Łukasz Bieliński - warsztaty, szkolenia, coaching, empatia

Kolejna porcja osadzania NVC w psychologii komunikacji :)

A. Uczucia i Potrzeby a Poziom Relacji w Komunikacji

Zgodnie z ujęciem procesów komunikacyjnych, każdy przekaz ma dwa poziomy: poziom zawartości (treść komunikacji) oraz poziom relacji (określający, co rozmówcy czują i myślą o sobie nawzajem).

NVC dzięki wyrażaniu uczuć i potrzeba pomaga utrzymać uwagę uczestników komunikacji na poziomie relacji, czyli na tym, co jest w nas "żywe".

1. Ujawnianie Stanów Wewnętrznych (Fenomenologia i Empatia)
NVC bazuje na założeniu Fenomenologii, że komunikacja jest doświadczaniem siebie i innych poprzez dialog.

• Cel Dialogu w NVC: Celem jest pełna świadomość tego, jak się czujemy i co uczyniłoby życie lepszym. Dzielenie się tym sprawia, że poziom relacji staje się jawny, co jest niezbędne dla budowania kontaktu. Bez tego, trudno jest nawiązać i utrzymać autentyczne relacje z drugim człowiekiem.
• Kontakt zamiast Kary: Kiedy rozmowa skupia się na uczuciach oraz potrzebach, możliwe jest rozwiązanie większości konfliktów tak, aby potrzeby obu stron zostały zaspokojone, bez przymusu i przemocy. Jest to możliwe, ponieważ NVC pozwala na "widzenie sercem"(przejście z procesu oceniania i osądzania do fenomenologicznego doświadczania siebie i innych) i uczy jak nie „słyszeć krytyki, osądów, żądań” tylko widzieć w tym ból (niezaspokojone potrzeby), co zamiast postawy obronnej otwiera nas na postawę współczującą przy jednoczesnym braniu pod uwagę swoich granic.

2. Budowanie Więzi i Bezpieczeństwa (Emancypacja i Autonomia)
Rosenberg wielokrotnie podkreśla, że ujawnienie się w języku uczuć i potrzeb jest kluczowe dla osiągnięcia emancypacji oraz naturalnego dawania.

• Wrażliwość i Zaufanie: Dzielenie się uczuciami i potrzebami (np. rozpacz, smutek) czyni nas bezbronnymi. Rosenberg uważa, że naprawdę wyrażając swój ból, nawet "szakal"(osoba, która patrzy przez pryzmat ocen) jest w stanie go usłyszeć. W ten sposób, odsłaniając swoją wrażliwość, wyrażamy pragnienie, aby ucieleśniać miłość (a nie wzbudzać litość). Taka transparentność jest niezbędna do budowania zaufania.
• Unikanie Winy i Wstydu: NVC minimalizuje poczucie winy i wstydu. Rosenberg przestrzega, że w kulturze dominacji ludzie są uczeni, by czuli się winni i zawstydzeni, co burzy koncepcję "naturalnego dawania" (motywacji do dbania o potrzeby innych z miejsca współczucia, a nie litości, lęku, wstydu, czy poczucia winy). Kiedy ktoś pyta o uczucia, a otrzymuje odpowiedź rozumową, jest to dla pytającego fizycznie bolesne. Jawne dzielenie się uczuciami chroni przed wpadnięciem w „emocjonalne niewolnictwo”.

B. Wyrażanie Obserwacji a Skuteczne Dzielenie Znaczeń
Wyrażanie jasnych obserwacji jest fundamentalne dla skutecznego dzielenia znaczeń i zmniejszania polisemii, zgodnie z założeniami Tradycji Semiotycznej.

