25/04/2026
Każda ryjówka którą znajdziesz w ogrodzie to owadożerca, nie mysz — i ta różnica zmienia wszystko.
Spiczasty ryjek, maleńkie oczy, nerwowe ciałko przemykające pod liśćmi — każdy widzi mysz. Prawie nikt nie widzi czym to naprawdę jest. Ryjówka aksamitna to czysty owadożerca. Nie ma żadnego pokrewieństwa z myszami ani nornicami. Nie tknie wysiewu, nie obgryzie korzeni, nie podejdzie do zapasów ziarna. Poluje. To wszystko co robi.
Jej metabolizm jest tak szybki że musi zjeść ilość owadów równą własnej masie ciała każdego dnia — bez wyjątku. Dwadzieścia cztery godziny bez pokarmu i jej serce ustaje. Ten rytm czyni z niej najintensywniejszą maszynę do eliminowania szkodników w ogrodzie, proporcjonalnie do jej rozmiarów. Larwy, młode ślimaki, nicienie glebowe, pająki, stonogi, wije — przeszukuje ściółkę nieustannie, w dzień i w nocy, z fazami polowania co dwie do trzech godzin.
Szczegół odróżniający ją od myszy gołym okiem: ryjek jest długi, cienki i ruchliwy — porusza się nieustannie sondując powietrze. Uszy są okrągłe i ledwo widoczne, ukryte w futrze. Zęby to nie pomarańczowe siekacze gryzonia — małe czerwonawe szpice ustawione jak haczyki na owady. I przede wszystkim: mocno pachnie. Ryjówki mają gruczoły boczne wydzielające silny piżmowy zapach. Dlatego koty je zabijają ale prawie nigdy nie jedzą — zostawiają na progu.
Co ją zabija: pułapki na myszy w ogrodzie lub piwnicy łapią ryjówki przez pomyłkę. Trutki na gryzonie trują je przez skażone owady. Każda ryjówka złapana przez omyłkę to jeden owadożerca mniej w glebie — niezastąpiony.
Jeśli znajdziesz małe zwierzątko martwe na tarasie, ze spiczastym ryjkiem, nienaruszone przez kota — to nie był szkodnik. To był twój najbardziej dyskretny sprzymierzeniec, ten który pracował pod liśćmi gdy nie patrzyłeś.
To niewidoczni ogrodu. Zasługują na więcej niż pułapkę która nie była dla nich przeznaczona.
🌿🐾🌱
22/09/2025
Arkady frontowe ratusza z renesansową loggią. Rok 1930. źródło: CYRYL
29/08/2025
Zagadki na rozgrzewkę.
W jakim rejonie Litwy znajdował się dwór Soplicowo?
26/08/2025
Zapraszam bardzo serdecznie na korepetycje z języka polskiego.Oferta skierowana do uczniów szkół średnich oraz ósmoklasistów. Chętnie uczę:
1.Humanistów, którzy chcą poszerzyć swoją wiedzę.
2. Osoby z zespołem Aspergera i spektrum autyzmu. Świetnie się dogadujemy - wszyscy moi neuroatypowi uczniowie doskonale zdają maturę, mimo czarnych scenariuszy, jakie czasami tworzą, przygotowując się do egzaminów.
3. Osoby z niepełnosprawnością typu porażenie mózgowe. Często są to uczniowie bardzo inteligentni doskonale rozumiejące treści lektur, lecz brakuje im umiejętności, by recepcję lektur zwerbalizować.
4. Last but not least - umysły ścisłe, które dążą do sedna problemu i odczuwają dyskomfort z powodu wielosłowia literatury - zaprawdę, język ma w sobie sprawczość i logikę działań matematycznych. Nie jest bezproduktywny .
Zajęcia stacjonarne (Warszawa) lub on-line.
16/05/2025
Drodzy Uczniowie. Gratuluję Wam znakomitych wyników matur ustnych. Ciężko pracowaliście na sukces. Teraz cieszycie się wynikami. Wasza radość jest dla mnie najlepszą nagrodą.
10/09/2024
Ważne. Proszę o podpisanie, komu dobro dzieci leży na sercu.
Dodaj swoje imię do tej petycji, aby powstrzymać dążenia ONZ do legalizacji pedofilii
ONZ jest o krok od legalizacji czegoś n…
14/06/2024
Zapraszam na lekcję z polskiego. 50 procent ocen celujących na tegorocznej maturze ustnej, liczne oceny bardzo dobre i sto procent zdanych egzaminów ustnych są najlepszą rekomendacją.
06/03/2023
HiOoMotyw marności świata. Omów zagadnienie na podstawie księgi Koheleta.
