Pracownia Mikroklimaty

🌿🌳Po raz kolejny sektor kultury jest w awangardzie dbania o naturę 🌱 Jutro od 17:00 rozmawiamy w Krośnie o tym, co jest ważne w relacji miasto-zieleń oraz samorząd-mieszkańcy. Będą młodzi ludzie i tematy, które są najważniejsze w tym obszarze - planowanie przestrzenne, dialog i potrzeby społeczne, ochrona istniejących zasobów i myślenie w perspektywie przyszłości, a nie od inwestycji do inwestycji. Bardzo dziękuję za zaproszenie do małego wkładu w początek zmian! Spotkanie gości wspaniałe i otwarte Bwa Krosno Galeria Sztuki, a zainicjowała Sylwia Barnett z Centrum Aktywności Młodzieży Krosno.
💚 Serdecznie zapraszam, jeśli ktoś jest w okolicy!

🟢 Polecamy Waszej uwadze. 🟢

⮕ Spotkanie konsultacyjne na temat zieleni miejskiej, organizowane w ramach projektu „Żyjemy razem – głos młodych ludzi w tworzeniu bardziej sprawiedliwego i zrównoważonego miejsca do życia”.
⮕ Termin: 18 marca 2026 r., godz. 17:00
⮕ Gość specjalny: Magdalena Krzosek - ogrodniczka, projektantka i badaczka środowiskowych historii. Specjalizuje się w zarządzaniu i opiece nad zielenią, realizacji działań w przestrzeni publicznej oraz współpracy z instytucjami kultury i organizacjami pozarządowymi.

📌 Projekt realizowany jest przez nieformalną grupę młodych osób zgromadzoną przy Centrum Aktywności Młodzieży Krosno.
Opiekunem merytorycznym młodzieży ze strony Centrum jest Sylwia Barnett.

[💦💦💦!!! spacer przełożony na 2 października o 17:30 ze względu na opady deszczu po południu]

🌱💦 Woda w mieście...! Temat coraz częściej przebijający się nie tylko w debacie o planowaniu miast, spędzający sen z powiek hydrologom oraz miłośnikom i działaczom na rzecz przyrody, ale także obecny w mediach masowych. Wszyscy martwimy się od kilku lat poziomem Wisły w sezonie letnim, brakiem opadów śniegu, wysychaniem małych rzek.

🌊W najbliższym czasie zapraszam na dwa spacery w Warszawie, które dzięki Muzeum Warszawskiej Pragi poruszą ten ważny temat. W sobotę będą oprowadzały dziewczyny z Natura Miasta. W niedzielę ja. Co ciekawe - wydarzenia odbywają się w ramach Europejskich Dni Dziedzictwa i organizuje je instytucja związana głównie z historią architektury i kultury materialnej. Jest to jednak też instytucja wrażliwa na zieloną tkankę miasta, która rozumie, że nie ma dziedzictwa kulturowego bez zachowania i dowartościowania dziedzictwa naturalnego, które trwa nawet mimo zapędów urbanizacyjnych człowieka.

W pierwszy październikowy czwartek po południu zapraszam na wspólne wędrowaniu po dzikiej stronie Kanału Bródnowskiego. Opowiemy sobie o tym, co było tu dawniej, i co jest tu teraz - skąd-dokąd płynie kanałek i kogo można tu spotkać z dzikich mieszkańców miasta. Oczywiście najwięcej będzie, jak to ze mną, o roślinach, ale też trochę o ochronie przyrody i zarządzaniu zielenią w mieście. Zapewniam oddech od miejskiego zgiełku oraz nasycenie się zielenią i wodą! Zagramy też w grę eksploracyjną, więc dzieci są mile widziane - nie powinny się nudzić. Na koniec będzie mały piknik.

🩵Miejsce spotkania: przystanek przy ul. Radzymińskiej - Jórskiego 2.
💚Czas: 02/10/2025 (czwartek), godz. 17:30.

