Historia poszukaj

💯 lat temu, 18 kwietnia 1926 roku o godzinie 17:45 z głośników radiowych popłynęły w eter słowa dziennikarki Janiny Sztompkówny: "Halo, halo, Polskie Radio Warszawa, fala 480". 📻

O początkach polskiej radiofonii przeczytacie w naszym artykule tutaj ⤵️
https://historiaposzukaj.pl/wiedza,historiomat,1903,historiomat_na_falach_eteru_o_poczatkach_polskiej_radiofonii.html

_______________
Janina Sztompka-Grabowska przed mikrofonem w studiu, 1926 - 1929, Narodowe Archiwum Cyfrowe

192 lat temu... 📖

💬 W nocy z 13 na 14 lutego 1834 roku w swoim paryskim mieszkaniu przy ulicy Saint Nicolas d’Antin Adam Mickiewicz zapisał ostatnie wersy „Pana Tadeusza”. Utwór, który początkowo miał być krótką sielanką, stał się epopeją narodową. Historia o szlachcie i jej obyczajach okazała się również ważną rozprawą o wolności, podtrzymującą ducha walki o własny kraj w kolejnych pokoleniach Polaków żyjących pod zaborami.

O paryskim pierwodruku ze zbiorów Ossolineum / ZNiO pisaliśmy więcej tutaj ⤵️
https://www.historiaposzukaj.pl/wiedza,obiekty,1747,obiekt_pierwodruk_pana_tadeusza.html

A gdzie przechowywać tak cenny rękopis? 📜✨

Polecamy tekst o wyjątkowej szkatule z Muzeum Pana Tadeusza ⤵️
https://www.historiaposzukaj.pl/wiedza,obiekty,2038,obiekt_szkatula_z_rekopisem_pana_tadeusza_w_zbiorach_zakladu_narodowego_imienia_ossolinskich.html
_______________
Pierwsze wydanie Pana Tadeusza, 1834, Ossolineum

Dziś TEN dzień! 🍩🍩🍩

💬 „Jutro tłusty czwartek, jutro na każdego / czeka pudło pączków z cukierni Bliklego” – reklamowała się w latach trzydziestych znana warszawska firma. Inną strategię promocyjną przyjęła kawiarnia Ziemiańska: „Dziś w tłusty czwartek 1 pączek darmo dodajemy do każdych 10 pączków, do 20-tu dodajemy 2 pączki darmo, do 30-tu 3 itd.”

Przypominamy nasz artykuł o tłustym czwartku w historii ⤵️
https://www.historiaposzukaj.pl/wiedza,historiomat,1548,historiomat_tlusty_czwartek.html
_______________
Uliczna sprzedaż pączków w Warszawie, 1934, licencja CC BY, Narodowe Archiwum Cyfrowe

Czy to ozdobna patelnia? 🍳 Nie, ale coś równie praktycznego… 🔥

💬 Szkandele przypominały wysokie patelnie osadzone na długim trzonku zakończonym rączką. Wykonywano je zazwyczaj z blachy mosiężnej bądź miedzianej, a niekiedy bogato zdobiono. Wypełnione żarzącymi się węgielkami były wkładane do łóżka w celu ogrzania pościeli. W XIX wieku chętnie zabierano je również w długą podróż pociągiem lub powozem. Te dość niepozorne przedmioty często przyczyniały się jednak do przypalenia pościeli, a nawet pożarów. Aby zaradzić tej niedogodności, wymyślono odmienną wersję szkandeli. Nie posiadała ona rączki i miała kształt spłaszczonego owalnego naczynia zamykanego nakrętką. Nalewano do niej gorącą wodę i umieszczano w pościeli bądź pod nogami.

