Instytut Pamięci Narodowej

🇵🇱 Walczył całe życie, aby Śląsk powrócił do Polski❗️

W 87. rocznicę śmierci oddaliśmy hołd Wojciechowi Korfantemu, jednemu z Ojców Niepodległości.

➡️ Podczas uroczystości przy Grobie Nieznanego Żołnierza w Warszawie zastępca prezesa Instytutu Pamięci Narodowej dr hab. Karol Polejowski podkreślił, że:

💬 – Wojciech Korfanty przecież w czasach, kiedy Polski nie było, a jednak dorastał jako P***k. Jako polski patriota głęboko przekonany o tym, że Śląsk, z którego się wywodził, do Polski będzie należał. I walczył całe życie o to, aby Śląsk do Polski wrócił, a potem, aby ten Śląsk w Polsce się rozwijał.

🎖️ Podczas uroczystości dr hab. Karol Polejowski został uhonorowany złotym Medalem Bojownika Niepodległości Wojciecha Korfantego oraz Medalem za Zasługi dla Światowego Związku Żołnierzy AK.

➡️ Delegacja IPN złożyła kwiaty również przy pomniku Wojciecha Korfantego u zbiegu Alei Ujazdowskich i ulicy Agrykola w Warszawie.

ℹ️ Wojciech Korfanty jest najbardziej znanym polskim politykiem z Górnego Śląska działającym w pierwszej połowie XX w. Był pierwszym politykiem jednoznacznie głoszącym jedność Górnego Śląska z resztą ziem polskich, który został posłem do niemieckiego parlamentu. Korfanty odegrał istotną rolę w procesie odbudowy Rzeczypospolitej po 1918 r. Przyczynił się tym walnie do włączenia w jej granice uprzemysłowionej części regionu górnośląskiego. Zmarł 17 sierpnia 1939 r.

⚔🇵🇱 Polskie Termopile

⚔ W leżącej 33 km od Lwowa wsi Zadwórze, zwanej niekiedy „Polskimi Termopilami”, rozegrał się najbardziej dramatyczny epizod walk o to polskie miasto podczas wojny polsko-bolszewickiej 1920 roku. 17 sierpnia pod Zadwórzem, batalion ochotników, złożonych głównie z młodzieży szkolnej, harcerzy i obrońców Lwowa 1919 pod dowództwem kpt. Bolesława Zajączkowskiego natknął się na przeważające siły bolszewickie 6. dywizji kawalerii z 1. Armii Kawalerii Siemiona Budionnego.

⛰ Po ciężkich walkach Polacy zdobyli pobliskie ufortyfikowane wzgórze i śmiałym atakiem na bagnety zmusili baterię artylerii wroga do zaprzestania ostrzału i wycofania się za wioskę. Mimo ostrzału artyleryjskiego i ognia z karabinu maszynowego, śmiertelny bój trwał jedenaście godzin. W międzyczasie obrońcy odparli sześć szarż konnych.

🐎 Batalion poddał się dopiero po przybyciu nowych oddziałów kawalerii bolszewickiej i po wyczerpaniu się amunicji. Zdziesiątkowani, bez amunicji, walczyli do końca na kolby i bagnety❗

💪🇵🇱 Walki, które miały miejsce w tym rejonie, umożliwiły innym polskim oddziałom odwrót i zajęcie pozycji obronnych w okolicach Lwowa. Powstrzymało to żołnierzy Budionnego i uniemożliwiło mu wzmocnienie armii Tuchaczewskiego pod Warszawą. Pozwoliło to również na przesunięcie części sił polskich z południa do Warszawy, przygotowanie stolicy do jej obrony i skoncentrowanie wojsk w środkowej części rzeki Wieprz do zdecydowanego uderzenia. W wyniku podjętych działań wojsko polskie mogło odnieść zwycięstwo nad bolszewikami w bitwie pod Radzyminem.

🟥 Spośród 330 polskich żołnierzy, którzy wzięli udział w tej nierównej walce, zginęło 318. Większość poddających się została wymordowana przez bolszewików. Dowódca polskiego batalionu kpt. Bolesław Zajączkowski, zwany niekiedy polskim Leonidasem, popełnił samobójstwo wraz z kilkoma ocalałymi oficerami. W walce poległ 19-letni polski Ormianin Konstanty Zarugiewicz. Bronił Lwowa w 1918 r. Za zasługi na polu bitwy został odznaczony orderem Virtuti Militari i Krzyżem Walecznych. Zwłoki pięciu poległych oficerów, których zidentyfikowano po bitwie, pochowano na Cmentarzu Obrońców Lwowa, a pozostałych poległych – na cmentarzu utworzonym w pobliżu wzniesionego na ich cześć kurhanu.

