Pracownia Planowania Zintegrowanego UWr

Nie tak dawno wykonaliśmy badania dotyczące rzeczywistej liczby mieszkańców Wrocławia na zlecenie Urzędu Miasta Wrocławia, a dzisiaj konferencja prasowa z udziałem zespołu pod kierownictwem dr hab., prof. UWr Roberta Szmytkie, w składzie dr Agnieszka Lisowska-Kierepka, mgr Katarzyna Kuzara oraz dr inż. Piotr Kryczka.

Uniwersytet Wrocławski
Instytut Geografii i Rozwoju Regionalnego UWr

Rycina miesiąca stanowi część badań, jakich podjęli się mgr Mateusz Długosz i dr hab. Robert Szmytkie, prof. UWr na temat: Wpływ pandemii COVID-19 na zmienność cząstkowych współczynników zgonów w Polsce (ich wyniki były prezentowane w ramach I Ogólnopolskiej Konferencji Demograficznej w Krakowie, o czym pisaliśmy na fb naszego Zakładu). Wykres przedstawia Zmiany cząstkowych współczynników zgonów w Polsce według pięcioletnich grup wieku w Polsce w latach 2018-2022. Analizowany okres obejmuje lata przed i w trakcie pandemii COVID-19, która przyczyniła się do znaczącego wzrostu liczby zgonów w kraju. Co jednak ciekawe, znacząco wyższe wartości cząstkowych współczynników zgonów wystąpiły jedynie w przypadku ludności pow. 60 roku życia, a w szczególności w najstarszych grupach wieku (80 lat i więcej). Analizy rozkładu przestrzennego współczynnika zgonów wykazały ponadto, że wyższe wzrosty wartości odnotowano w powiatach peryferyjnych względem dużych ośrodków miejskich, na co wpływ miały mniej korzystne struktury ludności w tych powiatach oraz bardziej ograniczony dostęp do służby zdrowia w czasie pandemii.

Do końca lat 80. XX w. duże miasta w Polsce charakteryzowały się stałym przyrostem liczby ludności 📈. Ich sytuacja ludnościowa zmieniła się wraz z transformację polityczną i społeczno-gospodarczą w latach 90. Po okresie dynamicznego wzrostu liczby ludności, większość dużych miast wkroczyła w fazę stagnacji. Część miast (szczególnie poprzemysłowych) doświadczyło również zjawiska depopulacji📉. Znakomitym przykładem tego zjawiska jest Łódź, która po 1989 r. straciła ponad 195 tys. mieszkańców. W znacznie korzystniejszej sytuacji ludnościowej znalazły się inne stolice regionalne, zwłaszcza miasta tzw. "wielkiej piątki". Pod koniec lat 80. XX w. Łódź była drugim miastem w Polsce pod względem liczby ludności. W wyniku postępującej depopulacji, w 2007 r. została "wyprzedzona" przez Kraków, a w 2021 r. przez Wrocław, spadając na czwarte miejsce w tym zestawieniu. Piąte miejsce zajmuje Poznań, który sam doświadcza depopulacji, jednak na mniejszą skalę niż Łódź.

Grafika miesiąca przedstawia wartość współczynnika feminizacji na obszarach wiejskich w Polsce w 2021 r. Jak wykazały wyniki NSP2021 średnia wartość współczynnika feminizacji na obszarach wiejskich w Polsce wyniósł 100,5 kobiet na 100 mężczyzn, co świadczy jedynie o nieznacznej przewadze liczby kobiet nad liczbą mężczyzn. Wartość współczynnika jest silnie zróżnicowana w ujęciu powiatowym. Najwyższe wartości współczynnika feminizacji odnotowano w powiatach: będzińskim (107,6), łódzkim wschodnim (107,0) i pruszkowskim (106,6), natomiast najniższe w powiatach: braniewskim (92,3), oleckim (93,8) i łobeskim (94,0). Generalnie wyższe wartości współczynnika występują w powiatach podmiejskich, sąsiadujących z dużymi miastami, z kolei w obszarach depopulacyjnych (a peryferyjnych względem dużych miast) wartości współczynnika feminizacji są silnie zróżnicowane. Można to wiązać ze złożonością skutków odpływu migracyjnego na struktury ludności. Z jednej strony w odpływie ludności z obszarów wiejskich dominują młode kobiety, z drugiej zaś - odpływ migracyjny wpływa na postarzenie się struktur ludności

