Świetlica KULTuralna

W Trybunale Konstytucyjnym odbyła się konferencja poświęcona odpowiedzi na trwający kryzys ustrojowy i zagrożenia dla państwa prawa. W wydarzeniu zorganizowanym przez Ordo Iuris udział wzięli eksperci, prawnicy oraz przedstawiciele życia publicznego, dyskutując o kondycji polskich instytucji i konieczności obrony ładu konstytucyjnego.

24 kwietnia 2026 r. odbyła się konferencja naukowa „Sędziowie w Polsce ludowej 1944–1989”, zorganizowana przez Krajową Radę Sądownictwa oraz Instytut Pamięci Narodowej. Wydarzenie było okazją do dyskusji nad rolą wymiaru sprawiedliwości w okresie PRL, odpowiedzialnością sędziów oraz historycznymi i społecznymi uwarunkowaniami funkcjonowania sądownictwa w Polsce Ludowej. W konferencji udział wzięli przedstawiciele świata nauki, prawa i instytucji publicznych.

Z ogromną dumą informujemy, że przedstawiciele Stowarzyszenia Świetlica Kulturalna – Cezary Wąsowski oraz Mateusz Zaremba – wezieli udział w The 3rd IVR Japan International Conference, poświęconej zagadnieniom prawa, demokracji i współczesnych wyzwań społecznych.

Podczas konferencji zaprezentowaliśmy referat pt. „The Relational Dimension of Judicial Independence: Courts, Power, and Social Trust in Post-2015 Poland”, poświęcony relacjom między niezależnością sądów, władzą publiczną oraz zaufaniem społecznym w Polsce po 2015 roku. Wystąpienie znalazło się w panelu Populism and Judiciary.

To dla nas ogromne wyróżnienie, że głos środowiska skupionego wokół Świetlicy Kulturalnej był obecny w międzynarodowej debacie akademickiej na tak wysokim poziomie.

W Sejmie odbyła się konferencja „Polityka demograficzna dziś i jutro”, poświęcona wyzwaniom związanym z kryzysem demograficznym w Polsce. W wydarzeniu udział wzięli politycy, eksperci i przedstawiciele organizacji społecznych. Dyskusja dotyczyła możliwych rozwiązań wspierających rodziny, dzietność oraz długofalową politykę państwa wobec zmian demograficznych.

W dniach 15–17 października 2025 w Budapeszcie odbyła się konferencja Dismantling Democracy in Central and Eastern Europe: Forms of Social Acceptance and Resistance, organizowana przez Hungarian Sociological Association.

W wydarzeniu wzięli udział przedstawiciele Świetlicy Kulturalnej – Mateusz Zaremba (SWPS) i Cezary Wąsowski (UW) – prezentując wyniki badań nad niezawisłością sędziowską w Polsce oraz społecznymi konsekwencjami przemian w wymiarze sprawiedliwości.

Nasze wystąpienie wpisywało się w szerszą debatę o autokratyzacji, oporze społecznym i kondycji instytucji demokratycznych w regionie Europy Środkowo-Wschodniej.

Dziękujemy organizatorom za zaproszenie i inspirującą atmosferę do wymiany doświadczeń badawczych i refleksji nad wyzwaniami współczesnych demokracji.

Podczas XIX Ogólnopolskiego Zjazdu Socjologicznego w Białymstoku mieliśmy przyjemność współorganizować panel Niezawisłość sędziowska w Polsce – wyzwania, badania, perspektywy.

Dziękujemy wszystkim uczestnikom za obecność i inspirującą dyskusję o tym, jak rozumiana jest niezawisłość sędziowska, jakie wartości kierują sędziami w ich pracy oraz jakie wyzwania stoją dziś przed polskim wymiarem sprawiedliwości.

W panelu wystąpili: Aleksander Stępkowski (UW), Łukasz Skoczylas (UAM), Cezary Wąsowski (UW, Świetlica Kulturalna) i Mateusz Zaremba (SWPS, Świetlica Kulturalna).

Dziękujemy za uwagę, pytania i zaangażowanie — rozmowa o niezawisłości trwa!

