Centrum Fizyki Teoretycznej Polskiej Akademii Nauk

Komputery kwantowe: potencjał czy hype?

O tym, gdzie naprawdę mogą być przydatne komputery kwantowe, mówił prof. Michał Oszmaniec w podcaście "To Bardziej Skomplikowane".

Naukowiec z CFT PAN opowiadał o algorytmach, ograniczeniach dzisiejszych urządzeń, problemie dekoherencji i tym, czy czeka nas rzeczywista kwantowa przewaga.

Jeśli chcieliście wiedzieć, kiedy komputery kwantowe będą mogły rozwiązać problemy, z którymi nie radzą sobie klasyczne maszyny - albo jaką rolę w tym wszystkim pełni sztuczna inteligencja - to właśnie tutaj znajdziecie odpowiedzi:

https://youtu.be/BoDAVPpMBN0?si=6gYTHMgmAXSBLD-T

Nowy film na naszym kanale YouTube!

Właśnie opublikowaliśmy nagranie z wykładu prof. Michała Bejgera na temat najnowszych odkryć z katalogu fal grawitacyjnych GWTC-5. To idealny moment, by zagłębić się w fizykę zmarszczek czasoprzestrzeni!

W ostatnich miesiącach międzynarodowa kolaboracja LIGO-Virgo-KAGRA zarejestrowała 161 nowych zdarzeń. Wśród nich znalazły się rekordy, które otwierają nowe możliwości badawcze: niezwykle precyzyjne zlokalizowanie źródła, najsilniej zarejestrowany sygnał grawitacyjny w historii oraz dowody na istnienie czarnych dziur drugiej generacji.

Ale to nie wszystko. Nowe dane pozwoliły naukowcom na 25-procentowe zwiększenie dokładności pomiarów stałej Hubble'a i testowanie ogólnej teorii względności na nowy sposób.

Zapraszamy do obejrzenia całego materiału:

M. Bejger (NCAC): 390 and Counting: Highlights from the LIGO-Virgo-KAGRA recent O4b run data release Michał Bejger (Nicolaus Copernicus Astronomical Center, PAS). 390 ...

Sukces naszego badacza na jednym z największych hackathonów kwantowych Europy 🏆

Szymon Łysek z Centrum Obliczeń Wspomaganych Kwantowo (C4QEC) i jego zespół zajęli pierwsze miejsce w Quantum Error Correction IQM Challenge na Quantum Hack 2026 w Espoo w Finlandii.

Hackathon, zorganizowany przez Junction, skupił zespoły zainteresowane praktycznymi rozwiązaniami w informatyce kwantowej. Przez 48 godzin uczestnicy pracowali nad jednym z fundamentalnych problemów: jak skutecznie korygować błędy w obliczeniach kwantowych.

Zespół zbudował gotowy do implementacji algorytm poprawiający stabilność obliczeń na rzeczywistym hardwarze. To praktyczne osiągnięcie, a nie tylko teoretyczna koncepcja! 🎉

Gratulujemy Szymonowi i całemu zespołowi!

Recruitment reminder!!!
⬇️ English below

Eucentral Project - rekrutacja do zespołu kwantowego

Centrum Fizyki Teoretycznej PAN rekrutuje naukowców do międzynarodowego projektu Eucentral. Poszukujemy badaczy zainteresowanych teorią otwartych wielociałowych układów kwantowych - dynamicznym obszarem na styku fizyki materii skondensowanej i inżynierii kwantowej.

Szukamy:
- 2 doktorantów (R1) z tytułem magistra w fizyce lub pokrewnej dziedzinie, z solidnym przygotowaniem w kwantowej mechanice statystycznej i teorii wielu ciał. Wymagane umiejętności programistyczne.

- 2 postdoków/adiunktów (R2) z doktoratem w fizyce kwantowej lub fizyce materii skondensowanej. Wymagane doświadczenie w obliczeniach numerycznych.

