Przegląd Europejski - European Studies Quarterly

Today, on Europe Day, we celebrate the unity, democratic values, and cooperation that shape the future of Europe 🇪🇺

For the scientific community, this day is also a reminder of the importance of international collaboration, academic freedom, innovation, and the open exchange of knowledge. Research and science remain essential in addressing global challenges and strengthening a resilient, inclusive, and forward-looking Europe.

Together, through knowledge and cooperation, we contribute to a stronger European future 🌐

📚 Issue 3/2025 of Przegląd Europejski – European Studies Quarterly explores the complex relationship between media, EU Member States, and the European Union in the process of European integration.

This issue features articles on:
🔹 SLAPP lawsuits and media service regulation
🔹 EU communication and media literacy
🔹 EU constitutionalism and institutional reform
🔹 Brexit, security, and EU enlargement
🔹 populism and political developments in Germany and Austria

The volume offers a multidimensional perspective on European integration as a dynamic process shaped by media, politics, and society.

📚 Numer 2025/3 „Przeglądu Europejskiego – European Studies Quarterly” poświęcony jest relacjom między mediami, państwami członkowskimi i Unią Europejską w procesie integracji europejskiej.

W numerze znalazły się artykuły dotyczące m.in.:
🔹 walki z pozwami SLAPP i regulacji usług medialnych
🔹 komunikacji UE z obywatelami i edukacji medialnej
🔹 unijnego konstytucjonalizmu i reform instytucjonalnych
🔹 Brexitu, bezpieczeństwa i rozszerzenia UE
🔹 populizmu i przemian politycznych w Niemczech i Austrii

Autorzy analizują również współczesne wyzwania stojące przed europejską przestrzenią publiczną oraz rolę mediów, polityki i społeczeństwa w kształtowaniu integracji europejskiej.

🤝 Kompromis jako warunek skutecznej polityki UE

📄 „Priorytety Komisji Europejskiej w kadencji 2024–2029: znaczenie kompromisów w obliczu wyzwań politycznych i globalnych”

Artykuł analizuje priorytety Komisji Europejskiej na lata 2024–2029 w kontekście zmieniającej się sytuacji politycznej i globalnej.

👉 jak przebiegają negocjacje przy tworzeniu Komisji
👉 jakie są kluczowe cele na najbliższe lata
👉 jak czynniki zewnętrzne wpływają na ich realizację

📊 Wnioski wskazują, że skuteczność działań UE w dużej mierze zależy od kompromisów politycznych, zwłaszcza na poziomie Parlamentu Europejskiego, oraz od zdolności instytucji do współpracy w obliczu rosnących wyzwań.

✍️ Autorka:
Klaudia Sienkiewicz – studentka stosunków międzynarodowych na UMCS w Lublinie, zaangażowana w działalność naukową i projekty związane z tematyką UE. Jej zainteresowania badawcze koncentrują się na instytucjach i polityce zagranicznej Unii Europejskiej.
-----------------------------------------------------------------------------------
📝🇬🇧
➡ Compromise as a key to effective EU policymaking

📄 “European Commission’s priorities 2024–2029: the role of compromises in the face of political and global challenges”

This article analyses the European Commission’s priorities for 2024–2029 in the context of a changing political and global environment.

👉 how negotiations shape the formation of the Commission
👉 what the key priorities are
👉 how external factors influence their implementation

📊 The findings highlight that political compromises (especially within the European Parliament) are crucial for effective policymaking, as is institutional cooperation in addressing complex global challenges.

✍️ Author:
Klaudia Sienkiewicz – student of International Relations at Maria Curie-Skłodowska University in Lublin, actively engaged in academic initiatives focused on the EU and its institutions.

📦📊 Intra-industry trade as a measure of economic sophistication

📄 “Intra-industry trade intensity between Poland and key economic partners: evidence from 2000–2022”

This article highlights how Poland’s trade relations with key partners evolved between 2000 and 2022, not only in scale, but also in structure.

👉 which markets show the highest trade intensity
👉 how Poland’s export specialisation has changed
👉 what this reveals about economic integration

📊 The strongest links are with Germany, Czechia, France, Italy, and the United States, pointing to deep integration within global value chains.

