RESQL - system zapobiegania przemocy w szkole

𝗖𝘇𝘆 𝗴𝗿𝘂𝗽𝗮 𝗽𝗼𝘁𝗿𝗮𝗳𝗶 𝗯𝘆𝗰́ 𝘀𝗶𝗹𝗻𝗶𝗲𝗷𝘀𝘇𝗮 𝗻𝗶𝘇̇ 𝘀𝘂𝗺𝗶𝗲𝗻𝗶𝗲? 🧠

Podczas Re Mind Kongres i Festiwal Psychologiczny Ewa Nyikó z zespołu RESQL poprowadzi warsztat „Grupa silniejsza niż sumienie? Psychologia konformizmu i przemocy w szkołach". To spotkanie dla wszystkich, którzy chcą zrozumieć, jakie mechanizmy działają w klasie, gdy pojawia się przemoc rówieśnicza.

𝗥𝗮𝘇𝗲𝗺 𝘇𝗮𝘀𝘁𝗮𝗻𝗼𝘄𝗶𝗺𝘆 𝘀𝗶𝗲̨, 𝗱𝗹𝗮𝗰𝘇𝗲𝗴𝗼 𝗱𝗼𝗯𝗿𝘇𝘆 𝘂𝗰𝘇𝗻𝗶𝗼𝘄𝗶𝗲 𝗿𝗼𝗯𝗶𝗮̨ 𝘇ł𝗲 𝗿𝘇𝗲𝗰𝘇𝘆 𝗯𝗲𝘇 𝗽𝗼𝗰𝘇𝘂𝗰𝗶𝗮 𝘄𝗶𝗻𝘆? 🤔
Przyjrzymy się procesom psychologicznym, które sprawiają, że przemoc utrzymuje się w grupie nie dlatego, że młodzi ludzie nie znają norm, lecz dlatego, że normy grupowe, konformizm i strategie przetrwania bywają silniejsze niż indywidualne standardy moralne.

Warsztat poprowadzi Ewa Nyikó (RESQL, Uniwersytet SWPS) – ekspertka, którą kojarzycie z naszej serii Bullying Basics, bo to właśnie ona jest autorką wpisów z tego cyklu. 💬 To okazja, by posłuchać jej na żywo i zadać nurtujące Was pytania.

To propozycja dla psychologów szkolnych, pedagogów, nauczycieli i specjalistów pracujących z dziećmi i młodzieżą.

📅 Spotkanie odbędzie się 23.06.2026, 15:30–17:00 w Hali Stulecia (sala warsztatowa 3). Udział wymaga biletu na część kongresową Re_Mind – liczba miejsc ograniczona, zapisy przez aplikację. ⏳

🔗 Szczegóły i zapisy w komentarzu!

Dlaczego świadkowie przemocy tak często milczą? 🤐 Odpowiedź może kryć się w jednym z najstarszych lęków człowieka – strachu przed wykluczeniem z grupy, który psychologia nazywa śmiercią społeczną.

𝗦́𝗺𝗶𝗲𝗿𝗰́ 𝘀𝗽𝗼ł𝗲𝗰𝘇𝗻𝗮 – 𝗹𝗲̨𝗸, 𝗸𝘁𝗼́𝗿𝘆 𝗿𝘇𝗮̨𝗱𝘇𝗶 𝘀𝘇𝗸𝗼𝗹𝗻𝘆𝗺𝗶 𝗴𝗿𝘂𝗽𝗮𝗺𝗶
Nie chodzi tylko o popularność. Chodzi o przetrwanie.
Kiedy mówimy o bullyingu, często skupiamy się na tym, co młodzi ludzie próbują osiągnąć poprzez swoje zachowania. Mówimy o potrzebie popularności, statusu, dominacji czy wpływu na grupę.
Znacznie rzadziej zastanawiamy się nad tym, przed czym próbują uciec. 🤔 Jedną z odpowiedzi może być zjawisko określane w psychologii mianem śmierci społecznej.

Przez większość historii naszego gatunku pozostawanie częścią grupy było warunkiem przetrwania. Samotny człowiek miał znacznie mniejsze szanse na zdobycie pożywienia, obronę przed zagrożeniami czy wychowanie potomstwa. W pewnym sensie opuszczenie wspólnoty oznaczało wyrok.