🌊Zapraszamy na plenerowe Europejskie Dni Dziedzictwa. 13 i 14 września wybierzemy się na aż dwa spacery hydrologiczne. Poznamy okolicę z perspektywy mostów, kanałków, rozlewisk i rzek.

🎟️Udział w wydarzeniach jest bezpłatny bez konieczności pobrania biletu.

📅13.09 | 15:00 – 16:30 | Praski brzeg Wisły – opowieść wzmocniona wodą
Jesteście ciekawi, jak woda wpływała na rytm życia Pragi? Dotrzemy do punktów nierozerwalnie związanych z tym niezwykłym żywiołem - odwiedzimy m.in. założony na terenach dawnych łęgów warszawskich Park Praski, tereny dawnego Portu Praskiego czy Plażę Rusałka.
📍Miejsce spotkania: wejście do Parku Praskiego (przy wielkim misiu)
🗣️Prowadząca: Kasia Szatanek – opowiadaczka Muzeum Warszawskiej Pragi, konserwatorka zabytków, pozłotniczka i przewodniczka.
🗣️Prowadząca: Monika Pyszna – edukatorka przyrody, architektka krajobrazu i florystka, która od lat zgłębia świat roślin w różnych jego odsłonach.

📅14.09 | 15:00 – 17:00 | Impulsy w drodze. Spacer wzdłuż Kanału Bródnowskiego
Podczas wyprawy poznacie ten niedoceniony element krajobrazu Targówka, jednej z prawobrzeżnych dzielnic Warszawy. Jego dziki charakter pogrzebany został pod naporem projektów nowej, twardej infrastruktury. Podróż zakończymy piknikiem na kocykach i grą w „Impulsy. Przyroda” uwrażliwiającą na temat eksploracji przyrody.
📍Miejsce spotkania: przystanek Jórskiego 02 przy Radzymińskiej
🗣️Prowadząca: Magdalena Krzosek – ogrodniczka, projektantka i badaczka środowiskowych historii.

📷Zdjęcie: Łęgi wiślane na wysokości Stadionu Dziesięciolecia, Edward Hartwig, między 1993 a 2001, Warszawa, kolekcja Muzeum Warszawy

🌿W pierwszym w pełni wakacyjnym tygodniu w tym roku zapraszam na aż 3 ciekawe wydarzenia związane z miejską zielenią: debatę, warsztaty i spacer połączony z warsztatem projektowym.

🌱 Już dziś (2 lipca) wieczorem o 18:00 w Narodowy Instytut Kultury i Dziedzictwa Wsi debata "Czego nie wiemy o wsiach Warszawy?", w której na zaproszenie Fundacja Bęc Zmiana będę mówić o obecności drzew owocowych w mieście - starych i nowych sadach Warszawy!

🐾🧫 W sobotę (5 lipca) od 11:00 natomiast w ogrodzie Komuna Warszawa wraz z zapraszam na Ogród wytchnieniowy: Mikroświaty - ćwiczenia z trwania i przemijania z Karoliną Żyniewicz. Karolina poprowadzi warsztat, podczas którego będzie można pooglądać świat ogrodu w skali mikro i nauczyć różnych technik konserwacji materii na przecięciu sztuki i nauki.

🌷 Także w sobotę (5 lipca), ale o 14:00 spacer połączony z warsztatami fitoindykacji w Dzielnia Saska Kępa. W ramach spotkania o wspaniałej nazwie "(D)zielnia w terenie" (dziękuję Marta Dubiel za tę kreatywność) zbadamy ogrody Saskiej Kępy, dowiemy się, co mówią nam rosnące tam gatunki roślin i postaramy się wdrożyć tę wiedzę w praktykę projektowania miejskiego mikro-ogrodu🌿.

🌱🌿 We wspaniałym miejskim ogrodzie Komuna Warszawa dobrze jest porozmawiać o tym, czego mogą nauczyć nas rośliny, jakie dają nam znaki i podpowiedzi o miejscu, w którym żyjemy. Bardzo się cieszę, że w tym sezonie mogę włączyć się w opieką nad zielenią w tej intrygującej, skomplikowanej przestrzeni, poznając jej historię i teraźniejszość.

