Pracownia Mikroklimaty

01/08/2026

🌿🌱Jutro od 16:00 gościmy w szalenie ciekawej dzielnicy Nowy Port w Gdańsku! Na zaproszenie Gdańskie Centrum Sztuki Współczesnej wraz z Olą Litorowicz z Fundacja Puszka opowiemy o współpracy zieleniarsko-artystycznej oraz wyzwaniach w tworzeniu ogrodów dla i przy instytucjach kultury.
Po spotkaniu, w budynku przy Strajku Dokerów 5, można też zobaczyć wystawę "Poza nawierzchnią" (22.05.2026-10.01.2027) opowiadającą o małych i wielkich zachwytach nad przyrodą w mieście : https://gcsw.pl/.../poza-nawierznia-beyond-the-surface.../

☘️Wydarzenie jest częścią projektu "Ostatnie lato Nowego Portu: Co tracimy, co możemy ocalić, co możemy zaprojektować na nowo?', GCSW, 2026.

17/03/2026

🌿🌳Po raz kolejny sektor kultury jest w awangardzie dbania o naturę 🌱 Jutro od 17:00 rozmawiamy w Krośnie o tym, co jest ważne w relacji miasto-zieleń oraz samorząd-mieszkańcy. Będą młodzi ludzie i tematy, które są najważniejsze w tym obszarze - planowanie przestrzenne, dialog i potrzeby społeczne, ochrona istniejących zasobów i myślenie w perspektywie przyszłości, a nie od inwestycji do inwestycji. Bardzo dziękuję za zaproszenie do małego wkładu w początek zmian! Spotkanie gości wspaniałe i otwarte Bwa Krosno Galeria Sztuki, a zainicjowała Sylwia Barnett z Centrum Aktywności Młodzieży Krosno.
💚 Serdecznie zapraszam, jeśli ktoś jest w okolicy!

🟢 Polecamy Waszej uwadze. 🟢

⮕ Spotkanie konsultacyjne na temat zieleni miejskiej, organizowane w ramach projektu „Żyjemy razem – głos młodych ludzi w tworzeniu bardziej sprawiedliwego i zrównoważonego miejsca do życia”.
⮕ Termin: 18 marca 2026 r., godz. 17:00
⮕ Gość specjalny: Magdalena Krzosek - ogrodniczka, projektantka i badaczka środowiskowych historii. Specjalizuje się w zarządzaniu i opiece nad zielenią, realizacji działań w przestrzeni publicznej oraz współpracy z instytucjami kultury i organizacjami pozarządowymi.

📌 Projekt realizowany jest przez nieformalną grupę młodych osób zgromadzoną przy Centrum Aktywności Młodzieży Krosno.
Opiekunem merytorycznym młodzieży ze strony Centrum jest Sylwia Barnett.

10/09/2025

[💦💦💦!!! spacer przełożony na 2 października o 17:30 ze względu na opady deszczu po południu]

🌱💦 Woda w mieście...! Temat coraz częściej przebijający się nie tylko w debacie o planowaniu miast, spędzający sen z powiek hydrologom oraz miłośnikom i działaczom na rzecz przyrody, ale także obecny w mediach masowych. Wszyscy martwimy się od kilku lat poziomem Wisły w sezonie letnim, brakiem opadów śniegu, wysychaniem małych rzek.

🌊W najbliższym czasie zapraszam na dwa spacery w Warszawie, które dzięki Muzeum Warszawskiej Pragi poruszą ten ważny temat. W sobotę będą oprowadzały dziewczyny z Natura Miasta. W niedzielę ja. Co ciekawe - wydarzenia odbywają się w ramach Europejskich Dni Dziedzictwa i organizuje je instytucja związana głównie z historią architektury i kultury materialnej. Jest to jednak też instytucja wrażliwa na zieloną tkankę miasta, która rozumie, że nie ma dziedzictwa kulturowego bez zachowania i dowartościowania dziedzictwa naturalnego, które trwa nawet mimo zapędów urbanizacyjnych człowieka.

