Akademia imienia Krzysztofa Pendereckiego

14. FESTIWAL MUZYKI EMANACJE: „POGŁOSY”

Serdecznie zapraszamy na 14. Festiwal Muzyki EMANACJE: „Pogłosy”, odbywający się w dniach 4 lipca – 29 sierpnia 2026 roku. 🔊

Hasło tegorocznej edycji odnosi nas do tego, co pozostaje po dźwięku: do pamięci, rezonansu i emocji, które nie milkną wraz z ostatnim akordem. Pogłos nie jest jedynie zjawiskiem akustycznym. To przestrzeń między brzmieniem a ciszą, między obecnością a wspomnieniem. To echo doświadczeń, które wracają do nas po czasie. 💫

W trakcie bieżącej edycji z koncertami zawitamy nie tylko w lusławickiej sali koncertowej i przestrzeniach zespołu dworsko-parkowego, ale również w Krakowie, Lanckoronie i Nowym Wiśniczu. 🗺 Podczas wydarzeń specjalnych w ramach zwiedzania będziemy zagłębiać się w doświadczenia natury i sztuki ściśle związanych z dziedzictwem Krzysztofa Pendereckiego. 🌳

Kalendarium festiwalu wraz z odnośnikami do zakupu/rezerwacji biletów dostępne na naszej stronie 🔗 www.penderecki-center.pl/emanacje

Spotkajmy się podczas EMANACJI! 🎶

grafika: Antek Korzeniowski / ECM KP

Europejskie Centrum Muzyki Krzysztofa Pendereckiego jednym z 13 laureatów tytułu Znaku Dziedzictwa Europejskiego 2025 🏅🇪🇺

https://www.facebook.com/luslawice/posts/pfbid02KUfn1XQMQoKm6xWjLbee4w7C1XnKz2x7ZVMmdxdXTaRTXr5GjGbRHWTn2v1Wt2h4l

Drodzy Państwo, w tym niosącym nadzieję okresie życzymy wiele radości, spokoju i bliskości. Przyjmijcie serdeczne życzenia z okazji Świąt Wielkanocnych od Prezes i Zarządu Stowarzyszenia Akademia imienia Krzysztofa Pendereckiego, Międzynarodowe Centrum Muzyki.

NIEPRZEMIJANIE – 6. ROCZNICA ŚMIERCI PROFESORA KRZYSZTOFA PENDERECKIEGO

Życie jest czasem. Kroczymy, podążamy, błądzimy, zawracamy, spóźniamy się, docieramy. W miejscach, w których przebywamy, pośród ludzi, z którymi obcujemy, pozostawiamy po sobie nie tylko odciski stóp i palców, ale przede wszystkim aurę, jaką emanujemy, myśli, jakimi się kierujemy, oraz owoce działań, jakich się podejmujemy. Dziś, 29 marca 2026 roku, przypada 6. rocznica śmierci postaci wyjątkowej, która wywarła silny wpływ zarówno na czasy sobie współczesne, jak i na pokolenia, które nadejdą. Wspominamy Profesora Krzysztofa Pendereckiego – wybitnego kompozytora i dyrygenta, wielkiego w swojej skromności miłośnika natury i humanistę, człowieka, dla którego człowiek był najważniejszy.

Czasem sama w sobie jest również muzyka. Głęboką myślą nad przemijaniem i egzystencją Krzysztof Penderecki dzielił niejednokrotnie. Podczas wielu przemówień, wypowiedzi czy rozmów podkreślał, jak ważne jest podejmowanie działań nakierowanych na troskę o przyszłe pokolenia i wspólne dziedzictwo. Artysta doświadczony czasem wojny i komunizmu szczególnie uwrażliwiony był na ludzką krzywdę, co silnie przejawiał w swojej twórczości. Poprzez dźwięki podejmował dialog m.in. z tragiczną historią ludzkości w XX wieku, kondycją człowieczeństwa we współczesnym świecie, tolerancją wyznaniową i kulturową, a także z samym sobą na przestrzeni dekad. Twierdził: „Słowami Mahlera mógłbym powiedzieć, że odnoszę moją muzykę do «całego człowieka» – «człowieka czującego, myślącego, oddychającego, cierpiącego»”. Fundamentem silnej przyszłości jest dbałość o pamięć i przeszłość, a wszystko to stanowi o tożsamości jednostki oraz miejsca.

