18/10/2021
Istnieje przestarzała już klasyfikacja gatunków w obrębie rodzaju (i schemat antropogenezy) jako sukcesji "stadiów", z których każde obejmuje kilka gatunków.
Archanthropes - najdawniejsi ludzie.
Paleoantropy - pradawni ludzie (Homo neandertalensis i prawdopodobnie Homo heidelbergensis).
Neoantropy to ludzie o współczesnym wyglądzie.
Granice między grupami są arbitralne, zależne od:
punkt widzenia badacza na znaczenie niektórych cech diagnostycznych;
trudności w porównywaniu bardzo różnych obiektów biologicznych.
Tradycyjny stadialny model antropogenezy zakładał bezpośrednie przejście gatunków z jednego etapu do następnego. To uproszczone podejście nie znalazło jednak uzasadnienia. Wraz z rosnącą liczbą odnalezionych kopalnych form ludzkich stało się jasne, że członkowie różnych gatunków rodzaju Homo, należący do różnych stadiów, współistnieli w różnych czasach.
Najstarszym z rodzaju Homo jest Homo habilis, czyli Homo habilis, którego pierwsi przedstawiciele pojawili się na Ziemi około 2,8 mln lat temu [4]. Przed tym czasem istniały prawdopodobnie tylko australopiteki. Około 2,5 mln lat temu nastąpił rozłam w ewolucji hominidów, który dał początek masywnym australopitekinom (ślepej gałęzi ewolucji) i rodzajowi Homo. Oprócz znalezisk z wąwozu Olduvai do Homo habilis zalicza się również tzw. człowieka rudolfowego, Homo rudolfensis, którego czaszkę znaleziono w Kenii w 1972 roku w rejonie jeziora Rudolf (obecnie jezioro Turkana), a także znaleziska z Etiopii i RPA. Wiek tych gatunków waha się od 2,4 do 1,9 Ma. Uważa się, że ci pierwsi ludzie byli twórcami narzędzi najstarszej na Ziemi kultury olduvai (żwirowej). Istnieją znaleziska, które nie doczekały się definicji taksonomicznej, część badaczy przypisuje je Homo habilis, a część grupie archanthropes (starożytnych ludzi), którzy zastąpili Homo habilis około 1,6-1,5 mln lat temu.
Istnieją dwa główne gatunki w grupie archanthropic. Są to azjatycki gatunek starożytnych ludzi, Homo erectus, i jego afrykański wariant, Homo ergaster, człowiek pracujący.
Klasycznym przedstawicielem paleoantropów (ludzi starożytnych) jest neandertalczyk, czyli człowiek neandertalski, Homo neanderthalensis. Inny gatunek, Homo heidelbergensis, bardziej współczesny niż starożytny Homo erectus i Homo ergaster, znany jest również jako człowiek z Heidelbergu. Przez niektórych badaczy zaliczany jest do paleoantropów. Homo neanderthalensis jest kojarzony z kulturami kamiennymi Asholian i Mousterian.
Następnie pojawia się gatunek człowieka współczesnego, czyli człowiek rozumny, Homo sapiens, który dzieli się na dwa podgatunki, Homo sapiens idaltu i Homo sapiens sapiens.
Badając szczątki 311 homininów, które żyły między 4,4 mln BP a ostatnią epoką lodowcową, antropolodzy odkryli, że około 2,2-1,9 mln lat temu członkowie rodzaju Homo zwiększyli wzrost (o około 20 cm) i wagę (15-20 kg). Między 1,4-1,6 mln lat temu, wkrótce po pojawieniu się Homo erectus, ludzie przybyli kolejne 10 cm (nie licząc Homo naledi i Homo floresiensis), ważąc wciąż tyle samo. Około 0,5-0,4 mln lat temu przedstawiciele rodzaju Homo pojawiają się w zapisie kopalnym ciężsi o 10-15 kg, co sugeruje adaptację do środowiska na północ od Morza Śródziemnego[5].
Przetłumaczono z www.DeepL.com/Translator (wersja darmowa)