W pierwszy październikowy czwartek po południu zapraszam na wspólne wędrowaniu po dzikiej stronie Kanału Bródnowskiego. Opowiemy sobie o tym, co było tu dawniej, i co jest tu teraz - skąd-dokąd płynie kanałek i kogo można tu spotkać z dzikich mieszkańców miasta. Oczywiście najwięcej będzie, jak to ze mną, o roślinach, ale też trochę o ochronie przyrody i zarządzaniu zielenią w mieście. Zapewniam oddech od miejskiego zgiełku oraz nasycenie się zielenią i wodą! Zagramy też w grę eksploracyjną, więc dzieci są mile widziane - nie powinny się nudzić. Na koniec będzie mały piknik.

🩵Miejsce spotkania: przystanek przy ul. Radzymińskiej - Jórskiego 2.
💚Czas: 02/10/2025 (czwartek), godz. 17:30.

🌊Zapraszamy na plenerowe Europejskie Dni Dziedzictwa. 13 i 14 września wybierzemy się na aż dwa spacery hydrologiczne. Poznamy okolicę z perspektywy mostów, kanałków, rozlewisk i rzek.

🎟️Udział w wydarzeniach jest bezpłatny bez konieczności pobrania biletu.

📅13.09 | 15:00 – 16:30 | Praski brzeg Wisły – opowieść wzmocniona wodą
Jesteście ciekawi, jak woda wpływała na rytm życia Pragi? Dotrzemy do punktów nierozerwalnie związanych z tym niezwykłym żywiołem - odwiedzimy m.in. założony na terenach dawnych łęgów warszawskich Park Praski, tereny dawnego Portu Praskiego czy Plażę Rusałka.
📍Miejsce spotkania: wejście do Parku Praskiego (przy wielkim misiu)
🗣️Prowadząca: Kasia Szatanek – opowiadaczka Muzeum Warszawskiej Pragi, konserwatorka zabytków, pozłotniczka i przewodniczka.
🗣️Prowadząca: Monika Pyszna – edukatorka przyrody, architektka krajobrazu i florystka, która od lat zgłębia świat roślin w różnych jego odsłonach.

📅14.09 | 15:00 – 17:00 | Impulsy w drodze. Spacer wzdłuż Kanału Bródnowskiego
Podczas wyprawy poznacie ten niedoceniony element krajobrazu Targówka, jednej z prawobrzeżnych dzielnic Warszawy. Jego dziki charakter pogrzebany został pod naporem projektów nowej, twardej infrastruktury. Podróż zakończymy piknikiem na kocykach i grą w „Impulsy. Przyroda” uwrażliwiającą na temat eksploracji przyrody.
📍Miejsce spotkania: przystanek Jórskiego 02 przy Radzymińskiej
🗣️Prowadząca: Magdalena Krzosek – ogrodniczka, projektantka i badaczka środowiskowych historii.

📷Zdjęcie: Łęgi wiślane na wysokości Stadionu Dziesięciolecia, Edward Hartwig, między 1993 a 2001, Warszawa, kolekcja Muzeum Warszawy

02/07/2025

🌿W pierwszym w pełni wakacyjnym tygodniu w tym roku zapraszam na aż 3 ciekawe wydarzenia związane z miejską zielenią: debatę, warsztaty i spacer połączony z warsztatem projektowym.

🌱 Już dziś (2 lipca) wieczorem o 18:00 w Narodowy Instytut Kultury i Dziedzictwa Wsi debata "Czego nie wiemy o wsiach Warszawy?", w której na zaproszenie Fundacja Bęc Zmiana będę mówić o obecności drzew owocowych w mieście - starych i nowych sadach Warszawy!

🐾🧫 W sobotę (5 lipca) od 11:00 natomiast w ogrodzie Komuna Warszawa wraz z zapraszam na Ogród wytchnieniowy: Mikroświaty - ćwiczenia z trwania i przemijania z Karoliną Żyniewicz. Karolina poprowadzi warsztat, podczas którego będzie można pooglądać świat ogrodu w skali mikro i nauczyć różnych technik konserwacji materii na przecięciu sztuki i nauki.

🌷 Także w sobotę (5 lipca), ale o 14:00 spacer połączony z warsztatami fitoindykacji w Dzielnia Saska Kępa. W ramach spotkania o wspaniałej nazwie "(D)zielnia w terenie" (dziękuję Marta Dubiel za tę kreatywność) zbadamy ogrody Saskiej Kępy, dowiemy się, co mówią nam rosnące tam gatunki roślin i postaramy się wdrożyć tę wiedzę w praktykę projektowania miejskiego mikro-ogrodu🌿.