Kompozytor często posługiwał się metaforą dendrologiczną, twierdząc, że drzewo pnie się ku niebu (przyszłość), lecz jego silna podstawa leży głęboko pod ziemią (przeszłość). Aby było zdrowe i silne, należy dbać zarówno o koronę, jak i o korzenie. Wydaje się, że nad upływającym czasem najgłębiej Krzysztof Penderecki myślał w otoczonej bujną naturą swojej posiadłości w Lusławicach. Dla zasadzonych właśnie tam, w rozległym Arboretum, drzew skomponował VIII Symfonię o tytule „Pieśni przemijania”. Poruszające dzieło tworzą nostalgiczne wiersze o roślinnej tematyce autorstwa niemieckich poetów. „Kiedy przejdę na emeryturę, zjadę do Lusławic – będę czytał książki i sadził drzewa” – wyznał przed laty artysta swojemu wieloletniemu współpracownikowi i opiekunowi lusławickiego ogrodu Stanisławowi Dudkowi. Czas nie pozwolił twórcy zrealizować akurat tego postanowienia, dlatego dendrologiczna kompozycja wciąż jeszcze pozostaje dziełem otwartym, które powierzył zaufanym kontynuatorom. O tę „IX symfonię” dba również powołane z jego inicjatywy Europejskie Centrum Muzyki z siedzibą w Lusławicach – realizująca naczelne dla Krzysztofa Pendereckiego wartości i będąca jego największym marzeniem narodowa instytucja artystyczna.

„W miarę upływu lat i pokonywania kolejnych progów coraz silniejszy staje się imperatyw retrospekcji. (…) Gdyby komuś przyszło do głowy nazwać moje utwory symfoniczne «katedrami nieprzydatności», niech wie, że dawno już pozbyłem się pokusy zbawiania świata. Zależy mi natomiast na ocaleniu tego, co dla mnie w wymiarze artystycznym i ludzkim jest najważniejsze” – mówił Krzysztof Penderecki. Pozostawił po sobie nie tylko imponujący dorobek artystyczny i szeroką spuściznę kulturową, ale również wzór człowieka wrażliwego, czynnego, odważnie kroczącego w codzienności nieoczywistymi drogami życiowego labiryntu.

Spoglądając na rozległe dziedzictwo Krzysztofa Pendereckiego, nasuwa się ważna refleksja nad czasem, który każdy z nas dziś jeszcze ma: żyć tak, aby przetrwać mimo odejścia i aby owoce tego życia były wartościowe dla tych, którzy przyjdą po nas.

tekst: Paulina Podżus / ECM KP
foto: Krzysztof Penderecki w Lusławicach; Konrad Pollesch / zbiory archiwalne ECM KP

KONKURS NA KANDYDATA/KANDYDATKĘ NA STANOWISKO DYREKTORA/DYREKTORKI EUROPEJSKIEGO CENTRUM MUZYKI KRZYSZTOFA PENDERECKIEGO W LUSŁAWICACH

Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego ogłosiła konkurs na kandydata/kandydatkę na stanowisko dyrektora/dyrektorki Europejskiego Centrum Muzyki Krzysztofa Pendereckiego w Lusławicach. Szczegółowe informacje dotyczące wymogów dla kandydatów i kandydatek dostępne na stronie internetowej Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego 🔗 https://tinyurl.com/4prmz4em

📩 Termin składania dokumentów upływa 7 kwietnia 2026 roku. Zakończenie postępowania konkursowego planowane jest w lipcu br.

grafika: materiały informacyjne MKiDN

W nadchodzącym czasie świąt Bożego Narodzenia życzymy wszystkim melomanom i miłośnikom sztuki mnóstwo radości, pięknych chwil spędzonych z najbliższymi w ciepłej atmosferze oraz wielu wspaniałych artystycznych wydarzeń w 2026 roku! 🎶 🎄