Choć dziś nikt nie zostawia ucznia samego na sawannie, mechanizmy psychologiczne ukształtowane przez tysiące lat ewolucji pozostały w dużej mierze niezmienione. Nasz mózg wciąż reaguje na odrzucenie tak, jakby było ono zagrożeniem dla bezpieczeństwa. 🧠

𝗖𝘇𝘆𝗺 𝗷𝗲𝘀𝘁 𝘀́𝗺𝗶𝗲𝗿𝗰́ 𝘀𝗽𝗼ł𝗲𝗰𝘇𝗻𝗮? ❓
Śmierć społeczna to sytuacja, w której człowiek traci więź ze wspólnotą, poczucie przynależności, swoje miejsce w grupie, po prostu przestaje być pełnoprawnym członkiem wspólnoty.
Śmierć społeczna w szkole to proces trwałego wymazania ucznia z mapy relacji grupowych. Może przejawiać się poprzez odrzucenie przez grupę, dewaluowanie, ignorowanie, izolowanie, pozbawianie głosu czy dostępu do informacji.

Dla wielu młodych ludzi jest to jedno z najbardziej bolesnych doświadczeń, jakie mogą przeżyć w szkole. 💔

Badania pokazują, że odrzucenie społeczne aktywuje obszary mózgu związane z odczuwaniem bólu fizycznego – wykluczenie naprawdę boli. Nie jest to metafora ani przesada.

Mechanizmy odpowiedzialne za monitorowanie pozycji jednostki w grupie wykształciły się właśnie po to, by ostrzegać przed ryzykiem utraty społecznych więzi. Wykluczenie ma boleć – to sposób, w jaki organizm mobilizuje człowieka do odzyskania kontaktu z grupą/społecznością.

𝗕𝘂𝗹𝗹𝘆𝗶𝗻𝗴 𝗷𝗮𝗸𝗼 𝗸𝗼𝗺𝘂𝗻𝗶𝗸𝗮𝘁 𝗱𝗹𝗮 𝗰𝗮ł𝗲𝗷 𝗴𝗿𝘂𝗽𝘆 📢
Bullying nie jest wyłącznie historią o agresji. Wykluczenie członka służy utrwaleniu spójności grupy, ochronie jej systemu wartości oraz zapewnieniu dyscypliny, która jest niezbędna do przetrwania zbiorowości w rywalizacji z innymi grupami. Grupa nieustannie komunikuje swoim członkom, kto znajduje się bliżej „centrum", a kto na obrzeżach. Kto jest „swój", a kto „inny". Wiele zachowań obserwowanych podczas bullyingu można interpretować jako działania związane właśnie z regulowaniem granic grupy oraz pozycji jej członków. Nieprzypadkowo w badaniach nad bullyingiem tak często pojawiają się pojęcia statusu społecznego, reputacji, popularności czy dominacji.

𝗭𝗷𝗮𝘄𝗶𝘀𝗸𝗼 „𝘀𝗽𝗼ł𝗲𝗰𝘇𝗻𝗲𝗴𝗼 𝘇𝗮𝗿𝗮𝘇̇𝗲𝗻𝗶𝗮" 🦠
Lęk przed śmiercią społeczną jest bardzo silnym mechanizmem podtrzymującym konformizm (uleganie pod wpływem grupy). Z perspektywy dorosłych bierność świadków bywa trudna do zaakceptowania, jednak dla wielu młodych ludzi obrona oznacza ryzyko utraty własnej pozycji społecznej. Psychologia opisuje to zjawisko jako obawę przed „społecznym zarażeniem". Uczniowie boją się, że przebywanie w towarzystwie osoby wykluczanej lub jej obrona spowoduje przeniesienie negatywnych działań grupy również na nich. 😶

Jeżeli ktoś został uznany za osobę stojącą nisko w hierarchii, kontakt z nim może być postrzegany jako zagrożenie dla własnej reputacji. Z tej perspektywy postawa świadków wydaje się być uzasadniona, choć dalece niepożądana z punktu widzenia jednostki i kapitału społecznego.

𝗖𝗼 𝘇 𝘁𝗲𝗴𝗼 𝘄𝘆𝗻𝗶𝗸𝗮? 💡
Potrzeba przynależności do grupy w wieku dorastania jest krytyczna dla budowania tożsamości i poczucia własnej skuteczności. Brak przyjaciół w tym okresie drastycznie zaburza rozwój kompetencji społecznych, tworząc „paradoks przyjaźni" – aby mieć przyjaciół, potrzeba umiejętności społecznych, które nabywa się właśnie dzięki posiadaniu przyjaciół. 🤝

Zrozumienie mechanizmu śmierci społecznej nie oznacza usprawiedliwiania przemocy. Pozwala jednak lepiej zrozumieć, dlaczego bullying bywa tak trwałym i trudnym do zatrzymania zjawiskiem.

Żeby zatrzymać przemoc nie wystarczy skupiać się na indywidualnych zachowaniach poszczególnych uczniów. Należy patrzeć szerzej – na dynamikę całej klasy, na normy panujące w grupie, ich potrzeby i lęki, czasami zakorzenione głęboko w psychice. 👥

💬 A Ty – pamiętasz ze szkoły moment, kiedy strach przed reakcją grupy był silniejszy niż chęć pomocy?
🤔 Jak myślisz – co mogłoby pomóc uczniom przełamać lęk przed "społecznym zarażeniem"?
👀 Czy w Twojej klasie/szkole rozmawia się o tym, jak działa dynamika grupy – nie tylko o pojedynczych zachowaniach?