✍️ Authors:
Elżbieta Czarny – full professor at SGH Warsaw School of Economics, specialising in international trade and economic integration.
Paweł Folfas – associate professor at SGH, focusing on global value chains and international trade.
Aleksandra Szarek-Piaskowska – assistant professor at SGH, specialising in international trade and corporate finance.
-----------------------------------------------------------------------------------
📝🇵🇱
📦📊 Handel wewnątrzgałęziowy jako miernik zaawansowania gospodarki

📄"Intensywność handlu wewnątrzgałęziowego Polski z kluczowymi partnerami gospodarczymi w latach 2000–2022"

Artykuł pokazuje, jak rozwijały się powiązania handlowe Polski z kluczowymi partnerami w latach 2000–2022 — nie tylko w ujęciu ilościowym, ale jakościowym.

👉 jakie rynki charakteryzują się najwyższą intensywnością wymiany
👉 jak zmieniała się specjalizacja handlowa Polski
👉 co mówi to o poziomie integracji gospodarczej

📊 Najsilniejsze relacje handlowe łączą Polskę z Niemcami, Czechami, Francją, Włochami i USA, co wskazuje na głębokie powiązania w ramach globalnych łańcuchów wartości.

✍️ Autorzy:
Elżbieta Czarny – profesor SGH, specjalistka w zakresie handlu międzynarodowego i integracji gospodarczej.
Paweł Folfas – profesor uczelni w SGH, badacz globalnych łańcuchów wartości i handlu międzynarodowego.
Aleksandra Szarek-Piaskowska – adiunkt w SGH, zajmuje się handlem międzynarodowym i finansami przedsiębiorstw.

🌍📉 Is globalisation ending or simply transforming?

📄 “Rethinking globalisation: changing globalisation leaders as a signal of the reglobalisation process”

This article examines how the global financial crisis and subsequent disruptions have reshaped international trade dynamics.

👉 deglobalisation or slowdown?
👉 what is “slowbalisation”?
👉 who are the new leaders of globalisation?

📊 The findings suggest not an end, but a transformation of globalisation with emerging economies increasingly challenging the dominance of high-income countries.

✍️ Author:
Paweł Piotr Śliwiński – associate professor and head of the International Finance Department at Poznań University of Economics and Business, specialising in international finance and capital markets.
-----------------------------------------------------------------------------------
📝🇵🇱
🌍📉 Czy globalizacja się kończy… czy tylko zmienia?

📄 Artykuł "Globalizacja na nowo: zmieniający się liderzy jako oznaka procesu reglobalizacji" analizuje, jak kryzys finansowy i kolejne wstrząsy gospodarcze wpłynęły na globalne procesy handlowe.

👉 deglobalizacja czy tylko spowolnienie?
👉 czym jest „slowbalisation”?
👉 kto dziś kształtuje globalizację?

📊 Badanie pokazuje, że zamiast końca globalizacji mamy do czynienia z jej transformacją, natomiast rosnącą rolę odgrywają gospodarki wschodzące, które coraz skuteczniej konkurują z krajami wysoko rozwiniętymi.

✍️ Autor:
Paweł Piotr Śliwiński – profesor uczelni, kierownik Katedry Finansów Międzynarodowych na Uniwersytecie Ekonomicznym w Poznaniu. Specjalizuje się w finansach międzynarodowych, finansach przedsiębiorstw i rynkach kapitałowych.

🌱💶 Can sustainable finance drive economic growth in the EU?

📄 “Fostering economic growth in the EU through the sustainable finance”

The EU faces a major challenge: how to finance the green transition while ensuring economic growth and job creation.

👉 how the EU is restructuring its financial system
👉 whether new instruments support Sustainable Development Goals
👉 what challenges businesses and financial markets face

📊 The conclusion? Sustainable finance holds strong potential, but its complexity creates legal, economic, and practical challenges, especially in reporting and data comparability.

✍️ Authors:
Agnieszka Kłos – PhD in Economics, assistant professor at SGH, focusing on sustainable development, public finance, and EU cohesion policy.

Ewa Latoszek – Professor of Economics, head of the Jean Monnet Chair at SGH Warsaw School of Economics, specialising in European integration and EU policies.
-----------------------------------------------------------------------------------
📝🇵🇱
🌱💶 Czy zrównoważone finanse mogą napędzać wzrost gospodarczy w UE?

