AnKra Architektura

✨ETHER - Eternal Heritage | Wieczne dziedzictwo✨

Tematyka ETHERu jest mi szczególnie bliska, bo sama na co dzień korzystam z fotogrametrii, która potrafi po stokroć ułatwić życie przy inwentaryzacji i analizie historycznych budynków!

Bardzo się cieszę, że znów mogę uczestniczyć w tym wydarzeniu. Po raz kolejny muszę pochwalić zarówno program, jak i organizację samej konferencji. W tym roku mniej o samej architekturze, ale to tylko na plus. Digitalizacja wykracza przecież daleko poza budynki: obejmuje także tradycyjną muzykę, dziedzictwo niematerialne czy archiwa – często niedoceniane i „mniej klikalne”, a równie ważne.

Jak zawsze zachwyca mnie świetna oprawa graficzna i nagłośnienie. To może „tylko dodatki”, ale sprawiają, że całe wydarzenie odbiera się jeszcze pełniej.

pl robicie to naprawdę dobrze!

Bardzo dobry zbiór inspiracji! Wiadomo - wszystko z rozsądkiem i ważnością na zastaną materię, ale nie zawsze decydując się na adaptację starego domu jesteśmy skazani na „skansen”.

🏛️ Czy magiczne ruiny mogą być jeszcze bardziej romantyczne?

Tak! Zanim przejdę do rzeczy ważnych, trzeba nadmienić najważniejszą: jestem absolutną fanką animacji studia Ghibli od wielu, wielu lat! Idąc za trendem z ostatnich dni (który bardzo mnie urzekł) postanowiłam, że przerobię swoje zdjęcia pewnych ruinek i zobaczę co z tego wyjdzie. I jest jeszcze bardziej magicznie! ✨

To co widzicie na grafikach to zdjęcia mojego autorstwa przerobione przez sztuczną inteligencję. Dość wiernie oddała charakter zdjęć, chociaż jak zawsze diabeł tkwi w szczegółach. Średnio poradziła sobie z koryncką głowicą, której elementami nie były tylko kwiaty ale też lwy.

Ciekawi co to za miejsce? To portyk z bocznej elewacji pozostały po pałacu z XIX wieku, który stał w miejscu dawnego zamku piastowskiego w parku w Sławęcicach niedaleko Kędzierzyna-Koźla. Jest to smutny obraz mimo pięknego otoczenia w jakim się znajduje i swojej romantyczności świadczy o tym, że nie dopilnowaliśmy i znów jakaś część historii w postaci architektury zniknęła z krajobrazu.

Jak Wam się podoba taka przeróbka rzeczywistości?

🎆JAKI BYŁ MÓJ 2024?🎇

Był bardzo intensywny, ale też pełen zmian i trudnych decyzji. Wielu planów nie udało się zrealizować, ale z tych, które się udały cieszę się po stokroć!

Cieszę się również, że się tutaj pojawiłam i mogę Wam pozarażać kawałek mojego świata i to, jak widzę przestrzeń, która nas otacza! No i oczywiście dlaczego zabytki i stare techniki budowlane są ciekawe!

Lubię robić wszelkiego rodzaju podsumowania pewnych etapów, bo zawsze to czegoś uczy. Nie lubię natomiast robić list postanowień na Nowy Rok, bo i tak rzadko coś z tego udaje się realizować, ale zwykle mam kilka pomysłów pt. „CO BYM CHCIAŁA”. Mam nadzieję, że uda się te pomysły wcielić w życie!

Życzę Wam dużo dobrego w nadchodzącym roku! Coś się uda, coś się nie uda, ale i tak, fajne to życie!

Pozdrawiam Was ciepło i dziękuję, że byliście tu ze mną w 2024!

Bardzo ważny temat!
Rekonstrukcje i odbudowy bardzo fajnie ujęły coraz częstszy problem, jaki spotykamy na zabytkach.
Nagłaśniajmy problemy , edukujmy ludzi i kadrę, wymagajmy odpowiedniego poziomu prac!
Żeby się nie okazało, że w pół roku zniszczyliśmy coś to stało kilkaset lat!

