Centrum Koordynacji Projektów Środowiskowych

16/07/2026

Wakacyjna gra terenowa 🦉

Zapraszamy na wakacyjne zajęcia edukacyjne „Tajemnica zaginionej księgi sów”, podczas których uczestnicy będą mogli poznać fascynujący świat sów oraz zagrać w grę w ramach projektu „Nocne życie lasu”.

Pierwsze spotkanie odbędzie się 20 lipca o godz. 9:00.
Miejsce zbiórki: przy Dyrekcji Babiogórskiego Parku Narodowego, Zawoja 1403.

Liczba miejsc jest ograniczona, dlatego obowiązują wcześniejsze zapisy telefoniczne. Szczegółowe informacje dotyczące zapisów oraz kolejnych terminów zajęć będą publikowane na stronie internetowej i w mediach społecznościowych Babiogórski Park Narodowy.

Zajęcia będą organizowane kilkukrotnie w okresie wakacyjnym, dlatego zachęcamy do śledzenia aktualności i dołączenia do wspólnego odkrywania tajemnic nocnego życia lasu.

Zachęcamy do udziału i wspólnego odkrywania sowich tajemnic dzięki wsparciu Funduszy Europejskich 😊

08/07/2026

🧬🐺🐻 Rozpoczynamy kolejny ważny etap projektu „Drapieżne pogranicze”!
Podpisaliśmy umowę na realizację analiz genetycznych materiału pochodzącego od dużych drapieżników.

Badania obejmować będą przede wszystkim analizę:
▪ odchodów,
▪ sierści,
▪ tkanek,
▪ oraz innych próbek biologicznych pozyskiwanych w ramach monitoringu terenowego.

Celem prowadzonych analiz jest m.in.:
🐾 lepsze poznanie populacji wilka, rysia i niedźwiedzia brunatnego,
🐾 identyfikacja osobnicza zwierząt,
🐾 wsparcie działań monitoringowych i ochronnych prowadzonych po obu stronach granicy.

🔬 Wykonawcą badań jest Instytut Biologii Ssaków Polskiej Akademii Nauk w Białowieży — jednostka posiadająca doświadczenie w badaniach genetycznych dzikich zwierząt i monitoringu dużych drapieżników.

Projekt „Drapieżne pogranicze – transgraniczna współpraca na rzecz zintegrowanej ochrony dużych drapieżników w Polsce i na Słowacji” to przykład współpracy nauki, instytucji i praktyków terenowych na rzecz skuteczniejszej ochrony przyrody oraz lepszego poznania dużych drapieżników występujących na pograniczu polsko-słowackim. 🐾

Działania współfinansujemy ze środków Programu Interreg Polska – Słowacja 2021-2027.

07/07/2026

Zachęcamy do udziału w grze!

Wakacje – czas start!

Rozpocznijcie je aktywnie i zostańcie Leśnymi Tropicielami 🐾

Zapraszamy na grę terenową, podczas której będziecie rozwiązywać zagadki, wykonywać zadania i poznawać fascynujący świat dużych drapieżników zamieszkujących nasze lasy. Gra przeznaczona jest dla osób indywidualnych i rodzin.

Informacje organizacyjne:

– Termin: 6 lipca (poniedziałek)
– Godzina rozpoczęcia: 9:00
– Miejsce zbiórki: przy Dyrekcji Babiogórskiego Parku Narodowego
– Czas trwania: około 2 godzin
– Zapisy: 507 784 217, 507 785 514, wew. 22

Wydarzenie organizowane jest w ramach projektu „Drapieżne pogranicze – transgraniczna współpraca na rzecz zintegrowanej ochrony dużych drapieżników w Polsce i na Słowacji”.

