Katedra Ochrony Środowiska i Zasobów Naturalnych

Testland s.c. Laboratorium Materiałów Budowlanych - Geolog terenowy
https://www.pracuj.pl/praca/geolog-terenowy-lezyce-pow-wejherowski,oferta,1004887585

🌊 Jeśli w ostatnich dniach byliście nad Bałtykiem lub oglądaliście jego zdjęcia, mogliście zauważyć, że miejscami woda przybrała nietypowy, żółtawy kolor. Co jest tego przyczyną?

🚫 Na masowy rozwój sinic jest jeszcze za wcześnie, bo woda w morzu jest nadal zbyt chłodna. Poza tym zakwity sinic zwykle nadają wodzie zielonkawe zabarwienie, podczas gdy obecnie obserwujemy odcienie żółci.

🌲 Za to niezwykłe zjawisko odpowiada pyłek sosny. Przez większość roku jego pojedyncze ziarna są praktycznie niewidoczne, jednak późną wiosną i na początku lata pyłek produkowany jest w ogromnych ilościach. Wiatr przenosi go na znaczne odległości, a część trafia do jezior, rzek i morza, tworząc na powierzchni charakterystyczne żółte smugi i skupiska.

🔍 Skoro mowa o pyłku, warto wspomnieć, że jego badaniem zajmuje się palinologia, dziedzina nauki niezwykle ważna również dla geologów.

⏳ Choć współczesny pyłek kojarzy się głównie z alergiami, jego odpowiedniki sprzed tysięcy, a nawet milionów lat są cennym źródłem informacji o przeszłości naszej planety. Analizując pyłki zachowane w skałach i osadach, naukowcy potrafią określić ich wiek, odtworzyć dawne zbiorowiska roślinne, prześledzić zmiany środowiska oraz zrekonstruować warunki klimatyczne panujące w odległej przeszłości.

🔬 Ziarna pyłku są niezwykle małe, ich rozmiary mierzy się w mikrometrach (µm), czyli tysięcznych częściach milimetra. Pyłek sosny należy jednak do większych i osiąga nawet 100 µm średnicy. Jego charakterystyczną cechą są dwa worki powietrzne przymocowane do centralnej części ziarna. Działają one niczym miniaturowe skrzydełka, dzięki którym pyłek może być przenoszony przez wiatr na odległość wielu, a nawet setek kilometrów.

🪨 Palinolodzy badają nie tylko współczesny pyłek, ale przede wszystkim ten zachowany w skałach liczących miliony lat. Aby go pozyskać, konieczne jest przeprowadzenie skomplikowanego procesu laboratoryjnego zwanego maceracją palinologiczną.

🧪 Najpierw próbkę skały rozdrabnia się, a następnie usuwa z niej kolejne składniki mineralne za pomocą specjalistycznych odczynników chemicznych. W procesie wykorzystuje się m.in. kwas solny, wodorotlenek potasu, stężony kwas siarkowy czy kwas fluorowodorowy. Materiał jest również wirowany, suszony oraz poddawany flotacji, która pozwala oddzielić frakcję organiczną od mineralnej.

⌛ Po kilku dniach pracy badacze otrzymują gotowy preparat zawierający pyłki, zarodniki i inne mikroskopijne szczątki organiczne zawieszone w glicerynie.

🔬 Kropla tak przygotowanego materiału trafia na szkiełko mikroskopowe. Pod mikroskopem świetlnym, przy powiększeniu od 400 do nawet 1000 razy, można obserwować szczegóły budowy ziaren pyłku i rozpoznawać ich gatunki.

📸 Jeszcze więcej szczegółów ujawnia mikroskop skaningowy, który pozwala oglądać powierzchnię pyłku w powiększeniu liczonym w tysiącach razy. To właśnie na podstawie takich obserwacji palinolodzy odczytują informacje o dawnych ekosystemach, środowisku i klimacie.