Praca w grupie Modelling Centre for Quantum Technologies pod kierunkiem dr. Federico Balducciego, we współpracy z prof. Marzeną Szymańską (University College London).

Oferujemy: stymulujące środowisko badawcze, elastyczne warunki pracy, konkurencyjne wynagrodzenie, wsparcie rozwoju, benefity (Multisport, dofinansowanie wypoczynku, żłobków).

Termin aplikacji: 30 czerwca 2026.

Szczegóły: https://www.cft.edu.pl/ogloszenia/praca-w-cft/

----

The Centre for Theoretical Physics of the Polish Academy of Sciences is recruiting scientists for the international Eucentral Project . We seek researchers with interests in the theory of open many-body quantum systems - a dynamic field at the intersection of condensed matter physics and quantum engineering.

We are looking for:

- 2 doctoral candidates (R1) with Master's degrees in physics or a related field, with strong grounding in quantum statistical mechanics and many-body theory. Programming skills required.

- 2 postdoctoral researchers/adiunkts (R2) with PhDs in quantum physics or condensed matter physics. Experience in numerical computations required.

You will work in the Modelling Centre for Quantum Technologies, led by Dr Federico Balducci, in collaboration with Prof. Marzena Szymańska (University College London).

We offer: a scientifically stimulating research environment, flexible working arrangements, competitive salary, career development support, and benefits (Multisport subsidy, holiday and childcare support).

Application deadline: 30 June 2026.

Full details: https://www.cft.edu.pl/en/praca-w-cft/

⬇️ English below

Szukamy pasjonatów fizyki kwantowej do pracy w międzynarodowym Eucentral Project . To szansa na rozwój naukowy w instytucie badawczym i międzynarodową współpracę.

Otworzyliśmy nabór na 4 stanowiska:

2 x Asystent badawczy / Doktorant (R1)
Wymagania: tytuł magistra fizyki lub dziedziny pokrewnej, silne przygotowanie z kwantowej mechaniki statystycznej i teorii wielu ciał, umiejętności programistyczne
Wynagrodzenie: 8000-8900 PLN brutto

2 x Postdoc / Adiunkt (R2)
Wymagania: stopień doktora w zakresie fizyki kwantowej, fizyki materii skondensowanej lub dziedziny pokrewnej, doświadczenie w obliczeniach numerycznych
Wynagrodzenie: 10 000-10 500 PLN brutto

Zakres obowiązków:

Prowadzenie oryginalnych badań nad otwartymi wielociałowymi układami kwantowymi, rozwijanie narzędzi teoretycznych i obliczeniowych, przygotowywanie publikacji, udział w międzynarodowych konferencjach. Praca w grupie Modelling Center for Quantum Technologies pod kierunkiem dr. Federico Balducciego, we współpracy z prof. Marzeną Szymańską z University College London.

Co oferujemy:
Stymulujące naukowo środowisko badawcze, elastyczne godziny pracy, wsparcie rozwoju kariery, różnorodną i inkluzywną kulturę pracy, benefity (Multisport, dofinansowanie do wypoczynku, żłobków i przedszkoli).

Aplikacje przyjmujemy do 30 czerwca 2026.

Szczegóły ofert:
https://www.cft.edu.pl/ogloszenia/praca-w-cft/

------

We're looking for quantum physics enthusiasts to join the international Eucentral Project . This is an opportunity for scientific development at a research institute and international collaboration.

We've opened recruitment for 4 positions:

2 x Research Assistant / PhD Candidate (R1)
Requirements: Master's degree in physics or related field, strong background in quantum statistical mechanics and many-body theory, programming skills
Salary: 8,000–8,900 PLN gross

2 x Postdoc / Adiunkt (R2)
Requirements: PhD in quantum physics, condensed matter physics or related field, experience in numerical computations
Salary: 10,000–10,500 PLN gross

Responsibilities:

Conducting original research on many-body open quantum systems, developing theoretical and computational tools, preparing publications, participating in international conferences. Work in the Modelling Centre for Quantum Technologies group led by Dr Federico Balducci, in collaboration with Prof. Marzena Szymańska from University College London.