Wakacje chyba już w pełni, ale zapraszamy do obejrzenia lipcowej ryciny 🤓
Ostatnie lata w Polsce to gwałtownie spadająca liczba urodzeń. Tym bardziej warto przyjrzeć się strukturze urodzeń. W 2022 r. na świat przyszło 305,1 tys. dzieci, w tym 156,4 tys. chłopców i 148,7 tys. dziewczynek. W układzie miesięcznym najwięcej dzieci rodziło się w lipcu (27,7 tys.), czerwcu (27,3 tys.) i maju (26,9 tys.), natomiast najmniej w listopadzie (22,3 tys.) oraz lutym i grudniu (po 23,0 tys.). W odniesieniu do dni tygodnia, dzieci najczęściej rodziły się we wtorki (50,9 tys.) i środy (50,0 tys.), natomiast najrzadziej w niedziele (29,5 tys.) i soboty (31,7 tys.).
Co Wy na to?

Dziś, 1. czerwca obchodzimy polski dzień dziecka. Nie mówimy o nim międzynarodowy, bo nigdy takim nie został ogłoszony 🤔🙃 W 1954r. Zgromadzenie Ogólne ONZ w swojej rezolucji zalecało wszystkim państwom członkowskim organizowanie obchodów Powszechnego Dnia Dziecka - jednakże bez wskazania formy oraz daty, pozostawiając te kwestie państwom - stąd nie wszystkie kraje obchodzą Dzień Dziecka w tym samym czasie 😯😄. Jest to „dzień światowego braterstwa i zrozumienia między dziećmi, poświęcony działalności ukierunkowanej na realizację ideałów i celów Karty NZ […] w interesie dzieci całego świata”. W tym kontekście Dzień Dziecka obchodzony jest także w duchu poszanowania praw dziecka. 👶👧🧒👦📖
(Aleksandra Urban-Podolan, Dzień Dziecka, Encyklopedia Dzieciństwa; https://ciekawostkihistoryczne.pl/)
Z tej okazji przyjrzyjmy się tej najmłodszej grupie w strukturze demograficznej ludności . W 2021 r. liczba ludności w wieku przedprodukcyjnym wyniosła 6,993 mln osób, co stanowiło 18,4% ogółu ludności Polski. Co jednak ciekawe, udział ludności w tej grupie wieku jest silnie zróżnicowany w układzie powiatowym, sięgając od 13,0% w Sopocie do 26,7% w powiecie kartuskim. Generalnie, wyższymi udziałami ludności w wieku przedprodukcyjnym charakteryzują się powiaty otaczające duże miasta, a niskimi - miasta na prawach powiatu i peryferyjne względem stolic regionalnych powiaty ziemskie.

Maj jak co roku rozpoczyna Święto Pracy. Jak kształtuje się zatem wielkość zasobów pracy w Polsce?
Potencjalne zasoby pracy mają uwarunkowania demograficzne, zależąc od liczby i udziału ludności w wieku produkcyjnym. Co ciekawe, ostatnio ta grupa ekonomiczna ludności nie budzi większego zainteresowania demografów, którzy skupiają się na kwestii starzenia się ludności. Jak się okazuje, niesłusznie. Udział ludności w wieku poprodukcyjnym w dalszym ciągu zwiększa się, jednak obecnie bardziej kosztem grupy produkcyjnej, a nie ludności w wieku przedprodukcyjnym.
Rycina na maj przedstawia zmiany udziału ludności wieku produkcyjnym w Polsce w latach 1995-2021. Od kilkunastu lat udział tej grupy zmniejsza się. W przypadku mężczyzn maksimum zostało osiągnięte w 2010 r. (69,6%), a w przypadku kobiet już w 2006 r. (60,5%). Oczywiście, zmiana ta będzie skutkowała sukcesywnym zmniejszaniem się potencjalnych zasobów pracy.

