Instytut Paleobiologii PAN

Instytut Paleobiologii PAN Instytut Paleobiologii im. Romana Kozłowskiego PAN zajmuje się badaniem kopalnego zapisu historii życia na Ziemi.

14/09/2026

W dniu 25 września b.r. w Muzeum Badań Polarnych w Puławach odbędzie się konferencja pt. "Gromadzenie, ochrona i udostępnianie obiektów przyrodniczych w praktyce terenowej i muzealniczej" współorganizowana przez Muzeum Badań Polarnych oraz Instytut Paleobiologii PAN.
Wstęp wolny, serdecznie zapraszamy!

Program konferencji:

Z głębokim smutkiem przyjęliśmy wiadomość, że 9 września 2026 r. zmarł prof. Andrzej Elżanowski – wybitny zoolog, paleon...
11/09/2026

Z głębokim smutkiem przyjęliśmy wiadomość, że 9 września 2026 r. zmarł prof. Andrzej Elżanowski – wybitny zoolog, paleontolog i badacz ewolucji ptaków, były pracownik naukowy Instytutu Paleobiologii PAN. Jego związki z historią naszego Instytutu sięgają początków kariery naukowej. W 1971 roku, jeszcze jako student, uczestniczył w jednej ze słynnych Polsko-Mongolskich Wypraw Paleontologicznych na pustynię Gobi. Materiały zebrane podczas tych wypraw stały się podstawą jego pionierskich badań nad kredowymi ptakami, w tym unikatowymi zarodkami zachowanymi w jajach. Prof. Elżanowski pozostanie w naszej pamięci jako wybitny uczony, a także człowiek głęboko zaangażowany w kwestie etycznego traktowania zwierząt.

Na fotografii: uczestnicy Polsko-Mongolskiej Wyprawy Paleontologicznej z 1971 roku; prof. Andrzej Elżanowski - drugi od lewej.

Kręgowce morskie z granicy permu i triasu 😊Wymieranie na granicy permu i triasu było największym wymieraniem w dziejach ...
04/09/2026

Kręgowce morskie z granicy permu i triasu 😊

Wymieranie na granicy permu i triasu było największym wymieraniem w dziejach życia na Ziemi i doprowadziło do całkowitej przebudowy ekosystemów morskich oraz lądowych. Wczesnotriasowe skamieniałości kręgowców morskich są jednak rzadkie, co utrudnia poznanie wpływu wymierania permsko-triasowego na ich ewolucję. Nowa publikacja opisuje zespół kręgowców morskich z Dolomitów, w tym kręg prawdopodobnie należący do zaurosfargida – opancerzonego gada morskiego spokrewnionego z jaszczuropłetwymi. Odkrycie wskazuje, że zaurosfargidy były szeroko rozprzestrzenione już we wczesnym triasie, a ich historia ewolucyjna mogła sięgać nawet późnego permu.
Rycina: Rekonstrukcja płytkomorskiego ekosystemu z wczesnego triasu Dolomitów z gadem morskim z grupy zaurosfargidów (autor: Davide Bonadonna).
𝐙𝐚𝐩𝐫𝐚𝐬𝐳𝐚𝐦𝐲 𝐝𝐨 𝐥𝐞𝐤𝐭𝐮𝐫𝐲 𝐩𝐫𝐚𝐜𝐲:
Karapunar, B., Wolniewicz, A.S., Romano, C., Ozsvárt, P., Rochín-Bañaga, H., Kustatscher, E., Buchwald, S.Z., Galasso, F., Davis, D., López-Arbarello, A., Prinoth, H., Bernardi, M., and Foster, W. J. 2026. New insights into the extinction and recovery of marine vertebrates across the Permian–Triassic mass extinction event in the Dolomites, Southern Alps, Italy. Journal of Vertebrate Paleontology, p.e2685335. https://doi.org/10.1080/02724634.2026.2685335

Zapraszamy na obronę rozprawy doktorskiej mgr. Adama Rytla. 😊
03/09/2026

Zapraszamy na obronę rozprawy doktorskiej mgr. Adama Rytla. 😊

Miejsce, gdzie przemysł spotyka się z nauką 🔬🪨⛏️😊Pod koniec sierpnia w zakładzie Miedzianka odbył się Dzień Otwarty firm...
03/09/2026