Fot. Fundacja Puszka.

🌳 Starzenie się drzew jest procesem nieuniknionym, który należy brać pod uwagę przy ich projektowaniu i sadzeniu w przestrzeniach publicznych. Wiele gatunków drzew jest długowiecznych - przy sprzyjających warunkach siedliskowych i klimatycznych nawet w mieście może żyć sto, dwieście i więcej lat. Takimi gatunkami są na przykład dąb, lipa, buk czy platan. Najstarszy dąb w Warszawie - ursynowski Mieszko I liczy sobie około 600 lat, sosny rosnące w parku w Natolinie szacowane są na około 400 lat. Inne gatunki, jak drzewa owocowe, przeżywają zwykle kilka dekad. Towarowe i użytkowe sady owocowe odnawiane są co kilkanaście lat, a rosnące w nich drzewa usuwane.

🌱 W przestrzeni miejskiej drzewa owocowe pełnią przede wszystkim funkcje ozdobne. Sadzone są ich formy drobnoowocowe i dekoracyjne. Bardzo rzadko spotykamy odmiany użytkowe - są to zwykle nasadzenia w ogródkach działkowych lub pracowniczych czy pozostałości po dawnych gospodarstwach wiejskich. Drzewa takie starzeją się relatywnie szybko - w skali czasowej bardziej przypominającej ludzką. Dlatego też bez większych skrupułów usuwane są z naszego otoczenia. Szczególnie, że w porównaniu do innych gatunków obejmuje je mniejszy zakres ochrony, jeśli zaklasyfikowane zostaną jako użytkowe, a nie ozdobne. Dbałość o to, by pozostały w przestrzeni miasta niesie ze sobą wiele wartości społecznych i kulturowych. Przypominają nam one o dawnych sadach, wywołują uczucie nostalgii i pozwalają na łączność z historią zamieszkiwania miejsca.

Bardzo dobrym przykładem strategii zachowania sędziwego drzewa owocowego jest projekt Agnieszki Brzeżańskiej w parku przed Muzeum Rzeźby Królikarnia w Warszawie. Dzięki instalacji artystki, korzystającej z narzędzi sztuki, ale także faktycznych technik arborystycznych, do dziś dotrwała rajska jabłoń. Rozłożyste drzewo, o ciężkich opadających konarach i wypróchniałym pniu, podparte zostało drewnianymi poprzeczkami i obwiązane pasami podtrzymującymi. Dzięki temu zachowuje równowagę i nie stanowi zagrożenia dla odwiedzających park. Jednocześnie - zarówno opis, jak i sama instalacja, są dla spacerujących znakiem, że do drzewa należy zbliżać się z zachowaniem ostrożności.

Jak czytamy "Konstrukcja wykonana w technice wywodzącej się z tradycji japońskich, ratuje stare drzewo przed rozłamaniem się (...) jednocześnie jest symbolem społecznych struktur wsparcia, solidarności międzygatunkowej oraz odpowiedzialności człowieka".

---

Lokalizacja: Królikarnia - Muzeum Rzeźby im. Xawerego Dunikowskiego, ul. Puławska 113a, Warszawa
Autorka: Agnieszka Brzeżańska, 2014.

Fot. Magdalena Krzosek-Hołody, Pracownia Mikroklimaty, Warszawa 2025.

🌿 Zapraszam do dołączania do inicjatywy Fundacja Puszka i Miastozdziczenie, poświęconej oddolnej, przyrodniczej stronie stolicy. W projekcie Społecznego Archiwum Warszawskiej Przyrody szukamy osób, które spontanicznie i bezinteresownie dokumentują zielone przestrzenie miasta i całe bio-różnorodne życie, które się w nich toczy. Mogą to być kolekcje zdjęć, zbiory zielnikowe czy inne. Mogą to być także relacje i dokumentacje własnych działań - partyzantki ogrodniczej, ogródka sąsiedzkiego, akcji w obronie jakiegoś dzikiego miejsca itd. Szukamy działań i obserwacji nie-instytucjonalnych, codziennych, różnych. Chcemy spojrzeć na przyrodnicze zasoby miasta oczami jego mieszkańców, a nie tylko naukowców, przyrodników czy pracowników specjalistycznych instytucji.