🇵🇱 P***k, Ślązak, patriota

📆8⃣7⃣ lat temu zmarł Wojciech Korfanty, jedna najważniejszych postaci w historii Śląska i jego walki o przyłączenie do Polski.

➡ W 1903 r. zasiadł w Reichstagu jako poseł ze Śląska, gdzie reprezentował Koło Polskie. Przeciwstawiał się germanizacyjnej polityce władz niemieckich wobec ludności polskiej, walczył o polepszenie sytuacji niższych warstw społecznych.

📣 25 października 1918 r. wygłosił w niemieckim parlamencie żądanie przyłączenia do państwa polskiego wszystkich polskich ziem zaboru pruskiego. Wojciech Korfanty był jednym z przywódców II Powstania Śląskiego, stanął również na czele III Powstania Śląskiego.

🇵🇱 Uczestniczył w ogólnopolskiej polityce, był wicepremierem w rządzie Wincentego Witosa w 1923 r. Po zamachu majowym w opozycji. Aresztowany w 1930 r., wraz posłami Centrolewu został osadzony w twierdzy brzeskiej. Zwolniony po kilku miesiącach stanął na czele Polskiego Stronnictwa Chrześcijańsko-Demokratycznego i został senatorem. W 1935 roku wyjechał na emigracje, zamieszkał w Pradze, brał udział w powstaniu opozycyjnego wobec sanacji Frontu Morges.

🏴 Wrócił do Polski w kwietniu 1939 r., gdy Hi**er wypowiedział układ o nieagresji, ale na kilka miesięcy trafił do więzienia. Wyszedł z niego ciężko chory w lipcu. Zmarł na dwa tygodnie przed wybuchem wojny. Jego pogrzeb był wielką manifestacją patriotyczną.

🎖 W 1997 roku Rzeczpospolita uczciła Korfantego, odznaczając go Orderem Orła Białego.

🇵🇱 Poznaj tę niezwykłą postać, sięgnij po materiały przygotowane przez IPN➡ https://tinyurl.com/yc4hrtma

🇵🇱 Kobieta niezwykła

📅1⃣2⃣7⃣ temu urodziła się Maria Stanisława Wittek ps. „Mira” – kobieta niezwykła, dla której służba ojczyźnie była nie tylko obowiązkiem, ale też prawdziwym powołaniem.

➡ Jako nastolatka wstąpiła do III Polskiej Drużyny Harcerskiej. Od 1917 r. kontynuowała naukę w polskiej klasie Szkoły Zrzeszenia Rodziców i Nauczycieli w Kijowie. Patriotyczna atmosfera szkoły, tworzonej przez wysiedlonych z Warszawy profesorów Uniwersytetu Warszawskiego, motywowała młodą Marię do zaangażowania się w działalność niepodległościową.

➡ Od 1917 r. należała do Polskiej Organizacji Wojskowej (POW) – zaprzysiężona została w marcu 1918 r. Po zdaniu matury Maria Wittek, niezwykle uzdolniona w kierunku nauk ścisłych, rozpoczęła studia na Wydziale Matematyki Uniwersytetu w Kijowie. Była pierwszą kobietą studiującą na tym wydziale ‼

➡ Od studiów ważniejsza jednak była dla niej walka o niepodległą ojczyznę. W POW ukończyła kurs wywiadowczy i szkołę podoficerską. W lipcu 1919 r., po aresztowaniach w komendzie okręgu kijowskiego POW, jako niespełna dwudziestolatka została kierownikiem Wydziału Wojskowego.

➡ Na Kijowszczyźnie organizowała m.in. transporty P***ków uciekających z Ukrainy przed sowieckim terrorem. W grudniu 1919 r. wstąpiła do Wojska Polskiego, wyjechała z Kijowa i pełniła służbę wywiadowczą w Sztabie Dowództwa 6. Armii. W czasie wojny polsko-bolszewickiej w 1920 r. brała udział w obronie Lwowa, za co odznaczono ją 🎖Srebrnym Krzyżem Orderu Virtuti Militari.

