Co dziś na polskim?

14/05/2026

Echa egzaminu ósmoklasisty z języka polskiego nie milkną. Śledzę wypowiedzi na profilach nauczycieli, czytam opinie rodziców. Zdania są podzielone. Mnie się egzamin podobał, uważam, że to dobry kierunek. Ale... Polonistka przy tablicy zwróciła uwagę, że tekst Lema dla uczniów z dysleksją stanowił ogromne wyzwanie. I wydłużenie czasu nic tu nie pomogło. To rzeczywiście nieczyste zagranie ze strony CKE.

Ja przyjrzałam się arkuszowi dla uczniów, którym ograniczona znajomość języka polskiego utrudnia zrozumienie czytanego tekstu. Taki arkusz za dwa lata będą rozwiązywać moi wychowankowie. Tam nie było Lema. Uczniowie mieli przeczytać fragment "Pozłacanej rybki" Barbary Kosmowskiej. Pierwsze wrażenie: ciekawy, prosty tekst. Postanowiłam zrobić pierwszą część arkusza z moimi uczniami. Czytanie ze zrozumieniem ćwiczymy mozolnie od trzech lat. Uczę ich, żeby podkreślali niezrozumiałe słowa i próbowali wywnioskować ich znaczenie z kontekstu, sięgamy też po słowniki. Dzieciaki są przyzwyczajone do takiej pracy. Tekst nie sprawiał uczniom kłopotu do pewnego momentu. Do opisu wywoływania kliszy w ciemni. Proszę pani, co to jest klisza? Co to znaczy wywoływać kliszę? Co to jest ciemnia?(Tłumaczenie pod tekstem: ciemnia - pomieszczenie, w którym wywołuje się zdjęcia, niewiele wyjaśniło). No i zonk 😀 Oto dorasta pokolenie, które nie ma pojęcia, że zdjęcia kiedyś się wywoływało! Na szczęście, ten fragment nie utrudniał zrozumienia całości. Z zadaniami dotyczącymi zrozumienia tekstu uczniowie sobie poradzili.

Znajomość lektur sprawdzono dość dokładnie w dwóch zadaniach. W pierwszym trzeba bylo rozpoznać lekturę po fragmencie ( dość oczywistym, bo pojawiło sie w nim imię jednego z bohaterów ) i opisać, na czym polegała wspomniana w fragmencie akcja fotograficzna i jakie były jej rezultaty. Drugie zadanie to typowe zadanie z przypasowywaniem elementów graficznych do lektury.

Tekst popularnonaukowy to fragment "Przewodnika po tajemnicach nauki" Roberta Cave'a. Moim zdaniem, przystępny. Obcokrajowcy musieli jednak stworzyć streszczenie tekstu, co zawsze stanowi dla nich wyzwanie.
Zadanie z ortografii bardzo proste, to dotyczące interpunkcji mogło uczniom obcojęzycznym przysporzyć trochę trudności. W mojej klasie interpunkcja to słaby punkt. Jesteśmy właśnie w trakcie zmagań z nią.

Potem ogłoszenie. I wypracowanie.

Arkusz dla obcokrajowców przypominał arkusze CKE z poprzednich lat. Więcej tu było pytań ze znajomości lektur, ortografii, interpunkcji a nawet znajomości odmiany przez przypadki.

10/05/2026

Długo mnie tu nie było. Cóż, czasem życie płata nam figle i to niekoniecznie przyjemne. Za mną dwa trudne miesiące, a co przede mną, kto to wie?

Mimo zawirowań do pracy się chodziło, lekcje przygotowywało. Pora na podsumowanie cyklu lekcji o "Ani z Zielonego Wzgórza". Pisałam już o tym, jak zaczęliśmy pracę z lekturą. Teraz parę słów o tym, co było dalej.
1. Wybraliśmy się na Wyspę Księcia Edwarda, wirtualnie rzecz jasna. Obejrzeliśmy film o tym zakątku świata autorstwa Polki, Bernadetty Milewskiej, prowadzącej bardzo interesujący profil na facebooku - Kierunek Avonlea
https://youtu.be/S_NJxcFvjXQ?si=C7M76UfC8KwzYcP5

Następnie zwiedziliśmy najsłynniejszy dom na Zielonym Wzgórzu, przy okazji dzieci mogły na własne oczy zobaczyć, jak wygląda sukienka z bufiastymi rękawami, drewniana tabliczką, którą Ania rozbiła na głowie Gilberta.

https://artsandculture.google.com/story/virtual-tour-green-gables-heritage-place-parks-canada/OgXR54HZxKGSfQ?hl=en

2. Na kolejnej lekcji zastanawialiśmy się nad bagażem, z którym Ania przybyła do Maryli i Mateusza. Chodziło mi, oczywiście, o ten bagaż metaforyczny, nie o kilka starych sukienek. Uczniowie dostali rysunki walizki i pakowali do niej doświadczenia Ani.