1. Redukcja Polisemii
Zgodnie z ujęciem komunikacji, wyrazy i inne symbole są polisemiczne (wieloznaczne), co oznacza, że podlegają wielu interpretacjom. Ocena i krytyka są najbardziej polisemicznymi formami komunikacji.
• Obserwacja jako „pewny grunt”: Rosenberg proponuje rozpoczęcia od jasnej obserwacji, czyli faktów, z którymi trudno się nie zgodzić. Przykładem jest: „Kiedy widzę szklanki na stole (a nie bałagan)...”. Jak wskazuje, nie można się nie zgadzać z faktami.
• Ocena jako blokada: Rosenberg uważa, że każde słowo, które oznacza zło, jest gwarantem, że nie dostaniemy tego, o co prosimy. Te moralistyczne osądy (np. „prawidłowy – błędny”, „dobry – zły”, „nieodpowiedzialny”, „samolubny”) tworzą „obrazy wroga”, które odcinają nas od "życia" i są tragicznymi sposobami wyrażania potrzeb, bo radykalnie zmniejszają szansę na ich zauważenie, wzięcie pod uwagę i zaspokojenie.
• Minimalizowanie słów: NVC zaleca, aby w sytuacjach emocjonalnych, im mniej użyjemy słów wyrażając obserwację, tym lepiej. Ma to na celu uniknięcie mętnego języka i usprawiedliwiania naszych uczuć, co zmniejsza szansę na zbudowanie kontaktu, którego pragniemy.

2. Uczucia i Potrzeby jako Monosemiczne Wskazówki

Uczucia i potrzeby w NVC pełnią funkcję wskazówek interpretacyjnych. Poprzez unikanie diagnoz i skupienie się na prawdziwych uczuciach (np. „zdenerwany”, „smutny”), a nie na diagnozach (np. „zaniedbany”, „nieusłyszany”), NVC dąży do monosemiczności.
• Potrzeby jako Uniwersalny Język:
W założeniu NVC wszystkie potrzeby (np. kontakt, szacunek, autonomia) są uniwersalne dla wszystkich ludzi (każdy ma takie same potrzeby tylko różnimy się strategiami ich zaspokajania oraz poziomem zaspokojenia/niezaspokojenia). Dlatego wyrażanie potrzeb pomaga, idąc za Tradycją semiotyczną teorii komunikacji, w procesie dzielenia znaczeń, ponieważ koncentruje uwagę na tym, co jest wspólne dla wszystkich ludzi, a nie na różniących się ocenach.
• Weryfikacja Zrozumienia: NVC jest efektywne w dzieleniu znaczeń, ponieważ wymaga stałej weryfikacji zrozumienia. Rosenberg zaleca, aby nigdy nie spełniać niewyrażonych próśb, oraz sprawdzać czy komunikat nadany jest zgodny z komunikatem otrzymanym np. przez pytanie: „Czy możesz powiedzieć mi, co usłyszałeś, co powiedziałem?”.

--------------------------------------------------------------------------------
Podsumowując:
Poziom relacji w komunikacji staje się jawny w NVC dzięki empatycznemu wyrażaniu uczuć i uniwersalnych potrzeb (język serca), co buduje zaufanie i umożliwia naturalne dawanie. Natomiast jasne, czyste obserwacje w połączeniu z rozróżnieniem uczuć i potrzeb od ocen, stanowią metodę redukcji polisemii i osiągnięcia skutecznego dzielenia znaczeń między ludźmi co zmniejsza szansę na nieporozumienia i eskalację konfliktów.

Zacząłem w tym roku studia psychologiczne i myślę na zrobieniem contentu, który pokazywałby jak NVC integruje różne obszary psychologii i filozofii. Poniżej przykład tego jak NVC wpasowuje się w różne tradycje teorii komunikacji. Dajcie znać jak wam się podobają takie materiały:

Analiza NVC w kontekście Tradycji Komunikacji

Model NVC, koncentrujący się na uczuciach i potrzebach, unikania osądów moralistycznych oraz dążeniu do „wzbogacania życia”, jest silnie zakorzeniony w światopoglądzie interpretacyjnym (humanistycznym).