What we offer:

A scientifically stimulating research environment, flexible working hours, career development support, diverse and inclusive culture where mutual support, teamwork and respect are highly valued, benefits (Multisport card subsidy, holiday subsidy, nursery and kindergarten subsidy).

Applications accepted until 30 June 2026.

Full details: https://www.cft.edu.pl/en/praca-w-cft/

Wielkie gratulacje! 🎉 🎉 🎉

Dwóch naukowców z CFT PAN otrzymało finansowanie w konkursie OPUS 30/SONATA 21 Narodowego Centrum Nauki!

Dr Jarosław Maciej Kopiński będzie prowadzić badania nad geometrycznymi metodami w ogólnej teorii względności – szukając nowych sposobów zrozumienia struktury czasoprzestrzeni.

dr Priyanka Jalan zajmie się badaniem systemów absorpcji kwazarów przy użyciu uczenia maszynowego – odkrywając tajemnice wszechświata z pomocą sztucznej inteligencji.

Gratulujemy wszystkim laureatom konkursu. To zaszczyt być częścią tak wybitnego grona naukowców wspierających rozwój polskiej nauki.

Rekordowa edycja konkursów NCN 🎉

Znamy wyniki konkursów 30 i 21. Finansowanie otrzymają 522 projekty z obszaru badań podstawowych o łącznej wartości niemal 912 mln zł – najwięcej w historii tych konkursów.

Gratulujemy wszystkim laureatkom i laureatom!

Szczegóły oraz lista zwycięskich projektów 🏆⤵

To był ciekawy tydzień!

Nasi dwaj dyrektorzy uczestniczyli stacjonarnie w spotkaniu Polish Teaming Club w Krakowie, natomiast dwaj pracownicy dołączyli online.

Spotkanie zgromadzało polskie Centra Doskonałości finansowane w ramach programu Teaming for Excellence.

Była to okazja do bezpośrednich rozmów o kierunkach współpracy oraz poznania dorobku innych ośrodków. Nowe centra miały okazję zaprezentować swoje plany i kierunki rozwoju, a uczestnicy wymieniali się doświadczeniami zdobytymi podczas realizacji projektów. Spotkanie potwierdziło, jak znaczącą społeczność tworzą dziś polskie centra nauki - instytucje, które wierzą, że badania światowego poziomu mogą powstawać w Polsce.

Dziękujemy wszystkim uczestnikom za konstruktywne dyskusje.

ℹ️ Polski Teaming Club to sieć łącząca Centra Doskonałości utworzone w ramach programu Teaming for Excellence, finansowanego ze środków i .

Razem na rzecz doskonałości naukowej – spotkanie Centrów Teaming for Excellence w Sano

8 czerwca 2026 Sano miało przyjemność gościć przedstawicieli polskich Centrów Doskonałości Naukowej powstałych dzięki grantowi Teaming for Excellence oraz instytucji wspierających ich rozwój.

W spotkaniu uczestniczyli reprezentanci ASTROCENT, ENSEMBLE3, ICTER, NOMATEN, P4Health oraz RACE, a także przedstawiciele NCBR. Dołączyli także laureaci najnowszego konkursu Teaming for Excellence w programie : CERES – Centre of Excellence in Railway Engineering, QuRAK – Quantum Research and Applied Knowledge oraz RAPTOR-HF – RAPid TranslatiOnal Research – Heart Failure.

Spotkanie Polish Teaming Club w Krakowie pokazało, jak bardzo rozwinęła się w ostatnich latach idea Centrów Doskonałości w Polsce. Jeszcze niedawno były to pojedyncze inicjatywy budujące swoje miejsce na europejskiej mapie nauki. Dziś tworzą coraz większą społeczność, łączącą różne dziedziny wiedzy, doświadczenia i ambicje. Była to również okazja do bezpośredniego poznania się zespołów badawczych oraz rozmów o potencjalnych kierunkach współpracy naukowej między ośrodkami.