Źródło fot: https://zjazdpts.bialystok.pl/

W dniach 16–18 czerwca 2025 r. odbyła się jubileuszowa, 30. edycja konferencji Alternative Futures & Popular Protest w Manchesterze — międzynarodowa przestrzeń dyskusji o ruchach społecznych, protestach i alternatywnych wizjach przyszłości. Również i w tym wydarzeniu z referatem pt. "Assessment of the public expression of political views by Polish judges during social protestsin the light of qualitative research."

„Social Justice: Reimagined, Repoliticised, Realised” – konferencja, która odbyła się w dniach 11–12 czerwca 2025 roku na Nottingham Trent University. To wyjątkowe wydarzenie łączyło naukowców, aktywistów i decydentów, by wspólnie zastanowić się nad transformacją sprawiedliwości społecznej w obliczu kryzysów społecznych, ekologicznych i politycznych

W czasie konferencji przestawiliśmy referat pt. „The Significance of Judicial Independence for Justice Administration in the Opinion of Polish Judges”.

Ukazała się właśnie książka autorstwa Henryka Szlajfera. pt. Werner Sombart i kapitalizm, czyli Hassliebe. Sześć szkiców ze wstępem! To opowieść o jednej z najbardziej nieoczywistych i ambiwalentnych relacji w historii myśli społecznej – między Sombartem a kapitalizmem. Publikacja jest wspólnym dziełem Wydawnictwa Naukowego Scholar i Stowarzyszeniu Świetlica Kulturalna.

Dziękuję Wydawnictwu za owocną współpracę, a Państwu życzymy miłej lektury.

Ogólnopolska konferencja naukowa pt. „Powołania sędziów w Polsce po 1989 r.” organizowana przez Ogólnopolskie Zrzeszenie Sędziów „Aequitas” odbyła się 28 marca 2025 r. w Łodzi.

Konferencja została podzielona na trzy części:

Część I poświęcona jest międzynarodowemu orzecznictwu (ETPCz, TSUE) oraz statusowi sędziów powołanych po 2018 roku i trójpodziałowi władzy sądowniczej.

Część II dotyczy stanu władzy sądowniczej w 1989 roku, polskiego modelu wyboru i awansu sędziów oraz roli sędziego ustawowego.

Część III koncentruje się na orzecznictwie Sądu Najwyższego i Naczelnego Sądu Administracyjnego dotyczącym nominacji sędziów oraz europejskich modelach wyboru i awansu.

Referaty wygłosili między innymi profesorowie Robert Gwiazdowski, Ryszard Piotrowski i Marcin Wiącek

28 lutego 2025 roku w siedzibie Trybunału Konstytucyjnego odbyły się obchody 35-lecia Krajowej Rady Sądownictwa (KRS). Po oficjalnym otwarciu i wystąpieniu sędzi Dagmary Pawełczyk-Woickiej, Przewodnicząca KRS, odbył się recital fortepianowy w wykonaniu Mateusza Dubiela, który dostarczył zgromadzonym chwil muzycznej refleksji. Następnie, Oskar Kida przedstawił prelekcję zatytułowaną "Polscy 'niepraworządni sędziowie' w orzecznictwie ETPC i TSUE", analizującą postrzeganie polskich sędziów w kontekście orzeczeń Europejskiego Trybunału Praw Człowieka oraz Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.Później prokurator Sebastian Bańko wygłosił referat na temat "Status prawny wyroków trybunałów międzynarodowych w świetle prawa międzynarodowego i Konstytucji RP", omawiając miejsce i znaczenie orzeczeń międzynarodowych trybunałów w polskim porządku prawnym. Interesującej refleksji o rzeczywistości polskiego wymiaru sprawiedliwości dostarczył referat prof. Ryszarda Piotrowskiego pt. Kryzys władzy sądowniczej w latach 2015-2025 w świetle Konstytucji RP.
Obchody 35-lecia KRS były okazją do refleksji nad rolą i znaczeniem Rady w systemie wymiaru sprawiedliwości, a także do dyskusji na temat aktualnych wyzwań stojących przed polskim sądownictwem.