FUSZERKA NA ZAMKACH. Czyli jak nie odbudowywać zamków.

Dyskusja czy i w jakim stopniu odbudowywać zamki trwa od przeszło stu lat. Nie mamy zamiaru jej tutaj rozstrzygać i mówić Państwu jak mają myśleć, zwłaszcza, że i tak najwięcej zależy od indywidualnego przypadku a nie z góry narzuconej teorii (doktryny). Pragniemy zwrócić uwagę na inną ważną rzecz, o której nie mówi się tyle ile powinno - ahistoryczne projekty i niska jakość prowadzonych na zamkach prac. Problem dotyczy wbrew pozorom nie tylko odbudów zamków, ale także prac na obiektach określanych jako "trwałe ruiny".

SKĄD BIERZE SIĘ PROBLEM?

Oglądając konserwację barokowych ołtarzy, szat liturgicznych czy polichromii w kamienicach, widzimy w działaniu konserwatorów, rzemieślników, specjalistów. Wydawać by się mogło, że w przypadku zamków, jednych z najcenniejszych zabytków jakie posiadamy, powinno być tak tak samo.
Niestety coraz częściej tak nie jest.

Prace konserwatorskie według prawa i zgodnie z rozporządzeniem MKiDN wykonywać musi dyplomowany konserwator. Problem polega na tym, że część prac na zamkach kwalifikowana jest jako budowlana a w takim wypadku pewne wymagania dotyczą jedynie kierownika budowy i inspektora nadzoru. Żaden z nich nie musi być jednak konserwatorem. Wystarczy udokumentowany udział w pracach przy zabytkach. Nie liczy się przy tym ani ich rodzaj ani pozytywny rezultat. Reszta pracowników firmy budowlanej nie musi posiadać żadnego doświadczenia. W związku z tym brakuje wiedzy dotyczących nawet tak podstawowych rzeczy jak samo murowanie ścian (rozmiar i forma kamienia, warstwowanie, zaprawy, fugi). To nie wszystko bowiem zdarza się, że żadna z osób, która firmuje swoim nazwiskiem prace nie jest obecna podczas nich. Bywa, że pojawia się ona dopiero podczas odbioru! Delegatury WKZ z oczywistych względów zaś nie mają możliwości oddelegowania pracownika do stałego nadzoru firmy.
Jeśli dodamy do tego, że firma budowlana wykonuje projekt ahistoryczny, mijający się z realiami epoki, w których zamek powstawał (bo w procesie projektowania nie brali udziału historycy, nie odbyła się dyskusja), to mamy gotowy przepis na katastrofę, popularnie nazywaną "gargamelem" albo "makietą".

JAK TEMU ZARADZIĆ?

👉1. NADZÓR.
Obowiązkiem państwa w postaci urzędów konserwatorskich jest stawianie jasnych wymagań inwestorowi, które wymusiłyby udział historyków architektury na etapie projektowania oraz konserwatorów i doświadczonych rzemieślników na etapie wykonania. Musi obowiązywać jeden projekt budowlano-konserwatorski i jedno pozwolenie obejmujące różne branże. Wymusi to udział dyplomowanego konserwatora na każdym etapie prac. Takie rozwiązanie bywa z powodzeniem stosowane przez WKZety.
👉2. NAUKA RZEMIOSŁA.
Gdy w 1983 odbudowywano domy z muru pruskiego przy Rynku w Hildesheim, aby rekonstrukcja była wiarygodna, konserwatorzy i budowlańcy uczyli się dawnych technik budowlanych i rzemiosła praktycznie od nowa. Przy każdej inwestycji konieczne jest przestudiowanie sposobu budowy danego zabytku, użytych materiałów. W Polsce wciąż mamy osoby znające tajniki dawnego rzemiosła. Powinny one przewodzić pracom i szkolić pozostałych pracowników. Ideałem jest powstanie przyzamkowego "warsztatu", który w szerszej perspektywie pełniłby funkcję szkoły umożliwiającej trwanie i przekazywanie tej wiedzy dalej. Ta wiedza jest konieczna nawet nie tyle przy odbudowach, ale przede wszystkim przy samej konserwacji zabytków.
👉3. ODRZUCENIE KRYTERIUM CENY.
Kryterium nie mogą być ani najniższa cena ani krótki czas inwestycji. Jeśli inwestor dysponuje ograniczonymi środkami, inwestycja powinna być rozbita w czasie na mniejsze etapy. W pozostałych wypadkach dozwolone powinny być jedynie prace zmierzające do zabezpieczenia aktualnego stanu zabytku.