Nowe centra miały okazję zaprezentować swoje plany i kierunki rozwoju, a uczestnicy wymieniali się doświadczeniami zdobytymi podczas realizacji projektów. Program uzupełniło szkolenie prowadzone przez Maria Szlachta z NCBR, które stało się punktem wyjścia do wielu wartościowych rozmów.

Atmosfera spotkania pokazała, że Teaming for Excellence to coś więcej niż program grantowy. To rosnąca społeczność ludzi i instytucji, które wierzą, że nauka rozwijana na światowym poziomie może powstawać także w Polsce – i każdego roku znajduje to potwierdzenie w kolejnych sukcesach.

Dziękujemy wszystkim uczestnikom za obecność, otwartość i konstruktywną dyskusję. Cieszymy się, że Sano może współtworzyć tę inicjatywę.

ℹ️ Polski Teaming Club to sieć łącząca Centra Doskonałości utworzone w ramach programu Teaming for Excellence, finansowanego ze środków i . Promuje współpracę i wzajemne wsparcie w realizacji projektów, jednocześnie zachęcając do wspólnych inicjatyw, które przyczyniają się do rozwoju polskiego ekosystemu badawczego i jego silniejszej obecności na arenie międzynarodowej.

Sztuczna inteligencja ze światła?

O tym jak fizyka optyczna zmienia przyszłość sztucznej inteligencji mówił prof. Michał Matuszewski w podcaście "To Bardziej Skomplikowane". Naukowiec z CFT PAN opowiadał o sieciach neuronowych budowanych ze światła, ograniczeniach dzisiejszych chipów i przyszłości poza tradycyjną elektroniką krzemową.

Jeśli chcecie wiedzieć dlaczego sztuczna inteligencja potrzebuje nowej fizyki - to odcinek dla was!

https://youtu.be/PkOdnQ8iVNU?si=yBSbqo9LnPaSqlIh

Za nami niezwykle intensywne, ale przede wszystkim inspirujące dni!

Pod koniec maja delegacja z Centrum Fizyki Teoretycznej PAN w ramach Eucentral Project miała ogromną przyjemność odwiedzić ICFO w Castelldefels koło Barcelony.

To był ciekawy czas, wypełniony merytorycznymi dyskusjami na najwyższym poziomie. Chcielibyśmy serdecznie podziękować całemu zespołowi ICFO za poświęcony nam czas oraz wyjątkową gościnność. Seria spotkań dedykowanych m.in. zarządzaniu talentami, procesom onboardingu, a także komunikacji naukowej i działaniom outreachowym, była dla nas źródłem cennej wiedzy. Bardzo doceniamy otwartość naszych partnerów i gotowość do dzielenia się sprawdzonymi w praktyce rozwiązaniami.

Dodatkowo, ostatniego dnia mieliśmy okazję uczestniczyć w oficjalnym kick-offie projektu PixEurope Connect. Cieszymy się, że nasza wizyta zbiegła się w czasie z tak ważnym wydarzeniem. Otwarcie projektu zgromadziło wielu znamienitych gości, w tym przedstawicieli rządu Katalonii, a sama inauguracja była nie tylko profesjonalnie przygotowanym, ale też bardzo inspirującym spotkaniem.

Dziękujemy całemu zespołowi ICFO za partnerską atmosferę, cenne rozmowy i wspólnie spędzony czas. Ta wizyta była ogromną inspiracją do dalszego rozwoju naszych własnych struktur.

Mamy kolejne powody do dumy! 🎉

Wyniki konkursu QuantERA Call 2025 właśnie zostały ogłoszone i wśród 39 projektów wyłonionych spośród rekordowych 287 wniosków z całej Europy znalazł się projekt z udziałem naszego instytutu!

