HEALab

08/09/2026

Podczas kongresu ESSPD dot. zaburzeń osobowości w Lozannie Anna Zajenkowska przedstawiła wyniki badań naszego zespołu dotyczące skuteczności analitycznej psychoterapii grupowej: Combining Mentalization-Based Treatment with Group Analysis for Personality Disorders: Preliminary Findings (Zajenkowska, A., Czajkowska-Łukasiewicz, K., Chrzczonowicz-Stępień, A.).

Analiza grupowa wykorzystuje dynamikę grupy min. do budowania rozumienia intra- i interpersonalnego — rozwija funkcjonowanie społeczne poprzez pracę na procesie "tu i teraz" w grupie.Terapia oparta na mentalizacji (moduł psychoedukacyjny) ma potwierdzoną skuteczność min. w zakresie poznania społecznego i regulacji emocji — wzmacnia funkcję refleksyjną. Buduje też motywację do psychoterapii.

Stopniowe budowanie u pacjentów motywacji i funkcji refleksyjnej, a potem praca nad relacjami, wydaje się obiecujące, szczególnie w zakresie zmniejszenia wypadnięć z psychoterapii. Projekt jest kontynuowany — obecnie prowadzone są analizy jakościowe, ilościowe oraz z wykorzystaniem modeli językowych (LLM). Więcej informacji wkrótce.

Dotychczasowe publikacje dotyczące naszego projektu:

Chrzczonowicz-Stępień, A., Czajkowska-Łukasiewicz, K., Adamska, Z., Kardasz, M., & Zajenkowska, A. (2026). Integrating research and therapeutic aims in long-term group-analytic treatment for personality disorders: A case study on patient selection. Counselling and Psychotherapy Research, 26(3), e70190.

Czajkowska-Łukasiewicz, K., & Zajenkowska, A. (2026). Narcissism facets and gelotophobia as predictors of early outcomes in group psychotherapy for personality difficulties. Psychotherapy Research, 1–12.

07/09/2026

OPD-3 doczekał się angielskiego wydania!

Po raz pierwszy w języku angielskim ukazał się podręcznik Operationalized Psychodynamic Diagnosis OPD-3: Manual of Diagnosis and Treatment Planning (Hogrefe, 2026) – pierwotnie wydany po niemiecku w 2023 r.

OPD to wieloosiowy system diagnostyczny łączący klasyczną diagnozę fenomenologiczną z psychodynamicznym rozumieniem osób pacjenckich: sposobem przeżywania choroby, wzorcami relacji, wewnętrznymi konfliktami i strukturą osobowości. Obejmuje oczywiście także rozpoznanie ICD/DSM.

To, co szczególnie istotne w nowej wersji: silniejsze ukierunkowanie na wymiarową ocenę i większa integracja między osiami.

Rzetelna diagnoza psychoterapeutyczna to kluczowy element procesu leczenia.

--

07/09/2026

Kongres ESSPD 2026
W dniach 7–9 września 2026 w Lozannie odbywa się ESSPD Congress – doroczny kongres naukowy European Society for the Study of Personality Disorders, jednego z najważniejszych europejskich towarzystw zajmujących się badaniami nad zaburzeniami osobowości. Uczestniczą w nim badacze i klinicyści z całego świata, prezentujący najnowsze prace dotyczące diagnozy, mechanizmów oraz leczenia zaburzeń osobowości – m.in. w nurcie terapii mentalizacyjnej, terapii schematów, DBT czy psychoterapii grupowej. Nasze koleżanki: Anna Zajenkowska, Katarzyna Czajkowska-Łukasiewicz oraz Agnieszka Chrzczonowicz-Stępień przedstawiają wyniki badań dotyczące skuteczności analitycznej psychoterapii grupowej.
Warto podkreślić, że badania nad długoterminową psychoterapią – zwłaszcza w formule kontrolowanych badań randomizowanych (RCT) – prowadzone są na świecie w bardzo ograniczonej liczbie ośrodków, ze względu na czasochłonność i złożoność organizacyjną tego typu projektów. W dostępnej literaturze można wskazać dotąd zaledwie kilka takich badań poświęconych długoterminowej psychoterapii grupowej w zaburzeniach osobowości, m.in. badanie Lorentzena i współpracowników (Norwegia), porównujące krótko- i długoterminową grupową psychoterapię analityczną.
Badania nad długoterminową psychoterapią mają szczególne znaczenie kliniczne. Trudności i zaburzenia osobowości dotyczą trwałych, głęboko zakorzenionych wzorców funkcjonowania – ich modyfikacja wymaga czasu, a krótkoterminowe interwencje często nie są w stanie uchwycić ani opisać rzeczywistej dynamiki zmiany. Dlatego rzetelna ocena skuteczności terapii długoterminowej pozostaje jednym z kluczowych, a zarazem najtrudniejszych zadań badawczych w tej dziedzinie.
Prezentowany na kongresie polski projekt wpisuje się w ten nurt badań, poszerzając go o polski kontekst kliniczny i połączenie terapii opartej na mentalizacji z analizą grupową.
Program kongresu: https://esspd.mymeetingsavvy.net/program