3. Pora na charakterystykę Ani. Tym razem klasa została podzielona na kilka grup: byli śledczy i byli świadkowie, czyli: Maryla, Mateusz, pani Małgorzata Linde, Diana, Gilbert, ciotka Józefina. Śledczy dostali karty z pytaniami: W jakich okolicznościach świadek poznał Anię, co mu się rzuciło w oczy podczas pierwszego spotkania, jakie cechy charakteru Ani zauważył, jak przebiegała znajomość, zdarzenie z udziałem Ani, które zapadło mu w pamięć, jak ocenia Anię po latach.
Zrobiliśmy wspólną notatkę, która pozwoliła nam zobaczyć, jak zmieniała się Ania. Porozmawialiśmy o dojrzewaniu, jako okresie dużych zmian.
Przy okazji uczniowie poznali nowe słownictwo na określenie cech charakteru: impulsywna, egzaltowana. Zwłaszcza to pierwsze przypadło im do gustu. Teraz każdy bohater literacki jest impulsywny, nawet, jeśli nie jest :-)

4. Kolejną lekcję poświęciliśmy na rozmowę o kompleksach. Wyjaśniliśmy sobie, czym są kompleksy, czego dotyczą. I czy to tylko problem Ani? Rozmawialiśmy o dzisiejszym świecie social mediów i o tym, jak trudno jest dzisiejszym nastolatkom. Uczniowie formułowali też rady dla Ani.
Przy okazji jako kontekst sięgnęliśmy po bajkę "Nauki mędrca" Michela Piquemala. A jej morał dzieci zapisały sobie w zeszytach.

5. Potem przyszła pora na kształcenie umiejętności argumentowania. Tematem dyskusji była opinia pani Małgorzaty Linde, że miejsce kobiety jest w domu, a nie w pracy. Kto to widział, by kobiety zostawały nauczycielkami. Klasa podzielona na dwie grupy wymieniała się argumentami "za" i "przeciw" tej tezie. Argumenty trzeba było poprzeć przykładami z lektury. Mnie w pamięć zapadł argument "za", mówiący o tym, że szkoła uczy nieprzydatnych rzeczy. Wiedza szkolna na nic się nie przydała Ani, gdy przyszło ratować dziecko chore na krup. Przeciwnicy nie pozostali dłużni, argumentując, że gdyby kobiety w tym czasie miałyby jakiś zawód, nie byłyby tak zależne od mężczyzn, jak na przykład opiekunki Ani, które po śmierci mężów zdane były na łaskę krewnych.

6. Podczas pracy z lekturą poćwiczyliśmy też pisanie zaproszeń i ogłoszeń. A wszystko zakończyliśmy pracą klasową - opowiadaniem.

Omawianie lektury trwało długo - też z powodu mojej kilkudniowej nieobecności. Moim zdaniem warto było jednak poświęcić tyle czasu na "Anię".

11/04/2026

Kilka migawek z konferencji WNET we Wodzisławiu. Wczoraj dzień pełen wykładów. Zaczęło się od profesora Kaczmarzyka, a potem było równie inspirująco. Popatrzcie na tę energię Pani Zuzia. To było fantastyczne.

Dziś dzień warsztatowy. Nie mogłam uczestniczyć w pierwszym module jako słuchacz, bo sama prowadziłam warsztat. Teraz znów wchodzę w rolę słuchacza i ruszam na kolejne moduły.

11/04/2026

29/03/2026

Ja też...

27/03/2026

Co zamiast kartkówki ze znajomości lektury? Teleturniej "Va banque"! Tak rozpoczęliśmy cykl zajęć poświęconych "Ani z Zielonego Wzgórza". Rozgrywka miała charakter drużynowy: dziewczęta kontra chłopcy. W każdej turze odpowiadał inny członek grupy. Nie wolno było podpowiadać. Emocje były spore, zwłaszcza, że gracz sam wybierał stawkę, za którą gra. I tak wyszło na jaw, że trzy osoby w klasie nawet nie zajrzały do lektury (pretensje współgraczy robią wieksze wrażenie niż 1 w dzienniku). Dziewczyny pokonały chłopaków z dużą przewagą. Drugi etap miał charakter offline. Ze starej walizki drużyny losowały dla przeciwnika przedmiot. Zadaniem przeciwnej drużyny było wskazać, jak artefakt łączy się z lekturą. Było dużo śmiechu. Przy okazji powąchaliśmy krople walerianowe :-) Ciasto musiało być okropne.

12/03/2026

Lubicie story cubes? Ja bardzo. A takie urocze dorwałam kilka dni temu w Flying Tiger.