Nowe media to często nowe metody bullyingu. Zwróćmy szczególną uwagę na zachowania dzieci i młodzieży w internecie - zwłaszcza w wakacje, gdy szkolna sieć wsparcia nie jest dostępna, a bullying nie ustaje.

Opisywana przez Maciej Dębski z Fundacja Dbam o Mój Zasięg sytuacja to cyberbullying, który może zdarzyć się zarówno w trakcie roku szkolnego, jak i w wakacje. Warto uczulić na to zjawisko rodziców i dzieci - aby wiedzieć, jak reagować w sytuacji doświadczania bullyingu, ale i bycia świadkiem przemocy.

„Sprzedam kolegę”, czyli nowa forma cyberprzemocy Dzieci "wystawiają" swoich kolegów na popularnej platformie sprzedażowej. "Ofercie" towarzyszy zwykle wulgarny, upokarzający opis i zdjęcie pokrzywdzonego. - To cyberprzemoc – mówi Natalia Fabisiak z Dyżurnet.pl.

𝗖𝗼 𝗻𝗮𝗽𝗿𝗮𝘄𝗱𝗲̨ 𝗱𝘇𝗶𝗮ł𝗮 𝘄 𝘄𝗮𝗹𝗰𝗲 𝘇 𝗯𝘂𝗹𝗹𝘆𝗶𝗻𝗴𝗶𝗲𝗺? 🤔
O przemocy rówieśniczej mówi się dużo, ale nie wszystkie popularne metody przeciwdziałania jej faktycznie działają. Niektóre tworzą jedynie pozory zmiany.

Podczas Re Mind Kongres i Festiwal Psychologiczny we Wrocławiu dr Piotr Rycielski z zespołu merytorycznego RESQL (Uniwersytet SWPS) poprowadzi warsztat, na którym:
✅ krytycznie przyjrzy się popularnym strategiom antyprzemocowym i zdemaskujemy te nieskuteczne,
✅ zapozna z mechanizmami, które realnie ograniczają bullying: omówi normy grupowe i rolę świadków,
✅ pokaże unikalne wyniki badań przeprowadzonych wśród ponad 20 000 polskich uczniów (m.in. o wpływie klimatu szkoły, neuroróżnorodności i niebinarności na dobrostan młodzieży),
✅ przeanalizuje efektywność programu RESQL w praktyce.

Zapisz w kalendarzu!
📅 22 czerwca 2026
🕒 15:30–16:30
📍 Hala Stulecia, Wrocław (sala warsztatowa 1)

W warsztacie mogą wziąć udział osoby z biletem na część kongresową Re_Mind. Liczba miejsc ograniczona - zapisy przez aplikację wydarzenia! 📲

Do zobaczenia we Wrocławiu! 💙
🔗 Szczegóły w komentarzu!

📚 𝗠𝗮𝗺𝘆 𝗱𝗹𝗮 𝗪𝗮𝘀 𝗰𝗼𝘀́ 𝗻𝗼𝘄𝗲𝗴𝗼 - 𝗕𝗮𝘇𝗲̨ 𝗪𝗶𝗲𝗱𝘇𝘆!
W naszych postach czasem brakuje miejsca, by szerzej opisać któryś z aspektów prewencji bullyingu czy dbania o dobry klimat w klasie. Ponadto posty na social mediach są ulotne – łatwo znikają pod kolejnymi aktualnościami i newsami. Wiemy, że wielu z Was chce także głębiej zapoznać się z tematyką naszej działalności. 💙

Dlatego stworzyliśmy nową zakładkę na naszej stronie - Bazę Wiedzy. Znajdziecie tam: ✅ dłuższe artykuły pisane przez specjalistów i specjalistki z RESQL i Uniwersytet SWPS, ✅ abstrakty oraz linki do artykułów naukowych, z którymi naprawdę warto się zapoznać, ✅ analizy i odniesienia do badań dotyczących bullyingu i dbania o wzajemne wsparcie rówieśnicze.

𝗖𝗼 𝘇𝗻𝗮𝗷𝗱𝘇𝗶𝗲𝗰𝗶𝗲 𝗷𝘂𝘇̇ 𝘁𝗲𝗿𝗮𝘇? 📖
🔹 „Dlaczego dzieci klasy średniej są bardziej »pyskate« – i dlaczego to im się opłaca"
🔹 „Jak się człowiek na początku postara i pokaże, że jest spoko..." - o roli przyjaźni w zapobieganiu bullyingowi
🔹 „Ucieczka, ale przed czym?" - bullying jako przyczyna nieobecności w szkole
🔹 „Samotność nie zawsze wygląda tak samo" - jak odczuwają ją nastolatki z autyzmem i ADHD
…a to dopiero początek - Baza będzie się stopniowo powiększać o kolejne teksty i treści, więc warto zaglądać tu regularnie. 🔎

Gdzie ją znaleźć? 👉 Wejdźcie na resql.pl/baza-wiedzy lub kliknijcie w menu po prawej stronie i wybierzcie zakładkę Baza Wiedzy.