Do zobaczenia na starcie! 🌿

06/07/2026

Lipiec w świecie ptaków to intensywny czas. Choć u wielu gatunków emocje okresu lęgowego powoli opadają, na rozlewiskach, starorzeczach i jeziorach wciąż tętni życie. Dlatego gatunkiem miesiąca w naszej serii jest tym razem rybitwa czarna (Chlidonias niger) – objęta ochroną w projekcie „Razem dla natury”.

🖤Gdy słyszymy słowo „rybitwa”, większość z nas oczami wyobraźni widzi biało-szarego ptaka krążącego nad morską plażą. Rybitwa czarna przełamuje ten stereotyp: w zależności od pory roku i szaty, godowej lub spoczynkowej, jej upierzenie przybiera kontrastujące ze sobą barwy intensywnej czerni, odcieni szarości oraz bieli.

W przeciwieństwie do swoich morskich krewnych rzadko nurkuje z wysokości za rybami. Jej specjalnością jest zbieranie owadów prosto z powierzchni wody lub chwytanie ich w locie z niesamowitą, wręcz akrobatyczną zwinnością. Większość czasu spędza w powietrzu. Rybitwę czarną możemy spotkać w dolinach rzecznych z rozlewiskami i starorzeczami, na stawach hodowlanych oraz jeziorach, w miejscach porośniętych roślinnością wodną.

Najbardziej fascynującym elementem biologii tego gatunku jest sztuka budowy gniazd. Zakładają je na pływających fragmentach roślin, jak np. osoka aloesowata. Nawodne gniazda to genialna strategia ewolucyjna. Dostosowują się do zmian poziomu wody i są niedostępne dla wielu drapieżników lądowych. Niestety, ta delikatna konstrukcja ma też wadę – gwałtowne burze, nagłe wezbrania czy łodzie motorowe potrafią zniszczyć całą kolonię w kilka chwil.

Obecnie w koloniach rybitw dużo się dzieje – młode ptaki opuszczają gniazda i pod okiem rodziców uczą się samodzielności. Czasu mają niewiele. Rybitwy czarne to migranci dalekodystansowi. Już pod koniec lipca te filigranowe ptaki (ważące nieraz mniej niż tabliczka czekolady) ruszą w podróż na zimowiska w Afryce Zachodniej.

Rybitwa czarna jest gatunkiem wskaźnikowym dla zdrowych, naturalnych ekosystemów wodno-błotnych. Presja ze strony człowieka, osuszanie torfowisk oraz likwidacja stref szuwarowych sprawiają, że ich liczebność w Europie spada. Chroniąc rozlewiska i dbając o spokój na zbiornikach wodnych w okresie lęgowym, dajemy im szansę na przetrwanie.

Do prowadzonego przez CKPŚ projektu „Razem dla natury – ochrona gatunków i siedlisk na terenach cennych przyrodniczo” przystąpił także Park Narodowy „Ujście Warty”. Park, korzystając ze środków , tworzy miejsca lęgowe i prowadzi działania służące utrzymaniu siedlisk m.in. dla tego właśnie gatunku. Dzięki projektowi możliwy był zakup 100 małych platform lęgowych dla tych pięknych ptaków. Zapewniają one większą stabilność warunków do wychowywania młodych, a doświadczenia z różnych regionów Polski i świata pokazują, że są chętnie zasiedlane przez ptaki.

Platformy będą corocznie wodowane w miejscach, gdzie pracownicy parku odnotowali występowanie rybitwy czarnej. Z niecierpliwością czekamy na pierwsze sukcesy lęgowe😊

