Koło Naukowe Literatury i Kultury Modernizmu UW

Zaczął się karnawał i jeszcze przez weekend w Muzeum Narodowym w Warszawie można zobaczyć wystawę Czarny karnawał łączącą obrazy Jamesa Ensora i Witolda Wojtkiewicza (nie, to nie jest post sponsorowany) 🎭 Wojtkiewicz był jednym z najważniejszych polskich malarzy początku XX w. i niedawno obchodziłby 146. urodziny (urodził się 29 grudnia 1879 roku).

Wbrew woli ojca, który nie popierał artystycznych ambicji młodego Witolda, ten uczył się w warszawskiej Klasie Rysunkowej u Wojciecha Gersona. Miał kontynuować nauki na stypendium w Petersburgu. Po ośmiu dniach wrócił jednak do Warszawy. W 1904 rozpoczął za to studia na krakowskiej Akademii Sztuk Pięknych pod okiem m.in. Leona Wyczółkowskiego i Teodora Axentowicza. W Krakowie Wojtkiewicz współpracował z kabaretem Zielony Balonik, a w 1905 razem z malarzami Vlastmilem Hofmanem, Leopoldem Gottliebem, Mieczysławem Jakimowiczem i Janem Rembowskim założył Grupę Pięciu, która przyjęła jako patrona Norwida i odwoływała się do Baudelairowskiej idei korespondencji sztuk. Artyści podkreślali związek między literaturą, muzyką oraz malarstwem.

W swojej twórczości niejednokrotnie dystansował się od cyganerii artystycznej i parodiował młodopolskich artystów. W swoim malarstwie wykorzystywał groteskę i satyrę, łączył cierpienie, tragizm i ironię. Jego obrazy są rozpoznawalne dzięki postaciom klaunów, lalek, starców i dzieci w niepasujących rolach, pokazujących bezradność wobec rzeczywistości. Jest autorem serii rysunków poświęconych rewolucji 1905 roku. Jego obrazy parodiujące ówczesnym mistrzów zostały włączone do „Teki Melpomeny”. Stworzył cykle obrazów „Z dziecięcych póz”, „Obłęd”, „Cyrk” i „Ceremonie”. Podczas berlińskiej wystawy Grupy Pięciu zachwycił się nim André Gide, który w 1907 zorganizował indywidualną wystawę Wojtkiewicza w Paryżu.

Witold Wojtkiewicz zmarł w Warszawie 14 czerwca 1909 z powodu choroby wywołanej wadą serca. Współcześnie jest wymieniany jako prekursor ekspresjonizmu i nadrealizmu na gruncie polskim. Żył niecałe 30 lat, ale nie można odmówić mu wpływu na sztukę.

Kamińska P., Witold Wojtkiewicz. Dandys, poeta, wizjoner, „NiezłaSztuka.pl”, 02.10.2016, [dostęp: 08.01.2026], https://niezlasztuka.net/o-sztuce/witold-wojtkiewicz-dandys-poeta-wizjoner/.
Kopszak P., Witold Wojtkiewicz w zbiorach MNW, 15.10.2020, [dostęp: 08.01.2026], https://cyfrowe.mnw.art.pl/pl/eseje/168.

A tutaj kilka zdjęć na zachętę z naszej wycieczki na wystawę!

Maj to dla modernistów idealny moment na wycieczkę. 🎒

Tym razem skorzystaliśmy z okazji i w ramach projektu 🪶BIP Unveiling Modernisms: The Prague Chapter🧑‍🎓 organizowanego przez Wydział Polonistyki Uniwersytetu Warszawskiego we współpracy z Pražská polonistika pojechaliśmy spotkać się ze studentami z Filozofická fakulta UK v Bratislave , Università degli Studi di Milano i Filozofická fakulta Univerzity Karlovy oraz doświadczyć na własnej skórze, praskiego modernizmu.

Spotkania zaowocowały pięknymi projektami stworzonymi w grupach pod opieką wspaniałych mentorów 👩‍🏫. Nasz pobyt w Pradze, przysłużył się również flaneurskim spacerom po stolicy Czech, a także nawiązywaniu relacji z polonistami z uniwersytetów czeskiego, słowackiego i włoskiego 🤝.

Dziękujemy za tak świetną okazję! To będzie dla nas niezapomniany wyjazd! 💙
Mamy nadzieję, że spotkamy się w tym samym gronie przy kolejnym projekcie.

Jeśli kiedykolwiek zastanawialiście się nad tym, czy aby moderniści są rzeczywiście tacy fajni... Śpieszymy rozwiać Wasze wątpliwości! 💁🏻‍♀️

W dniach 4-5 kwietnia nasi członkowie brali udział w Ogólnopolskiej Konferencji studencko-doktoranckiej "Tradycje biblijne w literaturze ostatnich 150 lat" 🥳

Prezentowane referaty:
🔸Kinga Gadomska: Postsekularne spojrzenie na spirytyzm, czyli kilka słów o "Seansie w Domu Egipskim" Maryli Szymiczkowej
🔸Anna Stugient: "Nakazy moralne płynące z Biblii a rzeczywistość życia chłopskiego. Rozpatrzenie problemu na podstawie powieści Wiesława Myśliwskiego "Kamień na kamieniu"
🔸 Kacper Sumiński: Uczeni w piśmie i ludzie chcący naśladować Jezusa. Biblijna parafraza w opowiadaniu grozy "Ulica Dziwna" Franciszka Mirandoli

Serdecznie gratulujemy, życzymy dalszych sukcesów i wciąż bycia naszym 10/10, jak pokazuje prelegentka na pierwszym zdjęciu! ✨

Dziękujemy Wam za obecność na Dniach Otwartych UW!