🍯 Badania palinologiczne znajdują zastosowanie nie tylko w geologii. Korzystają z nich również alergolodzy, archeolodzy, specjaliści badający pochodzenie miodu, a nawet kryminalistycy. Okazuje się więc, że niepozorne ziarna pyłku mogą dostarczyć zaskakująco wielu informacji, zarówno o współczesnym świecie, jak i o wydarzeniach sprzed milionów lat.

📷 NASA. Na zdjęciu widać plamy pyłku na wodzie. Zdjęcia są w sztucznych barwach (pasma 8A, 3 i 2) i zostały ulepszone w celu zwiększenia widoczności pyłku. Wzory te są spowodowane przez prądy i fale napędzane wiatrem, które przemieszczają pyłek po powierzchni wody.

📖 Polecamy najnowszy numer Przeglądu Geologicznego. Wersja online jest dostępna bezpłatnie tutaj:

https://www.pgi.gov.pl/oferta-inst/wydawnictwa/czasopisma/przeglad-geologiczny/17113-przeglad-geologiczny-2026-05-tom-74.html

Pada i myślisz, że susza nas omija? To niestety tylko chwilowe złudzenie. Deszcz, zamiast powoli wsiąkać w ziemię, błyskawicznie spływa do koryt rzecznych i ucieka z naszego krajobrazu. Statystyki są nieubłagane – tegoroczny kwiecień był w Polsce skrajnie suchy, a Państwowa Służba Geologiczna wydała ostrzeżenia przed deficytem wody dla większości naszych województw.

Dziś, w Światowy Dzień Przeciwdziałania Pustynnieniu i Suszy, podpowiadamy, jak możemy się bronić. Rozwiązania podsuwa nam sama przyroda:
🌊 Oddajmy rzekom ich naturalne doliny – odsuwanie wałów i renaturyzacja sprawiają, że woda ma przestrzeń do bezpiecznego rozlania. Udowodniła to udana odbudowa naturalnej struktury koryt w dorzeczu Drawy.

🧽 Zamieńmy miasta w gąbki – zielone dachy i ogrody deszczowe pozwalają aglomeracjom pochłaniać deszcz i oddawać wilgoć w suchych okresach.

🦫 Pozwólmy działać bobrom. Ich rozlewiska magazynują w Polsce setki milionów metrów sześciennych wody, znacząco obniżając ryzyko pożarów. Odpowiednie zabezpieczenie wałów i stosowanie siatek ochronnych pozwala nam w pełni czerpać z tej DARMOWEJ retencji.

W walce z suszą liczy się dosłownie każda zatrzymana kropla. 💧 Przeczytaj nasz najnowszy artykuł, w którym pokazujemy, jak skutecznie i długofalowo współpracować z przyrodą: link w 👉 komentarzu.

Na portalu Gov.pl pojawił się artykuł o podłożach bez torfu! Dlaczego są ważne?

W Centrum Ochrony Mokradeł od dłuższego czasu zabiegamy o ograniczenie wykorzystania torfu w podłożach ogrodniczych. Powody wskazuje opublikowany niedawno artykuł:

➡️ ”Większość ziemi ogrodniczej zawiera torf, który pochodzi z torfowisk - jednych z najcenniejszych i jednocześnie najszybciej zanikających ekosystemów na Ziemi. Ich degradacja prowadzi do uwalniania do atmosfery dużych ilości dwutlenku węgla oraz ogranicza zdolność krajobrazu do zatrzymywania wody, co pogłębia skutki zmiany klimatu.”

➡️ “Chcąc wybierać ziemię doniczkową/ogrodniczą odpowiedzialnie często kierujemy się informacjami zamieszczonymi na opakowaniach: „naturalne”, „ekologiczne” czy „bio”. Torf rzeczywiście jest naturalny, ale już jego wydobycie wiąże się z degradacją ekosystemów. Trudno więc mówić o torfie jako materiale ekologicznym z punktu widzenia ochrony środowiska. To klasyczny przykład greenwashingu.“

➡️ “Torf po odwodnieniu zaczyna się rozkładać, a zgromadzony w nim węgiel wraca do atmosfery w postaci dwutlenku węgla i metanu. W efekcie materia organiczna dosłownie „znika” z podłoża.”

