21/02/2021
NERW BŁĘDNY W PRAKTYCE FIZJOTERAPEUTY
⚡️Gdy zostanie ściśnięty kabel przesyłający informacje od anteny telewizyjnej do odbiornika dochodzi do zakłóceń w odbiorze programu telewizyjnego.
A co dzieje się gdy impulsy elektryczne przepływające przez układ nerwowy zostają zakłócone, osłabione lub całkowicie wyłączone❓
⚡️Jak myślisz, co się dzieje z organami, które są z nim połączone❓🤔
Nerw błędny, jest szczególnie podatny na przesunięcia atlasu oraz na naprężenia kostne w obrębie potylicy i kości skroniowej, niedokrwienia na poziomie jąder tego nerwu . Po ściśnięciu mogą pojawić się objawy wegetatywne takie jak zawroty głowy , nadmierne pocenie, mdłości, wymioty.
📌Znaczenie nerwu błędnego
Nerw błędny X nerw czaszkowy jest największym i najważniejszym nerwem przywspółczulnym i częścią autonomicznego układu nerwowego. Rozróżniamy gałąź brzuszna oraz gałąź grzbietową nerwu błędnego. Obie gałęzie nerwu błędnego wraz z n. językowo - gardłowym, n. dodatkowym i żyłą szyjną wewnętrzną przechodzą przez otwór szyjny znajdujący się u podstawy czaszki między kością potyliczną a skroniową.
📌Grzbietowa gałąź
Swój początek bierze w 4 komorze mózgu w pobliżu rdzenia przedłużonego unerwia ruchowo organy wewnętrzne poniżej przepony: żołądek, wątrobę , pęcherzyk żółciowy, śledzionę jelito cienkie, wstępnicę, poprzecznicę, trzustkę oraz pęcherz moczowy, część włókien tej gałęzi unerwia także narządy powyżej przepony tj. serce, płuca.
📌Gałąź brzuszna nerwu błędnego
Bierze swój początek w rdzeniu przedłużonym i jest połączona z 4 nerwami czaszkowymi. Unerwia głównie narządy powyżej przepony min. krtań, gardło, górną część przełyku, część zewnętrznego przewodu słuchowego, serce, płuca, żołądek i jelita.
Odpowiada za odpoczynek kiedy czujemy się bezpieczni, pozytywne tj. emocje radość, miłość, satysfakcja a także wraz z nerwami trójdzielnym, twarzowym, językowo gardłowym i dodatkowym tworzą układ zaangażowania społecznego.
Nerw błędny ma średnicę ok. 2-3 mm w przebiegu szyi i przebiega razem z tętnicą szyjną o mocnej budowie ściany oraz żyłą szyjną wewnętrzną dokładnie przed kręgiem atlasu. Jeśli atlas nie jest prawidłowo ustawiony i objawy nerwu błędnego mogą wystąpić natychmiastowo i bezpośrednio.
📌Główne funkcje nerwu błędnego:
• Pobudzenie wydzielania kwasu żołądkowego
• Kontrola wypróżnień w fazie trawienia ( perystaltyka jelit )
• Regulacja uczucia głodu
• Regulacja nastroju
• Rytm serca
• Regulacja wydzielania potu
Inną ważną funkcją tego nerwu jest stymulacja wydzielania żółci z pęcherzyka żółciowego. Sok z żółci bierze udział w procesach trawiennych wchłaniania tłuszczu i umożliwia eliminację niepożądanych produktów, takich jak cholesterol i substancje toksyczne.
Na trzustkę , pęcherzyka żółciowego, negatywnie wpływa również podrażniony nerw błędny.
Rozpatrując funkcje poszczególnych gałęzi n. błędnego to gałąź brzuszna odpowiada za nasze relacje społeczne poczucie relaksu.
Natomiast gałąź grzbietowa przyczynia się do zamierania w sytuacjach krytycznych gdy organizm przestaje walczyć. Jego nadmierna aktywacja prowadzi do stanów depresyjnych, przewlekłych dolegliwości bólowych u tzw. ,, Trudnych pacjentów".
📌Dysfunkcje nerwu błędnego spowodowane stresem.
W normalnych warunkach AUN ma zdolność samoregulacji. Jeśli znajdujemy się w sytuacji, gdy jesteśmy bezpieczni, a nasz organizm jest w równowadze, nie mamy problemów z kontaktami społecznymi, okazywaniem uczuć, łatwo przechodzimy w stan relaksu unieruchomienia związanego z odpoczynkiem, regeneracją.