Miejsce, gdzie przemysł spotyka się z nauką 🔬🪨⛏️😊

Pod koniec sierpnia w zakładzie Miedzianka odbył się Dzień Otwarty firmy Nordkalk Polska, która zajmuje się wydobyciem surowców wykorzystywanych m.in. w przemyśle chemicznym, rolnictwie, budownictwie i cukiernictwie.
Wydarzenie było okazją do zaprezentowania efektów współpracy pomiędzy środowiskiem naukowym Instytutu Paleobiologii PAN i Muzeum Ziemi w Warszawie a firmą Nordkalk. Dzięki przyjaznym relacjom oraz wspólnym działaniom możliwe jest m.in. prowadzenie poszukiwań skamieniałości w wapieniach wydobywanych z kamieniołomu Owadów-Brzezinki.
Na tę okazję Błażej Błażejowski wraz ze swoją doktorantką Moniką Michalską przygotowali wystawę paleontologiczną. Błażej przeprowadził inspirujące wykłady, natomiast Monika zaprezentowała gościom skamieniałości z Stanowisko Paleontologiczne Owadów-Brzezinki oraz minerały wydobyte z pobliskiej kopalni.
Dzień Otwarty był nie tylko okazją do poznania specyfiki pracy zakładu, ale także do bezpośredniego spotkania mieszkańców z pracownikami kopalni i przedstawicielami świata nauki.
Tego rodzaju wydarzenia pokazują, jak wartościowe może być połączenie nauki, przemysłu i lokalnej społeczności. Są również doskonałą okazją do popularyzowania wiedzy oraz budowania świadomości na temat znaczenia badań naukowych i działalności przemysłowej dla regionu. 🧐

Płód ichtiozaura z triasu 😊Ichtiozaury były mezozoicznymi gadami morskimi doskonale przystosowanymi do życia w oceanie. ...
02/09/2026

Płód ichtiozaura z triasu 😊
Ichtiozaury były mezozoicznymi gadami morskimi doskonale przystosowanymi do życia w oceanie. Jedną z ich najważniejszych adaptacji do morskiego trybu życia była żyworodność, dzięki której nie musiały wychodzić na ląd, by się rozmnażać. Choć rozwój zarodków i płodów ichtiozaurów jurajskich i kredowych jest dobrze udokumentowany, biologia rozrodu form triasowych pozostaje słabo poznana. Nowa publikacja opisuje płód ichtiozaura Besanosaurus leptorhynchus ze środkowego triasu Włoch (Monte San Giorgio), dostarczając nowych informacji o biologii rozrodu wczesnych ichtiozaurów.
Rycina: Rekonstrukcja dorosłych oraz noworodków ichtiozaura Besanosaurus leptorhynchus ze środkowego triasu Włoch (autor: Fabio Manucci).
𝐙𝐚𝐩𝐫𝐚𝐬𝐳𝐚𝐦𝐲 𝐝𝐨 𝐥𝐞𝐤𝐭𝐮𝐫𝐲 𝐩𝐫𝐚𝐜𝐲:
Miedema, F., Bindellini, G., Wolniewicz, A.S., Maxwell, E.E. and Dal Sasso, C., 2026. An in utero foetus of the Middle Triassic ichthyosaur Besanosaurus leptorhynchus from Monte San Giorgio, Italy. Fossil Record, 29(1), 299-315. https://fr.pensoft.net/article/183128/

Pierwszy późnojurajski prostoskrzydły z Polski! 🦗🪨⛏️😊Elkanid ?Panorpidium polonicum został opisany na podstawie użyłkowa...
01/09/2026

Pierwszy późnojurajski prostoskrzydły z Polski! 🦗🪨⛏️😊
Elkanid ?Panorpidium polonicum został opisany na podstawie użyłkowania pojedynczego skrzydła znalezionego w Owadowie-Brzezinkach. Elcanidae to wymarła rodzina owadów z rzędu prostoskrzydłych, występująca głównie w mezozoiku. Odkrycie to rozszerza zasięg stratygraficzny rodzaju Panorpidium na późną jurę, czyniąc ?Panorpidium polonicum najstarszym znanym przedstawicielem tego rodzaju. Jest to pierwszy elkanid z terenu Polski.
Rycina: Tegmen (przednie skrzydło) prostoskrzydłego ?Panorpidium polonicum Michalska sp. nov. wraz ze schematyczną rekonstrukcją owada. Górna jura (tyton), Owadów-Brzezinki, Polska.
𝐙𝐚𝐩𝐫𝐚𝐬𝐳𝐚𝐦𝐲 𝐝𝐨 𝐥𝐞𝐤𝐭𝐮𝐫𝐲 𝐩𝐫𝐚𝐜𝐲:
Michalska, M. and Błażejowski, B. 2026. The first Late Jurassic elcanid orthopteran from Poland and its palaeoecological implications. Acta Palaeontologica Polonica 71 (3): 475–483. https://www.app.pan.pl/article/item/app013362026.html

W ostatnią sobotę sierpnia Instytut Paleobiologii PAN uczestniczył w festiwalu "Dramatalia" w Zbrosławicach. Na stoisku ...
01/09/2026