24/06/2025

🌱🌿 We wspaniałym miejskim ogrodzie Komuna Warszawa dobrze jest porozmawiać o tym, czego mogą nauczyć nas rośliny, jakie dają nam znaki i podpowiedzi o miejscu, w którym żyjemy. Bardzo się cieszę, że w tym sezonie mogę włączyć się w opieką nad zielenią w tej intrygującej, skomplikowanej przestrzeni, poznając jej historię i teraźniejszość.

Fot. Fundacja Puszka.

05/02/2025

🌱 W przedświątecznej atmosferze w Pałacyku Konopackiego na warszawskiej Pradze miałam okazję poprowadzić panel dyskusyjny o stołecznej przyrodzie.

Podsumowaliśmy także wraz z Miastozdziczenie tegoroczny nabór do Społecznego Archiwum Warszawskiej Przyrody oraz zaprezentowaliśmy poświęconą mu stronę internetową (https://www.archiwum.miastozdziczenie.pl/). Można już przeglądać opracowane dotychczas wpisy – choć nie jest to oczywiście zbiór zamknięty, a zgłoszenia do inicjatywy przyjmujemy w trybie ciągłym. Znajdziecie tam między innymi zdjęcia z wypraw w miejską dzikość w poszukiwaniu roślin grzybów czy owadów, a także dokumentację akcji społecznych i performatywnych. Wszystkie je łączy troska i czułość w kierunku natury, która, mimo presji urbanizacji, trwa i rozwija się w naszym sąsiedztwie.

🌱 Do rozmowy o różnych sposobach postrzegania przyrody w Warszawie zaprosiliśmy ekspertów – Mateusz Laszczkowskiego (inicjatywa W obronie Górki na Skraju), Agnieszkę Gołębiowską (Fundacja Szklane Pułapki, Fundacja Noga w Łapę), Tomasza Niewczasa (ZielonyŻoliborz) i Piotra Chmielewskiego (naukowca i aktywistę przyrodniczego). Podczas panelu nasi goście podzielili się swoimi doświadczeniami i spojrzeniem na kwestię rozbieżności między oddolną, społeczną wizją zieleni, a polityką miejską. Starali się także pokazać, że konieczne jest wypracowywanie rozwiązań kompromisowych, opartych o zachowanie przyrodniczego bogactwa miasta, a także wiedzę o nim gromadzoną przez mieszkańców i mieszkanki. Uczestnicy panelu zwracali uwagę na istotność sposobów komunikacji i prowadzenia rozmów między przedstawicielami samorządu, a stroną społeczną, dzielili się także praktycznymi wskazówkami dotyczącymi tego, jak np. chronić ptaki bytujące w budynkach czy traktować spotkane w przestrzeni miejskiej dzikie zwierzęta.

Na koniec, do opowiedzenia o swoim wkładzie w poznawanie i kształtowanie miejskiej naturo-kultury zaprosiliśmy obecnych na spotkaniu autorów zgłoszeń do Społecznego Archiwum Warszawskiej Przyrody. Wysłuchaliśmy pełnych pasji wypowiedzi o eksploracji zielonej strony stolicy oraz wypatrywaniu fenomenów dzikiego życia wśród betonu i szkła. Każdy z uczestników spotkania otrzymał grafiki Mariusza Tarkawiana, sygnowane przez autora.

Spotkanie zakończyło się wspólnym piciem ziołowych naparów i jedzeniem pierników. Wszystkim osobom, które były z nami tego dnia bardzo dziękujemy za obecność i otwartość oraz niezliczone rozmowy po zakończeniu części oficjalnej!

Dziękujemy także bardzo serdecznie pracowniczkom Pałacyku Konopackiego za udostępnienie przestrzeni, pomoc w przygotowaniu wydarzenia oraz goszczenie nas sporo dłużej niż przewidywałyśmy na początku, że potrwa wydarzenie.

Fot. Filip Błażejowski, Fundacja Puszka, Warszawa 2024.

05/02/2025

🌳 Starzenie się drzew jest procesem nieuniknionym, który należy brać pod uwagę przy ich projektowaniu i sadzeniu w przestrzeniach publicznych. Wiele gatunków drzew jest długowiecznych - przy sprzyjających warunkach siedliskowych i klimatycznych nawet w mieście może żyć sto, dwieście i więcej lat. Takimi gatunkami są na przykład dąb, lipa, buk czy platan. Najstarszy dąb w Warszawie - ursynowski Mieszko I liczy sobie około 600 lat, sosny rosnące w parku w Natolinie szacowane są na około 400 lat. Inne gatunki, jak drzewa owocowe, przeżywają zwykle kilka dekad. Towarowe i użytkowe sady owocowe odnawiane są co kilkanaście lat, a rosnące w nich drzewa usuwane.

