomorski Nobel”) za „wybitne osiągnięcia w obszarze nauk społecznych, koncepcję pedagogiki miejsca i teorię miejsca wspólnego oraz wkład w rozwój badań nad przestrzeniami podmiotowości”.

🗞️ Prof. Mendel pełni funkcje redakcyjne i naukowe w licznych czasopismach i komitetach: jest redaktorką naczelną „Rocznika Gdańskiego”, członkinią rad naukowych czasopism, np.: “International Journal About Parents in Education”, “Interdisciplinary Studies in Education & Society” (INSTED), “European Journal for Research on the Education and Learning of Adults” (RELA), “Nauki o Wychowaniu. Studia Interdyscyplinarne” (NOWIS), „Praca Socjalna”, „Pedagogika Społeczna Nova”, a także członkinią Editorial Advisory Board Bloomsbury Critical Education Series oraz Malta Review of Educational Research.

📚Autorka i współautorka wielu publikacji naukowych, w tym 35 monografii. Wśród nich m. in.:
- "Pedagogiczna kultura przestrzenna: Między Wschodem i Zachodem. Szkice do nie(tylko)ludzkich wymiarów edukacji w antropocenie" (współautorska z Justyną Pilarską) Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego, Wrocław 2025
- "Eduwidma. Rzeczy i miejsca nawiedzone" (red.), Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego, Gdańsk 2020.
- "Parent Engagement as Power" (red.) Wydawnictwo UG & Wolters Kluwer, Gdańsk 2019.
- "Pamięć i miejsce "(współredagowana z Wiesławem Theissem) Wydawnictwo UG, Gdańsk 2018.
- "Pedagogika miejsca wspólnego. Miasto i szkoła". Wydawnictwo Katedra, Gdańsk 2017.
- "Miasto jako wspólny pokój. Gdańskie modi co-vivendi", (red.), Gdańskie Towarzystwo Naukowe. Instytut Kultury Miejskiej, Gdańsk 2015.
- "Tożsamość gdańszczan. Budowanie na (nie)pamięci" (współredagowana z Alicją Zbierzchowską), Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego, Gdańsk 2010.
- "Społeczeństwo i rytuał. Heterotopia bezdomności", Wydawnictwo Adam Marszałek, Toruń 2007.
- "Pedagogika miejsca" (red), Wydawnictwo Naukowe DSW, Wrocław 2006.

Prywatnie prof. Mendel, wraz z mężem i zwierzakami, dzieli życie między dwa domy - w Gdańsku i na Kaszubach. Ceni zarówno życie w mieście, jak i spokój wsi. Bardzo lubi prace ręczne, w tym lepienie z gliny oraz malowanie na płótnie albo na czymkolwiek 🎨🖌️

🌐Odcinek już dostępny!🌐
YouTube: https://youtu.be/18ieTgTecR8?si=PIeImDN2mZesN44a
Spotify: https://open.spotify.com/episode/5NWQhf9pMJ5lAJklbYwGrF?si=b05e50a5d80d4a82
LinkTree: https://linktr.ee/glosy_humanisty

Maria Mendel- “Jako badaczka nie mam pojęcia, co z tego wyniknie” | odc. 22 Maria Mendel, profesorka związana z Uniwersytetem Gdańskim.Pedagożka zajmująca się pedagogiką społeczną (publiczną) i rozwijająca “uprzestrzennioną” myśl ed...

Niesprawny pociąg, gryczana herbata i wspólna przestrzeń 🚂🍵

Gabinet prof. Marii Mendel wprowadza w życie badaną przez nią koncepcję współzamieszkiwania. Jest to przestrzeń dzielona i współtworzona zarówno przez profesorów, jak i studentów. Z tego powodu na każdej ścianie, możemy znaleźć inne ozdoby, plakaty czy zdjęcia. Wszystko to jednak tworzy spójną, harmonijną całość.
Jak powstają takie przestrzenie? Dowiecie się w naszym najnowszym odcinku.

Do usłyszenia! 🎙️