Warto pamiętać, że to właśnie współczesna zamkowa pseudohistoryczna fuszerka jest głównym argumentem przeciwko jakimkolwiek pracom w obrębie zamków, nawet tym, które są dobrze udokumentowane, potrzebne bądź oczekiwane społecznie. Jednocześnie fuszerka ta często bywa dla architektów oraz inwestorów pretekstem do wprowadzenia tańszej i wymagającej mniej czasu, ale często inwazyjnej architektury nowoczesnej (patrz: Bodzentyn).

Zamki są dobrem wspólnym. O ich losie nie powinien decydować jedynie inwestor, architekt albo kierujący się tylko doktrynami konserwator. Nie powinno być tak, że jedna strona narzuca swój sposób wartościowania drugiej. Należy wsłuchiwać się w głos wszystkich zainteresowanych: naukowców, właścicieli, mieszkańców, lokalnej społeczności. Na tej podstawie dopiero można szukać kompromisu. Wyjściem do dyskusji musi być jednak szacunek dla oryginalnej tkanki zabytku.

Przy tworzeniu tego wpisu rozmawialiśmy oraz uwzględniliśmy uwagi aktywnych zawodowo konserwatorów zabytków.

Na zdjęciach kolejno Bodzentyn, Iłża, Melsztyn, Gostynin.

Jako ilustracja do wpisu przykłady fuszerki na zamku w Iłży, który jest tzw. "historyczną trwała ruiną", w artykule Pawła Nowakowskiego z Iłżeckiego Towarzystwa Historyczno-Naukowego:
https://www.ilzahistoria.pl/aktualnosci/dziegiec-z-miodem-czyli-o-konserwacji-ruin-zamku-ilza/?fbclid=IwAR1U23JDWJMsVVQAOJmRVyKiwZGfG8g84z6pQry1LNONQEcVr3UJPYq5sM

W opozycji do Iłży odbudowany metodami rzemieślniczymi zamek w Czechach: https://www.facebook.com/RekonstrukcjeiOdbudowy/posts/pfbid0Tn7seSaXbfWW2v4wGPwhy8uMu1F1LLNwbGwPaTu9LcvDGDYf59C8vSSh81Ky9LWjl
Warto także zapoznać się z przykładem konserwacji ruin zamku w Lietavie:
https://www.facebook.com/groups/267089579631

🎅🏻 Jak to właściwie wszystko stoi? 🎅🏻

🤔 Jak zrobić sobie przerwę na kawę podczas wznoszenia wysklepek w kościele, tak żeby nie wpadły do środka? Czy sklepienie mogłoby się składać z samych żeber? Dlaczego drewniane belki nie wysuwają się z muru?

❗️Odpowiedź na te i inne pytania znajdziecie w moim architektonicznym kalendarzu adwentowym! Codziennie o 8:00 na moim Instagramie otwieram nowe okienko i pokazuje Wam ciekawostki o historycznych technikach budowlanych!

🖌️Wszystko to uzupełnione moimi rysunkami, tak by w możliwie prosty sposób wyjaśnić sprytne rozwiązania naszych przodków!

No bo, czy nigdy nie zastanawialiście się jak to wszystko właściwie stoi, a nie leży, kiedy patrzyliście na stare budynki?

🙋‍♀️ Jeżeli, jeszcze nie śledzisz kalendarza, to zaglądaj koniecznie na moje codzienne relacje!

🎅🏻 Spędźmy ten przedświąteczny okres na odkrywaniu historycznych technik budowlanych!