➡ W 1921 roku przystąpiła do Ochotniczej Legii Kobiet. Od tego czasu organizacja służby wojskowej kobiet stała się jej życiową misją. Maria Wittek widziała wielką potrzebę tworzenia pomocniczych formacji kobiecych, nieodzownych w działaniach bojowych.

➡ We wrześniu 1939 r. została awansowana na podpułkownika. Brała udział – ponownie – w obronie Lwowa, a po jego kapitulacji i po wkroczeniu Sowietów przedarła się do Warszawy. Po dotarciu do stolicy, już 11 października 1939 r. zameldowała się u gen. Michała Tokarzewskiego-Karaszewicza i wstąpiła do organizowanej przez niego Służby Zwycięstwu Polski.

➡ Maria Wittek kierowała kobiecymi formacjami państwa podziemnego do końca wojny – jako szefowa Wojskowej Służby Kobiet w Komendzie Głównej Związku Walki Zbrojnej, a następnie jako komendantka Wojskowej Służby Kobiet Komendy Głównej Armii Krajowej. Była świetną organizatorką i kompetentnym dowódcą.
🎖 Podczas powstania warszawskiego walczyła w Śródmieściu. W uznaniu wybitnej odwagi odznaczona została – po raz drugi – Orderem Virtuti Militari i awansowana do stopnia pułkownika. Stolicę opuściła z ludnością cywilną i przedostała się do Częstochowy.

🟥 Po wojnie około pół roku spędziła w komunistycznych więzieniach, po czym, bez postawienia zarzutów, została zwolniona. Nie miała szans na zatrudnienie zgodnie ze swoim wykształceniem i kompetencjami. Przez wiele lat pracowała jako sprzedawczyni w kiosku Ruchu.

🇵🇱 Nigdy nie założyła rodziny. Żyła bardzo skromnie – od 1975 r. mieszkała w domu Urszulanki w Warszawie przy ul. Wiślanej. W III RP przywrócono pamięć o bohaterstwie Marii Wittek. W 1991 r., jako pierwsza kobieta w Polsce, została mianowana generałem brygady.

🏴 Zmarła 19 kwietnia 1997 r. Pochowana na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach. Jedna z jej najznakomitszych wychowanek, generał Elżbieta Zawacka ps. „Zo”, z własnych oszczędności ufundowała jej pomnik, odsłonięty na dziedzińcu Muzeum Wojska Polskiego w Warszawie.

🔎 Dowiedz się więcej➡ https://tinyurl.com/495rwszu

🇵🇱 Walczyli o polskość Śląska‼️

🔥 1⃣0⃣7⃣ lat temu, w nocy z 16 na 17 sierpnia, wybuchło I Powstanie Śląskie. Celem operacji było przyłączenie Górnego Śląska do Polski. Przez 8 dni powstańcy walczyli z liczniejszym i lepiej wyposażonym przeciwnikiem. Choć zryw nie zakończył się sukcesem, przygotował grunt pod dwa kolejne, zwycięskie już powstania, w 1920 i 1921 roku.

⛏ Iskrą, która zapoczątkowała wybuch Powstania, była masakra górników z kopalni „Mysłowice”, którzy domagali się zaległych wypłat. Gdy 15 sierpnia 1919 r. tłum wtargnął przez bramę na teren zakładu, niemieckie wojsko otworzyło ogień. Zginęło siedmiu górników, dwie kobiety i trzynastoletni chłopiec.

➡️ Walki zaczęły się w nocy 16 sierpnia od ataków na posterunki Grenschutzu – niemieckiej straży granicznej. Jedne z pierwszych potyczek stoczono wokół Czułowa i Tychów. Powstanie objęło powiaty: katowicki, lubliniecki, pszczyński, rybnicki, tarnogórski oraz część raciborskiego. Trwało do 24 sierpnia 1919 r., a dowodził nim Alfons Zgrzebniok.

➡ W tym czasie na terenie Górnego Śląska stacjonowało 7️⃣0️⃣-8️⃣0️⃣ tys. żołnierzy niemieckich. Wobec takiej dysproporcji sił, zryw nie miał szans powodzenia. W mocy pozostały decyzje międzynarodowe podjęte w Paryżu, a dotyczące organizacji na Górnym Śląsku plebiscytu.

