Fundacja Edukacji Informatycznej

Czy bankowość w Polsce jest dostępna dla wszystkich użytkowników?

Choć sektor finansowy coraz częściej mówi o inkluzywności i projektowaniu usług bez barier, dane pokazują, że wciąż pozostaje wiele do zrobienia. Problem dotyczy nie tylko aplikacji mobilnych czy bankowości internetowej, ale również placówek stacjonarnych, bankomatów i sposobu komunikacji z klientami.

Nowe przepisy, wdrażające Europejski Akt o Dostępności, zmieniają podejście do projektowania usług bankowych. Od czerwca 2025 roku dostępność stopniowo staje się obowiązkiem obejmującym cały ekosystem obsługi klienta – od dokumentów i interfejsów cyfrowych po urządzenia samoobsługowe i infolinie.

Co dokładnie się zmienia? Jakie rozwiązania pojawiają się w bankach? I kto będzie kontrolował zgodność usług z nowymi wymaganiami?

W artykule przyglądamy się najważniejszym wyzwaniom, regulacjom oraz kierunkom zmian, które wpływają na przyszłość sektora bankowego i komfort korzystania z usług finansowych: https://www.fei.edu.pl/jak-wyglada-dostepnosc-w-sektorze-bankowym/

Renta wdowia pójdzie w górę. Podwyżki już w styczniu 2027 roku

Obecnie wdowa lub wdowiec mogą pobierać jeden z poniższych wariantów:

◾ 100 proc. własnej emerytury + 15 proc. renty rodzinnej,
◾ 100 proc. renty rodzinnej + 15 proc. własnego świadczenia.

Już za kilka miesięcy udział dodatkowego świadczenia wzrośnie z 15 proc. do 25 proc. To oznacza wyższe wypłaty dla osób pobierających renty wdowie.

Z programu korzysta ponad 1 mln osób. Według danych ZUS świadczeniobiorcy zyskują średnio 350,63 zł miesięcznie.

O rentę wdowią mogą ubiegać się kobiety od 60. roku życia i mężczyźni od 65. roku życia, jeśli pozostawali we wspólności małżeńskiej i nie zawarli nowego związku.

Wniosek można złożyć online przez PUE ZUS, pocztą lub w placówce. ZUS udostępnił też specjalny kalkulator pomagający wybrać najkorzystniejszy wariant świadczenia.

Wielu pracowników z niepełnosprawnościami nie korzysta z uprawnień, które gwarantuje im prawo – często dlatego, że po prostu o nich nie wie. Tymczasem przepisy jasno określają, że pracodawca nie może ich ograniczyć ani wyłączyć, nawet za zgodą pracownika.

Osoby z umiarkowanym lub znacznym stopniem niepełnosprawności mogą pracować krócej, bez obniżenia wynagrodzenia – maksymalnie 7 godzin dziennie i 35 tygodniowo. Przysługuje im także dodatkowa 15-minutowa przerwa wliczana do czasu pracy, zakaz pracy w nocy i nadgodzinach (z wyjątkami) oraz dodatkowy urlop wypoczynkowy.

Ustawa przewiduje również płatne zwolnienia związane z rehabilitacją, leczeniem czy wykonaniem badań specjalistycznych. Należy jednak pamiętać o tym, że większość tych uprawnień zaczyna obowiązywać dopiero po przedstawieniu pracodawcy orzeczenia o stopniu niepełnosprawności.

Z artykułu dowiesz się, komu dokładnie przysługują poszczególne prawa, kiedy można z nich korzystać i jakie obowiązki ma w tym zakresie pracodawca: https://www.fei.edu.pl/szczegolne-uprawnienia-pracownikow-z-niepelnosprawnosciami/

Trwają prace nad nowelizacją rozporządzenia z dnia 25 czerwca 2014 r. w sprawie wzoru oraz trybu wydawania i zwrotu kart parkingowych. Z projektu wynika, że zniesiony zostanie obowiązek osobistego złożenia wniosku o wydanie karty. Wizyta w urzędzie nie będzie konieczna w przypadku osób:
◾ przed ukończeniem 18 roku życia,
◾ ubezwłasnowolnionych całkowicie pozostających pod władzą rodzicielską,
◾ ubezwłasnowolnionych całkowicie niepozostających pod władzą rodzicielską lub ubezwłasnowolnionych częściowo.