Księga Koheleta należy do ksiąg sapiencjalnych, czyli mądrościowych. Jej powstanie jest datowane na III w p.n.e. Widoczne są w niej wpływy myśli greckiej, przede wszystkim stoickiej. Jest to jeden z powodów wyróżniania się treści tej księgi spośród wszystkich innych znajdujących się w Biblii. Podczas gdy księgi biblijne zawierają afirmacyjny obraz życia i świata wyrażając go w pochwałę stworzenia lub w skardze i błaganiu o odwrócenie klęski i skutków grzechu, przesłanie księgi Koheleta mówi wprost o ciężarze życia, o ulotności ludzkiej egzystencji przepełnionej trudami troską i cierpieniem. Troska przygniatająca człowieka jest tak dojmująca, że odbiera mu podziw dla dzieł przyrody czy własnych dokonań Trud, jaki człowiek musi wkładać usiłując wieść godny żywot przedstawiony jest jako nieopłacalny. Z tej perspektywy oceniane są wszelkie ludzkie osiągnięcia. Wiedza staje się źródłem cierpień, pogoń za płytką przyjemnością szybko wyjaławia i staje się powodem frustracji. Największym powodem rozgoryczenia jest niesprawiedliwość, której człowiek para ofiarą. Ludzie dobrzy, uczciwi są niszczeni przez występnych, którzy zawłaszczają ich zasługi i wysiłki, człowiek nikczemny opływa w dostatki z upodobaniem żyjąc z krzywdy innych. Człowiek ponadto niejednokrotnie nie jest w stanie realnie ocenić, co przyniesie mu w przyszłości pożytek a co okaże się szkodą.
Musi istnieć system wartości, który nie sprowadza się do ludzkich osiągnąć pozostających w dużej mierze dziełem przypadku. System ten jest w stanie utrzymać życie ludzkie w równowadze pomimo rozczarowań z jakimi przychodzi mu się spotkać. Stanowią go przykazania Boże. Są one jedynymi z trwałych dóbr, które mogą wytrzymać próbę czasu i ostać się wobec śmierci.
Pomiędzy rozważaniami księgi Koheleta a greckim filozoficznym ideałem życia. O ile jednak w myśli greckiej najwyższą nagrodę stanowi cnota, o tyle u Koheleta widoczna jest oryginalna myśl Biblii hebrajskiej: największą wartością człowieka jest bojaźń Boża, rozumiana nie jako strach, ale jako cześć dla Jego osoby stanowiąca zasadę prawdziwego kultu. Liczenie się z Bogiem uwalnia człowieka już to od nieznośnego ciężaru bezsensu i już to od równie nieznośnej lekkości bytu.
10/02/2023
...lub inną uczelnią artystyczną ;)
04/02/2023
Jak człowiek może się zachować w obliczu cierpienia.Omów zagadnienie na podstawie znanych ci fragmentów księgi Hioba .
Księga Hioba należy do tzw literatury mądrościowej (sapiencjalnej) Starego Testamentu. Nie relacjonuje ona wydarzeń historycznych. Jest ona literacką próbą zmierzenia się człowieka z tajemnicą cierpienia, a przede wszystkim próbą odpowiedzi na pytanie, dlaczego Bóg dopuszcza zło i jak człowiek może się z nim zmierzyć. Czy jest w tym nierównym pojedynku zwyciężonym, czy zwycięzcą?
Tytułowy bohater nie jest Hebrajczykiem, ani mieszkańcem Izraela. Mieszka w ziemi Us (Arabia Skalista, obecnie zachodnie tereny Arabii Saudyjskiej). Jest człowiekiem prawym, pobożnym, bardzo majętnym. Posiada liczną rodzinę. W jednej chwili traci wszystko. Dzieje się tak za sprawą szatana. Zły Duch jest przekonany, że Hiob nie czci Boga bezinteresownie i gdyby został pozbawiony majątku, rodziny i zdrowia, stałby się bluźniercą. Bóg zezwala na próbę, zakazuje jednak szatanowi pozbawić Hioba życia.