A teraz pytanie do Was 💬 Jakie tematy Was interesują? Jakie problemy związane z przemocą rówieśniczą i klimatem w klasie powinniśmy poruszyć i omówić? Dajcie znać w komentarzu - chętnie uwzględnimy Wasze propozycje przy kolejnych tekstach!

𝟳 𝗰𝘇𝗲𝗿𝘄𝗰𝗮 𝗼𝗯𝗰𝗵𝗼𝗱𝘇𝗶𝗺𝘆 𝗦́𝘄𝗶𝗮𝘁𝗼𝘄𝘆 𝗗𝘇𝗶𝗲𝗻́ 𝗦́𝘄𝗶𝗮𝗱𝗼𝗺𝗼𝘀́𝗰𝗶 𝗭𝗲𝘀𝗽𝗼ł𝘂 𝗧𝗼𝘂𝗿𝗲𝘁𝘁𝗲'𝗮 💙To dobry moment, by przybliżyć temat, który wciąż bywa otoczony niezrozumieniem, a pierwsze objawy często pojawiają się u dzieci w wieku szkolnym.

𝗖𝘇𝘆𝗺 𝗷𝗲𝘀𝘁 𝗭𝗲𝘀𝗽𝗼́ł 𝗧𝗼𝘂𝗿𝗲𝘁𝘁𝗲'𝗮?
Zespół Tourette'a (ZT) to zaburzenie neurorozwojowe o nie do końca poznanym podłożu. Po raz pierwszy został opisany w 1885 r. przez George’a Gilles de la Tourette - stąd jego pełna nazwa: zespół Gilles'a de la Tourette'a.

Objawami są tiki ruchowe lub wokalne o różnym charakterze i intensywności, np. gwałtowne mruganie, mimowolne ruchy, wydawanie dźwięków, słów i sylab. Warto wiedzieć, że koprolalia (przymus wypowiadania wulgaryzmów), z którą wielu osobom kojarzy się Zespół Tourette'a, występuje tylko u około 10% chorych.

Pierwsze tiki pojawiają się zwykle między 2. a 15. rokiem życia. Co istotne - tiki są mimowolne. Proszenie dziecka, by „przestało", nie pomaga, a stres może nasilić objawy. Podstawą leczenia jest psychoedukacja i metody behawioralne. Leczenie farmakologiczne stosuje się gdy objawy utrudniają codzienne funkcjonowanie - naukę czy pracę.

𝗭𝗲𝘀𝗽𝗼́ł 𝗧𝗼𝘂𝗿𝗲𝘁𝘁𝗲'𝗮 𝗮 𝗽𝗿𝘇𝗲𝗺𝗼𝗰 𝗿𝗼́𝘄𝗶𝗲𝘀́𝗻𝗶𝗰𝘇𝗮 ⚠️
Uczniowie z Zespołem Tourette'a mogą być szczególnie narażeni na bullying. Tiki mogą narażać ich na kpiny i niezrozumienie, a nawet budzić agresję.

Z badań przeprowadzonych w USA (Bullying Victimization and Perpetration Among US Children with and Without Tourette Syndrome, Sana N. Charania i in., 2022) wynika, że dzieci z zespołem Tourette'a zarówno doświadczają bullyingu, jak i bywają sprawcami przemocy rówieśniczej częściej niż ich rówieśnicy bez diagnozy. Badanie pokazuje skalę zjawiska: bullyingu doświadcza 35–56% dzieci z ZT, wobec ok. 22–29% dzieci bez tego schorzenia.

Ł𝗮𝗴𝗼𝗱𝗻𝗲 𝗽𝗿𝘇𝘆𝗽𝗮𝗱𝗸𝗶
Pełnoobjawowy zespół Tourette'a jest stosunkowo rzadki. Dotyka od 1 do 5 osób na każde 1000–10 000 (wg różnych statystyk) i występuje 3–4 razy częściej u chłopców niż u dziewcząt. Jednak łagodne i przemijające tiki są znacznie częstsze. Nawet te mniej intensywne, „dziwne" dla otoczenia objawy mogą zadecydować o tym, czy uczeń zostanie wykluczony przez grupę i doświadczy przemocy.