O szkandeli z kolekcji Muzeum Narodowe w Warszawie przeczytacie więcej tutaj ⤵️
https://www.historiaposzukaj.pl/wiedza,obiekty,2032,obiekt_szkandela_ze_zbiorow_muzeum_narodowego_w_warszawie.html
_______________
Marie-Joseph-Gabriel Genu, szkandela z powozu Napoleona, Paryż, 1799–1809, Muzeum Narodowe w Warszawie

Pomysł na jesienną wycieczkę: Dom Urodzenia Fryderyka Chopina i Park w Żelazowej Woli 🎶🍂

💬 Dom Urodzenia Fryderyka Chopina w Żelazowej Woli jest tłumnie odwiedzany przez turystów. Położony około 60 kilometrów od Warszawy obiekt swój dzisiejszy wygląd zawdzięcza wizji profesora Franciszka Krzywdy-Polkowskiego. Większość zwiedzających zaskakuje fakt, że wyobrażenie to w niczym nie przypomina miejsca z 1810 roku, gdy przyszedł tu na świat polski kompozytor.

Cały artykuł ⤵️
https://www.historiaposzukaj.pl/wiedza,architektura,1530,architektura_zelazowa_wola.html
_______________
Żelazowa Wola, Dom Urodzenia Fryderyka Chopina i Park, Oddział Muzeum Fryderyka Chopina, widok współczesny, fot. Marcin Czechowicz, dzięki uprzejmości muzeum

Fryderyk Chopin w uzdrowisku? 🎶 Tak!

💬 Raczono go w ramach kuracji żętycą, czyli miksturą z wody mineralnej, serwatki z mleka koziego i ziół. Przemęczać się zakazano, gdyż był delikatnego zdrowia. Odwiedził prawdziwego pustelnika, brata Laurentiusa, mieszkającego w okolicy. Dał popis swych umiejętności muzycznych w szczytnym celu. A według legendy zdążył nawet zakochać się w lokalnej piękności – Libuszy. Czy szesnastolatek mógłby zaliczyć pobyt w uzdrowisku Bad Reinerz (Duszniki-Zdrój) do udanych?

Nastrajając się na finał Konkursu Chopinowskiego, przypominamy artykuł ⤵️
https://www.historiaposzukaj.pl/wiedza,wydarzenia,1728,pobyt_fryderyka_chopina_w_uzdrowisku_bad-reinerz_duszniki-zdroj.html
_______________
Pamiątkowa papeteria z papieru czerpanego z wizerunkiem Fryderyka Chopina, wytwarzana współcześnie w dusznickim młynie papierniczym, fot. dzięki uprzejmości Muzeum Papiernictwa

💬 Międzynarodowy Konkurs Pianistyczny imienia Fryderyka Chopina, czyli popularny Konkurs Chopinowski to jedna z najstarszych tego typu imprez na świecie i jeden z niewielu tej rangi konkursów monograficznych. Co pięć lat przyciąga rzesze zagorzałych wielbicieli muzyki Chopina oraz nie mniej nowicjuszy w świecie muzyki poważnej, którzy w miarę rozwoju konkursu wciągają się w jego specyfikę i z biegiem czasu stają się znawcami… Decyzje jurorów są żywo dyskutowane, wygląd i styl bycia pianistów wywołują komentarze. Jednak, niezależnie od kompetencji i roli oceniających, wszyscy próbują odpowiedzieć na pytanie: jak należy grać muzykę Chopina?

🎶 W oczekiwaniu na kolejny etap przypominamy jeden z naszych artykułów ⤵️
https://historiaposzukaj.pl/wiedza,historiomat,1740,historiomat_historia_konkursu_chopinowskiego.html
_______________
Fotografia grupowa laureatów i jury II Międzynarodowego Konkursu Pianistycznego im. F. Chopina w Warszawie w 1932 roku, Narodowe Archiwum Cyfrowe

Cukiernica? Nie, piasecznica! ✒️ Co to takiego? Zajrzyjmy do Muzeum Porcelany w Wałbrzychu – i do nowego tekstu na portalu, w sam raz na 1 września (i poniedziałek) 🔎

💬 Magazyny muzealne skrywają mnóstwo przedmiotów, które wraz z postępem technicznym utraciły swe znaczenie i wyszły z użycia. Sporą grupę stanowią akcesoria związane z piśmiennictwem. Niektórzy z nas jeszcze pamiętają pisanie w szkole stalówką maczaną w atramencie, jednak młodsze pokolenie zapewne zapyta, co to kałamarz, ekrytuar, suszka czy piasecznica. Dowiedzmy się!