Wniosek w ich imieniu będzie mógł podpisać rodzic, ustanowiony przez sąd opiekun lub kurator.

Aktualnie obowiązujące przepisy nie przewidują możliwości składania wniosków przez pełnomocników lub inne osoby działające w imieniu osoby z niepełnosprawnością.

Wprowadzenie zapowiadanych zmian ma na celu ułatwienie osobom o znacznych ograniczeniach w poruszaniu się uzyskania karty parkingowej.

Pomimo ustawowego obowiązku, nie wszystkie instytucje publiczne zapewniają dostępność architektoniczną oraz informacyjno-komunikacyjną.

Na brak dostępności zareagować może każda osoba ze szczególnymi potrzebami lub jej opiekun. Procedura skargowa przewiduje w pierwszej kolejności wniosek do instytucji o zapewnienie dostępności, a następnie, w razie braku reakcji, skargę do Prezesa PFRON.

Jakie efekty daje wniesienie skargi?
Jak często są one składane i czego zwykle dotyczą?

Dowiedz się więcej: https://www.fei.edu.pl/jak-i-gdzie-zglaszac-brak-dostepnosci-instytucji/

Dotacja na rozpoczęcie działalności gospodarczej: kto i ile może otrzymać?

PFRON może jednorazowo przyznać osobie z niepełnosprawnością bezzwrotną dotację na podjęcie działalności gospodarczej lub rolniczej albo działalność w formie spółdzielni socjalnej.

Pomoc przyznawana jest osobom, które:
◾ posiadają orzeczenie o stopniu niepełnosprawności lub orzeczenie równoważne;
◾ są zarejestrowane w Powiatowym Urzędzie Pracy jako bezrobotne albo poszukujące pracy niepozostające w zatrudnieniu;
◾ nie korzystały wcześniej z dotacji na ten cel;
◾ zamierzają założyć działalność gospodarczą lub rolniczą.

Wysokość wsparcia uzależniona jest od deklarowanego przez wnioskodawcę okresu nieprzerwanego prowadzenia działalności gospodarczej i wynosi odpowiednio:
◾ maksymalnie 6-krotność przeciętnego wynagrodzenia, przy zobowiązaniu 12-miesięcznym;
◾ od 6 do 15-krotności przeciętnego wynagrodzenia, przy zobowiązaniu co najmniej 24-miesięcznym.

Centra handlowe mogą być dostępne – pod warunkiem, że projektuje się je z myślą o wszystkich użytkownikach. Dla osób z niepełnosprawnościami, matek z dziećmi i seniorów znaczenie mają nie tylko windy czy szerokie przejścia, ale też detale takie jak czytelne oznakowanie, dostosowane toalety i dobrze zaplanowane miejsca parkingowe.

Równie istotne są rozwiązania „miękkie”: przeszkolony personel, możliwość uzyskania wsparcia przed wizytą i na miejscu oraz tzw. ciche godziny. To właśnie one często decydują o komforcie korzystania z usług i zakupów.

Jakie konkretne wytyczne warto wdrożyć i które udogodnienia mają największe znaczenie w praktyce? Sprawdź artykuł: https://www.fei.edu.pl/dostepne-centra-handlowe-przeglad-rozwiazan/

Wyższe dofinansowania dla warsztatów terapii zajęciowej w 2026 roku

Nowa kwota dofinansowania kosztów rocznego pobytu uczestnika w WTZ wzrosła w porównaniu do ubiegłego roku o 3300 zł. W skali roku jest to obecnie 38 496 zł w przeliczeniu na osobę.

Środki z PFRON nie trafiają bezpośrednio do uczestników WTZ. Przyznawane są samorządom, które finansują działalność warsztatów terapii zajęciowej. Te z kolei przeznaczają je na wynagrodzenia personelu, materiały do terapii, utrzymanie placówki oraz organizację zajęć i rehabilitacji.

Uczestnik może otrzymać niewielkie, wynoszące kilkadziesiąt lub kilkaset złotych miesięcznie, kieszonkowe. Nie jest to jednak świadczenie systemowe, a forma wsparcia motywacyjnego.

W marcu, jak co roku, emerytury i renty zostały zwaloryzowane, co w praktyce przełożyło się na podwyżki o około 100 zł na rękę. To jednak nie koniec: na kwiecień zaplanowano wypłatę tzw. 13. emerytury, na takich samych zasadach, jak w latach ubiegłych.

