Program Kunszt

Za dwa tygodnie Wenecja znów zapełni się rzemiosłem: 1 września otwiera się czwarta odsłona Homo Faber.

W 2024 roku obiekt „Cybersigilism” Zuzanny Spaltabaki i Igora Jansena – laureatów pierwszej edycji Programu KUNSZT, konkursu „Więcej światła” – prezentowany był w Wenecji na biennale Homo Faber, jednym z najważniejszych wydarzeń poświęconych współczesnemu rzemiosłu. Trzecia edycja biennale zgromadziła w przestrzeniach Fondazione Giorgio Cini ponad 400 twórców i twórczyń z ponad 70 krajów.

🟣 Motywem przewodnim wydarzenia „The Journey of Life” była opowieść o kolejnych etapach ludzkiego życia, ułożona przez Lucę Guadagnino i Nicolò Rosmariniego.

🟣 Kandelabr pokazano w sekcji „Afterlife”, poświęconej mistycyzmowi i duchowości – wątkom, które towarzyszyły twórcom również podczas pracy nad obiektem Cybersigilism.

🟣 Ażurowa forma powstała z porcelany odzyskanej z przemysłowych odpadów. Modułowa geometria została zaprojektowana cyfrowo, formy wykonano techniką CNC, a każdy element odlewano ręcznie.

Źródło: Archiwum Fundacji Rodziny Staraków.

Mówiąc „Cepelia”, mieszkanki i mieszkańcy Warszawy mają na myśli także konkretne miejsce na mapie miasta. „Pod Cepelią”, róg Marszałkowskiej i Nowogrodzkiej, to punkt spotkań znany kolejnym pokoleniom warszawianek i warszawiaków.
➿
Pawilon zaprojektował w 1966 roku Zygmunt Stępiński wraz z Andrzejem Milewskim i Aleksandrem Hawemanem. Jego elewację pokrywały turkusowe płytki ceramiczne z unikatowymi geometrycznymi wzorami, zaprojektowane przez Stanisława Kucharskiego.
➿
Po renowacji w 2024 roku budynek ponownie służy mieszkańcom, ale nie znajdziemy tam już rękodzielniczych wyrobów.

fot. Grażyna Rutowska / Narodowe Archiwum Cyfrowe

Centrala Przemysłu Ludowego i Artystycznego powstała w 1949 roku i przez ponad 40 lat, aż do transformacji ustrojowej, była największym w Polsce producentem i dystrybutorem artystycznych przedmiotów użytkowych i dekoracyjnych. Miała realny wpływ na to, jak wyglądały polskie mieszkania – i polski gust.
➿
Ten wpływ doskonale widać na zdjęciach z Narodowego Archiwum Cyfrowego, dokumentujących Cepeliadę na Placu Defilad w 1972 roku. Rzemiosło wychodziło wtedy z pracowni w sam środek miasta. Krosna, koło garncarskie, twórcy i twórczynie przy pracy – przyglądały się temu tłumy Warszawiaków.
➿
Ideą konkursu Fenomen Cepelii nie jest naśladowanie wywodzących się z niej projektów czy realizacji, ale twórcza i kreatywna nad nimi refleksja. Pamiętając, że cepeliowskie formy, zdobnictwo, a także sam materiał właściwie zawsze znajdowały oparcie w rozmaitych ujęciach i wcieleniach stylistycznej rodzimości, poprosiliśmy o sprawdzenie, jak przystaje do współczesnego projektowania.
➿

fot. Grażyna Rutowska / Narodowe Archiwum Cyfrowe

To najbardziej pracowity etap konkursu „Fenomen Cepelii” – przejście od projektu na papierze do fizycznego modelu. Wiele się wtedy zmienia, ujawniają się cechy materiału, rodzą się nowe interpretacje.

🟣 Agnieszka Mazur pracuje nad obiektem z ziemi zebranej z pól rolniczych w okolicach Baranowa – opowieścią o pamięci miejsca i relacji człowieka z krajobrazem.

🟣 Beata Wietrzyńska i Alicja Karska rozwijają koncepcję opartą na tkaninie dwuosnowowej – technice, której Cepelia nadała rangę symbolu jakości poprzez tkaniny z Janowa i Węgrowa.

🟣 Matylda Wolwowicz i Stanisław MacLeod pracują z lokalnym runem owcy cakiel podhalańskiej, łącząc tradycję Podhala z nowoczesnym językiem designu.

Zajrzyj do pracowni finalistów tegorocznego konkursu Programu KUNSZT.

Prototypowanie nie służy temu, żeby potwierdzić pierwszy pomysł. Służy temu, żeby dać projektowi szansę stać się tym, czym ma być.

KO ✨zwycięski projekt Dominiki Gackiej i Julii Piekarskiej z III edycji programu KUNSZT 🟣 Zasłona | Odsłona zmieniał się podczas procesu twórczego. Zmieniała się kolorystyka obiektu, a wraz z nią sposób myślenia o jego finalnej formie. Jedną z ostatnich decyzji projektowych było stworzenie ramy dla tkaniny. Miała być funkcjonalna, subtelna i współtworzyć obiekt, nie dominując go. Tak powstała drewniana konstrukcja z klonu cukrowego zaprojektowana przez Kubę Przyborowskiego.

W rzemiośle gotowy obiekt jest często zapisem wszystkich decyzji podjętych po drodze. I właśnie dlatego proces bywa równie ciekawy jak jego efekt końcowy.