Prof. Remigiusz Augusiak z Centrum Fizyki Teoretycznej PAN dołącza do międzynarodowego konsorcjum realizującego projekt EQUALITIES, poświęconego wydajnym i odpornym na błędy obliczeniom kwantowym. Współpraca obejmie zespoły z Austrii, Finlandii, Hiszpanii i Niemiec.

Gratulujemy Profesorowi i całemu zespołowi! Dziękujemy Narodowemu Centrum Nauki za wsparcie i zaufanie.

Pełna lista nagrodzonych projektów: 👇 🔗 www.quantera.eu

Siedem projektów z udziałem polskich zespołów wśród laureatów konkursu Quantera Call 2025 🎉

Od stabilniejszych komputerów kwantowych, po czujniki zdolne wykrywać minimalne zmiany grawitacji i metody obrazowania wspierające m.in. chirurgię — badaczki i badacze zaangażowani w zwycięskie projekty będą pracować nad kluczowymi technologiami kwantowymi.

👉 Piąty konkurs sieci QuantERA cieszył się rekordowym zainteresowaniem środowiska naukowego. W naborze złożono aż 287 wniosków — niemal trzykrotnie więcej niż w poprzedniej edycji z 2023 roku. Spośród nich wyłoniono 39 projektów do finansowania.

Gratulujemy!
Lista zwycięskich projektów 🏆⤵

Centrum Fizyki Teoretycznej Polskiej Akademii Nauk
Instytut Fizyki Polskiej Akademii Nauk
Uniwersytet Warszawski
Uniwersytet Gdański

Astronomia fal grawitacyjnych właśnie weszła w nową erę.

Konsorcjum LIGO-Virgo-KAGRA opublikowało katalog GWTC-5 - największy jak dotąd zbiór zarejestrowanych fal grawitacyjnych. Do bazy dołączyło 161 nowych sygnałów zebranych między kwietniem 2024 a styczniem 2025 roku, co daje łącznie aż 390 wykrytych zdarzeń od pierwszej historycznej detekcji w 2015 r.

Wśród wyników, które robią szczególne wrażenie:

🔭 Rekordowa lokalizacja źródła na niebie - sygnał GW240615 zlokalizowano na obszarze zaledwie 6 stopni kwadratowych nieba. To dotąd nieosiągalna precyzja w astronomii fal grawitacyjnych, możliwa dzięki jednoczesnej pracy trzech detektorów: obu LIGO i Virgo.

📡 Najwyraźniejszy sygnał w historii - GW250114 był tak "czysty", że naukowcy mogli po raz pierwszy zmierzyć jednocześnie kilka tonów drgań czarnej dziury powstałej po zderzeniu. To jak usłyszenie akordu zamiast pojedynczej nuty - i sprawdzenie, czy każdy dźwięk pasuje do tego, co przewiduje ogólna teoria względności Einsteina. Pasuje.

⚫ Czarne dziury "z recyklingu" - dwa zdarzenia wskazują na istnienie czarnych dziur drugiej generacji, czyli takich, które same powstały z wcześniejszych zderzeń.

🌌 Polski ślad w katalogu - w grudniu 2025 r. do konsorcjum POLGRAW dołączył Centrum Fizyki Teoretycznej PAN. Koordynatorem ze strony CFT jest dr hab. Maciej Bilicki, którego badania koncentrują się na wykorzystaniu fal grawitacyjnych jako "standardowych syren" do pomiaru tempa rozszerzania się Wszechświata. Nowy katalog zawiera właśnie taki pomiar - o 25% dokładniejszy niż poprzedni.

Dziś detektory rejestrują 3-4 sygnały tygodniowo. To już nie era pionierskich odkryć - to astronomia wysokiej precyzji.

W polskim wkładzie w te badania uczestniczy konsorcjum POLGRAW.

Więcej informacji:

Virgo Discover Virgo, the only instrument that detects gravitational waves in Europe. Scientists from different countries will accompany you throughout the visit to the Virgo and EGO site, in presence or remotely.