10/08/2026

Serdecznie zapraszamy do zapoznania się z numerem specjalnym, który powstał we współpracy Anny Zajenkowskiej i Rafała Styły oraz wielu wspaniałalych Autorów i Autorek. Wersje artykułów w języku polskim i angielskim dostępne są na: https://www.psychiatria.com.pl/

28/07/2026

Miło nam poinformować, że Anna Zajenkowska, członkini Sektorowej Rady ds. Kompetencji Sektora Zdrowie Psychiczne, reprezentuje środowisko akademickie w pracach Rady.

Celem Rady jest m.in. diagnozowanie potrzeb kadrowych w obszarze zdrowia psychicznego, wzmacnianie współpracy między środowiskiem edukacji, ochrony zdrowia i rynkiem pracy oraz wspieranie dostosowywania kwalifikacji specjalistów i specjalistek do rzeczywistych potrzeb pacjenckich.

Dziś w Ministerstwie Zdrowia odbyło się spotkanie z wiceminister zdrowia Katarzyną Kęcką. Rozmowy dotyczyły m.in. luk kompetencyjnych w sektorze zdrowia psychicznego, rekomendacji dotyczących kształcenia i doskonalenia kadr medycznych, współpracy między środowiskami zawodowymi oraz kierunków niezbędnych zmian legislacyjnych.

Podczas spotkania Anna Zajenkowska, która przewodniczy także Komisji ds. Inicjatyw Badawczych (https://www.psychoterapia-konsultanci.pl/kibp) w Psychoterapii podkreśliła znaczenie prowadzenia badań naukowych w obszarze zdrowia psychicznego, zwracając uwagę na współtworzoną przez nią Sieć Badawczą Psychoterapii (https://badania-psychoterapia.pl/). Inicjatywa ta integruje państwowe i prywatne ośrodki oraz szpitale prowadzące badania nad procesem i efektywnością psychoterapii.

Cieszymy się z możliwości współpracy zarówno w ramach Sektorowej Rady ds. Kompetencji Sektora Zdrowie Psychiczne, jak i z Ministerstwem Zdrowia na rzecz rozwoju systemu opieki w obszarze zdrowia psychicznego.

24/07/2026

Anna Zajenkowska wzięła udział w panelu podczas konferencji EASA2026 – "Anthropology: Possibilities in a Polarised World".

Panel zatytułowany "Triangulation and Polarization: A Psychoanalytic Approach to Fieldwork" zgromadził osoby z różnych ośrodków:

John Borneman – Princeton University

Hylton White – University of the Witwatersrand

Parvis Ghassem-Fachandi – Rutgers University

Keir Martin – University of Oslo

Dyskusja dotyczyła koncepcji "trzeciego" w triangulacji – zarówno w klasycznym ujęciu psychoanalitycznym, jak i w kontekście badań antropologicznych w terenie, zwłaszcza w sytuacjach konfliktu i polaryzacji.

Warto dodać, że sama obecność psycholożki i psychoterapeutki w gronie antropologów jest swego rodzaju triangulacją – wprowadza inną perspektywę patrzenia na te same zjawiska, co jest niezwykle cenne w badaniach interdyscyplinarnych. Kluczowe w pracy naukowej jest przyjęcie pozycji obserwującej – zdolności do bycia jednocześnie "w środku" procesu i patrzenia na niego z zewnątrz. Bez tego narażamy się na nieuświadomiony „bias" (stronniczość poznawczą), który zniekształca to, co i jak badamy...............................

Anna Zajenkowska took part in a panel at EASA2026 – "Anthropology: Possibilities in a Polarised World."

The panel, titled "Triangulation and Polarization: A Psychoanalytic Approach to Fieldwork," brought together researchers from a range of institutions:

John Borneman – Princeton University

Hylton White – University of the Witwatersrand

Parvis Ghassem-Fachandi – Rutgers University

Keir Martin – University of Oslo

The discussion explored the concept of "the third" in triangulation — both in its classical psychoanalytic sense and in the context of anthropological fieldwork, particularly in situations of conflict and polarization.