Jakie jeszcze zmiany w prawie dla osób z niepełnosprawnościami i ich opiekunów przyniósł 2026 rok?

Wzrosło świadczenie wspierające, a system objął grupę osób, która dotychczas była pozostawiona bez pomocy, czyli tych, które uzyskały co najmniej 70 punktów w skali potrzeby wsparcia.

Zreformowano system orzekania o niepełnosprawności, a także o niezdolności do pracy. Procedury mają być prostsze, a orzeczników więcej niż dotychczas.

Dowiedz się więcej:
https://www.fei.edu.pl/zmiany-w-prawie-dla-osob-z-niepelnosprawnosciami-w-2026-roku/

Posiadasz orzeczenie o niepełnosprawności lub utrzymujesz osobę z niepełnosprawnością?

Wydatki poniesione na niżej wymienione cele odliczysz w ramach ulgi rehabilitacyjnej w PIT za 2025 rok:

◾ adaptację i wyposażenie mieszkań oraz budynków mieszkalnych;

◾ przystosowanie pojazdów mechanicznych;

◾ zakup, naprawę lub najem wyrobów medycznych oraz wyposażenia umożliwiającego ich używanie. Chodzi m.in. o soczewki okularowe, okulary, aparaty słuchowe, protezy, ortezy, obuwie ortopedyczne, zestawy infuzyjne do pomp insulinowych, kule oraz wózki inwalidzkie;

◾ zakup, naprawę lub najem indywidualnego sprzętu, urządzeń i narzędzi niezbędnych w rehabilitacji oraz ułatwiających wykonywanie czynności życiowych;

◾ odpłatność za pobyt na turnusie rehabilitacyjnym;

◾ odpłatność za zabiegi rehabilitacyjne lub leczniczo-rehabilitacyjne;

◾ opłacenie przewodników osób niewidomych I lub II grupy inwalidztwa oraz osób z niepełnosprawnością narządu ruchu zaliczonych do I grupy inwalidztwa, w kwocie nieprzekraczającej w roku podatkowym 2280 zł;

◾ utrzymanie psa asystującego, w kwocie nieprzekraczającej w roku podatkowym 2280 zł;

◾ opiekę pielęgniarską w domu nad osobą niepełnosprawną w okresie przewlekłej choroby uniemożliwiającej poruszanie się;

◾ opłacenie tłumacza języka migowego;

◾ kolonie i obozy dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnej oraz dzieci osób niepełnosprawnych, które nie ukończyły 25. roku życia;

◾ leki, w wysokości stanowiącej różnicę pomiędzy faktycznie poniesionymi wydatkami w danym miesiącu a kwotą 100 zł, jeżeli lekarz specjalista stwierdzi, że osoba niepełnosprawna powinna stosować stale lub czasowo te leki;

◾ używanie samochodu osobowego, stanowiącego własność (współwłasność) osoby niepełnosprawnej lub podatnika mającego na utrzymaniu osobę niepełnosprawną albo dziecko niepełnosprawne, które nie ukończyło 16. roku życia – w wysokości nieprzekraczającej w roku podatkowym kwoty 2280 zł.

Zamknięty katalog wydatków podlegających odliczeniu znajduje się w art. 26 ust. 7a ustawy o PIT.

Muzeum dostępne to coś więcej niż architektura dostosowana do potrzeb osób o ograniczonej sprawności ruchowej. Szerokie wejście i przejścia, podjazdy i windy to minimum, o którym nie można zapominać, jednak równie ważne jest między innymi:

◾ udostępnienie na stronie internetowej czytelnych informacji o oferowanych udogodnień,
◾ zapewnienie na miejscu audiodeskrypcji z myślą o zwiedzaniu wystaw przez osoby słabowidzące i niewidome,
◾ zapewnienie usług tłumacza języka migowego,
◾ wyznaczenie cichych godzin dla osób wrażliwych sensorycznie,
◾ i podjęcie wielu innych działań, które mają wesprzeć osoby z różnego rodzaju ograniczeniami zdrowotnymi w dostępie do kultury.

Jak powinno wyglądać muzeum dostępne?

Sprawdź: https://www.fei.edu.pl/muzeum-dostepne-co-to-wlasciwie-znaczy/