07/03/2026

Omawiałam ostatnio z uczniami wiersz "Muzeum" Wisławy Szymborskiej. Bardzo lubię twórczość naszej noblistki, ale czy przemawia ona do dwunastolatków? Problem przemijania niewiele ich jeszcze obchodzi.

Lekcję zaczęłam od przedstawienia sylwetki Wisławy Szymborskiej. I tu bardzo przydatna okazała się książka Michała Rusinka "Szalik. O Wisławie Szymborskiej dla dzieci". Poczytaliśmy fragmenty, obejrzeliśmy ilustracje. Uczniom spodobało się, że o poetce mówi się w tej książce jako o zwykłym człowieku. Pokazałam im też inne książki, w tym "Błysk rewolwru", w której zgromadzono zdjęcia dziecięcych prób pisarskich autorki "Muzeum". Uczniowie zauważyli, że w najwcześniejszych latach poetka miała pewne problemy z ortografią [stało się to pretekstem do mojego wkrętu dydaktycznego: każdy może się nauczyć ortografii, trzeba tylko ćwiczyć 😀]. Następnie pokazałam uczniom kolekcję kartek przedstawiających wyklejanki Szymborskiej (skąd ja je mam, swoją drogą?).

Po takim wstępie przeszliśmy do lektury wiersza. Omówiliśmy go, zrobiliśmy analizę, wypisaliśmy środki poetyckie. Praca szła wartko.

I przyszedł czas na zadanie domowe: każdy uczeń wylosował jedno polskie Muzeum. Specjalnie wybrałam takie bardziej niezwykłe: Muzeum Mydła i Historii Brudu w Bydgoszczy, Muzeum Guzików w Łowiczu, Muzeum Zegarów w Szczebrzeszynie, Muzeum Życia w PRL w Warszawie, Rogalowe Muzeum Poznania, Muzeum Gry i Komputery Monionej Ery we Wrocławiu, Muzeum Zabawek w Karpaczu, itp. Uczniowie mieli w domu wejść na stronę wylosowanego Muzeum i napisać zaproszenie dla uczniów naszej szkoły do jego zwiedzania, podając, rzecz jasna, dwa argumenty.
Efekt: zaproszenia napisane, prawie wszystkie poprawnie. Efekt dodatkowy: prośba o wycieczkę do kilku muzeów.
Przy okazji: niektórzy moi uczniowie wciąż próbują odmieniać rzeczownik muzeum ("Serdecznie zapraszam do Muzeuma..."). Nad tym popracowaliśmy na kolejnej lekcji.

A na plastyce uczniowie będą robić wyklejanki 😀

26/02/2026

Obchody Międzynarodowego Dnia Języka Ojczystego w naszej szkole odbyły się z pewnym opóźnieniem. Organizacją zajęłyśmy się my, bibliotekarki. Przygotowałyśmy dla uczniów klas IV-VIII pięć stacji zadaniowych. Każda z nich sprawdzała inne zagadnienie: odmianę przez przypadki (trimino), znajomość związków frazeologicznych (puzzle), nowe zasady ortograficzne (dyktando), poprawność językową, dykcję (krótkie wierszyki łamiące języki).
W sumie odwiedziło nas 8 klas (w sumie klas IV-VIII mamy ponad 40, wszystkich nie jesteśmy w stanie zaprosić).
Jak myślicie, które zadanie sprawiło uczniom najwięcej kłopotów?

P.S. Trimino i dyktando stworzylam sama . Puzzle frazeologiczne nie są mojego autorstwa. Ich twórczynią jest któraś z wspaniałych polonistek działających w sieci. Niestety, nie pamiętam która. Ale są fantastyczne!
P.S. A jak Dzień Języka Ojczystego to i koszulka odpowiednia.

25/02/2026

Tak spędziłam dziś dzień. Na konferencji organizowanej przez Bibliotekę Pedagogiczną w Krakowie i Wydawnictwo Dwie Siostry. Czy było warto spędzić w pociągu w sumie 6h (podróż tam i z powrotem)? Tak, było warto. Książki obrazkowe mają niesamowity potencjał a wydawnictwo pokazało kilka tytułów, których nie znałam. Była też okazja, by wymienić się doświadczeniami z innymi nauczycielkami, bibliotekarkami i edukatorkami. A cudowny prezent od wydawnictwa z pewnością spożytkuję w pracy z dziećmi.

I tak sobie myślę: dobrze czasem oderwać się od codziennej rutyny. Dobrze posłuchać, co mówią inni. Zmienić otoczenie. Miewam bowiem takie dni (pewnie jak każdy), gdy czuję, że już nie dam rady, że sens pracy gdzieś mi umyka, wkrada się przygnębienie i frustracja. I wtedy trzeba naładować edukacyjne akumulatory 😀 No to naładowałam.

Wydawnictwo Dwie Siostry