🌱 W przestrzeni miejskiej drzewa owocowe pełnią przede wszystkim funkcje ozdobne. Sadzone są ich formy drobnoowocowe i dekoracyjne. Bardzo rzadko spotykamy odmiany użytkowe - są to zwykle nasadzenia w ogródkach działkowych lub pracowniczych czy pozostałości po dawnych gospodarstwach wiejskich. Drzewa takie starzeją się relatywnie szybko - w skali czasowej bardziej przypominającej ludzką. Dlatego też bez większych skrupułów usuwane są z naszego otoczenia. Szczególnie, że w porównaniu do innych gatunków obejmuje je mniejszy zakres ochrony, jeśli zaklasyfikowane zostaną jako użytkowe, a nie ozdobne. Dbałość o to, by pozostały w przestrzeni miasta niesie ze sobą wiele wartości społecznych i kulturowych. Przypominają nam one o dawnych sadach, wywołują uczucie nostalgii i pozwalają na łączność z historią zamieszkiwania miejsca.

Bardzo dobrym przykładem strategii zachowania sędziwego drzewa owocowego jest projekt Agnieszki Brzeżańskiej w parku przed Muzeum Rzeźby Królikarnia w Warszawie. Dzięki instalacji artystki, korzystającej z narzędzi sztuki, ale także faktycznych technik arborystycznych, do dziś dotrwała rajska jabłoń. Rozłożyste drzewo, o ciężkich opadających konarach i wypróchniałym pniu, podparte zostało drewnianymi poprzeczkami i obwiązane pasami podtrzymującymi. Dzięki temu zachowuje równowagę i nie stanowi zagrożenia dla odwiedzających park. Jednocześnie - zarówno opis, jak i sama instalacja, są dla spacerujących znakiem, że do drzewa należy zbliżać się z zachowaniem ostrożności.

Jak czytamy "Konstrukcja wykonana w technice wywodzącej się z tradycji japońskich, ratuje stare drzewo przed rozłamaniem się (...) jednocześnie jest symbolem społecznych struktur wsparcia, solidarności międzygatunkowej oraz odpowiedzialności człowieka".

---

Lokalizacja: Królikarnia - Muzeum Rzeźby im. Xawerego Dunikowskiego, ul. Puławska 113a, Warszawa
Autorka: Agnieszka Brzeżańska, 2014.

Fot. Magdalena Krzosek-Hołody, Pracownia Mikroklimaty, Warszawa 2025.

19/09/2024

🌿 Zapraszam do dołączania do inicjatywy Fundacja Puszka i Miastozdziczenie, poświęconej oddolnej, przyrodniczej stronie stolicy. W projekcie Społecznego Archiwum Warszawskiej Przyrody szukamy osób, które spontanicznie i bezinteresownie dokumentują zielone przestrzenie miasta i całe bio-różnorodne życie, które się w nich toczy. Mogą to być kolekcje zdjęć, zbiory zielnikowe czy inne. Mogą to być także relacje i dokumentacje własnych działań - partyzantki ogrodniczej, ogródka sąsiedzkiego, akcji w obronie jakiegoś dzikiego miejsca itd. Szukamy działań i obserwacji nie-instytucjonalnych, codziennych, różnych. Chcemy spojrzeć na przyrodnicze zasoby miasta oczami jego mieszkańców, a nie tylko naukowców, przyrodników czy pracowników specjalistycznych instytucji.

Więcej informacji na stronie: https://archiwum.miastozdziczenie.pl/

Zgłoszenia, wiadomości czy pytania można wysyłać na adres:
🌱[email protected] lub w wiadomości do Miastozdziczenie.

Można też napisać bezpośrednio do Pracowni.
Zgłoszenia przyjmujemy w trybie ciągłym. Na stronie niebawem pojawi się też mapa.

Fot. Ola Mleczko, Magdalena Krzosek-Hołody; rys. Mariusz Tarkawian, Fundacja Puszka, Warszawa 2024.