Polskie Badanie Panelowe Polpan

Schematy klasowe w Polskim Badaniu Panelowym POLPAN 1988–2023 będą tematem wystąpienia prof. Kazimierza M. Słomczyńskiego podczas "Seminarium Analiz Klasowych" 6 maja. Zapraszamy!

Sekcja Analiza Klasowych PTS oraz Zespół Badań Struktury Społecznej IFiS PAN zapraszają na pierwsze seminarium z cyklu „Seminariów Analiz Klasowych”, które odbędzie się 6 maja 2026 o godzinie 12:00 w formie hybrydowej: w Warszawie, w Pałacu Staszica (Nowy Świat 72) w sali im. Barbary Skargi (268, 2. piętro) oraz online na platformie Zoom.

Wykład pt. O klasach społecznych na różne sposoby: Schematy klasowe w Polskim Badaniu Panelowym POLPAN 1988-2023 wygłosi prof. Kazimierz M. Słomczyński (IFiS PAN).

Abstrakt
W naukach społecznych przyjmuje się, iż klasy społeczne są istotnym czynnikiem determinującym (w sensie statystycznym) postawy i zachowania ludzi. Przy tym założeniu wybór schematu klasowego jest niezwykle istotny, a badacz ma do dyspozycji różne opcje na kontinuum od schematów klasycznych (neo-marksistowskich i neo-weberowskich) po post-post-modernistyczne (klasy jako płynne konstelacje). W badaniach panelowych obejmujących kilkadziesiąt lat, wybór schematów klasowych jest szczególnie utrudniony ze względu na zmiany systemu ekonomicznego, politycznego i kulturowego. Jak więc wybrać optymalne schematy klasowe? W tym wystąpieniu proponuję dwa kryteria ich „dobroci” – pierwsze kryterium jest określone przez siłę związku klas społecznych z trzema podstawowymi zmiennymi stratyfikacyjnymi: wykształceniem, rangą zawodu i dochodem; drugie kryterium to moc eksploatacyjna w stosunku do wybranych postaw (autorytaryzm personalny i polityczny) i zachowań (uczestnictwo w wyborach i akcjach protestacyjnych). Empiryczna egzemplifikacja - wykorzystująca analizy danych Polskiego Badania Panelowego POLPAN 2018-2023 - zilustruje fakt, iż przy tych kryteriach do różnych celów korzystniej jest stosować odmienne schematy klasowe.

Prowadzenie spotkania: dr Magdalena Rek-Woźniak (IS UŁ)

Link do platformy Zoom znajduje się w komentarzu ⤵️

W najnowszym numerze “Polish Sociological Review” dr Nataliia Pohorila (Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie) i Yuriy Taran (Instytut Badań Edukacyjnych) opublikowali artykuł dotyczący związków między religijnością, autorytaryzmem i nacjonalizmem w Polsce. Analiza oparta jest o dane POLPAN z lat 2018 i 2023.

Religiosity, Authoritarianism, and Nationalist Views in Poland This study investigates the relationship between religiosity, authoritarianism, and nationalism in Poland in 2023, drawing on theories of religious nationalism and authoritarian personality. Building on the insights from the literature on religious nationalism, moral traditionalism and right-wing...

Jeszcze przez trzy dni można się zgłosić na konferencję "Klasy społeczne po polsku"!

Sekcja Analiz Klasowych PTS oraz Instytut Nauk Społecznych Uniwersytetu SWPS zapraszają do przesyłania zgłoszeń na ogólnopolską konferencję naukową Klasy społeczne po polsku. Przemiany i ciągłości struktur, doświadczeń i dyskursów, która odbędzie się w Warszawie w dniach 19–20 listopada 2026 r.

Celem konferencji jest stworzenie przestrzeni do prezentacji najnowszych badań i dociekań socjologicznych na temat struktury klasowej polskiego społeczeństwa. Zależy nam na tym, aby wydarzenie stało się forum integracji i dialogu dla badaczek i badaczy reprezentujących różne podejścia teoretyczne i metodologiczne, a także znajdujących się na różnych etapach kariery naukowej.

Termin zgłaszania abstraktów upływa 30 marca.

Link do szczegółowych informacji o konferencji znajduje się w komentarzu.

Na Ogólnopolski Zjazd Socjologiczny prof. Anna Kiersztyn jedzie z referatem "Prekaryjne ścieżki kariery a pozycja zawodowa młodych pracowników w Polsce: próba uchwycenia zmian na rynku pracy w świetle najnowszych danych POLPAN"

Serdecznie zapraszamy!

Ukazała się książka pt. „Social Mobility and Unequal Changes” (Slomczynski et al., IFiS Publishers). W tomie tym zebrano analizy danych z badania POLPAN, które ukazały się w ostatnich latach w różnych czasopismach naukowych.