1. Tradycja Fenomenologiczna (Fenomenologia)
Fenomenologia koncentruje się na doświadczaniu siebie i innych poprzez dialog oraz na analizie codziennych doświadczeń z punktu widzenia osoby przeżywającej (tzw. „lived experience”).
• Dialog i doświadczenie: Rosenberg podkreśla, że komunikacja powinna prowadzić do kontaktu z tym, „co jest w nas żywe” (uczuciami i potrzebami), a słuchanie powinno koncentrować się na „sercu” rozmówcy, a nie na jego myślach czy krytyce. Taka koncentracja na subiektywnym doświadczeniu chwili i dążenie do „obecności” idealnie pasuje do fenomenologicznego nacisku na autentyczne relacje i dialog.
• Unikanie osądów: Fenomenologia kładzie nacisk na postrzeganie i interpretację subiektywnego doświadczenia, co współgra z kluczowym elementem NVC, jakim jest wyeliminowanie moralistycznych osądów i obrazów wroga, które blokują kontakt.

2. Tradycja Socjokulturowa
Zgodnie z Tradycją Socjokulturową, komunikacja jest kreowaniem i odgrywaniem rzeczywistości społecznej. Teoria ta zakłada, że ludzie tworzą i przetwarzają kulturę, a struktura języka modeluje myśli i działania (hipoteza Sapira–Whorfa).
• Język i kultura dominacji: Rosenberg jasno identyfikuje „język szakala” jako element systemu opartego na dominacji, którego celem jest nauka uległości i podporządkowania władzom. Język ten, pełen słów oznaczających „zło” (np. „prawidłowy-błędny”, „dobry-zły”) oraz „zasługiwać”, prowadzi do przemocy.
• Zmiana kultury przez komunikację: NVC ma na celu zastąpienie tej kultury „językiem żyrafy”, czyli „językiem serca”, który umożliwia „naturalne dawanie” i współpracę (np. w rozwiązywaniu konfliktów). Zmiana języka jest więc narzędziem zmiany kultury społecznej.

3. Tradycja Krytyczna
Tradycja Krytyczna postrzega komunikację jako refleksyjne wyzwanie rzucone niesprawiedliwemu dyskursowi. Jest to teoria interpretacyjna, która dąży do reformy społeczeństwa i poszerzenia wolnego wyboru (emancypacji).
• Władza i dyskurs: NVC wyraźnie krytykuje hierarchiczne systemy władzy i dominacji. Rosenberg identyfikuje kary i nagrody, w tym system ocen szkolnych, jako formy przemocy mające na celu utrzymanie „władzy nad” ludźmi (Power over).
• Emancypacja: Celem NVC jest emancypacja – wyzwolenie z opresji i myślenia typu „powinienem/zasługuję”. Marshall uczy, że człowiek ma wolną wolę i robi tylko to, co wybrał. NVC dąży do władzy „z ludźmi” (Power with), gdzie działania wynikają z naturalnego dawania, a nie ze strachu przed karą lub poczucia winy.

4. Tradycja Etyczna
Tradycja Etyczna koncentruje się na komunikacji jako interakcji międzyludzkiej opartej na poczuciu sprawiedliwości i pragnieniu dobra dla drugiego.
• Dobrostan i empatia: NVC jest modelem etycznym, ponieważ jego ostatecznym celem jest „czynienie życia wspaniałym” i wzbogacanie życia. Rosenberg postrzega empatię (obecność i słuchanie uczuć/potrzeb) jako najcenniejszy dar, jaki jeden człowiek może dać drugiemu.
• Wartości a efektywność: NVC stawia uczestniczenie (jakość kontaktu, wspólne zaspokajanie potrzeb) ponad efektywnością strategii. Mimo że NVC często podnosi efektywność (np. zwiększając sprzedaż o 50%), Rosenberg podkreśla, że nie to jest celem. Celem jest jakościowy kontakt, w którym potrzeby są zaspokajane z „czystego, naturalnego dawania”.