📄 Artykuł „Wspieranie wzrostu gospodarczego w UE poprzez zrównoważone finanse”

Unia Europejska stoi przed ogromnym wyzwaniem: jak finansować transformację ekologiczną, jednocześnie wspierając rozwój gospodarczy i tworzenie miejsc pracy.

👉 jak UE przebudowuje system finansowania inwestycji
👉 czy nowe instrumenty wspierają realizację celów zrównoważonego rozwoju
👉 jakie wyzwania stoją przed firmami i rynkami finansowymi

📊 Wnioski? Zrównoważone finanse mają potencjał wspierać rozwój i transformację, ale ich złożoność rodzi liczne problemy - od raportowania po porównywalność danych.

✍️ Autorki:
Agnieszka Kłos – doktor nauk ekonomicznych, badaczka z SGH, specjalizująca się w finansach publicznych, polityce spójności i zrównoważonym rozwoju.

Ewa Latoszek – profesor ekonomii, kierownik Katedry Jeana Monneta UE w SGH, ekspertka w zakresie integracji europejskiej i polityk UE.

📊 Czy Polska jest konkurencyjna w eksporcie usług opartych na wiedzy?

📄 Artykuł „Konkurencyjność Polski w eksporcie usług biznesowych opartych na wiedzy (KIBS) w okresie członkostwa w Unii Europejskiej” analizuje rozwój polskiego sektora KIBS w latach 2004–2022 i jego pozycję na rynkach międzynarodowych.

👉 jakie usługi budują przewagę konkurencyjną Polski
👉 gdzie Polska specjalizuje się w eksporcie
👉 jak wygląda konkurencja na rynku UE vs. poza UE

📊 Wnioski? Polska poprawia swoją pozycję w sektorze KIBS, ale silniejszą dynamikę widać poza rynkiem UE. Szczególną specjalizacją są usługi księgowe, a największy potencjał eksportowy - usługi komputerowe.

💡 Kluczowe wyzwania: inwestycje w kapitał ludzki, cyfryzację i badania i rozwój.

✍️ Autorka:
Joanna Wyszkowska-Kuna – dr hab., prof. Uniwersytetu Łódzkiego, kierownik Katedry Gospodarki Światowej i Integracji Europejskiej. Specjalizuje się w handlu usługami, konkurencyjności gospodarki oraz usługach opartych na wiedzy.
-----------------------------------------------------------------------------------
📝🇬🇧
📊 How competitive is Poland in knowledge-intensive services exports?

📄 The article "Competitiveness of Poland in the export of knowledge-intensive business services (KIBS) during EU membership" examines Poland’s KIBS sector between 2004–2022 and its position in international markets.

👉 which services drive Poland’s competitive advantage
👉 where export specialisation is emerging
👉 how Poland performs in the EU vs. global markets

📊 Findings show growing competitiveness - especially outside the EU. Accounting services stand out as a regional specialisation, while computer services show strong export potential.

💡 Key challenges: investment in human capital, digital transformation, and R&D.

✍️ Author:
Joanna Wyszkowska-Kuna – habilitated doctor, professor at the University of Łódź, specialising in international trade in services, competitiveness, and knowledge-based services.

🌊 Can regional cooperation boost the EU’s competitiveness?

This article explores the EU’s macro-regional policy using the Baltic Sea Region - the first area covered by such a strategy - as a case study.

📄 Focusing on the goal of “increasing prosperity,” the author shows how the approach to competitiveness has:
👉 become more proactive and holistic
👉 integrated sustainability
👉 aligned with broader EU policy developments

📊 The conclusion? Macro-regional policy can be an effective tool for strengthening competitiveness and cohesion in the EU.

✍️ Author:
Marta Czarnecka-Gallas – PhD, assistant professor at the University of Gdańsk. Her research focuses on international trade, economic policy, and sustainable development, with hands-on experience in Baltic Sea Region projects.
-----------------------------------------------------------------------------------
📝🇵🇱
🌊 Czy współpraca regionalna może zwiększyć konkurencyjność Unii Europejskiej?

Artykuł analizuje politykę makroregionalną UE na przykładzie regionu Morza Bałtyckiego - pierwszego obszaru objętego taką strategią.