Więcej informacji na stronie: https://archiwum.miastozdziczenie.pl/

Zgłoszenia, wiadomości czy pytania można wysyłać na adres:
🌱[email protected] lub w wiadomości do Miastozdziczenie.

Można też napisać bezpośrednio do Pracowni.

Zgłoszenia przyjmujemy w trybie ciągłym. Na stronie niebawem pojawi się też mapa.

Fot. Ola Mleczko, Magdalena Krzosek-Hołody; rys. Mariusz Tarkawian, Fundacja Puszka, Warszawa 2024.

💦 Skwer im. Grzegorza Ciechowskiego na Targówku okresowo ożywa. Gdy pojawia się woda, rośliny, zwierzęta i ludzie zabetonowana kilkanaście lat temu przez dzielnicę przestrzeń staje się bardziej przyjazna. Przez trzy wiosenno-letnie miesiące, podczas cyklu warsztatów pod hasłem "Rezerwat", staraliśmy się zanimować to miejsce i sprawić, by kojarzyło się nie tylko z tranzytem między przystankami a osiedlem. Integrując skwer z ekosystemem Kanału chcieliśmy pokazać, że wrażliwość przestrzenna w mieście nie powinna obejmować jedynie czynnika społecznego, ale także przyrodniczy. Te kilka wydarzeń nie zmieni trwale charakteru miejsca, które zasługuje na większą uważność ze strony jego zarządcy, ale może być pewną propozycją, która kreśli przyszłe zmiany nie tylko w tym miejscu, ale także w odniesieniu do całości terenów rekreacyjnych nad Kanałem.

🌱 Podczas warsztatów przyglądaliśmy się roślinności skweru i Kanału Bródnowskiego i rosnącym tam drzewom, odbyliśmy wyprawę rowerową do jego źródeł i stworzyliśmy wianki nawiązujące do wodnych ekosystemów. Na zakończenie będziemy jeszcze oglądać mikro-świat w badawczo-artystycznej soczewce Karoliny Żyniewicz. Wszystkim spotkaniom towarzyszyła błękitno niebieska herbata z klitorii ternateńskiej (Clitoria ternatea).

W ramach cyklu odbyły się następujące warsztaty:
26.05.2024: Rezerwat #1 Nazywanie - warsztat botaniczny https://www.facebook.com/events/7216793848449553
16.06.2024: Rezerwat #2 Poznawanie - spacer hydrologiczno-rowerowy
https://www.facebook.com/events/688862783324442
23.06.2024: Rezerwat #3 Odczuwanie - warsztat florystyczny
https://www.facebook.com/events/3716361885310074/
07.07.2024: Rezerwat #4 Zatrzymanie - spacer dendrologiczny i stworzenie Społecznego Pomnika Przyrody
https://www.facebook.com/events/467062605763586

Czeka nas jeszcze:
13.07.2024: Rezerwat #5 Pamiętanie - badanie i utrwalania śladów znad Kanału
https://www.facebook.com/events/738986025113474

Fot. Sisi Cecylia, Ola Mleczko, Magdalena Krzosek-Hołody, Fundacja Puszka, Warszawa 2024.

🌳 Zachęcam do głosowania na projekt poświęcony dobrostanowi drzew w tegorocznym Budżecie Obywatelskim dla Targówka. To temat istotny zarówno dla zdrowego ekosystemu miejskiego i estetyki przestrzeni, w której żyjemy, jak i naszego bezpieczeństwa podczas spacerów i codziennych aktywności. Projekt dotyczy między innymi badania i pielęgnacji alei topolowej nad Kanałem Bródnowskim oraz drzew w Parku przy ul. Wysockiego 11.
"Badamy drzewa na Targówku" ma nr 962 (35 na liście do głosowania) i można na niego głosować klikając "Zagłosuj" na stronie https://bo.um.warszawa.pl/


Na stronie można też podejrzeć szczegółowy opis:
https://bo.um.warszawa.pl/.../na-rok.../f/12/projects/29707 Zaplanowałyśmy część dla drzew i część dla ludzi - spacery edukacyjne i spotkania z arborystami 🏡. Głosowanie trwa do 30 czerwca!