Tekst opublikowanego materiału skomponowany został przez naszą członkinię Alicja Minczuk, która współpracowała z nami także przy tworzeniu bazy wiedzy o podłożach bez torfu na naszej stronie internetowej.

Po więcej szczegółów odsyłamy do pełnego artykułu - link w komentarzu ⬇️🔗

Ministerstwo Klimatu i Środowiska

📍 Czy geolodzy mają swoje „Złote Gwoździe”? Tak – i wcale nie jest to żart. Choć brzmi to jak element legendy o poszukiwaczach skarbów, „Złote Gwoździe” naprawdę istnieją. Nie służą jednak do budowania ani oznaczania szlaków. Wyznaczają granice czasu geologicznego – momenty, w których na Ziemi zaszły tak istotne zmiany, że pozostawiły trwały ślad w skałach.

🧐 Jak rozpoznać miejsce, w którym kończy się jedna epoka, a zaczyna kolejna? Geolodzy szukają w skałach dowodów wielkich wydarzeń z przeszłości: masowych wymierań, zmian klimatu, pojawienia się nowych organizmów czy gwałtownych przemian środowiska. Dopiero wtedy można wskazać punkt, który stanie się światowym wzorcem dla granicy geologicznego czasu.

🎧🎤 Jak wygląda takie poszukiwanie w praktyce? Kto decyduje, gdzie znajdzie się „złoty gwóźdź”? I czy w Polsce mamy miejsca, które mogłyby odegrać taką rolę? Z prof. Hubertem Wierzbowskim i prof. Andrzejem Wierzbowskim rozmawia Artur Baranowski.
Zapraszamy do wysłuchania.

🔗 Linki w komentarzu.

🎧 Zapraszamy do wysłuchania pierwszego odcinka podcastu Radia Kielce pt. „Stanisław Staszic – wizjoner i patriota”, w którym dr hab. Anna Fijałkowska-Mader, prof. Państwowego Instytutu Geologicznego – Państwowego Instytutu Badawczego z Oddziału Świętokrzyskiego w Kielcach opowiada o człowieku nazywanym ojcem i pionierem polskiej geologii.

🪨 Stanisław Staszic przemierzał pieszo setki kilometrów, wspinał się po górach, badał skały i minerały, tworząc jedne z pierwszych opisów geologicznych ziem polskich. Nie był jednak wyłącznie uczonym. Dostrzegał praktyczne znaczenie nauki i wierzył, że poznanie bogactw naturalnych kraju może stać się fundamentem jego rozwoju gospodarczego i siły.

📅 W 2026 roku przypada 200. rocznica śmierci Stanisława Staszica. Uchwałą Sejmu RP został on patronem roku 2026.

🎙️ Z tej okazji Radio Kielce przygotowało cykl podcastów poświęconych tej niezwykłej postaci – uczonemu, filozofowi, reformatorowi i wizjonerowi, który wierzył, że rozwój kraju opiera się na wiedzy, pracy i nowoczesnej gospodarce.

🌍 Zapraszamy do poznania historii człowieka, który potrafił patrzeć w głąb Ziemi, aby budować przyszłość Polski.

Link: https://podcasty.radiokielce.pl/stanislaw-staszic-wizjoner-i-patriota--6908084

🧐 Szukamy osoby na stanowisko technika (K/M) ds. badań laboratoryjnych w Zakładzie Geologii Inżynierskiej i Geotermii Płytkiej PIG-PIB w Warszawie.

⏰ Oferty można składać do 30 czerwca 2026 r.

🔗 Szczegóły oferty: https://bit.ly/4tVEldh