Archiwistyka i zarządzanie dokumentacją UKSW

17/06/2026

Zagrożenia biurokracji elektronicznej.

Nowoczesność w postaci administracji elektronicznej (elektronicznego państwa) wpływają na radykalne zmiany w kontaktach urzędów z obywatelami. Artykuł zwraca uwagę głównie na nadmiar formalizmu w stosowaniu zawsze niedoskonałego prawa przez bezwzględną biurokrację elektroniczną. W kontakcie z maszyna obywatel traci wiele z dotychczasowych argumentów a urząd tak potrzebną elastyczność. Jest to wynikiem zmian jakie zaszły w biurokracji wraz z pojawieniem się nowoczesnych środków komunikacji. Artykuł jest przyczynkiem do podważenia entuzjastycznych perspektyw rozwoju e-Government. Praca otwiera płaszczyznę dyskusji nad zagrożeniami związanymi z rozwojem elektronicznej biurokracji.
A. Górak, Model wcielony – biurokracja elektroniczna, „Dzieje biurokracji” t. X (2019), s. 119-130,http://tonik-libra.pl/wp-content/uploads/2020/02/079_G%C3%B3rak_DB_10_2019.pdf

14/06/2026

Polecamy nasz kierunek studiów magisterskich - Elektroniczne Zarządzanie Dokumentacją - rekrutacja trwa ⤵️
https://irk.uksw.edu.pl/pl/offer/BRE_2026_27/programme/BRE_WNHS_ST_2_EZD/?from=field:WNHS_EZD

13/06/2026

🕵‍♀️Czas na kolejną zagadkę z serii "Sprawdź ile wiesz o archiwistyce" !

Pytanie na dzisiaj brzmi:

W świetle polskiego prawa archiwalnego, materiały archiwalne to:
A. Każda dokumentacja starsza niż 50 lat
B. Dokumenty przechowywane w archiwach państwowych
C. Dokumenty posiadające trwałą wartość historyczną, niezależnie od miejsca przechowywania
D. Dokumenty oznaczone kategorią B50 ?

12/06/2026

Zapraszamy na archiwistykę i zarządzanie dokumentacją na WNHS UKSW 😊
Studia na kierunku archiwistyka i zarządzanie dokumentacją na UKSW to niepowtarzalna szansa na zdobycie wiedzy z zakresu organizacji i funkcjonowania archiwów w Polsce i na świecie, konserwacji zbiorów archiwalnych, ich udostępniania oraz warsztatu badawczego archiwisty.
Studenci, oprócz umiejętności związanych z działalnością archiwów, poznają historię Polski i dziejów powszechnych oraz zyskują wiedzę w obszarze prowadzenia kwerendy naukowej. Mają możliwość prowadzenia warsztatu badawczego historyka – archiwisty. Studia pozwalają zdobyć umiejętności w zakresie opracowywania zasobu archiwalnego, znajomości wytworów kancelaryjnych oraz źródeł historycznych.
Szczegóły: https://uksw.edu.pl/.../archiwistyka-i-zarzadzanie.../
Wyświetl mniej

11/06/2026

Dzisiaj prezentujemy historię kolejnego archiwum kościelnego- Archiwum Kurii Metropolitarnej w Krakowie 🙂

⛪️Przyjmuje się, że biskupstwo krakowskie powstało w 1000 r., w związku ze zjazdem gnieźnieńskim. Do końca XVIII w. diecezja krakowska należała do gnieźnieńskiej prowincji kościelnej. Na mocy breve papieża Piusa VII z 19 VIII 1807 r. została ona wyłączona z metropolii gnieźnieńskiej i włączona do lwowskiej prowincji kościelnej. W 1809 r. Kraków znalazł się w granicach Księstwa Warszawskiego, dlatego w 1811 r. jurysdykcja metropolity lwowskiego w stosunku do tej diecezji została zawieszona. W 1818 r. papież Pius VII bullą Ex imposita nobis poddał ją metropolii warszawskiej. Diecezja krakowska, zreorganizowana na mocy bulli papieża Leona XIII Sanctae Apostolicae Sedis z 20 I 1880 r., otrzymała status biskupstwa „wyjętego” i podporządkowana została bezpośrednio Stolicy Apostolskiej. W 1889 r. cesarz Franciszek Józef I przywrócił biskupom odebrany w 1803 r. tytuł książęcy. Na mocy bulli papieża Piusa XI Vixdum Poloniae unitas z 28 X 1925 r. utworzona została metropolia krakowska.

🏛Akta konsystorza przechowywano od wieku XV w domu przy ul. Kanonicznej, zwanym Lisią Jamą. Dom ten został zakupiony w 1451 r. przez braci Długoszów, którzy go gruntownie przebudowali, a następnie odstąpili biskupowi Tomaszowi Strzępińskiemu na siedzibę konsystorza. Do archiwum konsystorza przekazywano również akta z kancelarii biskupiej. Na początku XIX w. (ok. 1820 r.) zagrożone wilgocią archiwalia przeniesiono z polecenia biskupa Jana Pawła Woronicza do pałacu biskupiego przy ul. Franciszkańskiej, gdzie przechowywane są do dzisiaj.