➡️ W 1920 wybuchło drugie powstanie śląskie, w 1921 – trzecie. To ostatnie przesądziło o kształcie granicy polsko-niemieckiej na odcinku śląskim.

‼️ 17 sierpnia 1939 r., w 20. rocznicę wybuchu I Powstania Śląskiego, zmarł Wojciech Korfanty, jeden z najważniejszych polityków II RP, przywódca III Powstania Śląskiego.

🔎 Dowiedz się więcej➡ https://tinyurl.com/ykrrd2m5
📸 Narodowe Archiwum Cyfrowe

📣 Spory polityczne kończą się tam, gdzie zaczyna się bezpieczeństwo Rzeczypospolitej 🇵🇱

⚔ Bitwa warszawska była kulminacyjnym momentem wojny polsko-bolszewickiej, jednym z decydujących wydarzeń w dziejach Polski, Europy i świata.

🎗 Już w 1923 roku, dla upamiętnienia walk w obronie Ojczyzny, ustanowiono Dzień Żołnierza, przypadający na 15 sierpnia – kluczowy dla przełamania bolszewickiej ofensywy sprzed trzech lat. Święto Wojska Polskiego na stałe wprowadzono dopiero ustawą Sejmu z 1992 roku.

🎗 W Warszawie, z udziałem Prezydenta RP Karola Nawrockiego, odbyły się centralne obchody Święta Wojska Polskiego, połączone z upamiętnieniem zwycięskiej Bitwy Warszawskiej z 1920 roku.
🇵🇱 Instytut Pamięci Narodowej reprezentowali zastępcy prezesa dr hab. Karol Polejowski oraz dr Mateusz Szpytma.

✝ Uroczystości rozpoczęła Msza Święta w intencji Ojczyzny w Katedrze Polowej Wojska Polskiego. Liturgii przewodniczył biskup polowy Wiesław Lechowicz.

➡ Na Placu Marszałka Józefa Piłsudskiego odbyła się zmiana posterunku honorowego przy Grobie Nieznanego Żołnierza, a zebrani oddali hołd bohaterom.

🇮 Tradycyjnie najważniejszym punktem obchodów Święta Wojska Polskiego była uroczysta defilada, która przeszła warszawską Wisłostradą. Uczestniczyli w niej żołnierze wszystkich rodzajów Sił Zbrojnych RP oraz wojska sojusznicze – z USA, Kanady, Australii, Litwy, Estonii, Szwecji, Rumunii i Francji, w tym po raz pierwszy – żołnierze Legii Cudzoziemskiej.

💬 – Wówczas, w 1920 roku, wszyscy wiedzieli, że spory polityczne kończą się tam, gdzie zaczyna się bezpieczeństwo Rzeczypospolitej, gdzie zaczyna się żołnierz i Wojsko Polskie. Dlatego udało się wygrać w roku 1920, bo silny, odporny naród wiedział, że żeby móc się sprzeczać o przyszłość i o politykę, to trzeba mieć Polskę – powiedział Prezydent RP.

➡ Po raz pierwszy, przed trybuną honorową, prezydent Karol Nawrocki wręczył nominacje generalskie i admiralskie.

🇵🇱 Obiecał ukochanej, że walcząc z bolszewikami zdobędzie Virtuti Militari❗️ Słowa dotrzymał, ale...

✝️ W otoczonych zielenią zaułkach Starego Cmentarza w Łodzi znajduje się wyjątkowy grób. Nad pochowanym tutaj zmarłym wieczną wartę pełni polski żołnierz – naturalnej wielkości rzeźba przedstawiająca spieszonego husarza. Strzeże pamięci o Stefanie Pogonowskim, bohaterze Niepodległej, który miał dwie wielkie miłości – Ojczyznę i „Iskierkę”.

➡️ Chociaż marzył o pokoju, na wojnie był już od 5 lat. Na początku 1920 r. samotny i zmęczony ciągłą wojaczką 25-letni porucznik, niedawno mianowany dowódcą I batalionu w 28 Pułku Strzelców Kaniowskich, wreszcie odnalazł swojąbratnią duszę...

✍️ Ty Ojczyznę kochasz, kochasz kraj nasz drogi,
Który przez lat tyle cierpiał gniot tak srogi.
Kocham Ciebie za to – wiedz, że życie moje
Zdaję całe w ręce Ojczyzny i Twoje

– pisał do Czesławy Żyźniewskiej, którą pieszczotliwie nazywał „Iskierką”.