🌳W temacie drzew zapraszamy także na najbliższe wydarzenie "Rezerwatu" na Skwerze im. Grzegorza Ciechowskiego - 7 lipca o 11:00 będziemy poznawać drzewa nad Kanałem i rozmawiać o życiu i ochronie tych wspaniałych organizmów w przestrzeni miejskiej wraz z Miasto Botaniczne oraz Inicjatywa Stara Miłosna dla Drzew Do zobaczenia w 🌳 REZERWAT #4 „Zatrzymanie” – spacer dendrologiczny i stworzenie Społecznego Pomnika Przyrody.

Fot. Magdalena Krzosek-Hołody, Pracownia Mikroklimaty, Warszawa 2024.

🌸🌿 Jakie są kwiaty Bródna? Czy to bardziej te, które same się wysiały czy te, które zostały posadzone ludzką ręką? Czy Bródno kojarzy nam się z różą? Czy z jasnotą? Z hortensją czy z dzikimi malwami? Postaramy się na to pytanie odpowiedzieć w niedzielę na Skwerze Ciechowskiego plotąc wianki.

🌿 Wraz z Miastozdziczenie w najbliższą niedzielę (23/06 o 15:00) zapraszam na warsztaty florystyczne, podczas których będziemy zastanawiać się nad tym, jakie kwiaty wybieramy, by towarzyszyły nam w najbliższym otoczeniu. Sięgniemy po rośliny typowe dla bródnowskich ogrodów i skwerów, ale także te, które spotykamy w nadwodnych ekosystemach Kanału Bródnowskiego. Po warsztatach nasza fotografka będzie robić kwietne portrety.

Wydarzenie jest bezpłatne, ale trzeba nam dać znać, że się przyjdzie na: [email protected]
Szczegóły można znaleźć tutaj:
https://www.facebook.com/events/3716361885310074

Fot. Magdalena Krzosek-Hołody, Pracownia Mikroklimaty, Warszawa 2024.

🌱 Kto zbiera każdy kamyk czy napotkaną roślinę? Kto z zachwytem robi zdjęcia nowo poznanym organizmom? A może robicie zapiski, rysunki, zielniki, kolaże? Prowadzicie miejskie ogrody społeczne, siejecie dynie i słoneczniki na skwerach?

Wraz z Miastozdziczenie poszukujemy pasjonatów dokumentowania natury, kolekcjonowania, opisywania, rysowania i fotografowania przyrodniczych faktów i zjawisk. Wszystkich, którzy nie stracili nigdy dziecięcej ciekawości świata i pasji zbierania. Tych, który nadal wracają do domu z kamieniem i patykiem w kieszeni i cieszą się każdym zdjęciem "żuczka". Chcemy stworzyć oddolne, warszawskie Archiwum, w którym pokażemy sąsiedzkie i bliskie relacje z naturą. Przestrzeń, w której pokazujemy jak można odzyskiwać i promować spontaniczną więź z otaczającym nas ekosystemem.


🌱Co może znaleźć się w archiwum?

Zielniki, fotografie, pamiętniki, zapiski, prace artystyczne, nagrania, zbiory artefaktów, a także dokumentacja działań - ogrodniczych, edukacyjnych, aktywistycznych czy rzeczniczych. Wspólnie zastanowimy się, jak je profesjonalnie zdigitalizować i pokazać.

Zapraszamy do kontaktu na: [email protected].
https://archiwum.miastozdziczenie.pl/

Fot. Magdalena Krzosek-Hołody, Pracownia Mikroklimaty; rys. Mariusz Tarkawian, Fundacja Puszka, Warszawa 2024.