ForesightLab WGSR UW

Wakacyjnie wracamy do naszych starszych, ale chyba wciąż aktualnych publikacji.

Jak myślicie, czy od 2016 roku coś się zmieniło w zakresie migracji podmiotów gospodarczych? W 2018 i 2020 w MISCELLANEA GEOGRAPHICA opublikowane zostały artykuły prof. Wojciech Dziemianowicz i dr Magda Cybulska na temat relokacji firm w latach 2014-2016. Wnioski były jednoznaczne, gdy analizie poddano wszystkie podmioty gospodarcze - również prowadzone przez osoby fizyczne:
1️⃣ migracje ludności, to również migracje przedsiębiorczości - dlatego suburbanizacja poza częstym chaosem przestrzennym niesie za sobą wiele pozytywnych impulsów rozwojowych;
2️⃣ "zlewnie migracyjne podmiotów gospodarczych" są warunkowane odległością (porównania województw pięknie to pokazują);
3️⃣ Warszawa, a szerzej metropolia warszawska, zasysa podmioty z całej Polski w skali bez porównania z innymi metropoliami. Ale jednocześnie widać, że Warszawa również "oddaje" i wiele gmin miało bilans dodatni w migracjach firm z Warszawą!

Zatem, czy dziś pojawiły się jakieś nowe trendy, czynniki, które odmieniłyby to, co wiemy od lat?

Więcej w:
https://www.researchgate.net/publication/327725944_Spatial_differences_in_migration_of_businesses_The_example_of_Polish_regions

https://www.researchgate.net/publication/347700567_Quo_Vadis_Business_The_migration_of_companies_between_cities_using_the_example_of_the_Mazowieckie_voivodship_in_Poland

Drodzy foresightowcy, stratedzy, regionaliści, planiści, w szczególności studenci!

Warto zajrzeć do opracowania Głównego Urzędu Statystycznego: Zróżnicowanie zawodów na rynku pracy w Polsce (Diversity of occupations in the labour market i Poland) autorstwa: Emilii Murawskiej, Bartoza Grancowa, Krystyny Piątkowskiej i Dominika Dąbrowskiego, z mapami Macieja Zycha (dwie załączam).

Wczytując się w wyniki tego eksperymentalnego badania warto zastanowić się nad przyszłością naszych gmin. Kilka przykładowych pytań:
1️⃣ Jak wiele polskich gmin jest zakotwiczonych na dotychczasowej ścieżce rozwoju - np. były, są i będą rolniczymi, budowlanymi, czy usługowymi? Oczywiście w dużych miastach, jest to bardziej skomplikowane;

2️⃣ Jak postęp technologiczny dotknie nasze lokalne rynki pracy? Czy automatyzacja i robotyzacja "wyprowadzi" z naszych gmin zakłady, czy ulegną one transformacji zatrudnieniowej, a w konsekwencji wpłynie to na strukturę zatrudnienia w całej gminie?

3️⃣ Jak z podatnością swoich rynków pracy na sztuczną inteligencję poradzą sobie miasta i ich obszary funkcjonalne?

4️⃣ Czy zauważacie, że w kontekście sztucznej inteligencji (mapa 10) coś ciekawego dzieje się na granicy wschodniej Polski?

To tylko kilka wakacyjnych pytań nie po to, byśmy się obawiali. Ważne jest przygotowanie się na nadchodzące zmiany, w tym takie ich kształtowanie, by osiągać ważniejsze cele rozwojowe!

Miłego popołudnia przy lekturze GUS!

Wojciech Dziemianowicz

Drodzy stratedzy, regionaliści, planiści, w szczególności studenci gospodarki przestrzennej oraz foresightu i planowania rozwoju.

Foresight terytorialny to praktyczne podejście do pracy z przyszłością, które znalazło już zastosowanie w części polskich miast. Co skłania niektóre samorządy do korzystania z takich procesów, podczas gdy większość nadal tego nie robi? Jaką wartość faktycznie przynoszą? Tym zagadnieniem zajmuje się nasz doktorant Michał Stokowski.

Z badań wynika, że w dużych miastach motywacje marketingowe okazały się stosunkowo mało istotne w inicjowaniu procesów foresightowych. W większości analizowanych przypadków (5 z 7 miast) procesy te były prowadzone z konkretną intencją strategiczną, nawet jeśli miało to oznaczać „jedynie” zaangażowanie mieszkańców i interesariuszy w rozmowę o przyszłości miasta przed rozpoczęciem diagnozy strategicznej. Tylko w jednym przypadku głównym celem było budowanie określonego wizerunku miasta, bez wyraźnej ambicji wspierania procesów decyzyjnych.