5. Tradycja Socjopsychologiczna
Chociaż NVC jest głęboko zakorzenione w interpretacjonizmie (wolna wola, subiektywność, emancypacja), argument o powiązaniu z Tradycją Socjopsychologiczną jest uprawniony, jeśli uwzględnimy systematyczny charakter i uniwersalizm potrzeb.
• Interakcja i potrzeby: Tradycja Socjopsychologiczna postrzega komunikację jako interakcję i wpływ interpersonalny, szukając ciągów przyczynowo-skutkowych. NVC oferuje systematyczny zbiór elementów(obserwacja, uczucia, potrzeby, prośba), który ma na celu wpływ na ludzi, by dawali „z radością”.
• Uniwersalność potrzeb: Rosenberg wielokrotnie podkreśla, że potrzeby są uniwersalne. Uznanie, że wszystkie nasze zachowania – w tym myślenie szakala, kłamanie czy przemoc – są próbą zaspokojenia potrzeb, jest kluczowym, systemowym założeniem NVC, które może być analizowane w kategoriach mechanizmów psychologicznych (jak to, że „obrazy wroga” blokują kontakt).

6. Tradycja Semiotyczna (Komunikacja jako Proces Dzielenia Znaczeń)
Tradycja Semiotyczna bada komunikację jako „proces dzielenia znaczeń z użyciem znaków”. Teoretycy semiotyki starają się „wyjaśnić i zredukować nieporozumienia wynikające z użycia niejednoznacznych symboli”. Głównym problemem jest to, że „Wyrazy i inne symbole są polisemiczne—podlegają wielu interpretacjom”.
NVC działa w oparciu o to założenie, oferując metodę, która zamienia polisemiczne (wieloznaczne) komunikaty na bardziej monosemiczne (jednoznaczne) dzięki zastąpieniu wyrażania ocen i interpretacji na wyrażanie obserwacji, uczuć i potrzeb.

Podsumowanie
NVC jest teorią interpretacyjną (humanistyczną), która w swojej istocie najsilniej rezonuje z Tradycją Fenomenologiczną (nacisk na doświadczenie i autentyczny dialog) oraz Tradycją Krytyczną i Socjokulturową (transformacja kultury dominacji poprzez zmianę języka i poszerzenie emancypacji). Jej akcent na dobrostan, empatię i wzbogacanie życia umiejscawia ją również w Tradycji Etycznej.

Nawiązując myśli o socjopsychologii, można powiedzieć, że NVC operuje na poziomie uniwersalnych mechanizmów (potrzeb i uczuć), które są traktowane jako wskazówki interpretacyjne, a nie uniwersalne prawa w rozumieniu obiektywistycznym.

--------------------------------------------------------------------------------
Metafora Podsumowująca: NVC jest jak mapa terenów humanistycznych (Tradycja Fenomenologiczna i Etyczna), która jednak została stworzona z wyraźnym celem polityczno-społecznym (Tradycja Krytyczna i Socjokulturowa): by zmienić krajobraz z dżungli dominacji na ogród współpracy, wykorzystując kompas uniwersalnych ludzkich potrzeb (element wspólny z tradycją socjopsychologiczną, ale z naciskiem na wolny wybór i kontekst).

Hej :) Myślę nad nowym formatem - analizy fragmentów filmów, seriali czy nagrań wypowiedzi różnych ludzi pod kątem NVC.
Na pierwszy odcinek idzie analiza konfliktu z filmu Historia małżeńska. Miłego oglądania!

Dajcie znać jak wam się temat podoba i czy robić tego więcej :)

Między słowami - Trener NVC analizuje film Historia Małżeńska Łukasz Bieliński - Certyfikowany trener NVC analizuje w programie "Między Słowami" fragmenty filmów i seriali pod kątem NVC i tego co się dzieje pod spodem i...

Zanim poznałem NVC konflikty były dla mnie czymś bardzo trudnym emocjonalnie. ADHDowa impulsywność, lęk przed odrzuceniem, przytłoczenie. Przejście od miłości do nienawiści naprawdę zajmowało sekundy. Logiczne tłumaczenie tego jak ktoś powinien się zachowywać też nie działo i człowiek powoli oddalał się od innych żeby chronić swoją wrażliwość.

