14/03/2023
Drodzy, zapraszamy Was do lektury kolejnego posta, który przybliży Wam nieco tematykę spółek handlowych 👩🏫
Spółka komandytowo-akcyjna⚖️
📌choć jest nowym typem spółki osobowej w polskim porządku prawnym, ponieważ została do niego wprowadzona ustawą Kodeks spółek handlowych z dnia 15.09.2020 r., jej geneza sięga początków XVIII w ☝️. Pierwsze regulacje prawne pojawiły się we Francji w Code de Commerce z 1807 r., Prusach w Allgemeine Handelsgesetzbuch z 1861 r., czy Włoszech w Codice di Commercio z 1865 r.
📌Cechą wyróżniającą spółkę komandytowo-akcyjna jest jej hybrydowa konstrukcja łącząca w sobie elementy zarówno spółek osobowych jak i kapitałowych. Regulowana jest przepisami jej właściwymi oraz z zastosowaniem odesłań do przepisów o spółce jawnej oraz spółce akcyjnej, które mogą być stosowane bez modyfikacji bądź z modyfikacjami wynikającymi z właściwości spółki komandytowo-akcyjnej bądź z wyłączeniem tych przepisów.
📌Zgodnie z art. 125 KSH spółka komandytowo-akcyjna jest spółką osobową mającą na celu prowadzenie przedsiębiorstwa pod własną firmą, w której wobec wierzycieli za zobowiązania spółki co najmniej jeden wspólnik odpowiada bez ograniczenia (komplementariusz), a co najmniej jeden wspólnik jest akcjonariuszem.
📌Zaliczenie spółki komandytowo-akcyjnej do kategorii spółek osobowych skutkuje występowaniem w jej regulacji elementów osobowych typowych dla tej kategorii spółek:
↪ wyposażona jest w zdolność prawną - posiada własny majątku odrębny od majątku osobistych wspólników, jest odpowiedzialna za własne zobowiązania, przyznana jest jej zdolność do samodzielnego występowania w postępowaniach sądowych w roli zarówno powoda jak i pozwanego,
↪ prowadzi przedsiębiorstwo pod własną firmą, to znaczy prowadzi we własnym imieniu zorganizowaną, zarobkową działalność sposób ciągły. Firma spółki powinna zawierać nazwisko bądź firmę (nazwę) jednego lub kilku komplementariuszy oraz dodatkowe oznaczenie „spółka komandytowo-akcyjna”. Jednocześnie nie może zawierać nazwiska akcjonariusza, w przeciwnym razie będzie on ponosił odpowiedzialność wobec osób trzecich za zobowiązania spółki na takich samych zasadach jak komplementariusz, czyli bez ograniczeń,
↪ do jej utworzenia niezbędne jest uczestnictwo co najmniej dwóch wspólników, przy czym jeden z nich - komplementariusz - odpowiada w sposób nieograniczony za zobowiązania spółki,
↪ powierzenie prowadzenia spraw spółki i jej reprezentacji komplementariuszowi, wobec czego niemożliwe jest powołanie zarządu jako organu spółki.
📌Elementami kapitałowymi występującymi w spółce komandytowo-akcyjnej są:
↪ występowanie kapitału zakładowego, którego minimalna wysokość wynosi 50 000 złotych,
↪ funkcjonowanie organów takich jak walne zgromadzenie (obligatoryjne) oraz rada nadzorcza. Jej powołanie jest obowiązkowe tylko wtedy gdy liczba akcjonariuszy przekracza dwadzieścia pięć osób,
↪ występowanie w spółce wspólników nieponoszących odpowiedzialności za zobowiązania spółki (akcjonariusze),
↪ emisja akcji i swoboda ich zbywania co skutkuje nieograniczoną możliwością zmiany składu osobowego spółki,
↪ niedopuszczalność wniesienia wkładu przez akcjonariusza w postaci świadczenia usług lub pracy,
↪ obligatoryjność przeprowadzenia procedury likwidacji w przypadku rozwiązania spółki.