Szczególnie interesujący może być wątek kultury. W pięciu badanych miastach proces foresightowy został zainicjowany właśnie w związku z działaniami kulturalnymi. W jednym przypadku geneza wykorzystania foresightu w urzędzie sięgała programu Europejskiej Stolicy Kultury, a w innym - obchodów jubileuszu miasta (i starań o tytuł ESK). W dwóch kolejnych miastach za koordynację lub zlecenie procesu odpowiadały instytucje kultury, a w piątym rolę tę pełnił UrbanLab, działający na styku projektów społecznych, kulturalnych i strategicznych.

To powrót do rozważań nad relacją między kulturą, a strategią. Można przypuszczać, że zaangażowanie instytucji kultury w inicjowanie procesów foresightowych, obok jednostek odpowiedzialnych za planowanie strategiczne, może zwiększać szanse na rozwój tzw. futures literacy w urzędzie. Kluczowe pozostają jednak takie czynniki, jak przełamywanie silosów organizacyjnych, szerokie zaangażowanie interesariuszy, skuteczny obieg wiedzy w urzędzie oraz uwarunkowania polityczne i finansowe.

Miłego dnia!

...i wakacje?

Dziś trzech naszych studentów zdało swoje egzaminy licencjackie.
Tobiasz Karasiewicz, Adam Aleksandrowicz i Bartosz Rosłon - gratulujemy! I cieszymy się, że myślicie o studiach magisterskich, nawet jeśli nie zawsze na naszym Wydział Geografii i Studiów Regionalnych UW.

Powodzenia i, kto wie, może do zobaczenia po wakacjach? 🙂

A egzaminował stały duet promotorsko-recenzencki (tu akurat w takiej kolejności: Wojciech Dziemianowicz i Magda Cybulska) oraz stale nasza Pani Dziekan ds. Studenckich Jolanta Korycka-Skorupa👍

Drodzy!
Przemyślałem trochę ocenę B+ dyscypliny "geografia społeczno-gospodarcza i gospodarka przestrzenna" na Uniwersytecie Warszawskim. Oczywiście gratuluję uczelniom i instytutom PAN z kategorią A. Generalnie wszystkim gratuluję, bo jeszcze w tej punktozie i podejściu elit rządzących do nauki jakoś się odnajdujemy i chcemy wykładać, badać, pisać artykuły, a nawet realizować trzecią misję uczelni.

Dotarło do mnie, że B+ (poprzednio byliśmy w A) nic we mnie nie zmieni, tak jakby nie zmieniło B, a nawet C! Dlaczego? Bo niezależnie od ocen zewnętrznych, przyjmowanych kryteriów i poza konkursem ministerialnym jest wiele rzeczy dających mi wielką satysfakcję pracy na uczelni.

Przede wszystkim z takim zespołem, jaki tworzy Katedrę Foresightu i Studiów Strategicznych, mogę być w ministerialnej każdej kategorii. Bo wiem, że niezależnie od kategorii będziemy realizowali wartościowe tematy i pisali to, na czym się znamy. Będziemy też oddziaływać na otoczenie (poprzez współpracę), ponieważ świat zewnętrzny za bardzo kategoriami się nie przejmuje.

Uczelnia, jaką jest UW, to również bardzo cenna możliwość pracy ze studentami. To nas pyta świat zewnętrzny, czy możemy polecić jakichś wyróżniających się młodych ludzi. A my z radością często te kontakty ułatwiamy. I to się również nie zmieni, tak jak jakość naszych zajęć. Patrząc na nasz Zespół wiem, że kategoria na nas nie rzutuje.

Robimy swoje. Projekty, badania, zajęcia, prace eksperckie - tak będziemy trzymać!

Wojciech Dziemianowicz

Jeszcze kilka słów o rezyliencji i nie tylko 🙂

Tłumaczenia resilience w językach UE wyraźnie pokazują, że nie jesteśmy odosobnieni w przypadku naszej pasywnej i reaktywnej odporności:
🇦🇹 Austria – Resilienz
🇧🇪 Belgia – résilience
🇧🇬 Bułgaria – устойчивост
🇭🇷 Chorwacja – otpornost
🇨🇾 Cypr – ανθεκτικότητα
🇨🇿 Czechy – odolnost
🇩🇰 Dania – modstandsdygtighed
🇪🇪 Estonia – vastupidavus
🇫🇮 Finlandia – joustavuus
🇫🇷 Francja – résilience
🇬🇷 Grecja – ανθεκτικότητα
🇪🇸 Hiszpania – resiliencia
🇮🇪 Irlandia – athléimneacht
🇱🇹 Litwa – atsparumas
🇱🇺 Luksemburg – résilience
🇱🇻 Łotwa – noturība
🇲🇹 Malta – reżiljenza
🇳🇱 Niderlandy – veerkracht
🇩🇪 Niemcy – Resilienz
🇵🇱 Polska – odporność
🇵🇹 Portugalia – resiliência
🇷🇴 Rumunia – rezistență
🇸🇰 Słowacja – odolnosť
🇸🇮 Słowenia – odpornost
🇸🇪 Szwecja – elasticitet
🇭🇺 Węgry – ellenálló képesség
🇮🇹 Włochy – resilienza

..no ale tłumaczenie foresightu na prognozę... Szkoda, że tak powoli dochodzi do nas, że foresight nie jest tylko prognozą i lepiej przyzwyczajać się zarówno do rezyliencji, jak i foresightu - bo to bardzo pozytywne rzeczy 🙂.