Odkrycie NVC było olbrzymią transformacją. Nie zdawałem sobie sprawy jak bardzo całe nasze społeczeństwo nie potrafi w rozwiązywanie konfliktów. Kary i nagrody, próby podporządkowania sobie innych, przekonywanie, porównywaniem, obrażanie się, krytyka, wzbudzanie poczucia winy i zawstydzanie, nieproszone rady to tylko część z asortymentu jaki ludzie używają z nadzieją, że stworzą relacje w których wreszcie będą szczęśliwi. Ale jak ten ból ma pomagać budować relacje oparte na bliskości, zaufaniu, empatii, wzajemnym wsparciu i miłości? Szczególnie kiedy ma się ADHD?

Dzięki praktyce NVC dużo się u mnie zmieniło. To nie tylko zmiana komunikacji, to głęboka transformacja świadomości, które pomaga dostrzec co jest ukryte między słowami ludzi, który atakują. A to wielka umiejętność, dzięki której słowa przestają ranić, a my możemy przejść do esencji problemu, której większość ludzi często nawet nie jest świadoma.

Jeśli chcesz dowiedzieć się jak NVC może pomóc w konfliktach osobom z ADHD oraz osobom w relacji z osobami z ADHD to zapraszam na bezpłatny webinar. Zapisz się teraz i jak możesz to udostępnij go innym.

Jak NVC łagodzi konflikty w ADHD Bezpłatny webinar dla osób z ADHD, dla których wyzwaniem są konflikty z innymi ludźmi.

🥳🥳🥳Właśnie pojawiło się nagranie z mojego wczorajszego webinarium o Poziomach Świadomości Wilbera i NVC - wszystkich ciekawych gorąco zapraszam :)

Poziomy świadomości Wilbera w integracji NVC Chcesz wesprzeć rozwój kanału? Kup mi kawkę :) https://buycoffee.to/lukaszbielinskiStrona główna: https:/lukaszbielinski.comStrona z kursami i szkoleniami on...

[ #1 NVCowe rozmowy z życia, relacji, pracy różnych osób - "Ona mi przerywa!"]

Żyrafa: Czy możesz wyjąć z pranie z pralki?

Szakal: Nie k…., nie mogę!!! Nie widzisz co robię?!! Jestem zajęty.

Ż: Chyba poruszyły Cię moje słowa…tylko trochę się gubię, bo nie wiem dlaczego? Czy...

Szakal: Dlaczego?! Bo każesz mi rzucić wszystko i zająć się praniem. A mam inne ważniejsze sprawy teraz na głowie niż jakieś głupie pranie.

Ż: Ach…czyli chcesz powiedzieć, że odebrałeś moje słowa jako żądanie?

Sz: A to nie było żądanie?

Ż: Absolutnie. Pytałam tylko czy możesz wyjąć pranie? Jeśli jesteś zajęty, to nie miałam oczekiwania, żebyś przestał robić to, co robisz. Natomiast widzę, że moje słowa Cię poruszyły. Chcesz się tym podzielić?

Sz: No bo całe życie musiałem się poświęcać dla wszystkich. I tak to odbieram, że wszyscy mają mnie w d…..e i muszę zawsze rezygnować z siebie i poświęcać się dla innych.

Ż: Słyszę, że to było trudne…domyślam się, że naprawdę chciałbyś ufać, że Twoje potrzeby się liczą nie tylko dla Ciebie ale też dla innych? Tak?

Sz: Tak…nikt nigdy nie liczył się z moimi potrzebami…zawsze musiałem o wszystko walczyć.

Ż: To naprawdę bolało co?

Sz: Tak…(płacz)

Ż: Smutno…?...bo to naprawdę ważne żeby się liczyć w relacjach z innymi ludźmi?

Sz: Tak…

Ż: …i żeby to płynęło z tego, że ktoś tego chce, a nie, że trzeba o to walczyć?

Sz: Tak…i wstydzę się tego, że tak teraz reaguję.

