02/10/2026
Czym jest prawdziwe kung fu? (część XI)
MIT 1: „Chińskie sztuki walki od początku służyły zdrowiu i samodoskonaleniu”
Dzisiaj wiele osób ćwiczy chińskie sztuki walki przede wszystkim dla zdrowia, sprawności, relaksu czy lepszego samopoczucia. Szczególnie taijiquan czy qigong bardzo często kojarzone są właśnie z takim sposobem praktyki.
Łatwo więc założyć, że podobnie było setki albo tysiące lat temu. Historycznie wyglądało to jednak zupełnie inaczej.
Peter A. Lorge, profesor historii na Vanderbilt University i autor książki Martial Arts: From Antiquity to the Twenty-First Century („Chińskie sztuki walki. Od starożytności do XXI wieku”), pisał:
„W zglobalizowanym świecie XXI wieku sztuki walki uprawia się wyłącznie w celach samoobrony i sportu. Jednak przez tysiące lat stanowiły one w Chinach centralny element praktyki wojskowej i były niezbędne dla sprawnego funkcjonowania społeczeństwa.”
I dalej:
„Będę argumentował, że sztuki te są rozwiniętymi praktykami fizycznymi walki z bronią
i bez broni, które należy rozumieć przede wszystkim jako umiejętności wojskowe, a nie jako metody samodoskonalenia czy działalność religijną.”
To bardzo ważne rozróżnienie. Współczesny człowiek może ćwiczyć sztuki walki dla zdrowia. Może traktować je jako rekreację, hobby albo metodę pracy nad sobą. Nie oznacza to jednak, że taki był ich pierwotny cel.
Przez większą część swojej historii chińskie sztuki walki były przede wszystkim praktycznymi umiejętnościami bojowymi. Miały przygotować człowieka do: walki wręcz, posługiwania się bronią, usunięcia zagrożenia, przetrwania starcia. A w warunkach wojny — także do wyeliminowania przeciwnika.
Peter A. Lorge zwraca przy tym uwagę, jak młodym zjawiskiem jest trening nastawiony przede wszystkim na zdrowie:
„Używanie sztuk walki wyłącznie dla poprawy zdrowia najprawdopodobniej nie jest starsze niż XIX wiek, a być może nawet XX wiek.”
Możemy więc dzisiaj ćwiczyć kung-fu czy taijiquan dla zdrowia. Ale nie powinniśmy przenosić współczesnego sposobu praktyki
i pojmowania chińskich sztuk walki na setki czy kilka tysięcy lat wstecz.
U podstaw chińskich sztuk walki leżała walka.