Miłego dnia!

Drodzy foresightowcy, stratedzy, regionaliści, planiści, w szczególności studenci!

Pracownicy naszej Katedry (dr Magda Cybulska, prof. Dorota Mantey i prof. Wojciech Dziemianowicz) współtworzą najważniejszy rządowy dokument strategiczny dotyczący rozwoju regionalnego, jakim jest/ma być Krajowa Strategia Rozwoju Regionalnego do 2035 roku.

Przy tej okazji zwracamy Wam uwagę na kwestie, które często podejmujecie na naszych studiach i sami rozważacie w kontekście prac licencjackich i magisterskich. Czy zastanawialiście się, jak megatrendy i trendy wpływają na konkretną gminę, powiat, region?

Jeśli tak, to świetnie - myślicie jak foresightowcy 😉Jeśli nie, mamy nadzieję, że będziemy robili to wspólnie już od przyszłego roku akademickiego! Zapraszamy!

Minimaraton egzaminacyjny za nami! Dziękujemy Pani Dziekan za wytrwałość i sprawne prowadzenie ostatniego egzaminu na licencjacie na Wydział Geografii i Studiów Regionalnych UW, w kolejności spotkań:
1️⃣Jakuba Krawca;
2️⃣Macieja Iwanowskiego;
3️⃣Filipa Oklińskiego;
4️⃣Piotra Chojnackiego;
5️⃣Piotra Krzoska.

Wszystkim gratulujemy ukończenia studiów z wysokimi notami końcowymi, a Filipowi Oklińskiemu dyplomu z wyróżnieniem (oczywiście po akceptacji Rady Wydziału)!

Bazując na zainteresowaniach tej grupy studentów, byliśmy w trakcie ich prac w Płocku, Radomiu, na Placu Zbawiciela w Warszawie i w kilku tajemniczych miejscach, gdzie rozwijana jest fotowoltaika 🙂

Życzymy Wam powodzenia i może do zobaczenia na studiach mgr!

Magda Cybulska i Wojciech Dziemianowicz

Drodzy foresightowcy, stratedzy, regionaliści, planiści, w szczególności studenci!

Intensywnie obserwujemy, analizujemy, piszemy artykuły i raporty uwzględniające depopulację. Dzielimy się naszymi doświadczeniami i dyskutujemy, również wykorzystując wyniki prac licencjackich i magisterskich naszych studentów.

W tym tygodniu prof. Wojciech Dziemianowicz (kierownik KFiSS), wspólnie z prof. Monika Stanny (IRWiR PAN) i red. Antonim Rokickim dyskutowali o znikających miejscowościach. Powodem do spotkania był kolejny reportaż Alicji Kulik w cyklu: Północ, północny-wschód. Wszystko w "Jedynce" Polskiego Radia - bardzo wieczorową porą.

Jesteście zainteresowani np. kwestiami:
1️⃣wykluczenia komunikacyjnego;
2️⃣wykluczenia edukacyjnego;
3️⃣dostępu do usług publicznych;
4️⃣relacji społecznych w kurczących się miastach i wsiach;
5️⃣strategii i systemu osadniczego?

Zapraszamy do spotkań z praktykami. Oczywiście w trakcie studiów!

Kolejne użyteczne narzędzie. Przechodzenie przez kraje świetnie obrazuje demograficzne uwarunkowania zewnętrzne. Oczywiście wszystko to wiemy, ale tu ładnie widać 🙂

1️⃣ Ech ta Polska - piramida wieku, śmiertelność, dzietność - wszystko dość podobne do sąsiadów. Możemy spojrzeć na rok 1953 i 1983 z nostalgią, ale to nie wróci;
2️⃣ Młoda Afryka "nadchodzi". Gdy dodamy do tego zmiany klimatu, "łagodna" północ będzie nadal naturalnym kierunkiem migracji - nie tylko zarobkowych;
3️⃣ Azja jest bardzo zróżnicowana, ale wraz z rozwojem gospodarczym społeczeństwa się starzeją.

Warto przyjrzeć się, nawet w kontekście analiz otoczenia Polski oraz regionów.
Źródło: https://visquill.com/gallery/world-demographics/

Miłego dnia!
Wojciech Dziemianowicz