It is worth noting that the very presence of a psychologist and psychotherapist among anthropologists is itself a kind of triangulation — introducing another way of seeing the same phenomena, which is invaluable in interdisciplinary research. What matters most in scientific work is taking up the position of an observer — the capacity to be simultaneously inside a process and looking at it from outside. Without this, we risk unconscious bias distorting both what and how we study.

24/07/2026

Miło nam poinformać, że Katarzyna Iwon wzięła udział w 26. Światowym Zjeździe International Society for Research on Aggression (ISRA). Gratulacje!

Katarzyna Iwon wzięła udział w 26. Światowym Zjeździe International Society for Research on Aggression (ISRA), który odbył się w dniach 20–23 lipca na Brock University w St. Catharines w Kanadzie. Podczas konferencji zaprezentowała trzy projekty badawcze dotyczące różnych uwarunkowań agresji i zachowań agresywnych.

Z Joanną Rajchert (Akademia Pedagogiki Specjalnej) przedstawiła wyniki badań poświęconych różnym profilom agresji: Risk Profiles of Aggressiveness and Aggressive Behavior in Soldiers and Civilians with History of Violent Video Game Play🪖

Dwa kolejne wystąpienia, przygotowane we współpracy z prof. Bradem J. Bushmanem z The Ohio State University, dotyczyły związku symboli broni na strojach hokejowych z agresją podczas meczów oraz znaczenia kultury honoru dla masowych strzelanin w Stanach Zjednoczonych:
🏒 The Weapons Effect on Ice: Are Weapons on Jerseys Related to More Aggression in Hockey Games?
🇺🇸 Culture of Honor and Mass Shootings in the United States

Konferencja stworzyła przestrzeń do prezentacji wyników badań, wymiany doświadczeń oraz dyskusji z naukowcami zajmującymi się problematyką agresji i przemocy w różnych kontekstach społecznych.

Cieszymy się, że badania prowadzone przez pracowników naszego instytutu są prezentowane i rozwijane w ramach międzynarodowej współpracy naukowej.

===============================

Katarzyna Iwon took part in the 26th World Meeting of the International Society for Research on Aggression (ISRA), held from July 20 to 23 at Brock University in St. Catharines, Canada.
During the conference, she presented three research projects examining different determinants of aggression and aggressive behavior.

With Joanna Rajchert (The Maria Grzegorzewska University), she presented findings on different profiles of aggression: Risk Profiles of Aggressiveness and Aggressive Behavior in Soldiers and Civilians with History of Violent Video Game Play🪖

Two further presentations, prepared in collaboration with prof. Brad J. Bushman from The Ohio State University, explored the relationship between weapon imagery on hockey jerseys and aggression during games, as well as the role of the culture of honor in mass shootings in the United States:
🏒 The Weapons Effect on Ice: Are Weapons on Jerseys Related to More Aggression in Hockey Games?
🇺🇸 Culture of Honor and Mass Shootings in the United States

The conference provided an opportunity to present research findings, exchange ideas, and engage in discussions with scholars studying aggression and violence across a range of social contexts.

We are pleased to see research conducted by members of our institute presented and further developed through international academic collaboration.

24/07/2026

PL:
W dniach 20–23 lipca nasza członkini: Katarzyna Iwon uczestniczyła w 26. Światowym Zjeździe International Society for Research on Aggression (ISRA), zorganizowanym na Brock University w St. Catharines w Kanadzie.

Podczas konferencji zaprezentowała trzy wystąpienia:
🪖 Risk Profiles of Aggressiveness and Aggressive Behavior in Soldiers and Civilians with History of Violent Video Game Play. Katarzyna Iwon & Joanna Rajchert
🏒 The Weapons Effect on Ice: Are Weapons on Jerseys Related to More Aggression in Hockey Games? Katarzyna Iwon & Brad J. Bushman
🇺🇸 Culture of Honor and Mass Shootings in the United States. Katarzyna Iwon & Brad J. Bushman

Konferencja stanowiła ważną przestrzeń wymiany wiedzy między badaczami zajmującymi się agresją i przemocą. Dyskusje towarzyszące prezentacjom pozwoliły spojrzeć na przedstawione projekty z nowych perspektyw oraz dostarczyły wartościowych wskazówek istotnych dla dalszego rozwoju badań.

P.S. A który z tych tematów wydaje Wam się najciekawszy?

_________________________
ENG:
From July 20 to 23, our member Katarzyna Iwon participated in the 26th World Meeting of the International Society for Research on Aggression (ISRA), hosted by Brock University in St. Catharines, Canada.