❤️ Z objęć wielkiej miłości wyrwała go jeszcze większa – do Ojczyzny, zagrożonej w wojnie polsko-bolszewickiej.

🗓 Batalion Pogonowskiego otrzymał rozkaz uderzenia o świcie 15 sierpnia na zajęty przez bolszewików Radzymin. Jednakże w środku nocy Pogonowski zorientował się, że znalazł się praktycznie na tyłach trzech maszerujących na Warszawę, zwycięskich dotychczas, nieprzyjacielskich brygad.

⚔️ O pierwszej w nocy dał rozkaz do ataku na Wólkę Radzymińską. Pod niespodziewanym ogniem ckm-ów czerwonoarmiści wpadli w panikę. Rozpoczęła się najpierw chaotyczna strzelanina, potem zdezorientowane wroga oddziały zaczęły się cofać.

🏴 Gdy w szarości przedświtu jakaś zabłąkana bolszewicka kula trafiła Stefana Pogonowskiego, choć ciężko ranny jeszcze dowodził, jeszcze wydawał rozkazy. Każąc atakować i nie dawać wrogowi chwili na opanowanie sytuacji, nakazywał swemu zastępcy: „Pamiętaj, abyś mi ludzi nie wygubił”.

Kornel Makuszyński był pewien, że porucznik i po śmierci dowodził obrońcami Ojczyzny:

✍️ Oto przed niebieskie sędzię
Święty wiedzie ich kapelan
A przed tron ich wiedzie Boski,
Jasny rycerz – Pogonowski.

🎖 Stefan Pogonowski pośmiertnie został awansowany do stopnia kapitana. Otrzymał też, obiecany ukochanej, Krzyż Srebrny Orderu Wojennego Virtuti Militari.

💔 Prosiłeś mnie, bym ci portrecik dała...
Rzekłeś: Za portret, w boju zdobyć muszę,
I dam ci w zamian – Krzyż Virtuti.
Tylko rok minął...
Znów maj w kwiatach tonie...
W grób z sobą wziąłeś fotografię,
Twój Krzyż Virtuti miałam w trwożnej dłoni,
Myśląc: czy z Krzyżem żyć potrafię?

– napisała jego ukochana „Iskierka”.

💪🇵🇱 Poznaj tę niezwykłą postać➡ https://tinyurl.com/5hfsx59b

⚔️ Bitwa, która zmieniła losy świata 🇵🇱

💪 Kiedy bolszewicy zbliżyli się do Warszawy, sądzili że stolica Polski podda się w ciągu paru godzin. Opór i determinacja, z jaką Polacy bronili warszawskiego przedmościa, uniemożliwiły bolszewikom zniszczenie Rzeczypospolitej. O polskim zwycięstwie przesądził geniusz Naczelnego Wodza, marszałka Józefa Piłsudskiego.

📅 1⃣0⃣6⃣ lat temu, 15 sierpnia 1920 roku, polska armia powstrzymała na przedpolach Warszawy ofensywę bolszewicką. Zwycięska Bitwa Warszawska rozpoczęła się 13 sierpnia.

📚 Jej znaczenie w 1931 roku docenił brytyjski dyplomata lord Edgar Vincent d'Abernon, bezpośredni świadek wydarzeń, który w swojej książce „Osiemnasta decydująca bitwa w dziejach świata”, napisał:

💬„Współczesna historia cywilizacji zna mało wydarzeń, posiadających znaczenie większe od bitwy pod Warszawą w roku 1920. Nie zna zaś ani jednego, które by było mniej doceniane”.

❓ Jak wyglądały pierwsze starcia? Komu musieli stawić czoła polscy żołnierze?Bezpośrednio Warszawie zagrażał Front Zachodni pod dowództwem Michaiła Tuchaczewskiego, byłego oficera carskiej gwardii, nazywanego „Czerwonym Napoleonem”. Na kierunku warszawsko-modlińskim wystawił on: 19 dywizji strzelców, 2 brygady strzelców oraz 2 dywizje kawalerii zgrupowane w czterech armiach, jak również oddział zbiorczy Grupy Mozyrskiej.