Zarząd Stowarzyszenia
Akademia imienia Krzysztofa Pendereckiego,
Międzynarodowe Centrum Muzyki

GDY DŹWIĘK KOŚCIELNYCH DZWONÓW MIESZAŁ SIĘ Z ZAPACHEM CHOINKI – ŚWIĘTA KRZYSZTOFA PENDERECKIEGO

Najbardziej trwała forma tradycji rodzi się w blasku domowego ogniska. To w domu po raz pierwszy poznajemy zwyczaje, rytuały i gesty, które z czasem wpływają na codzienny rytm i sposób patrzenia na świat. Krzysztof Penderecki związany był z tradycją świąt Bożego Narodzenia od najmłodszych lat. W domu rodzinnym w Dębicy uczył się, że święta są czasem wspólnoty, prostych gestów, zabaw i uważności na drugiego człowieka.

„Jeśli rodzina ma swój zapach, to rodzina Krzysztofa Pendereckiego pachniała niedzielnym obiadem. Wyglądała dostojnie jak dziadek Robert, spoglądała ciepło wzrokiem babci Eugenii i odzywała się stanowczym głosem ojca, przerywanym cichutkim śmiechem Basi” – tak atmosferę domu rodzinnego kompozytora opisali Przemysław Ćwikliński i Jacek Ziarno.

Ślady świątecznych tradycji przejawiają się w gwarach, w sposobie ozdabiania choinki, w ludowych motywach, w pastorałkach oraz w smaku wigilijnych dań. Przy kaszubskich stołach słychać życzenia wypowiadane w miejscowym brzmieniu, a w Małopolsce nadal można zobaczyć wigilijne jasełka z turoniem oraz pastorałkami. Rodzinne jasełka niejednokrotnie wracały we wspomnieniach kompozytora.

W życiu Krzysztofa Pendereckiego takie sytuacje miały szczególne znaczenie. Wspólne posiłki, regularne chwile, gdy na chwilę odkładało się pracę i partytury, by usiąść przy jednym stole, rodzinne świętowanie ważnych dni czy wigilijna krzątanina w kuchni – wszystko to budowało poczucie wspólnoty i ciągłości. Te powracające momenty splatały domowników we wspólną opowieść, która trwała niezależnie od zmieniających się miejsc, kalendarzy koncertowych i obowiązków. Boże Narodzenie miało dla kompozytora wymiar głęboko symboliczny: było czasem początku, także nowej muzyki.

„Mój dziadek był przesądny. Mawiał, że tak, jak spędzisz dzień wigilijny, tak będzie wyglądał cały twój przyszły rok. Siadam więc wcześniej do pisania i może nie piszę długo (bo tyle jest jeszcze rzeczy do zrobienia tego dnia), tradycyjnie lepię uszka do barszczu, ale coś muszę napisać. Nie tylko napisać – zacząć nowy utwór” – wspominał kompozytor.

W ciszy Bożego Narodzenia, gdy świat zwalnia, a dźwięk kościelnych dzwonów miesza się z zapachem choinki, muzyka Krzysztofa Pendereckiego zdaje się brzmieć szczególnie refleksyjnie. Druga Symfonia „Wigilijna” z wybrzmiewającym 4-dźwiękowym motywem kolędy Cicha noc wpisuje się naturalnie w czas, w którym rodzi się nadzieja.

Zaczęcie utworu w Wigilię stawało się u Krzysztofa Pendereckiego aktem wiary w sens pracy, w ciągłość, w to, że sztuka może wyrastać z tradycji i codzienności. W świątecznej ciszy, pomiędzy lepieniem uszek a pierwszymi zapisanymi nutami rodziła się ta sama myśl, która przenika jego twórczość: to, co najważniejsze i trwałe, zawsze zaczyna się w ciszy i spokoju.

tekst: Jadwiga Kania / ECM KP
foto: Krzysztof Penderecki w kuchni lepi uszka, Kraków, Wigilia 2002; autor nieznany / zbiory archiwalne ECM KP