📄 Skupiając się na celu „zwiększania dobrobytu”, autorka pokazuje, jak podejście do konkurencyjności:
👉 stało się bardziej kompleksowe i proaktywne
👉 uwzględnia zrównoważony rozwój
👉 wpisuje się w szerszy kontekst polityk UE

📊 Wnioski? Polityka makroregionalna może być skutecznym narzędziem wzmacniania konkurencyjności i integracji w UE.

✍️ Autorka:
Marta Czarnecka-Gallas – doktor nauk ekonomicznych, adiunkt na Uniwersytecie Gdańskim. Specjalizuje się w handlu międzynarodowym, polityce gospodarczej i zrównoważonym rozwoju, z doświadczeniem w projektach międzynarodowych związanych z regionem Morza Bałtyckiego.

⚖️ Definicja „sądu” w prawie UE ma kluczowe znaczenie dla ochrony praw jednostki

Artykuł podejmuje istotny problem dla funkcjonowania prawa UE:
📄 kryteria uznania organu za „sąd” w postępowaniu prejudycjalnym

👉 od utrwalonego orzecznictwa TSUE
👉 przez analizę komisji i organów quasi-sądowych
👉 po rosnące znaczenie kryterium niezawisłości

To właśnie od tej definicji zależy dostęp jednostki do skutecznej ochrony sądowej i jednolite stosowanie prawa UE.

📊 Analiza pokazuje, że coraz większą rolę odgrywa sposób powoływania i odwoływania sędziów, choć praktyka TSUE nie zawsze jest w pełni spójna.

✍️ Autorka:
Magdalena Matusiak-Frącczak – dr hab., prof. UŁ, specjalistka w zakresie prawa UE i prawa międzynarodowego, autorka publikacji dotyczących m.in. prawa do obrony i standardów ochrony prawnej.
-----------------------------------------------------------------------------------
📝🇬🇧
⚖️ The definition of a “court” in EU law is key to protecting individual rights

This article tackles a fundamental issue for EU law:
📄 the criteria for recognising a body as a “court” in the preliminary ruling procedure

👉 from established CJEU case law
👉 through the role of quasi-judicial bodies
👉 to the growing importance of judicial independence

Access to effective judicial protection and the uniform application of EU law depend on this definition.

📊 The analysis shows that increasing attention is paid to how judges are appointed and dismissed, although the Court’s practice is not always fully consistent.

✍️ Author:
Magdalena Matusiak-Frącczak – habilitated doctor, professor at the University of Łódź, specialising in EU law and international law.

⚖️ An effective tool used less and less - what is happening to EU Pilot?

📄 “The rise and fall of the EU Pilot - an instrument for cooperation and dialogue”

This article explores one of the EU’s key tools for enforcing compliance - the EU Pilot platform, designed to resolve infringements before formal proceedings begin.

👉 77% fewer new cases
👉 effectiveness remains above 70%
👉 a shift in the European Commission’s enforcement strategy

What is driving this trend and what does it mean for the future of EU law enforcement?

✍️ Author:
Karolina Boiret – PhD, assistant professor at the Faculty of Political Science and International Studies, University of Warsaw. Her research focuses on enforcement of EU law, the EU judicial system, and rule of law protection.

-----------------------------------------------------------------------------------
📝🇵🇱
⚖️ Skuteczne narzędzie, z którego korzysta się coraz rzadziej - co dzieje się z EU Pilot?

📄 „Wzlot i upadek platformy EU Pilot – instrumentu współpracy i dialogu”

Artykuł analizuje jeden z kluczowych mechanizmów egzekwowania prawa UE - platformę EU Pilot, która służy rozwiązywaniu naruszeń jeszcze przed formalnym postępowaniem.

👉 liczba spraw spadła aż o 77%
👉 skuteczność utrzymuje się na poziomie ponad 70%
👉 zmienia się podejście Komisji Europejskiej do naruszeń prawa

Co stoi za tym trendem? I co to oznacza dla przyszłości egzekwowania prawa UE?

✍️ Autorka:
Karolina Boiret – doktor nauk prawnych, adiunkt na Wydziale Nauk Politycznych i Studiów Międzynarodowych UW. Specjalizuje się w egzekwowaniu prawa UE, systemie sądowym UE oraz ochronie praworządności.