07/08/2026
Wiemy, jak i komu pomaga psychoterapia w walce z prokrastynacją 👇
Zdrowie ma wiele wymiarów - od procesów molekularnych po ludzką psychikę. Dziś, gdy coraz więcej osób mierzy się z trudnościami dotyczącymi zdrowia psychicznego, rzetelne badanie skuteczności psychoterapii staje się dla biologii doświadczalnej tak samo ważne jak badania prowadzone na poziomie komórkowym.
Naukowcy z Instytutu Nenckiego, działający w konsorcjum z Uniwersytetem SWPS i Instytutem Psychologii PAN, sprawdzili, komu i dzięki jakim procesom terapia poznawczo-behawioralna najlepiej pomaga w zmaganiach z prokrastynacją.
Do badania, spośród tysięcy zgłoszeń, zakwalifikowano aż 459 osób - tak liczna grupa należy w badaniach psychoterapii do rzadkości. Uczestnicy wzięli udział w pięciotygodniowej grupowej terapii online prowadzonej przez wyszkolonych terapeutów. Jej efekty oceniano przed terapią, w jej trakcie, po zakończeniu oraz pół roku później.
Aby zrozumieć, dlaczego i jak terapia działa, badacze przyjrzeli się mechanizmom prokrastynacji:
- Odkładanie działania daje chwilową ulgę i poprawia nastrój, co stanowi nagrodę dla mózgu i prowadzi do powtarzania tego zachowania w przyszłości. W ten sposób unikamy dyskomfortu psychicznego związanego z trudnym, nudnym czy czasochłonnym zadaniem - wyjaśnia kierownik badania, dr hab. Marek Wypych.
Żeby przerwać to błędne koło, kluczowe okazało się wzmacnianie tego, co pozytywne:
➜ poczucia zaciekawienia swoimi zadaniami,
➜ poczucia dumy z tego, że udało się wykonać określony kawałek pracy i możliwości przejścia do kolejnego etapu,
➜ dostrzegania wartości w zadaniach do wykonania,
➜ większej wytrwałości w pracy mimo dyskomfortu,
➜ lepszego zrozumienia własnych emocji.
Badacze uważają, że ułatwiało to uczestnikom zabranie się za zadania i pozwalało uczyć się, że nawet przytłaczające zadanie można stopniowo doprowadzić do końca.
Najwięcej z terapii skorzystały osoby mające trudności z regulacją emocji - między innymi ze skupieniem na zadaniu pod wpływem nieprzyjemnych emocji. Osoby z ADHD, depresją lub zaburzeniami lękowymi odnosiły podobne korzyści, niezależnie od płci.
Wyniki publikuje właśnie „Behaviour Research and Therapy”, najstarsze na świecie czasopismo poświęcone terapii poznawczo-behawioralnej. Badanie pozwala lepiej zrozumieć, dlaczego terapia działa, i może pomóc ją udoskonalać, koncentrując się na procesach, które rzeczywiście prowadzą do trwałej zmiany.
Gratulujemy pierwszej autorce publikacji, mgr Magdalenie Pietruch, dr. hab. Markowi Wypychowi oraz całemu zespołowi badawczemu! 👏