Fot. Arkadiusz Marchowiak

06/07/2026

Nie tylko pszczoła miodna zapyla 😊
Zagadnieniu dzikich owadów zapylających i ich ochrony poświęciliśmy 2 dni warsztatowe na początku lipca. Szkolenie odbyło się w ramach projektu „Razem dla natury – ochrona gatunków i siedlisk na terenach cennych przyrodniczo”. Poprowadził je dr Radomir Jaskuła z Uniwersytetu Łódzkiego, a wśród uczestników byli leśnicy, pracownicy parków narodowych i krajobrazowych, RDOŚ, GIOŚ, NFOŚiGW, Ministerstwa Klimatu i Środowiska, Ministerstwa Funduszy i Polityki Regionalnej, firm.
Radomir Jaskuła bardzo ciekawie wprowadził nas w świat owadów, ich powiązań z roślinami kwiatowymi i wymagań siedliskowych.
Oto garść informacji z warsztatu 😊
W zapylaniu roślin kwiatowych bierze udział wiele różnych gatunków owadów, w tym m.in.:
- motyle (zarówno dzienne jak i ćmy),
- błonkówki (m.in.: trzmiele, osy, mrówki, pszczoły samotnice),
- chrząszcze (np. niektóre kruszczyce, omomiłki, kózki, schylikowate czy łyszczynki),
- muchówki (m.in. bzygowate – imitujące ubarwieniem osy, ale także bujanki, rączyce, a nawet samce komarów),
- pluskwiaki (np. stroinica włoska).
W Polsce to ponad 5 tysięcy gatunków!
To bardzo liczna grupa, ale też silnie zagrożona – z uwagi na krótki cykl życiowy szybko reaguje na zmiany w środowisku, takie jak:
- masowe stosowanie pestycydów,
- utrata siedlisk w tym: śródpolnych zadrzewień, zakrzaczeń i miedz (do czego przyczynia się intensywne rolnictwo – wielkopowierzchniowe uprawy, zabudowa oraz zawłaszczanie łąk i nieużytków przez obce rośliny inwazyjne, jak np. nawłocie),
- zmiana klimatu,
- konkurencja ze strony pszczoły miodnej („przepszczelenie”).
Aby działania ochronne były skuteczne, nie możemy zapominać o potrzebach młodszych stadiów rozwojowych owadów – gąsienic/larw. I tak np. gąsienice motyli potrzebują „zieleniny” – miedz, zagajników, a larwy bzygowatych czy larwy chrząszczy z rodziny kózek, które żerują w martwym drewnie, potrzebują miejsc, gdzie martwe drewno jest dostępne (o co dbamy w ).
Warto też krytycznie spojrzeć na obiegowe hasła czy trendy jak np. modę na „łąki kwietne” dla motyli. Owady te bardziej potrzebują „zwykłych” łąk, które nie są aż tak „ukwiecone” na pierwszy rzut oka – jak np. łąki trzęślicowe.
Dzień terenowy spędziliśmy na terenie Bolimowskiego Parku Krajobrazowego, poznając owady zapylające w różnych środowiskach.

Realizacja projektu „Razem dla natury – ochrona gatunków i siedlisk na terenach cennych przyrodniczo” jest dofinansowana z w ramach programu Fundusze Europejskie na Klimat, Infrastrukturę, Środowisko 2021-2027.

02/07/2026

Projekt „Ambasadorzy zmian” wkracza w kolejną fazę! Wyłoniliśmy już wykonawcę odpowiedzialnego za wsparcie eksperckie. Nasza inicjatywa skierowana jest do osób 60+, które chcą rozwijać się w obszarze edukacji ekologicznej i ochrony bioróżnorodności.

Eksperci będą odpowiadać m.in. za przygotowanie programów edukacyjnych, wsparcie merytoryczne realizowanych działań, prowadzenie webinarów dla edukatorów / edukatorek osób senioralnych oraz nadzór merytoryczny nad opracowaniem podręcznika.

Z ekspertami będziemy współpracować do końca 2028 r.

Przed nami wiele inspirujących działań i inicjatyw. Już wkrótce więcej informacji!

Działania projektowe współfinansujemy z

01/07/2026

Lipiec z ekspertami Punktu dla Przyrody
Zasady horyzontalne Funduszy Europejskich (m.in. zasady równościowe, dostępność, zasada DSNH)

Zapraszamy do udziału w bezpłatnej konsultacji grupowej „Zasady horyzontalne Funduszy Europejskich (m.in. zasady równościowe, dostępność, zasada DSNH)”, która odbędzie się 13 lipca 2026 r. w godz. 10:00 – 12:00 w formule online.
Podczas konsultacji omówimy kluczowe zagadnienia związane z zasadami równościowymi i DNSH.