Hiob staje się nędzarzem, pozbawionym potomstwa, ale wnież zapada trąd - chorobę, ktra wykluczajgo ze społeczeństwa. Jego żona zamiast udzielić mu wsparcia staje się głosem pokusy: radzi Hiobowi, by zaczął złorzeczyć Bogu i umarł (być może jest to sugestia samobójstwa). Hiob stanowczo się sprzeciwia: "Mówisz jak kobieta szalona. Dobro przyjęliśmy z ręki Boga, czemu zła przyjąć nie możemy?" Przyjmuje on, że nie jest w stanie zrozumieć wszechmocy Boga, ale nie przestaje on uznawać Boga za swego sprzymierzeńca. Jednocześnie jednak Hiob nie udaje bohatera, obce jest mu także znoszenie cierpienia że stoickim spokojem. Głośno skarży się na swój los, przeklina nawet dzień, w którym się pojawił na świecie. Lament Hioba skierowany jest do Boga i do ludzi. Życie stało się dla niego gorsze niż śmierć. Nie ma ani chwili ukojenia, każda chwila jest dla niego niekończącą się męką. Natarczywie domaga się wyjaśnienia sensu zesłanego na niego cierpienia. Tej odpowiedzi oczekuje od Boga. Przybywają do Hioba trzej przyjaciele. Są zdruzgotani widokiem jego bezmiernego cierpienia, płaczą razem z nim. Zaczynają go pocieszać próbując racjonalizować przyczyny jego cierpienia. Wyglądają one dość podobnie: oto powodem cierpienia Hioba jest jego ukryty grzech, do którego nie chce się przyznać. A jeżeli nie zgrzeszył on , to na pewno jego dzieci, za które teraz pokutuje. Hiob zaprzecza i mówi, że jest niewinny. Nie przypomina sobie żadnej winy, która mogła ściągnąć na niego ten straszny los. Przyjaciół Hioba irytuje i oburza jego zuchwałość. Próbują na nim wymusić przyznanie się do winy, nawet wbrew sumieniu. Ich zdaniem takie umorzenie się i przyznanie do winy spowoduje powrót Hioba do dawnego stanu. Hiob jest rozgoryczony: nawet u przyjaciół zamiast zrozumienia i pocieszenia znalazł cierpienie. Zarzucają mu kłamstwo i usiłują obarczyć poczuciem winy. (W tradycji biblijnej, inaczej niż w tradycji greckiej, grzech jest świadomym i dobrowolnym złamaniem prawa Bożego; hamartia czyli wina nieuświadomiona - nie występuje). Hiob wdaje się w spór z ludźmi i z Bogiem, nawet z całym światem, by znaleźć wyjaśnienie cierpienia, któremu podlega. W końcu wyzywa Boga na rozprawę. Chce dochodzić swojej krzywdy. Poszukuje sprawiedliwości, już nawet nie uwolnienia od cierpienia, ale wyjaśnienia zła, które go spotkało i uparcie wierzy, że jego żądanie zostanie spełnione, choćby miał za to zapłacić życiem.
Bóg odpowie Hiobowi, ale w sposób, którego ten się nie spodziewa.
Cdn.
24/01/2023
Człowiek w relacji z Bogiem cd.
W sytuacji grzechu Bóg nie przestaje się troszczyć o człowieka. Nawołuje Adama: "Gdzie jesteś?". Ten odpowiada, że usłyszał głos Boga w ogrodzie i przestraszył się, bo jest nagi i z tego powodu ukrył się. Kuszenie było że strony szatana oszustwem. Zamiast obietnicy "bycia jak Bóg" człowiek zaczął się wstydzić samego siebie i zarazem lękać się Boga. Utraconą niewinność i zaufanie do Boga sprawiają, że widzi siebie jako słabego, skompromitowanego, którego łatwo oszukać. Tego właśnie chciał szatan. Nienawidził człowieka, bo ten był istotą słabszą od niego, widział w nim stworzenie ułomne, o mniejszej wiedzy, skomplikowane. I chciał, by człowiek tak samo patrzył na siebie. Zerwanie więzi z Bogiem jest też zerwaniem więzi z naturą. Zakaz zrywania owocu z drzewa wiadomości dobra i zła, dany przez Boga, odwoływał się do wolnej woli człowieka.Zauważmy, że "robienie na przekór zakazowi" jest też cechą zwierząt np. udomowionych. Człowiek w antropologii biblijnej ukazany jest jako obdarzony rozumem i wolną wolą, co umożliwia mu oparcie się pokusie zła. Antropologia księgi Rodzaju ukazuje też, że człowiek nie może pragnąć zła w czystej postaci jako samego zła. Jak wygląda strategia kuszenia przez węża? Musi on człowieka pozorem większego dobra i z tego powodu człowiek ulega pokusie.
Bóg daje człowiekowi możliwość obrony i wytłumaczenia się z popełnionego czynu. Bóg zadaje Adamowi pytanie: "Dlaczego to uczyniłeś?". Adam zrzuca winę na swą towarzyszkę mówiąc, że niewiasta, która Bóg przy nim postawił dała mi ten owoc. Jest to próba przerzucenia winy nie tylko na towarzyszącą mu Ewę, ale pośrednio także na Boga. Adam jakby zarzucał Bogu, że niewiasta, która On postawił przy nim sprowadziła nieszczęście, więc cały splot okoliczności wskazuje, że to Bóg jest sprawcą. To taka typowa dla człowieka próba uwolnienia się od odpowiedzialności.
Bóg nie zrywa przymierza z człowiekiem. Pozostaje mu wierny. Mimo zachwiania, ale nie zniszczenia, relacji ze światem, czego wyrazem jest zachwianie równości między mężczyzną a kobietą, ciężar pracy, trud i cierpienie, Bóg daje obietnicę, że oto człowiek zwycięży zło: Potomstwo Ewy zmiażdży głowę węża. Będzie to walka i to walka ustawiczna, w której potomstwo Ewy będzie miało "zmiażdżoną piętę", czyli poniesie pewien uszczerbek, lecz nie zostanie zniszczone.
Ta zapowiedź pojedynku jest równocześnie obietnicą zbawienia człowieka i zwycięstwa nad złem.