📜Wykaz akt:

- Acta officialia (1410-1796)

- Acta episcopalia (1466-1800)

- Acta institutionum (1514-1550)

- Acta privilegiorum, erectionum, dotationum (1519-1550)

- Acta fori saecularis (1592-1640)

- Attestationes seu depositiones testium (1538-1541)

- Acta gratiosa (1759-1791)

- Acta gratiosa (1746-1800)

- Acta administratorialia (1535-1859)

- Akta wizytacji biskupich (1591-1800)

- Księgi czynnosci pontyfikalnych biskupów sufraganów- święcenia, bierzmowania, konsekracje kościołów i ołtarzy (1573-1835)

- Protocollum correspondentiae loci ordinarii Cracoviensis cm gubernio Leopoliensi (1773-1781)

- Descriptio ecclesiarum parochialium in Diocesi Cracoviensi parte Cisvistulana consistentium (1776)

- Spis ludnosci diecezji krakowskiej (1786)

- Acta officialia Kielcensis (1551-1625)

- Acta decanatus Novi Montis (1634-1757)

- Księgi metrykalne niektórych parafii (1586-1786)

- Akta konsystorza generalnego krakowskiego (XIX-XX w.)

- Akta konsystorza kieleckiego (1817-1843)

- Teki Sapieżyńskie

- Akta kard. Karola Wojtyły

- Spuścizny księży

- Akta okupacyjne (1939-1946)

- Zbiór map, planów sytuacyjnych, urbanistycznych i architektonicznych

- Schematyzmy diecezji krakowskiej (1749-2001)

- Notificationes e Curia Cracoviensi (1801-2001)

Źródło: Archiwa Kościoła Katolickiego w Polsce, oprac. M. Dębowska, Kielce 2002, s. 47-50.

11/06/2026

09/06/2026

🎉 Międzynarodowy Dzień Archiwów

Dziś świętujemy Międzynarodowy Dzień Archiwów - wyjątkową okazję, by podziękować wszystkim archiwistom, konserwatorom, historykom i pasjonatom przeszłości za ich codzienną pracę.

To dzięki archiwom możemy poznawać historię naszych rodzin, miejscowości i całego kraju. Każdy dokument, fotografia czy mapa to fragment wspólnej pamięci, który warto chronić dla przyszłych pokoleń.

Z tej okazji życzymy wszystkim archiwistom i studentom Archiwistyki i zarządzania dokumentacją wielu sukcesów, odkryć i satysfakcji z pracy na rzecz zachowania dziedzictwa historycznego!

06/06/2026

06/06/2026

Dzisiaj historia -Archiwum Kapituły Katedralnej w Krakowie 🙂

🏛W inwentarzu katedry krakowskiej z 1110 r. wymienione są już najstarsze rękopisy biblioteczne, z których niewielka część przetrwała do dzisiaj. Zbiory archiwalne przechowywano pierwotnie zapewne w wieżach, potem w skarbcu, a od początku XVII w. w pomieszczeniach przylegających do kapitularza katedry krakowskiej. W XVIII w. zbiór biblioteki powiększył się o część zbiorów bibliotecznych zniesionych krakowskich klasztorów- karmelitów bosych (św. Michała, duchaków i szkoły katedralnej na Wawelu). W 1721 r. przywrócono w Kapitule Krakowskiej godność prałata-kanclerza m.in. dla potrzeby Archiwum. Później Kapituła wybierała spośród siebie kanonika archiwistę i bibliotekarza. Niektórzy z nich osobiście zajmowali się zbiorami. W praktyce jednak częściej obowiązki archiwariusza spełniał notariusz Prokuratorii Kapitulnej. W drugiej połowie XX w. o archiwum troszczyli się kanonicy i profesorowie.

📜Wykaz akt

I . Dyplomy pergaminowe (1231 j.a); II. Księgi archiwalne- kodeksy rękopiśmienne, acta actorum Capituli, Księgi wizytacyjne katedry, księgi fundacji, Statuta, Inwentarze, Księgi metrykalne parafii katedralnej, itd.; III. Rękopisy muzyczne.

Źródło: Archiwa Kościoła Katolickiego w Polsce. Informator, opr. M. Dębowska, Kielce 2002, s. 45-46; https://aibkkk.pl/historia/.

05/06/2026

📜 5 czerwca 1257 – narodziny „wielkiego” Krakowa

„Zamierzając przeto lokować miasto w Krakowie i zgromadzić tu ludzi z różnych stron świata... miasto to lokujemy...” 769 lat temu książę Bolesław Wstydliwy wystawił dokument lokacyjny Krakowa na prawie magdeburskim. Dokument nadał miastu nowy ustrój samorządowy, określił kompetencje wójta i rady miejskiej oraz przyznał liczne przywileje mieszkańcom. To właśnie dzięki niemu Kraków mógł rozwijać się jako jeden z najważniejszych ośrodków handlowych i politycznych średniowiecznej Europie Środkowo-Wschodniej.

📖 Przechowywany dziś w Archiwum Narodowym w Krakowie pergamin należy do najcenniejszych zabytków archiwalnych w Polsce. Jest to także jedno z dzieł, które znalazło się na Liście Krajowej Programu UNESCO „Pamięć Świata".