𝗚𝗱𝘇𝗶𝗲 𝘀𝘇𝘂𝗸𝗮𝗰́ 𝘄𝘀𝗽𝗮𝗿𝗰𝗶𝗮? 🤝
Zarówno rodzice, jak i szkoły mogą skorzystać z materiałów przygotowanych przez Polskie Stowarzyszenie Syndrom Tourette'a. Na stronie Stowarzyszenia można pobrać bezpłatne „Wyprawki edukacyjne" przygotowane dla uczniów, rodziców oraz nauczycieli. Zawierają m.in. scenariusze lekcji oraz poradniki. Szczególnie zachęcamy do nich nauczycieli i wychowawców, gdyż świadomość po stronie dorosłych w szkole to często pierwszy krok do tego, by uczeń z ZT czuł się bezpiecznie.

„𝗜 𝗦𝘄𝗲𝗮𝗿" — 𝗵𝗶𝘀𝘁𝗼𝗿𝗶𝗮, 𝗸𝘁𝗼́𝗿𝗮 𝘄𝗶𝗲𝗹𝗲 𝗺𝗼́𝘄𝗶 𝗼 𝘀́𝘄𝗶𝗮𝗱𝗼𝗺𝗼𝘀́𝗰𝗶 🎬
Na koniec polecamy film „I Swear" z 2025 roku w reżyserii Kirka Jonesa. Opowiada historię Johna Davidsona, szkockiego aktywisty na rzecz osób z zespołem Tourette'a.

John dorastał w latach 70. i 80., gdy świadomość choroby była znikoma. Doświadczył przemocy ze strony rówieśników, ale dzięki wsparciu życzliwych ludzi przekuł cierpienie w działanie. Jako szesnastolatek był bohaterem przełomowego dokumentu BBC „John's Not Mad" i został ambasadorem świadomości ZT. Jego zaangażowanie doceniła królowa Elżbieta II, odznaczając go Orderem Imperium Brytyjskiego (MBE), a film biograficzny „I Swear" zdobył dwie nagrody BAFTA (tzw. „brytyjskie Oscary").

Ta historia ma jednak słodko-gorzkie zakończenie. Podczas gali BAFTA tiki Johna spowodowały, że wypowiedział na głos rasistowskie określenie w momencie, gdy na scenie stali czarnoskórzy aktorzy. Mimo lat pracy na rzecz świadomości ZT i filmu na ten temat, incydent wywołał falę oburzenia, choć Davidson podkreślał, że tiki nie są jego wyborem i nie odzwierciedlają jego poglądów.

To pokazuje, że wiedza o tym, czym naprawdę jest zespół Tourette'a, wciąż nie jest wystarczająco powszechna. Dlatego warto o tym mówić zarówno wtedy, gdy w naszym otoczeniu są osoby z ZT, i wtedy, gdy nikogo takiego nie znamy. 💙

👉 A czy w Waszej szkole rozmawia się o zespole Tourette'a i innych różnicach, które mogą narażać uczniów na wykluczenie? Dajcie znać w komentarzu i podzielcie się tym postem, jeśli pomoże komuś spojrzeć z większym zrozumieniem. 💬

Informacje do tego wpisu zebraliśmy ze strony Polskie Stowarzyszenie Syndrom Tourette'a: tourette.pl, gdzie znajdziecie wyprawkę edukacyjną i materiały dla szkół: tourette.pl/wyprawka-edukacyjna 🔗 Badanie na temat przemocy rówieśniczej pochodzi ze strony National Library of Medicine.

'a

𝗡𝗶𝗲𝗳𝗼𝗿𝗺𝗮𝗹𝗻𝗶 𝗹𝗶𝗱𝗲𝗿𝘇𝘆 - 𝘂𝗰𝘇𝗻𝗶𝗼𝘄𝗶𝗲, 𝗸𝘁𝗼́𝗿𝘇𝘆 𝗽𝗼𝘁𝗿𝗮𝗳𝗶𝗮̨ 𝘇𝗺𝗶𝗲𝗻𝗶𝗮𝗰́ 𝗸𝗹𝗶𝗺𝗮𝘁 𝗸𝗹𝗮𝘀𝘆 👀

Przywództwo jest zjawiskiem uniwersalnym – wszystkie znane społeczności wykształcają w swojej strukturze stanowiska liderów, zasada ta dotyczy również środowiska szkolnego. Społeczności potrzebują liderów przede wszystkim do utrzymania ładu i porządku. W kontekście klas szkolnych formalnym liderem jest oczywiście nauczyciel/wychowawca.

Jednakże wśród uczniów równolegle toczy się inny proces grupowy, w wyniku którego dochodzi do wyłonienia spośród rówieśników tzw. liderów nieformalnych.

Liderzy ci pełnią funkcję organizatorów życia grupy, ustalając nieformalne „zasady gry”. Stają się „architektami” klimatu klasy 🏗️, swoją postawą, poglądami i działaniami wyznaczają kierunek, definiują to, co jest akceptowane wpływając na zachowanie innych uczniów.