Prowadzący:
🔹 Karolina Stolarczyk– ekspertka ds. informacji i promocji oraz wdrażania zasad horyzontalnych w projektach współfinansowanych ze środków Unii Europejskiej. Posiada wiedzę i doświadczenie w przygotowaniu, realizacji, ocenie i rozliczaniu projektów zgodnie z wytycznymi Programu Fundusze Europejskie 2021–2027. Specjalizuje się w stosowaniu zasad informacji i promocji, równości szans, dostępności oraz zasady DNSH.

Termin: 13 lipca 2026 r., godz. 10:00-12:00
Miejsce: Online
Koszt: Udział bezpłatny (konsultacja finansowana ze środków Unii Europejskiej oraz budżetu państwa).
Zapisy: https://forms.gle/fqJjZCSVH4thgnsy6

Rekrutacja trwa do 10 lipca 2026 r., godz. 15:00!

Link do konsultacji grupowej zostanie przesłany do Państwa za pośrednictwem e-maila po zakończeniu rekrutacji.

W razie pytań zapraszamy do kontaktu:
📧 [email protected]
📞 +48 539 060 929

Zapraszamy do udziału!

30/06/2026

Polskę ponownie nawiedza fala upałów, a wraz z nią rośnie zagrożenie pożarowe w lasach. W takich warunkach o skuteczności działań ratowniczych często decydują minuty. Dlatego tak ważna jest odpowiednio przygotowana infrastruktura przeciwpożarowa.

W ramach projektu ochrony przeciwpożarowej lasów na terenie Nadleśnictwa Kliniska powstały dwa zbiorniki przeciwpożarowe wraz ze stanowiskami czerpania wody. To inwestycja o szczególnym znaczeniu – Nadleśnictwo Kliniska, zaliczone do I kategorii zagrożenia pożarowego lasu, od lat znajduje się na pierwszym miejscu w Polsce pod względem liczby pożarów lasów. Nowo wybudowane obiekty są pierwszymi tego typu w drugiej edycji projektu.

Lokalizacja zbiorników nie jest przypadkowa. Powstały w miejscach wskazanych w planie ochrony przeciwpożarowej – w pobliżu dojazdów pożarowych i dróg publicznych, dzięki czemu jednostki Państwowej i Ochotniczej Straży Pożarnej mogą szybciej dotrzeć na miejsce zdarzenia oraz sprawnie uzupełnić zapasy wody.

Dlaczego to tak ważne? Samochody gaśnicze przewożą ograniczoną ilość wody, która podczas intensywnej akcji gaśniczej może wyczerpać się już po kilku lub kilkunastu minutach. Każdy z nowych zbiorników zapewnia około 200 m³ wody, czyli 200 tysięcy litrów – to zapas wystarczający na zaopatrzenie w wodę kilkudziesięciu wozów strażackich. Takie rozwiązanie znacząco zwiększa skuteczność i bezpieczeństwo działań ratowniczych, umożliwiając prowadzenie akcji gaśniczej przez wiele godzin.

Część punktów w czasie suszy (i nie tylko) stanowi źródło wody dla dziko żyjących zwierząt oraz poprawia warunki wilgotnościowe w najbliższym otoczeniu.

Inwestycje w ochronę przeciwpożarową lasów to realne wsparcie dla służb ratowniczych, co przekłada się na zwiększenie bezpieczeństwa zarówno lasów, jak i okolicznych mieszkańców.