W ostatnią sobotę sierpnia Instytut Paleobiologii PAN uczestniczył w festiwalu "Dramatalia" w Zbrosławicach. Na stoisku prezentowaliśmy skamieniałości triasowych kręgowców odnalezionych zaledwie kilka kilometrów dalej, w miejscowości Miedary. Uczestnicy mogli zapoznać się z faunami gadów lądowych i morskich zamieszkujących Polskę 200-250 milionów lat temu. ⛏️🔎⏳

Dziękujemy Gminie Zbrosławice za zaproszenie, wszystkim uczestnikom za duże zaangażowanie, a wolontariuszom za pomoc w organizacji stoiska! 😊

Przegląd nazewnictwa dinozaurów ptasiomiednicznych 🦖😊Ornithischia (dinozaury ptasiomiedniczne) to jedna z głównych linii...
26/08/2026

Przegląd nazewnictwa dinozaurów ptasiomiednicznych 🦖😊
Ornithischia (dinozaury ptasiomiedniczne) to jedna z głównych linii ewolucyjnych dinozaurów, która istniała od przełomu triasu i jury aż do końca kredy. Od czasu, gdy uznano, że dinozaury ptasiomiedniczne tworzą naturalną grupę ewolucyjną, utworzono ponad 300 nazw taksonów opisujących ich relacje filogenetyczne, jednak wiele z nich było stosowanych w sposób niespójny lub wyszło z użycia. W nowej pracy przeanalizowano historię stosowania tych nazw oraz przedstawiono zalecenia mające na celu zapewnić spójność i stabilność nomenklatury tej grupy dinozaurów.
Rycina: Filogeneza dinozaurów ptasiomiednicznych.
𝐙𝐚𝐩𝐫𝐚𝐬𝐳𝐚𝐦𝐲 𝐝𝐨 𝐥𝐞𝐤𝐭𝐮𝐫𝐲 𝐩𝐫𝐚𝐜𝐲:
Reid, I.J., Fonseca, A.O. & D. Madzia. 2026. The evolution of ornithischian nomenclature. Zoological Journal of the Linnean Society 207: zlag111. https://doi.org/10.1093/zoolinnean/zlag111

Nowy żółw z triasu Francji 🐢⏳😊Najstarsze żółwie znane są ze środkowego późnego triasu (noryku), ale ich zapis w najpóźni...
25/08/2026

Nowy żółw z triasu Francji 🐢⏳😊
Najstarsze żółwie znane są ze środkowego późnego triasu (noryku), ale ich zapis w najpóźniejszej części triasu (retyk) jest bardzo ubogi. Bartassochersis lopezi z Francji jest pierwszym retyckim żółwiem z półkuli północnej. Nowy gatunek jest najmłodszym przedstawicielem znanego również z Polski kladu Proterochersidae i wykazuje wiele unikatowych cech, co sugeruje, że grupa ta podlegała intensywnej ewolucji i różnicowaniu, zanim wyginęła na przełomie triasu i jury. Modele 3D Bartassochersis pobrać można z MorphoMuseuM.
Rycina: Bartassochersis lopezi, tylna część plastronu (brzusznej części pancerza) w widoku od góry (po lewej) i od spodu (pośrodku) oraz powiązany naturalny odlew powierzchni brzusznej (po prawej). Przyrośnięcie miednicy i obecność tylnego zestawu dodatkowych tarczek rogowych świadczą o przynależności do Proterochersidae. Skala: 1 cm. Okaz z kolekcji Uniwersytetu w Montpellier, Francja.
𝐙𝐚𝐩𝐫𝐚𝐬𝐳𝐚𝐦𝐲 𝐝𝐨 𝐥𝐞𝐤𝐭𝐮𝐫𝐲 𝐩𝐫𝐚𝐜𝐲:
Szczygielski T., Celestin F., Adnet S., Guinot G. 2026. Triassic turtles of France: the first European Rhaetian stem turtle taxon (clades Testudinata, Proterochersidae). Swiss Journal of Palaeontology 145: 851–879. https://doi.org/10.3897/sjp.145.198341
Szczygielski T., Celestin F., Adnet S., Guinot G. 2026. 3D models related to the publication: Triassic turtles of France: the first European Rhaetian stem turtle taxon (Testudinata, Proterochersidae), MorphoMuseuM: e301. https://doi.org/10.18563/journal.m3.301

Adres

Ulica Twarda 51/55
Warsaw
00-818

Godziny Otwarcia

Poniedziałek 08:00 - 16:00
Wtorek 08:00 - 16:00
Środa 08:00 - 16:00
Czwartek 08:00 - 16:00
Piątek 08:00 - 16:00

Strona Internetowa

Ostrzeżenia

Bądź na bieżąco i daj nam wysłać e-mail, gdy Instytut Paleobiologii PAN umieści wiadomości i promocje. Twój adres e-mail nie zostanie wykorzystany do żadnego innego celu i możesz zrezygnować z subskrypcji w dowolnym momencie.

Skróty

Udostępnij