𝗚𝘄𝗶𝗮𝘇𝗱𝗮 𝘀𝗼𝗰𝗷𝗼𝗺𝗲𝘁𝗿𝘆𝗰𝘇𝗻𝗮 - 𝗻𝗮𝘁𝘂𝗿𝗮𝗹𝗻𝘆 𝗹𝗶𝗱𝗲𝗿 ⭐
Osoba zajmująca wysoką pozycję w strukturze grupy, wyznaczoną na podstawie licznych wyborów pozytywnych („najlepszy przyjaciel”) przy jednoczesnym braku lub minimalnej liczbie wyborów negatywnych („nielubiany”) to tzw. gwiazda socjometryczna.

Wbrew pozorom, nie chodzi tylko o lubienie czy popularność, najczęściej są to osoby:
💪 pewne siebie 💪
🤝 dobrze odnajdujące się w grupie,
🌱 potrafiące współpracować i budować relacje,
🛡️ godne zaufania.
“Lubienie” jest tym, co odróżnia gwiazdę socjometryczną od tzw. „negatywnych liderów”, którzy mogą być bardzo popularni, ale w anonimowych badaniach są wskazywani przez rówieśników jako nielubiani! ⚠️

𝗞𝗹𝗮𝘀𝗮 𝗽𝗮𝘁𝗿𝘇𝘆 𝗻𝗮 𝗹𝗶𝗱𝗲𝗿𝗮 👁️
W okresie dojrzewania, gdy pozycja w grupie staje się wyjątkowo ważna, popularni uczniowie stają się naturalnym punktem odniesienia dla innych. Rówieśnicy obserwują ich zachowanie, naśladują je i próbują budować własny status poprzez bycie blisko nich.

W psychologii mechanizm ten nazywamy modelowaniem społecznym 🔄 - uczniowie naturalnie „podchwytują” zachowania osób postawionych wysoko w hierarchii grupy.

𝗚𝗱𝘆 𝗼𝘀𝗼𝗯𝗮 𝗼 𝘄𝘆𝘀𝗼𝗸𝗶𝗺 𝘀𝘁𝗮𝘁𝘂𝘀𝗶𝗲:
💛 okazuje życzliwość,
🚨 reaguje na krzywdę,
🤲 stawia na współpracę
☮️ dąży do rozwiązywania konfliktów
rówieśnicy powielają te zachowania, m.in. w nadziei, że staną się choć trochę podobni do popularnego i lubianego ucznia, a dzięki temu również zyskają uznanie w oczach kolegów i koleżanek. W sytuacjach niejasnych uczniowie często patrzą właśnie na liderów, by ocenić „jak powinno się zachować w tej sytuacji?”. W ten sposób kształtują się nieformalne normy i zasady klasowe.

𝗡𝗮𝘁𝘂𝗿𝗮𝗹𝗻𝘆 𝗹𝗶𝗱𝗲𝗿 𝗷𝗮𝗸𝗼 𝘀𝗽𝗿𝘇𝘆𝗺𝗶𝗲𝗿𝘇𝗲𝗻𝗶𝗲𝗰 🤝
Badania pokazują, że gdy pomaganie zaczyna być zachowaniem docenianym, klimat klasy realnie się zmienia, a zachowania przemocowe tracą swoją społeczną atrakcyjność. ✨

Warto wykorzystać ten naturalny potencjał i zaangażować naturalnych liderów w różne działania szkolne, np. jako:
🎯 liderów projektów klasowych,
🌟 mentorów dla nowych lub nieśmiałych uczniów,
🗣️ moderatorów pracy grupowej,

Grupy najchętniej podążają za liderami, którzy potrafią łączyć skuteczność działania z troską o innych. ❤️

𝗨𝘄𝗮𝗴𝗮: ⚖️
Wysoka pozycja społeczna może mieć również swoje ciemne strony. Silna potrzeba utrzymania statusu czasem wiąże się z arogancją, dominacją lub lękiem przed utratą wpływu. Dlatego tak ważne jest wzmacnianie u liderów empatii, odpowiedzialności i poczucia wpływu opartego na współpracy, a nie kontroli.

𝗪𝗔𝗭̇𝗡𝗘: ❗
Należy pamiętać, że metody socjometryczne do diagnozy liderów klasowych są bardzo inwazyjne i stosowane nieumiejętnie mogą nasilić konflikty w klasie, dlatego powinny być używane z dużą ostrożnością. 🙏

💬 A za kim podąża Wasza klasa? Czy potraficie wskazać swoich nieformalnych liderów? 🤔
💬 Czy zdarzyło Wam się zaangażować naturalnego lidera w działania na rzecz lepszego klimatu klasy? Podzielcie się w komentarzu!
💬 Co Waszym zdaniem jest trudniejsze: rozpoznać liderów czy mądrze wykorzystać ich potencjał? Czekamy na Wasze opinie! 👇

Dziś Dzień Dziecka! Mamy dla wszystkich dzieci (i tych małych i tych zupełnie dużych) kilka życzeń... i sekret!