Cały artykuł ⤵️
https://historiaposzukaj.pl/wiedza,obiekty,2008,obiekt_akcesoria_do_pisania_w_zbiorach_muzeum_porcelany_w_walbrzychu.html
_______________
Piasecznica, porcelana, ręczna malatura, złocenie, Królewska Manufaktura Porcelany w Miśni, około 1800, Muzeum Porcelany w Wałbrzychu, fot. Aleksandra Gil, licencja CC BY-ND 4.0

W nowym tekście piszemy o przewodnikach po pewnym muzeum, które... już nie istnieje 👻 Jego historia stanowi jednak ważny epizod w dziejach poznańskiego muzealnictwa 🏛️

💬 W zbiorach Biblioteki Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk znajduje się kilkanaście katalogów i przewodników nieistniejącego już dziś Muzeum imienia Mielżyńskich. Pokazują one, jak na przełomie XIX i XX wieku starano się popularyzować zbiory. Choć muzeum powstało bez wsparcia władz zaborczych, wychodzono także do niemieckiego odbiorcy, publikując te prace również w języku niemieckim.

Cały artykuł ⤵️
https://www.historiaposzukaj.pl/wiedza,obiekty,2009,obiekt_katalogi_i_przewodniki_muzeum_imienia_mielzynskich_ze_zbiorow_poznanskiego_towarzystwa_przyjaciol_nauk.html
_______________
Józef Kostrzewski, Przewodnik po zbiorach przedhistorycznych Muzeum im. Mielżyńskich z 12 tablicami ilustracji i planem działu przedhistorycznego, licencja PD, Poznań 1918

💬 Co może zawierać bombonierka? Zazwyczaj słodkości! Ale ta skrywa opowieść o Józefie Kogut. Artystce, która zamieniła to drewniane pudełko w niezwykłe kolorowe cacko.

W nowym artykule zaglądamy do MEK Muzeum Etnograficzne w Krakowie – i do bombonierki oczywiście 🍭

Polecamy tekst o Józefie Kogut i jej pracach ⤵️
https://www.historiaposzukaj.pl/wiedza,obiekty,2014,obiekt_bombonierkasztuka_uzytkowa_jozefy_kogut_z_kolekcji_muzeum_etnograficznego_w_krakowie.html
_______________
Bombonierka pomalowana w kolorowe wzory przez Józefę Kogut w 1926 roku, licencja CC BY-SA 4.0, Muzeum Etnograficzne w Krakowie, fot. Marcin Jędrysik

💬 Czy 12 godzin na szychtę (czyli dniówkę) to dużo? Otóż w XVI wieku niekoniecznie… Do tej pory bowiem górnicy często pracowali dłużej, a czas i warunki ich pracy nie były w żaden sposób uregulowane. W 1528 roku książę karniowski Jerzy Hohenzollern oraz książę opolsko-raciborski Jan II Dobry wydali wspólnie „Ordunek Gorny”, czyli pierwsze nowoczesne prawo górnicze na tym terenie. Odtąd górnicy mieli zagwarantowane nie tylko obowiązki, ale i prawa oraz ochronę!

Cały artykuł – w sam raz na poniedziałek! ⤵️
https://historiaposzukaj.pl/wiedza,historiomat,1996,historiomat_ordunek_gorny_z_1528_roku_czyli_gornicy_wszystkich_jezykow_laczcie_sie.html
_______________
Rycina z dzieła De Re Metallica libri XII Georgiusa Agricoli, 1550, ilustrująca pracę górników pod ziemią, Biblioteka Narodowa, źródło: Polona