During the conference, she delivered three presentations:
🪖 Risk Profiles of Aggressiveness and Aggressive Behavior in Soldiers and Civilians with History of Violent Video Game Play. Katarzyna Iwon & Joanna Rajchert
🏒 The Weapons Effect on Ice: Are Weapons on Jerseys Related to More Aggression in Hockey Games? Katarzyna Iwon & Brad J. Bushman
🇺🇸 Culture of Honor and Mass Shootings in the United States. Katarzyna Iwon & Brad J. Bushman

The conference provided an important forum for exchanging knowledge among researchers studying aggression and violence. The discussions accompanying the presentations offered new perspectives on the projects and provided valuable insights for their further development.

P.S. Which of these topics do you find the most interesting?

22/07/2026

Miło nam poinformować o naszej nowej publikacji:

Czajkowska-Łukasiewicz, K., & Zajenkowska, A. (2026). Why did Narcissus reject the love of nymph Echo – the role of gelotophobia in the interplay of narcissism and hostile attributions in the population of mental help seekers. HUMOR. Advance online publication. https://doi.org/10.1515/humor-2025-0112

Wrogie postrzeganie rzeczywistości i poczucie, że inni nam zagrażają, bywa tłumaczone cechami narcystycznymi. Ale co to właściwie oznacza? Zarówno antagonistyczny aspekt narcyzmu (rywalizacyjne, podejrzliwe nastawienie do innych, gotowość do dewaluowania ich i traktowania jako przeciwników), jak i neurotyczny aspekt (nadwrażliwość na krytykę, poczucie zagrożenia własnej wartości) przewidują tzw. wrogie atrybucje — skłonność do interpretowania neutralnych lub niejednoznacznych zachowań innych jako wymierzonych przeciwko nam. Poza samymi cechami istotne jest jednak coś, co je łączy: lęk przed byciem wyśmianym.
Lęk przed tym, że inni będą się z nas naśmiewać, może sprawiać, że zaczynamy postrzegać ich zachowanie jako działanie przeciwko nam — jako prowokację czy atak, nawet jeśli taka nie była intencja drugiej strony.

Z praktyki klinicznej wynika, że kiedy pojawia się w nas poczucie, że inni nam zagrażają albo robią coś prowokacyjnego wobec nas, warto się na chwilę zatrzymać i zapytać samych siebie, czy nie kryje się za tym raczej lęk przed ośmieszeniem — i to właśnie on uruchamia takie myślenie.

Więcej w artykule: https://www.degruyterbrill.com/document/doi/10.1515/humor-2025-0112/html

Abstract
While vulnerable narcissism is known to correlate with hostile attributions, the underlying mechanisms and contributing factors to this relationship remain underexplored. This study investigated whether vulnerable narcissism predicts hostile attributions and whether this relationship is mediated by gelotophobia (the fear of being laughed at). A sample of 561 adults recruited from a psychotherapy clinic completed measures assessing vulnerable narcissism, hostile attributions, and gelotophobia. Mediation analysis was conducted to examine the indirect effect of vulnerable narcissism on hostile attributions through gelotophobia. Vulnerable narcissism, as measured by the HSNS and two facets—narcissistic antagonism and narcissistic neuroticism—significantly predicted hostile attributions. Gelotophobia emerged as a significant mediator of this relationship. Gelotophobia helps to explain the internal dynamics of individuals with vulnerable narcissism, offering insights for clinical interventions aimed at reducing hostile attributions in psychotherapy with narcissistic patients.

Keywords: vulnerable narcissism; hostile attributions; gelotophobia

13/07/2026

At the ISIR 2026 conference in Warsaw, Avshalom Caspi (Duke University / King's College London) gave a talk on the p-factor — the general factor of psychopathology — and why studying individual mental disorders in isolation offers limited insight.

This naturally raises the question: what exactly is p?

This seems like a good occasion to point to our own related paper, which looks at the personality disorder equivalent of this idea, the general factor of personality disorders (g-PD), and its connection to hostile attributions:

Towards the understanding of the core of general personality disorder factor: g-PD and its relation to hostile attributions
Anna Zajenkowska, Iwona Nowakowska, Jan Cieciuch, Łukasz Gawęda, Radosław Rogoza, Amy Pinkham, Katarzyna Czajkowska-Łukasiewicz
Development and Psychopathology, 37(2), 696–704, 2025

Using a representative sample of Poles (N = 1031), we found that hostile attributions predict the p-factor, though the direction depends on context — and that paranoia-like thinking is closely tied to both hostile attributions and g-PD.

More on the conference: https://isironline.org/isir-2026/