Przede wszystkim życzymy Wam prawdziwych przyjaźni i dobrych relacji 💙 i szkoły, w której czujecie się bezpiecznie i możecie być sobą. Życzymy Wam przestrzeni do rozwijania pasji i realizowania marzeń oraz nauczycieli, którzy Was rozumieją i wspierają. 🌟

𝗔 𝘁𝗲𝗿𝗮𝘇... 𝘇𝗱𝗿𝗮𝗱𝘇𝗮𝗺𝘆 𝗪𝗮𝗺 𝘀𝗲𝗸𝗿𝗲𝘁, 𝗸𝘁𝗼́𝗿𝗲𝗴𝗼 𝗱𝗼𝗿𝗼𝘀́𝗹𝗶 𝘄𝗼𝗹𝗮̨ 𝗻𝗶𝗲 𝘂𝗷𝗮𝘄𝗻𝗶𝗮𝗰́. 🤫
Dorosłość jest przereklamowana! Trzeba samemu prać skarpetki. Rachunki przychodzą nie wiadomo skąd! I z zupełnie niewyjaśnionych powodów, choć nikt Wam tego nie każe, na śniadanie zamiast lodów zawsze jest owsianka lub jajecznica :O Nik nie wie czemu, to jedna z największych tajemnic ludzkości. 🍦➡️🥣

Na szczęście wakacje już za chwilę! Zostało tylko kilka tygodni - dajcie radę! Trzymamy kciuki za przetrwanie ostatnich bitew z dziennikiem elektronicznym. 💪😄

Bądźcie sobą. Bądźcie bezpieczni. I korzystajcie z dzieciństwa ile się da - owsianka poczeka. 💙

🎤 Wczoraj mieliśmy przyjemność uczestniczyć w konferencji organizowanej przez Mazowieckie Centrum Polityki Społecznej. Dziękujemy za zaproszenie! 💙

Konferencja miała na celu zwrócenie uwagi na problem przemocy rówieśniczej oraz dać przestrzeń do wymiany doświadczeń, dobrych praktyk i wypracowania kierunków przeciwdziałania przemocy. I dokładnie tak było - dyskusje były gorące, momentami bardzo emocjonalne, ale przede wszystkim owocne. 🔥

Szczególnie cieszymy się z rozmów z: 👤 Agnieszka Tomasik (dyrektorką Zespół Szkół Ogólnokształcących nr 8 w Gdańsku), której perspektywa praktyczna i odwaga w mówieniu o trudnych realiach szkoły były naprawdę inspirujące, a także z👤 SET Psychologa Dziecięcego - Agnieszka Misiak - psycholożką dziecięcą, trenerką i twórczynią internetową, która wniosła świeże spojrzenie na kwestię współpracy z rodzicami.

Bardzo nas cieszy, że takie konferencje są organizowane i przyciągają tak szerokie grono przedstawicieli placówek oświatowych, instytucji, organizacji pozarządowych i specjalistów z różnych dziedzin. Tematyka hejtu i przemocy rówieśniczej jest wyjątkowo ważna, więc i dobrze, że coraz głośniej o niej mówimy, nie tylko w kontekście szkoły, ale całego środowiska, w którym dorastają dzieci. 💙

Dziękujemy za zaproszenie i za możliwość bycia częścią tej rozmowy. Mamy nadzieję, że wypracowane wnioski i mechanizmy znajdą swoje miejsce w codziennej pracy szkół i instytucji. Do zobaczenia na kolejnych spotkaniach! 🤝

👑 𝗡𝗮𝗷𝘀𝗶𝗹𝗻𝗶𝗲𝗷𝘀𝘇𝘆 𝗴ł𝗼𝘀 𝘄 𝗸𝗹𝗮𝘀𝗶𝗲 𝗻𝗶𝗲 𝘇𝗮𝘄𝘀𝘇𝗲 𝗻𝗮𝗹𝗲𝘇̇𝘆 𝗱𝗼 𝗻𝗮𝘂𝗰𝘇𝘆𝗰𝗶𝗲𝗹𝗮
W teorii zasady panujące w szkole wynikają z przepisów, statutów i regulaminów. W praktyce jednak obok norm „oficjalnych" funkcjonują tzw. normy opisowe - nieformalne zasady mówiące o tym, co naprawdę wolno, co jest akceptowane i jak należy zachowywać się w klasie.