➡️ Jednostki Tuchaczewskiego, które od czasu rozpoczęcia ofensywy 4 lipca przeszły 600 km, zajęły Białoruś i dotarły do Wisły, 13 sierpnia starły się w śmiertelnym boju z P***kami zajmującymi linie fortyfikacji i umocnień przedmościa warszawskiego. Bolszewikom stawiła opór 1 Armia gen. por. Franciszka Latinika, która pierwszego dnia bitwy przyjęła uderzenie sześciu dywizji wroga.

➡️ Walki były niezwykle zacięte. Zwycięstwo P***ków w bitwie pod Ossowem oraz zaciekła obrona Radzymina, który przechodził z rąk do rąk, stały się symbolami pierwszego etapu Bitwy Warszawskiej.

💪🇵🇱 Dowiedz się więcej o polskim zwycięstwie, które zmieniło losy świata. Sięgnij po materiały przygotowane przez IPN ➡ https://tinyurl.com/4vr736kf

🖼 Jerzy Kossak, Cud nad Wisłą, 1930 r., olej na płótnie 201,5 x 291,3 cm, Zamek Królewski w Warszawie – muzeum, fot. Andrzej Ring, Małgorzata Niewiadomska.

🇮🇳🤝🇵🇱 To była szansa na przetrwanie oraz rozpoczęcie nowego życia

💬 „Nie uważajcie się za sieroty. Jesteście teraz Nawanagaryjczykami, ja jestem Bapu, ojciec wszystkich mieszkańców Nawanagaru, w tym również i wasz”.
➡ Te słowa wypowiedział do polskich dzieci Jam sahib Digvijaysinhji. Człowiek nazwany później „Dobrym Maharadżą”, jeden z tych, którzy w nieludzkich czasach okazali najsłabszym, ofiarom totalitaryzmów, pełnię człowieczeństwa. Jego imię na zawsze zapisało się złotymi zgłoskami w historii Polski i Indii.

🎗 Na skwerze Żołnierzy Tułaczy gen. Władysława Andersa w Warszawie odbyły się uroczystości poświęcone pamięci polskich uchodźców z ZSRS, którzy w okresie II wojny światowej znaleźli schronienie na terenie dzisiejszej Republiki Indii.

💬 – Podczas drugiej wojny światowej Indie oraz ich mieszkańcy udzielili schronienia P***kom ewakuowanym z nieludzkiej ziemi. Dla naszych rodaków była to szansa na przetrwanie oraz rozpoczęcie nowego życia. W imieniu Instytutu Pamięci Narodowej serdecznie dziękuję za okazaną pomoc – powiedział zastępca prezesa Instytutu Pamięci Narodowej dr hab. Karol Polejowski.

🇮🇳 Jam sahib Digvijaysinhji wybudował Polish Children Camp złożony z około 60 parterowych domów, który stał się bezpiecznym schronieniem dla blisko 800 polskich dzieci.

💔 Dzieci wyrwanych sowiecką przemocą z ich domów w okupowanej Polsce, dzieci ze Lwowa, Wilna, Brześcia i dziesiątek innych polskich miast, miasteczek i wsi, których jedyną winą było to, że były P***kami. Mali Polacy ewakuowani wraz z Armią Andersa ze Związku Sowieckiego w 1942 roku znaleźli na gościnnej ziemi indyjskiej bezpieczne schronienie.

🇵🇱 ✝️ Jak zginął ks. Ignacy Skorupka ❓

⚠ Jednym z symboli zwycięstwa nad bolszewikami pod Warszawą stał się ksiądz Ignacy Skorupka, kapelan, którego bohaterska postawa i śmierć pod Ossowem 14 sierpnia 1920 r. przeszły do legendy.

➡ Ks. Skorupka pod koniec lipca został kapelanem garnizonu praskiego w Warszawie. W koszarach i na dworcach spowiadał żołnierzy ruszających na front. Na własną prośbę został mianowany kapelanem lotnym 1 batalionu 236 Pułku Piechoty Armii Ochotniczej. Batalion ten składał się głównie z młodzieży gimnazjalnej i akademickiej.

➡ 13 sierpnia 1920 r. wymaszerował na front wraz z batalionem. Wieczorem batalion dotarł do Ossowa w powiecie wołomińskim, leżącego na linii frontu. 14 sierpnia 1920 roku ksiądz Skorupka zginął od postrzału w głowę. O jego śmierci od razu powstały legendy.