Mamy nadzieję, że do zobaczenia w przyszłym roku akademickim! 💪🏻❤️

Jak na modernistów przystało, nietypowe święta to nasza specjalność. 💁🏻‍♀️

Dziś Światowy Dzień Szczura. 🐀

Z tej okazji, dzięki uprzejmości zaprzyjaźnionej z kołem modernistki, pokazujemy Wam szczury Witkiewicza, które ukazały się w jednym z numerów czasopisma "Wędrowiec". 👣

Zobaczcie sami!
https://bcul.lib.uni.lodz.pl/dlibra/publication/417/edition/268/content

27 marca obchodzimy Międzynarodowy Dzień Teatru 🎭

Z tej okazji wiele osób zakłada eleganckie stroje i wybiera się, aby obejrzeć sztukę.

Jednak chyba nie wszyscy wiedzą, że teatr nie zawsze wyglądał tak samo. Jeszcze w XIX wieku stanowił raczej miejsce spotkań towarzyskich; przychodzono do niego, aby porozmawiać o interesach, spotkać się z ukochaną, a także, aby zobaczyć swojego ulubionego aktora. Wystawiano przede wszystkim sztuki dobrze skrojone, czyli utwory o prostej, często schematycznej fabule, które miały charakter rozrywkowy.

Odnowę teatru przyniósł przełom wieku XIX i XX. To właśnie wtedy zaczęli tworzyć wielcy twórcy dramatu symbolicznego, tacy jak Henryk Ibsen, August Strindberg oraz Maurycy Maeterlinck. Z ich dokonań czerpali inspirację pisarze młodopolscy, m.in. Stanisław Przybyszewski oraz Stanisław Wyspiański, ale też późniejsi twórcy zarówno ci związani z awangardą artystyczną, jak Stanisław Ignacy Witkiewicz, jak i z teatrem bardziej tradycyjnym, jak Jerzy Szaniawski. Głównym zainteresowaniem dramaturgów stały się konflikty moralne, etyczne i duchowe.

Tematyka dramatów bardzo często dotyczyła psychiki bohaterów, co niejednokrotnie wiązało się z przeniesieniem akcji utworu do wnętrza bohaterów. Zaczęto zwracać też szczególną uwagę na kwestie inscenizacji – Strindberg nawoływał, aby przestać malować garnki na płótnie, Wyspiański sam projektował dekoracje do swoich dramatów. Zrezygnowano też z metody gwiazdorskiej na rzecz metody wypracowanej przez Konstantina Stanisławskiego – osobowość aktora miała być na scenie niewidoczna, jego zadaniem było jak najlepiej wcielić się w swoją rolę, a w ten sposób oddać prawdziwe emocje i zachowania granej postaci. Wszystkie wymienione zmiany zwykło się nazywać Wielką Reformą Teatru i miały one ogromny wpływ na to, jak wygląda teatr również dzisiaj.

A wy? Świętujecie dzisiaj w teatrze? 🎉

Grafika: Paweł Ogórkiewicz

Drodzy moderniści, witamy Was serdecznie po raz pierwszy w nowym roku! Mamy nadzieję, że kolejne miesiące przyniosą Wam wiele sukcesów, natomiast jedna z osób obserwujących Nasz profil już dzisiaj ma powód do świętowania.

Komisja konkursowa po zapoznaniu się ze wszystkimi świetnymi pracami, postanowiła nagrodzić fanfiction Yuxi Jin! Gratulujemy i mamy nadzieję, że modernistyczny kalendarz będzie służył w tym roku 😊

Pamiętacie o naszym konkursie?
Mamy nadzieję, bo my już szykujemy nagrody. 🏆

Jak pewnie wiecie, nagrodą główną w konkursie jest autorski kalendarz zaprojektowany przez jedną z członkiń naszego koła - niesamowicie zdolną Dayanę Rawitę! 🪶

Każdy miesiąc ma wyjątkową grafikę związaną z wybranym utworem bądź autorem i dopasowaną tematycznie do odczuć, towarzyszącą danym porom roku.

To właściwie jedyna taka okazja, żeby zdobyć tak wyjątkowy kalendarz, bo jak zdążyliśmy się zorientować... kalendarzy z modernistami w sklepach brak! 😱

A może to dobra okazja na sprezentowanie fana modernizmu takim upominkiem? Każdy powód jest dobry! Sprawdźcie koniecznie nasz konkurs i zgarniajcie nagrody!

Szczegóły konkursu w wydarzeniu, a link w komentarzu!