📌Stres pourazowy
Gdy doznaliśmy sytuacji traumatycznej a sytuacja zagrożenia już minęła przestaliśmy walczyć o przetrwanie organizm znalazł się wstanie nierównowagi gdy układ nerwowy utknął w przeszłości i pozostaje w stanie ciągłej walki, ucieczki czy zastygnięcia. W wyniku czego pojawia się stres pourazowy, który jest następstwem zainicjowania reakcji przetrwania i niedostatecznego ich rozładowania.
📌Terapia
Zadaniem terapeuty będzie wyciszyć aktywność części współczulnej Autonomicznego Układu Nerwowego i wyrwać go ze stanu pobudzenia lub zmniejszyć aktywność części grzbietowej nerwu błędnego wyprowadzając organizm ze stanu zamarcia i aktywować część brzuszną n. vagus.
Nasz organizm posiada samoistne mechanizmy regulacyjne i tak np. wiele osób radzi sobie samemu poprzez wyciszenie i zrelaksowanie się poprzez udział w zajęciach sportowych, medytacje, kontakt z przyrodą.
💥Dysfunkcje nerwu błędnego spowodowane kompresją mechaniczną🔨
W zależności od tego, jak i jak bardzo przesunięty jest atlas, funkcjonalność nerwu błędnego (może być również spowodowana chorobą zwyrodnieniową stawów kręgosłupa szyjnego) i / lub innych nerwów czaszkowych może zostać upośledzona przez ucisk i podrażnienie.
Może to skutkować różnymi objawami nerwu błędnego, takimi jak:
1. Nudności
2. Nadkwasowość żołądka
3. Zawroty głowy
4. Zaczerwienienie twarzy
5. Tachykardia (zbyt szybkie bicie serca)
6. Zdrętwienie szyi
7. Bóle szyi i bóle głowy
8. Choroba Meniere'a (zespół Meniere'a)
9. Trudności w połykaniu
10. Uczucie Kluchy w gardle
11. Nadmierne pocenie
12. Zaburzenia snu
13. Przeważnie zimne stopy i dłonie
14. Nieregularne lub szybkie bicie serca
15. Chroniczne zatwardzenie
16. Biegunka bez wyraźnego powodu
17. Problemy z tarczycą
18. Jednostronne drętwienie lub mrowienie na skórze głowy
19. Nagłe niewytłumaczalne omdlenie (omdlenie wazowagalne)
📌Napady nerwu błędnego i napady padaczki
Objawy z wiązane z kompresją nerwu błędnego znaczeniu mogą również przyczyniać się do padaczki. W tym przypadku, korekta atlasu lub stymulacja nerwu błędnego w kanale słuchowym zewnętrznym może mieć pozytywne skutki szczególnie przy lekoopornych padaczkach.
Konwencjonalnym postępowaniem medycznym przy bardzo silnych napadach padaczki jest chirurgiczne przecięcie lewego nerwu błędnego w okolicy górnej części szyi lub wszczepienie generatora impulsów elektrycznych, który ma stymulować ten nerw.
Lewy nerw błędny jest często ściskany przez atlas. Czy to zbieg okoliczności? Kwestia z pewnością zasługuje na uwagę i dogłębne zbadanie.
Częste dysfunkcje w obrębie atlasu mogą mieć swoją przyczynę znacznie wyżej, np. w otworze szyjnym większym, gdzie naprężenia wewnątrz lub zewnątrz kostne będą prowadziły do zaburzeń funkcjonowania nerwów IX, X, XI i upośledzenia w odpływie krwi żylnej z czaszki w wyniku dysfunkcji żyły szyjnej wewnętrznej.
🧠Dokładnego podejścia terapeutycznego zaburzeń organizmu, na które ma wpływ nerw błędny oraz pozostałe nerwy czaszkowe nauczamy na kursie poświęconym Terapii Pacjentów w stanach trudnych min. w śpiączkach, przewlekłym bólem, depresją, borelioza, autyzm, SLA. Który stanowi zaawansowany moduł Szkolenia pt. ,,Warstwy- Layers''.
Literatura:
Terapeutyczna moc nerwu błędnego, Stanley Rosenberg
Teoria Poliwagalna w psychoterapii, Deb Dana
Anatomia Człowieka Tom IV, A. Bochenek M. Raicher
Notatki kliniczne na podstawie analizy własnych doświadczeń
Grzegorz Rybczyński D.O.