Ż: Chciałbyś usłyszeć jak ja się z tym mam?

Sz: Tak…

Ż: Naprawdę uznaję Twój smutek i cieszę się że się tym dzielisz, bo teraz jeszcze bliżej mi do Ciebie jak to słyszę. Cieszę się, że tak reagujesz.

Sz: Dziękuję…wzruszam się teraz…(łzy)

Ż: ….(milczy)

Sz: To naprawdę dla mnie ważne. Chcę być brany pod uwagę. Cieszę się, że udało mi się to nazwać.

Ż: Tak, to naprawdę ważne…Co teraz czujesz?

Sz: Większy spokój i wdzięczność…

Ż: Czy chciałbyś jakoś o to zadbać? Żeby zbudować zaufanie, że Twoje potrzeby się liczą w naszej relacji?

Sz: Chciałbym ale nie wiem jak…

Ż:……

Sz: …może gdybyś proszą mnie o coś dodawała zawsze….”jak skończysz robić to co robisz” to mi będzie przypominać, że moje potrzeby się liczą. Czyli np. Czy możesz wyjąć pranie z pralki jak skończysz robić to, co robisz? Czy możesz wyrzucić śmieci, jak skończysz robić to, co robisz? Czy możesz wyjść z psem, jak skończysz robić to, co robisz?” Czy jest to dla Ciebie ok?

Ż: Tak…spróbujmy czy to dla nas działa.

Sz: Dziękuję 🥹

Ż: Dziękuję 🥹

Hej. Właśnie się pojawiło nagranie z webinaru: "Mity na temat Nonviolent Communication (NVC)"

Jak fajne to udostępnij, by pomóc mi robić zasięgi i docierać z materiałem do wielu osób :)

Tu link:

Mity na temat Nonviolent Communication (NVC) cz.1 Chcesz wesprzeć rozwój kanału? Kup kawkę na: https://buycoffee.to/lukaszbielinskiOmawiane mity: - NVC nie działa- NVC to bycie miłym- NVC to Egocentryzm- NVC...

Już we wtorek o 20:00 BEZPŁATNY WEBINAR na temat mitów dotyczących Nonviolent Communication (NVC).

Niektóre osoby postrzegają NVC jako coś czym NVC nie jest, albo postrzegają osoby praktykujące NVC jako niebezpieczne lub dziwne. Są osoby, które mają oczekiwania, że NVC da im coś czego NVC nie jest w stanie im dać. Są osoby, które mylą NVC z innymi praktykami. Podczas webinarium chciałbym sprostować kilka mitów, by zadbać o "zdrowe" postrzeganie NVC.

Jeśli możesz to udostępnij tego posta :)

Mity na temat NVC

Już w ŚRODĘ 4.12.2024 o 20:00 będziemy z Piotrem Matejukiem rozmawiać o empatogenach, empatii i o tym, jak NVC może wspierać integrację doświadczeń odmiennych stanów świadomości.

Zapraszam na LIVE na INSTAGRAM Piotra Matejuka .matejuk

Bezpłatne nagranie webinarium:

Pułapki w praktykowaniu NVC część 1 - Łukasz Bieliński 1. Pułapki w postawie wobec NVC- NVC a techniki komunikacji- Haj empatii- NVC jako kompensacja traum z dzieciństwa- Dynamika władzy- przywiązanie do NVC2. Pu...

Webinar: Jak radzić sobie z silnymi emocjami
https://webinar.lukaszbielinski.com/emocje

Zdarza Ci się korzystać z destruktywnych metod radzenia sobie z trudnymi emocjami jak np. objadanie się, używki, seks, agresywne zachowania, krytykowanie siebie i obwinianie, unikanie konfrontacji z problemami?

Czy doświadczasz czasami nieznośnego przytłoczenia, złości, frustracji, bezsilności, przygnębienia i nie wiesz co z tym zrobić?

Masz wrażenie, że doświadczasz emocji zbyt intensywnie albo, że nie czujesz ich prawie wcale?

5 poziomów pracy z emocjami