📌Charakterystyczne dla spółki komandytowo-akcyjnej jest występowanie dwóch odmiennych grup wspólników:
↪ komplementariuszy, nazywanych wspólnikami aktywnymi, ponieważ co do zasady zaangażowani są w prowadzenie spraw spółki i reprezentują ją na zewnątrz wobec osób trzecich. W konsekwencji odpowiadają w sposób nieograniczony za zobowiązania spółki całym swoim majątkiem, solidarnie z pozostałymi komplementariuszami oraz ze spółką oraz subsydiarnie wobec niej. Subsydiarność ich odpowiedzialności oznacza, iż egzekucja z majątku wspólnika będzie mogła być przeprowadzona tylko w razie bezskuteczności postępowania egzekucyjnego względem spółki
↪ akcjonariuszy, określanych jako wspólnicy bierni, którzy nie prowadzą spraw spółki, choć mogą ją reprezentować jako pełnomocnicy. Akcjonariusz nie odpowiada za zobowiązania spółki, aczkolwiek wyłączenie to nie ma charakteru bezwzględnego, na przykład w przypadku naruszenia zasad reprezentacji spółki będzie on odpowiadał za skutki tej czynności wobec osób trzecich bez ograniczenia.
📌Wspólnikami mogą być zarówno osoby fizyczne jak i prawne oraz jednostki organizacyjne którym ustawa przyznaje zdolność prawną, przy czym zawsze musi istnieć co najmniej jeden wspólnik o statusie komplementariusza i jeden o statusie akcjonariusza. Nic nie stoi na przeszkodzie, aby łączyć status komplementariusza i akcjonariusza w jednej osobie, o ile nie jest to jedyny wspólnik w spółce, ponieważ nie jest dopuszczalne utworzenie jednoosobowej spółki komandytowo-akcyjnej.
📌W jaki sposób powstaje spółka komandytowo-akcyjna? W celu jej zawiązania niezbędne jest dopełnienie kilku formalności:
↪ sporządzenie statutu w formie aktu notarialnego przez założycieli spółki i podpisanie go przez co najmniej wszystkich komplementariuszy. Założycielami spółki mogą być również akcjonariusze oraz osoby trzecie niebędące wspólnikami spółki komandytowo-akcyjnej. Niezachowanie ustawowej formy przewidzianej dla statutu grozi sankcją jego bezwzględnej nieważności co uniemożliwia powstanie spółki,
↪ złożenie przez akcjonariuszy oświadczeń w formie aktu notarialnego zawierających zgodę zawiązanie spółki, zgodę na brzmienie statutu oraz zgodę na objęcie akcji,
↪ objęcie akcji przez akcjonariuszy, których łączna wartość nominalna wynosi co najmniej 50 000 zł,
↪ rejestracja spółki w Krajowym Rejestrze Sądowym. Zgodnie z art. 134 KSH spółka komandytowo-akcyjna powstaje z chwilą wpisu do rejestru.
📌Jaki jest zatem cel oraz jakie są zalety spółki komandytowo-akcyjnej❓🧐
Komplementariusze uzyskują możliwość pozyskania kapitału zewnętrznego poprzez emisję akcji na realizację przedsięwzięcia gospodarczego, które nie mogą sfinansować samodzielnie lub które musieliby sfinansować odwołując się do kosztownego kredytu. Zachowują przy tym uprawnienia, które umożliwiają im podejmowanie i wykonywanie decyzji realnie wpływających na losy spółki. Akcjonariusze z kolei mają możliwość lokowania nadwyżek inwestycyjnych oraz czerpać korzyści materialne z wypracowanego zysku przy jednoczesnym uniknięciu osobistego czynnego udziału w działalność spółki, gdyż ta obciąża komplementariuszy. Ich ryzyko finansowe ograniczone jest do zainwestowanego w akcje kapitału, który łatwo mogą wycofać przenosząc własność akcji na inny podmiot.
A jakie są wady spółki komandytowo-akcyjnej? Dla jakiego typu działalności gospodarczej widzicie jej zastosowanie? Zapraszam do komentowania!