📚 Adam Grzymała-Siedlecki we wspomnieniach spisanych w książce „Cud Wisły. Wspomnienia korespondenta wojennego”, pisał:

💬 – W tych to bojach, w pierwszym ich dniu, rozpromieniał naród polski bohaterską śmiercią swoją ksiądz Ignacy Skorupka, kapelan z X dywizji. Jest to chwila ta właśnie, kiedy każdy z bojowników naszych wyczuwa, że na jego czci żołnierskiej spoczęła cześć Ojczyzny, że odeń już tylko zależy, czy padnie Warszawa, czy się ostoi. Wtedy to właśnie młody kapłan, ksiądz Skorupka, na równi ze wszystkimi poczuwa się zesłanym do spełnienia bohaterstwa. Nawdziewa na ramiona znak swojej służby: stułę kapłańską; bierze w dłonie krzyż i – krzyżem tym tylko uzbrojony – wkracza w czołgające się po polu tyraljery. Idzie wyniosły, z krucyfiksem wzniesionym ponad głową, by zewsząd, jak najdalej, widziano, że Chrystus umęczony maszeruje jak prosty żołnierz, z polskimi rycerzami. Przed nim grad kul karabinowych, ulewa z kulomiotów; raz po raz wali przed nim i obok niego szrapnel bolszewicki, granaty wyrywają mu drogę spod nóg, a on – modlitwą i wiarą już uniesiony tam, w górę, do Stwórcy, a tu – jedno już tylko imię, imię Polski mający w pamięci – kroczy, ucieleśniony pomnik heroicznego obowiązku.

💬 Już jest w kurzawie takiej kul, że nie widać go spoza niej, tylko błyszczy krzyż nad głową jego. Tym, co padają, krzyż ów pokazuje drogę do nieba: tam się za chwilę znajdziecie. Tym, co jeszcze żyją, krzyż księdza Skorupki przypomina, za co walczą. Więc wzrasta nieugiętość obrońców. Za Boga i za Ojczyznę! Podwajają się siły, utysiąckrotnia się ich wola zwyciężenia. Aż nareszcie kula nieprzyjacielska zabija świętego kapłana. Któż podejmie się opisać, co na ten widok powstaje w sercach żołnierzy!? Ile się żądzy zrodziło odwetu, pokarania wroga za ten zgon przejasny?! Na okrytym chwałą polu X dywizji pełen nieśmiertelnej glorii pozostał trup księdza Ignacego Skorupki. To miejsce jest uświęcone” – pisał Grzymała-Siedlecki.

➡ Według innych relacji, nie prowadził ataku z krzyżem w ręku, ale towarzyszył części żołnierzy pułku i zginął w czasie udzielania żołnierzowi ostatniego namaszczenia. Władysław Pobóg-Malinowski napisał, iż Skorupka zginął „śmiercią bardziej godną kapłana, ugodzony bowiem został zabłąkaną kulą w chwili, gdy w jakichś opłotkach, pochylony nad ciężko rannym żołnierzem, udzielał mu ostatnich pociech religijnych”.

➡ W komunikacie Sztabu Generalnego WP z 16 sierpnia opisano „bohaterską śmierć ks. kapelana Ignacego Skorupki [...], który w stule i z krzyżem w ręku przodował atakującym oddziałom”.

➡ Bez względu na to, jak było naprawdę, stał się ksiądz Skorupka legendą i symbolem wielkiego poświęcenia wszystkich P***ków dla obrony niepodległości. Legendą żywą do dziś.

🏴 17 sierpnia 1920 r., w dniu pogrzebu ks. Skorupki, wojska bolszewickie znajdowały się już w odwrocie, a szala zwycięstwa w Bitwie Warszawskiej przechyliła się na stronę P***ków. Bohaterskiego kapłana pochowano na Cmentarzu Wojskowym na warszawskich Powązkach, a jego pogrzebowi towarzyszyła wielka manifestacja patriotyczna.

🎖 Naczelnik Państwa Józef Piłsudski pośmiertnie odznaczył ks. Skorupkę Krzyżem Srebrnym Orderu Wojennego Virtuti Militari.

🖼 Jan Henryk Rosen, Ksiądz Skorupka w obronie Warszawy w 1920 r. Obraz namalowany na życzenie papieża Piusa XI, kaplica w Castel Gandolfo.

🔎 Dowiedz się więcej➡ https://tinyurl.com/42v67a6v