אוניברסה Universa

💬Universa podróżuje i relacjonuje! W Trieście, największym porcie Włoch leżącym przy granicy ze Słowenią, można znaleźć drugą największą synagogę w Europie! Powstała ona na początku XX wieku z czterech małych synagog. Pamiętajcie, że na zwiedzanie synagogi w Trieście trzeba zarezerwować miejsca, a na miejscu można kupić nakrycie głowy i długie spodnie, aby wejść do środka! 💬

🎄✨ Świąteczne słowka od UniVersa! ✨🎄

Święta Bożego Narodzenia /Chag ha-Molad/ חג המולד
Choinka bożonarodzeniowa /‘ez ‘aszuach/ עץ אשוח
Prezenty /matanot/ מתנות
Bałwanek /‘isz szeleg/ איש שלג

Dzisiaj udostępniamy Wam opowiadanie pt. “Czasy mesjasza” Icchoka Lejba Pereca (1851/2-1915). To jeden z najważniejszych pisarzy literatury w jidysz. Mieszkał w Warszawie na Woli, przy ulicy Ceglanej, która dziś nosi jego imię. Jeżeli zdarzy Wam się przechodzić przez Rondo ONZ, warto zapuścić się między pobliskie zaułki. Ulica Pereca jest dosłownie dwie minuty od wyjścia z metra!

🌊📚 W kolejnych postach pokażemy Wam więcej śródziemnomorskich wiatrów. Żeby nie zgubić się na morzu Śródziemnym, potrzebna będzie róża wiatrów… i kilka niezbędnych słówek!

UniVersa podróżuje i relacjonuje! W Regionalnym Muzeum w Messynie (Sycylia, Włochy) można podziwiać niesamowite dzieło sztuki autorstwa izraelskiego artysty Tobia Ravà – rzeźby nosorożca i krokodyla z żółwiem na grzbiecie pokrytych hebrajskim. I to dosłownie!
🌟 Język na kamieniu: Skóra nosorożca i krokodyla autorstwa żydowsko-włoskiego artysty pokryte są złotymi hebrajskimi literami.
🔍 A wy, co sądzicie o połączeniu liter hebrajskich z rzeźbami zwierząt? Czekamy na Wasze opinie! 💬
Zdjęcie: UniVersa
Rzeźby: Tobia Ravà (https://tobiarava.com)

Dwa dni temu w Muzeum Polski otwarto wystawę czasową "Moc słów. O językach żydowskich" – pierwsza w Polsce taka wystawa o językach żydowskich. UniVersa doradzała twórcom w sprawie tekstów judeo-włoskich i judeo-arabskiego. Zapraszamy do obejrzenia wystawy i na lekcje do Universa!

LINK DO WYSTAWY CZASOWEJ W KOMENTARZACH⬇️⬇️

Ten sam suchy i gorący wiatr z Sahary smaga ziemie wokół Morza Śródziemnego! Chorwaci, Słoweńcy, Czarnogórcy i Bośniacy nazywają mówią na niego “Jugo” (od słowa “jug” - “południe”). Inni nazywają go wiatrem ze wschodu - “scirocco” lub “sirocco” - nazwą pochodzącą z maghrebskiego arabskiego. Mówią tak m.in. Włosi, Francuzi, Albańczycy i Izraelczycy. Kiedy w lecie, nad morzem śródziemnym poczujesz na twarzy suchy, gorący wiatr i zobaczysz, że słońce zasłania pomarańczowa chmurą pyłu z Sahary - wiesz już z kim masz do czynienia!

Nasza podróż po Morzu Śródziemnym z Universą trwa ⛴️
Dzisiaj pokazujemy Wam trzy słówka odnośnie piosenki Crifiu “Rock & Raï” 🎶
🌊 הים התיכון (ha-jam ha-tichon) - Morze Śródziemne;

👨‍🚀שיר (szir) - piosenka;

⛴️ ספינה (sfina) – statek.

Zdjęcia:

🌿 Figi: starożytny smak Ziemi Świętej 🌿
Drzewa figowe porastają ziemie wokół basenu morza śródziemnego, łącząc nas z tradycjami sięgającymi tysięcy lat wstecz. Ten starożytny owoc ma smak biblijnej historii! 🌳✨
Wśród siedmiu gatunków upraw, którymi Bóg pobłogosławił ziemię, w tradycji izraelskiej figi zajmują szczególne miejsce. Wspomniane w Księdze Powtórzonego Prawa obok pszenicy, jęczmienia, winogron, granatów, oliwek i daktyli, owoce te od tysięcy lat stanowią pożywienie dla ludzi.
W tradycji żydowskiej drzewo figowe symbolizuje pokój, dobrobyt i mądrość. Jego szerokie liście zapewniają cień, a słodkie owoce można jeść i świeże, i suszone. W przeciwieństwie do innych owoców, figi dojrzewają pojedynczo, ucząc cierpliwości i uważności – każda z nich czeka na swój idealny moment.
Photo: Chris Sevinc
**a

Rock & Raï - Crifiu

Rock & Raï, life e musique
C'è un mondo che, a due passi da qui
Sta cambiando la musica
Cambia la musica

Rock & Raï, life è musique
C'è un mondo che, a due passi da qui
Mescola i sogni, mescola i venti
Mescola lingue, deserti e strumenti

Rock & Raï, life e musique
C'è un mondo nuovo a due passi da qui
Dove cadono i re, cade il rais
Al ritmo di riqq, darbuka e bendir

Rock & Raï, life è musique
Un mondo nuovo a due passi da qui
Sta danzando sull'onda, danza sull'onda
Del mare che bagna le terre
Del mare tra le terre, Mar Mediterraneo
Il mare tra le terre, Mar Mediterraneo
Il mare tra le terre Mar Mediterraneo
Il mare tra le terre, Mar Mediterraneo

Dal mare blu ritornerà
Abbandonando le guerre verso il mare andrà
Dal mare blu da noi verrà
Porterà la Pace nel Mar Mediterraneo

Io maghrebino, turco, algerino
Berbero, libico, greco, iracheno
Io tunisino, io marocchino
Siriano, andaluso, occitano, sloveno
Montenegrino, bosniaco, croato
Palestinese, israeliano, egiziano
Io libanese, io albanese
Io salentino, io italiano
Figlio del mare che è in mezzo alle terre
Figlio di terre abbracciate dal mare
Le unisce la storia, la tradizione
Cultura, memoria, musica e parole

Photos: Will Truettner, Sigmund, Nella N, Leo Visions

👨‍🚀🚀 Światowy Tydzień Przestrzeni Kosmicznej po hebrajsku! 🚀👨‍🚀
W dniach 4.10-10.10.2025 trwa Światowy Tydzień Przestrzeni Kosmicznej. Na niebie w ostatnich miesiącach widzieliśmy nowe komety, a nasza wiedza o języku hebrajskim z Universą rozszerza się jak wszechświat! 😎✨
W tej okazji mamy dla Was trzy "kosmiczne" słówka po hebrajsku:
🌍 כבידה (kwida) - grawitacja

👨‍🚀אסטרונאוט/ית (astrona’ut/it) - astronauta/ka.

🚀 חללית (chalalit) – statek kosmiczny.

Zdjęcia: Miguel Bruna, Guilherme Farinha, Iván Díaz.