Od dziś działalność Pracownia Demografii i Statystyki UWr także w formie krótkich informacji w gablotce na 3. piętrze Gmachu Głównego UWr :D

Od dzisiaj możecie śledzić nasze aktywności oraz Pracownia Demografii i Statystyki UWr także w odświeżonej gablotce na 3.piętrze Gmachu Głównego UWr! :D

Byliśmy tam! 😃

To już jutro! Zapraszamy m.in. do 223 w Gmachu Głównym Uniwersytetu na Drzwi Otwarte 🤓😀

Za tydzień w piątek (21 kwietnia) widzimy się na wydarzeniu Kosmos zaczyna się na Ziemi! - Drzwi Otwarte WFA i WNZKŚ 🌎
Do zobaczenia 👍

Jeszcze niedawno demografowie zastanawiali się nad przyczynami relatywnie wysokiej dzietności w dużych miastach. Więcej na ten temat https://dspace.uni.lodz.pl/bitstream/handle/11089/29980/2019-05%20TFR%20w%20stolicach%20wojew%C3%B3dztw%201990-2018.pdf?sequence=1&isAllowed=y
Wyniki NSP 2021 w przypadku dużych miast wykazały jednak niedoszacowanie liczby kobiet w wieku 20-35 lat, o czym pisaliśmy w grudniu na przykładzie Wrocławia. Liczba kobiet w wieku rozrodczym ma jednak zasadniczy wpływ na wartość współczynnika dzietności. Mapa prezentuje różnicę w wartości współczynnika dzietności liczonego dla liczby kobiet wg bieżącej statystyki i wg danych NSP2021. Większa niż oczekiwano liczba kobiet w wieku rozrodczym przyczyniła się do zawyżenia wartości współczynnika dzietności w dużych miastach i ich otoczeniu. Jak się okazuje, pod względem poziomu dzietności, Wrocław (i inne duże miasta) nie wyróżnia się in plus względem innych miast na prawach powiatu w województwie.

8. marca obchodzimy Międzynarodowy Dzień Kobiet, którego historia sięga 1908r., kiedy odbył się strajk pracownic branży włókienniczej, podczas którego kobiety domagały się wyrównania płac oraz równych praw politycznych dla kobiet. Jednak dopiero dwa lata później, kiedy to podczas Międzynarodowej Konferencji Socjalistycznej Kobiet w Kopenhadze w 1910 na pamiątkę protestu oficjalnie ogłoszono 8 marca Dniem Kobiet. Współcześnie tego dnia podkreślamy także rolę kobiet w różnych aspektach życia 👩👱‍♀️👩‍💻👩‍🏭👩‍🏫👩‍💼

dzisiaj tematycznie:
mapa obrazująca rozkład przestrzenny wartości współczynnika feminizacji w 2021 roku. Współczynnik feminizacji liczony jest jako liczba kobiet przypadająca na 100 mężczyzn. Średnia wartość współczynnika dla Polski wynosiła w 2021 r. 106,7, a najwyższe jego wartości odnotowano w miastach na prawach powiatu: Łódź (118,9), Sopot (117,3), Lublin (116,3) i Warszawa (115,7). Spośród powiatów ziemskim najwyższą wartością współczynnika feminizacji charakteryzował się powiat pabianicki (111,7). Co również ciekawe, tylko w 11 powiatach odnotowano nadwyżkę liczby mężczyzn nad liczbą kobiet (wartość współczynnika poniżej 100), a szczególnie niską wartością współczynnika feminizacji charakteryzował się powiat suwalski (95,3).