Spis treści:

Introduction
Kazimierz M. Slomczynski, Irina Tomesu-Dubrow, and Collaborators

Chapter 1. The Polish Panel Survey, POLPAN
Irina Tomescu-Dubrow, Kazimierz M. Slomczynski, Zbigniew Sawiński, Anna Kiersztyn, Krystyna Janicka, Danuta Życzyńska-Ciołek, Ilona Wysmułek, and Michał Kotnarowski

Chapter 2. Sampling, fieldwork, and data management
Zbigniew Sawiński

Chapter 3. Intergenerational educational mobility in Poland in the long run. Education as a positional good
Marcin Wroński

Chapter 4. Social mobility and marital homogamy
Henryk Domański

Chapter 5. Downward occupational mobility upon transitioning from temporary to permanent employment
Katarzyna Kopycka

Chapter 6. Who moves from fixed-term to open-ended contracts? Youth employment transitions in a segmented labor market
Anna Kiersztyn

Chapter 7. The roots of poverty, poverty at the root: The relation between a wartime childhood and material hardship in adulthood
Danuta Życzyńska-Ciołek

Chapter 8. Social mobility, health and wellbeing
Olga Zelinska, Alexi Gugushvili, and Grzegorz Bulczak

Chapter 9. What are the trends and explanations of perceived social mobility?
Alexi Gugushvili and Olga Zelinska

Chapter 10. Generational differences in attitudes to meritocracy: Sources of change in valuing education, innate abilities and hard work
Ilona Wysmułek and Jakub Wysmułek

Bardzo serdecznie zapraszamy do przesyłania zgłoszeń do grup tematycznych przez nas współorganizowanych 😊
⏰ Czas nadsyłania zgłoszeń: 30 marca

G54: Uniwersalność i spoistość polskich przemian społecznych w ostatnich 35 latach
Koordynatorzy:
Joanna Konieczna-Sałamatin, WS UW
Michał Kotnarowski, IFiS PAN

Abstrakt:
Grupa tematyczna koncentruje się na analizie przemian społecznych w Polsce od 1989 roku w kontekście międzynarodowym i dynamicznym. Interesuje nas, w jakim stopniu polskie procesy społeczne są unikalne, a w jakim współdzielone z innymi krajami Europy i świata. Szczególnie interesujące będą analizy łączące perspektywy dynamiczną i porównawczą. Perspektywę dynamiczną rozumiemy jako analizę zmian w czasie, natomiast perspektywa porównawcza pozwala na zestawienie zjawisk i procesów zachodzących w Polsce z analogicznymi procesami w innych krajach europejskich i pozaeuropejskich.
Kluczowe pytania dotyczą unikalności polskich przemian oraz ich podobieństw do zjawisk obserwowanych np. w regionie Europy Środkowo-Wschodniej, czy innych krajach europejskich lub krajach spoza Europy. Interesują nas przemiany w różnych sferach życia społecznego, takich jak wartości, normy, postawy wobec inności, religijność, zaufanie do instytucji czy systemu politycznego.
Liczymy również na wystąpienia dotyczące zmian aktywności politycznej (związanej i niezwiązanej z wyborami), a także różnego rodzaju aktywności społecznej. Interesujące są też dla nas opracowania dotyczące zmian w strukturze społecznej, zmian stratyfikacyjnych, czy szeroko rozumianych przemian kompozycji polskiego społeczeństwa.
Zarysowany obszar tematyczny jest dość szeroki, ale częścią wspólną wszystkich wystąpień będzie z jednej strony dynamika procesów zachodzących w Polsce, z drugiej przyjęcie perspektywy komparatystycznej.
Zapraszamy do przedstawiania analiz opartych na danych pochodzących z międzynarodowych projektów badawczych, w których Polska od lat bierze udział, takich jak Europejski Sondaż Społeczny (European Social Survey), Europejskie Badanie Wartości (European Values Study), Międzynarodowy Program Badań Społecznych (International Social Survey Programme) czy Polskie Badanie Panelowe POLPAN. Jesteśmy także otwarci na analizy jakościowe, etnograficzne, analizy dyskursu lub inne – jeśli uwzględniają komponent dynamiczny lub komparatystyczny.

W Repozytorium Danych Społecznych (RDS) opublikowany został zbiór danych pt. „Kariery zawodowe panelistów Polskiego Badania Panelowego POLPAN” autorstwa prof. Zbigniewa Sawińskiego i Zespołu projektu CNB-Young (link w komentarzu). Zbiór zawiera dane o karierach panelistów badania POLPAN zebrane w falach 2008, 2013 i 2018, obejmujące przedział wieku 21-35 lat. Dane dostępne są w formacie long, gdzie poszczególne rekordy dotyczą lat kalendarzowych objętych przez przedział wieku panelisty. Dane powstały w ramach projektu CNB-Young (link do strony projektu w komentarzu) poprzez konwersję danych źródłowych pochodzących z badania POLPAN oraz ich uzupełnienie o informacje o zarobkach badanych osób. Do tego celu częściowo wykorzystano dane z fali 2003. Dane są zgodne co do formatu i zakresu badanej populacji z przygotowanymi w projekcie i również udostępnionymi w RDS danymi dotyczącymi Niemiec, Wielkiej Brytanii i Stanów Zjednoczonych.

Attention, please!
The Institute of Philosophy and Sociology of the Polish Academy of Sciences announces an international competition for a Postdoctoral Researcher position in the project Structures and Futures: the Polish Panel Study POLPAN 1988-2023.

More details:

Announces an international competition for a Postdoctoral Researcher position in the project Structures and Futures: the Polish Panel Study POLPAN 1988-2023 The Institute of Philosophy and Sociology, Polish Academy of Sciences announces an international competition for a Postdoctoral Researcher position in the project Structures and Futures: the Polish P

Deadline approaching (October 14)!
We seek a postdoctoral researcher and a PhD student who would like to work in the project 'Structures and Futures: the Polish Panel Study POLPAN 1988-2023'.

Details in the comments.

The Institute of Philosophy and Sociology, Polish Academy of Sciences announces the competition for a:
- Postdoctoral Researcher position
- PhD Student Research Assistant position
in the project Structures and Futures: the Polish Panel Study POLPAN 1988-2023.

More details in the comments below.