Działania projektowe finansujemy ze środków Lasów Państwowych oraz

30/06/2026

Szkolenie „Kluczowe aspekty realizacji projektów przyrodniczych finansowanych z funduszy UE” w Gdyni za nami

W dniach 23–24 czerwca 2026 r. w Gdyni, odbyło się kolejne szkolenie organizowane w ramach działalności Punktu dla Przyrody, poświęcone kluczowym aspektom realizacji projektów przyrodniczych finansowanych ze środków Unii Europejskiej.

Pierwszy dzień szkolenia poświęcony był zagadnieniom, z którymi beneficjenci mierzą się już po uzyskaniu dofinansowania i podpisaniu umowy. Przedstawione zostały najważniejsze zapisy umowy o dofinansowanie oraz wynikające z niej obowiązki, które mają kluczowe znaczenie dla prawidłowej realizacji projektu.
Podczas spotkania omówiono m.in. zasady kwalifikowalności wydatków, prowadzenia dokumentacji i ewidencji księgowej, realizacji obowiązków informacyjno-promocyjnych, wprowadzania zmian w projektach, a także kwestie związane z kontrolami, nieprawidłowościami i trwałością rezultatów projektów. Szczególną uwagę poświęcono najczęściej pojawiającym się problemom oraz błędom popełnianym przez beneficjentów, które mogą skutkować korektami finansowymi lub utratą części dofinansowania. Szkolenie poprowadził Paweł Iwanek, ekspert z ponad 15 letnim doświadczeniem w rozliczaniu projektów dofinansowanych ze środków UE.
Drugi dzień poświęcony został praktycznym aspektom ochrony przyrody morskiej. Pod kierunkiem prof. dr hab. Jana Marcina Węsławskiego, ekologa morskiego, związanego z Instytutem Oceanologii PAN, uczestnicy odwiedzili miejsca związane z realizacją projektu Horizon Europe MARBEFES – Marine Biodiversity Ecosystem Functions and Services.
Podczas spaceru z Gdyni-Orłowa do Sopotu przedstawiono najważniejsze wyzwania związane z ochroną środowiska morskiego Morza Bałtyckiego oraz metody oceny stanu przyrody mórz przybrzeżnych Europy. Uczestnicy zapoznali się również z narzędziami opracowywanymi w ramach projektu MARBEFES, służącymi do oceny bioróżnorodności oraz usług ekosystemowych.
Istotnym elementem programu była także wizyta w Instytucie Oceanologii Polskiej Akademii Nauk w Sopocie, podczas której zaprezentowano doświadczenia związane z realizacją międzynarodowych projektów badawczych finansowanych ze środków UE. Uczestnicy mieli możliwość dyskusji na temat zagadnień administracyjnych i finansowych oraz wymiany doświadczeń dotyczących przygotowania i realizacji projektów.

Dziękujemy wszystkim uczestnikom za aktywny udział, ciekawe dyskusje oraz wymianę doświadczeń. Mamy nadzieję, że zdobyta wiedza będzie pomocna w przygotowaniu i realizacji kolejnych projektów przyrodniczych.

30/06/2026

Już niedługo, 9 lipca, organizujemy całodniowy webinar nt. dzikich owadów zapylających i ich ochrony.
Poprowadzi go dr Radomir Jaskuła z Katedry Zoologii Bezkręgowców i Hydrobiologii Uniwersytetu Łódzkiego.
Udział w webinarze jest bezpłatny dzięki .
Wydarzenie jest otwarte dla wszystkich chętnych, nie trzeba się rejestrować, wystarczy kliknąć w link w godzinie rozpoczęcia.
Program wraz z linkiem dostępu można pobrać z naszej strony: https://www.ckps.lasy.gov.pl/aktualnosci/-/asset_publisher/HTXX9aadlRBB/content/webinar-nt-dzikich-owadow-zapylajacych.

Ważne: webinar nie będzie nagrywany!

Serdecznie zapraszamy do udziału.

Wydarzenie jest realizowane w ramach projektu "Razem dla natury - ochrona gatunków i siedlisk na terenach cennych przyrodniczo".