Wirtualne Laboratorium Edycji Cyfrowych

W minionym tygodniu w Rzymie odbyła się coroczna konferencja DARIAH Annual Event .

Jeśli nie byliście 👉 dwa z trzech posterów, które mogą być interesujące z perspektywy TEI i edycji cyfrowych, są na Zenodo 🧐

◾️ Beyond Archives: Designing a Segmentation and ATR Workflow for Mid-Twentieth-Century Typescripts in a Contested-Memory Case Study (👤 Giulia Lembo)
--> https://zenodo.org/records/20069924

◾️ The Parallel Bible Corpus in the TextGrid Repository (👤 José Calvo Tello)
--> https://zenodo.org/records/20320599

Poniżej miniaturki. Oglądajmy i czytajmy na Zenodo ✨

🔴 Jeśli ktoś czekał na WARSZTATY z TEI Publishera (i Jinksa) po polsku (!) i w Polsce (!), to zbliża się okazja 😊

🟡 Kiedy? 26 maja 2026 r.
🟡 Gdzie? Biblioteka Uniwersytecka KUL, Lublin
🟡 Prowadzący: Magdalena Turska i Wolfgang Meier (e-editiones.org)

Warsztaty odbędą się przy okazji konferencji European Society for Textual Scholarship (ESTS).

W celu zapisu organizatorzy proszą o wiadomość na adres
📨 [email protected]

[aktualizacja]

❗️A jednak przedłużono termin wysyłania zgłoszeń do 27 lutego!
Adres ten sam: 🔗 https://tei2026.tei-c.org/CFP.html

-----

Coroczne konferencje TEI to za każdym razem święto edytorstwa cyfrowego 🥰

❗️Jeśli ktoś chce wziąć aktywny udział w najbliższej, to tylko do jutra (19 lutego) można jeszcze zgłaszać wystąpienia!

Tutaj: 🔗 https://tei2026.tei-c.org/CFP.html

odbędzie się w Vancouver 🇨🇦, na University of British Columbia i trochę wcześniej niż zwykle --> 10-14 sierpnia

Rejestracja na udział bez wystąpienia otwiera się w kwietniu.

A przy okazji: prezentacje z poprzedniej konferencji (jak też z wcześniejszych) można nadal przeglądać na Zenodo:
🔗 https://zenodo.org/communities/tei2025/records?q=&l=list&p=1&s=10&sort=newest

Czy wszyscy już wiedzą, że nastał nowy TEI Publisher? 🧐

📢 19 stycznia ogłoszone zostało wydanie wersji 🔟, która m.in. wprowadza nowe narzędzie – menedżer aplikacji Jinks.

📍 Twórcy zapraszają na spotkanie, które odbędzie się 3 lutego o 17:00 na platformie Teams, aby wspólnie uczcić premierę i omówić dalsze plany rozwoju.

Więcej na stronie e-editiones 👉 https://www.e-editiones.org/posts/tei-publisher-10-0-0/

TEI Publisher 👉 https://tei-publisher.org/index.html

Miłego, spokojnego czasu w Święta! 🌟

📣 Rozpoczynamy pracę nad wyjątkowym przedsięwzięciem! Przez najbliższe pięć lat w ramach finansowania NPRH zrealizujemy projekt: Cyfrowa „Lalka”: arcyedycja arcydzieła. Naukowa edycja cyfrowa „Lalki”Bolesława Prusa wraz z cyfrowym kompendium wiedzy o powieści.

W jego ramach:
🔹 Udostępnimy (do pobrania oraz do czytania) najlepszą i najpełniejszą wersję tekstu – naukowo opracowaną w 2017 roku przez Józefa Bachórza i Beatę Utkowską.
🔹 Stworzymy możliwie najbardziej zaawansowaną naukową edycję cyfrową (dlatego nazywamy ją „arcyedycją”), która pokaże wszystkie istotne wersje powieści (od rękopisu, do ostatniego wydania), ich właściwości, konteksty i różnice między nimi. Edycja dostępna będzie, jak wszystkie nasze edycje cyfrowe, na platformie TEI Panorama bez opłat i konieczności posiadania konta.
🔹 Opracujemy połączoną z edycją monografię cyfrową na platformie Nowa Panorama Literatury Polskiej, do której rozprawy napiszą czołowi polscy badacze.

Zarówno edycja, jak i monografia powiązane zostaną z dostępną w Internecie wiedzą naukową o arcypowieści Prusa, tworząc unikalną sieć wiedzy.

O kolejnych postępach w realizacji tego przedsięwzięcia będziemy regularnie informować. A teraz – czas zabrać się do pracy!

"Łączył w sobie idealizm i pragmatyzm" - tak przyjaciele i współpracownicy z TEI Consortium wspominają Sebastiana Rathza (1955-2016).
(Zabrzmiało jak kwintesencja TEI? 🫶)

(Można ich posłuchać tu: https://podcasts.ox.ac.uk/sebastians-contributions-text-encoding-initiative )

🟠 Kim był SEBASTIAN RATHZ? Brytyjskim archeologiem (z wykształcenia), ale przede wszystkim pionierem humanistyki cyfrowej. Działał w kilku organizacjach. Jako członek Text Encoding Initiative Consortium (TEI-C) odpowiadał za kluczowe elementy infrastruktury technicznej TEI — np. style XSLT, które leżą u podstaw wielu prac związanych z konwersją, dostosowywaniem i generowaniem schematów TEI. Inspirował też swoim podejściem - wytrwałą pracą nad doskonalaniem rozwiązań, by następnie udostępniać je innym.