👑 𝗭𝗮𝘀𝗮𝗱𝘆 𝗴𝗿𝘆 𝘂𝘀𝘁𝗮𝗹𝗮𝗷𝗮̨… 𝗹𝗶𝗱𝗲𝗿𝘇𝘆
Największy wpływ na normy opisowe mają uczniowie o wysokim statusie społecznym. To oni wyznaczają:
▸ co jest „normalne"
▸ z kogo można się śmiać, a kogo warto wspierać
▸ kto jest w grupie, a kto się nie liczy
Jeśli osoby cieszące się popularnością stosują przemoc, upokarzanie lub wyśmiewanie innych, bardzo szybko tworzy się silna norma grupowa: „u nas w klasie tak się robi". W efekcie szkolne zasady („nie wolno nikogo krzywdzić") zaczynają przegrywać z zasadami grupy. ⚠️

😈 𝗡𝗲𝗴𝗮𝘁𝘆𝘄𝗻𝗶 𝗹𝗶𝗱𝗲𝗿𝘇𝘆 𝗷𝗮𝗸𝗼 𝘁𝘄𝗼́𝗿𝗰𝘆 𝗸𝗹𝗶𝗺𝗮𝘁𝘂 𝗸𝗹𝗮𝘀𝘆
Negatywny lider to osoba wywierająca silny wpływ na grupę, ale wykorzystująca go w destrukcyjny sposób - poprzez dominację, narzucanie swojej woli i zachowania przemocowe. Prześladowanie rówieśnicze bywa opisywane jako swoista „gra społeczna", w której negatywni liderzy narzucają system norm i przekonań, a reszta klasy podporządkowuje się im, by zachować bezpieczeństwo i pozycję w grupie.

Co ciekawe - negatywni liderzy często są:
◆ bardzo popularni
◆ wskazywani jako „najlepsi znajomi"
◆ ale jednocześnie oceniani anonimowo jako nielubiani przez wielu uczniów!
Popularność nie zawsze oznacza sympatię: często oznacza po prostu władzę. 👁️

😰 𝗟𝗲̨𝗸 𝗽𝗿𝘇𝗲𝗱 𝘄𝘆𝗸𝗹𝘂𝗰𝘇𝗲𝗻𝗶𝗲𝗺 𝘁𝗼 𝗻𝗮𝗷𝘀𝗸𝘂𝘁𝗲𝗰𝘇𝗻𝗶𝗲𝗷𝘀𝘇𝗲 𝗻𝗮𝗿𝘇𝗲̨𝗱𝘇𝗶𝗲 𝗸𝗼𝗻𝘁𝗿𝗼𝗹𝗶
Dla wielu młodych ludzi największym zagrożeniem nie jest kara ze statutu, ale utrata pozycji w grupie. Uczniowie często boją się:
▸ sprzeciwić liderowi
▸ stanąć po stronie osoby krzywdzonej
▸ zgłosić problem
▸ okazać wsparcie
Obawiają się, że sami zostaną wykluczeni lub stracą swoją „bezpieczną" pozycję w grupie.

Lęk przed wykluczeniem sprawia, że destrukcyjne normy mogą utrzymywać się bardzo długo. Nawet ci, którzy prywatnie nie popierają takich zachowań, mogą:
▸ dołączać do negatywnych liderów
▸ śmiać się razem z grupą
▸ pozostawać bierni, gdy inni są krzywdzeni 😶

💡 𝗖𝗼 𝗺𝗼𝘇̇𝗲 𝘇𝗿𝗼𝗯𝗶𝗰́ 𝘀𝘇𝗸𝗼ł𝗮?
Bardzo ważna jest silna i stabilna pozycja nauczyciela. Młodzi ludzie potrzebują dorosłego, który:
★ potrafi wyznaczać granice
★ reaguje konsekwentnie
★ buduje kulturę współpracy
★ nie oddaje liderom monopolu na ustalanie zasad

Coraz częściej mówi się także o strategii „Znaczących Ról" - polega ona na przekierowaniu potrzeby wpływu i widoczności uczniów na działania prospołeczne, np. poprzez powierzenie uczniowi roli lidera projektu, organizatora wydarzenia czy mentora. 🌱
Bo młodzi ludzie potrzebują wpływu, uznania i statusu. Pytanie nie brzmi „czy" będą je zdobywać, ale „w jaki sposób". 💙

💬 Czy w Waszej klasie jest uczeń, który ma większy wpływ na grupę niż wynikałoby to z jego formalnej roli? Jak sobie z tym radzicie?
💬 Czy zdarzyło Wam się zauważyć, że klasa „zmienia się" w zależności od tego, czy popularny uczeń jest obecny czy nieobecny?
💬 Jak szybko po pierwszym spotkaniu z nową klasą jesteście w stanie wyczuć, kto jest nieformalnym liderem grupy?