🟠 TEI-C uhonorowało jego pamięć, wkład techniczny i filozoficzny (!) w rozwój TEI przez ustanowienie specjalnej nagrody 🔸 Rahtz Prize for TEI Ingenuity 🔸.

❗️ Warto śledzić, kto i za co ją otrzymuje - to pomysły i projekty, które wyznaczają kierunki, otwierają nowe możliwości i kształtują myślenie o edytorstwie cyfrowym.

Tu więcej o nagrodzie i laureatach: https://tei-c.org/activities/rahtz-prize-for-tei-ingenuity/

ROK 2025 👉 Nagrodę Rahtz Prize for TEI Ingenuity otrzymał projekt LEAF-Writer 🥳 --> Susan Brown, James Cummings, Luciano Frizzery, Mihaela Ilovan i Diane Jakacki.

Komitet Nagrody Rahtza uznał projekt LEAF-Writer za "niezwykły ze względu na staranny i dokładny rozwój oprogramowania, które każdy zaangażowany w TEI uznałby za konieczne, a którego nikt wcześniej nie był w stanie opracować. Ponadto jego integracja z Linked Open Data ma kluczowe znaczenie dla progresywnego wykorzystania danych TEI, a fakt, że ułatwia to tak bezproblemowo, jest naprawdę innowacyjny".

Tu 👉 https://leaf-writer.leaf-vre.org/

Rahtz Prize for TEI Ingenuity The TEI Consortium has created the Rahtz Prize for TEI Ingenuity in memory of Sebastian Rahtz (13 February 1955 – 15 March 2016). The award is intended to honour Sebastian’s major technical and philosophical contributions to the TEI, and to encourage TEI innovation by the TEI community. Sebastia...

🔥 Konferencja TEI 2025 New Territories w Krakowie 🔥

🗒 19 września 2025 r. - dzień III:

❗️Panel grupy roboczej NEC (Naukowe Edycje Cyfrowe) DARIAH-PL!

W programie konferencji znalazł się panel dyskusyjny na temat infrastruktury dla edycji cyfrowych w Polsce 🇵🇱. Grupa robocza NEC DARIAH-PL zawiązała się wiosną tego roku i było to pierwsze spotkanie na żywo większego grona jej reprezentantów. Rozmowa pokazała, jak wiele łączy wszystkich edytorów cyfrowych w Polsce, i co jest najpilniejsze do zrobienia w zakresie krajowej infrastruktury dla NEC.

W dyskusji udział wzięli: Magdalena Komorowska (UJ), Bartłomiej Szleszyński (IBL PAN) i Wojciech Kruszewski (KUL). Moderowała Aneta Wysztygiel (UW).

⚡️ Następna konferencja TEI w sierpniu 2026 w Vancouver! 🇨🇦 Na szczęście grupa działa niezależnie od tego 😉



Nowa Panorama Literatury Polskiej
Archiwum Filomatów
Wydział Polonistyki Uniwersytetu Jagiellońskiego
Centrum Kompetencji Cyfrowych UW

🔥 Konferencja TEI 2025 New Territories w Krakowie 🔥

🗒 18 września 2025 r. - dzień II:

❗️ Na platformie Zenodo powstało miejsce, w którym uczestnicy konferencji udostępniają swoje prezentacje (aktualnie 8 ) i postery (aktualnie 3). Warto zajrzeć i śledzić w najbliższej przyszłości, bo z pewnością dojdą kolejne.
→ https://zenodo.org/communities/tei2025

Warte odnotowania:

🔘 projekt DigitAI (z Penn State Behrend), czyli eksperyment z TEI i AI, a konkretnie próba stworzenia bardziej niezawodnego niż dotychczasowe modele LLM asystenta do kodowania w TEI i pracy z XML/XPath:
→ https://slides.com/elisabeshero-bondar/digitai-for-tei

🔘 propozycja ulepszania wyników Automatic Text Recognition (ATR), który zamienia skany dokumentów w pliki TEI: standardowe rozwiązania (np. z użyciem SegmOnto) dobrze rozpoznają układ stron, ale wytwarzają zbyt płytką strukturę TEI.
Aby to poprawić, opracowano LADaS Annotation Guidelines oraz poprzez dwupoziomowy system adnotacji, dzięki któremu można uzyskać automatycznie głębsze i bardziej adekwatne odwzorowanie dokumentów;

🔘 narzędzie JinnTap - przeglądarkowy edytor TEI-XML
→ więcej tutaj: https://youtu.be/HDex47Sju98?si=J8BeJgpQAkq2foKH -

🔘 wciąż rozwija się również LeafWriter - podejmowane są próby wprowadzenia elementów analizy tekstu do pracy redaktorskiej nad edycją cyfrową
- przypomnienie LeafWritera: https://www.leaf-vre.org/docs/features/about-lw
- a do tego The Dynamic Table of Contexts - do poczytania: https://www.leaf-vre.org/docs/features/dtoc

TEI Conference: DigitAI to respect TEI? A presentation about the making of a small explainable AI project, with emphasis on the development of a graph RAG built with the TEI Guidelines.